Czynniki przyspieszające rozwój osteoporozy
Piotr Karauda

Czynniki przyspieszające rozwój osteoporozy

Nasze kości są żywą tkanką, ulegającą ciągłym procesom przebudowy. Dokładniej rzecz ujmując, w ich wnętrzu dochodzi do procesów ciągłego, naturalnego, tworzenia i niszczenia. Stosunek ilości kości tworzonej do niszczonej określa całkowitą masę kostną. Od okresu dziecięcego do trzeciej dekady życia przeważają procesy kościotworzenia, aby około trzydziestego roku życia osiągnąć szczytową masę kostną. Przez kolejne lata życia zaczyna przeważać proces kościoniszczenia będący przyczyną stopniowego ubytku masy kostnej.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) definiuje osteoporozę, jako „uogólnioną chorobę metaboliczną kości, charakteryzującą się niską masą kostną, upośledzoną mikroarchitekturą tkanki kostnej, a w konsekwencji zwiększoną podatnością na złamania”. Osteoporoza to choroba szkieletu charakteryzująca się zmniejszoną wytrzymałością mechaniczną kości, prowadzącą do zwiększonego ryzyka złamania (zwykle w wyniku urazu niskoenergetycznego) takiego jak upadek z pozycji stojącej.

W przypadku diagnostyki osteoporozy złotym standardem jest badanie densytometryczne metodą DEXA. Warunkiem wiarygodności badania jest brak dużych zmian zwyrodnieniowych badanych kości. U osób do 65 roku życia wykonuje się badanie odcinka lędźwiowego kręgosłupa, u osób starszych - badanie szyjki kości udowej.

W profilaktyce i leczeniu osteoporozy, oprócz stosowania farmakoterapii i określonych ćwiczeń, ważne jest unikanie czynników przyspieszających jej rozwój. Spośród nich najbardziej istotnymi są:

Rozwój osteoporozy przyspiesza:

  • zła dieta (głównie mała podaż wapnia, witaminy D, niedożywienie)
  • palenie tytoniu
  • nadużywanie alkoholu
  • mała aktywność fizyczna
  • niedostateczna ekspozycja na światło słoneczne.

Fizjoterapia u pacjentów osteoporotycznych powinna mieć charakter kompleksowy. W związku z tym musi zawierać następujące rodzaje ćwiczeń:

  • ćwiczenia ogólnousprawniające;
  • ćwiczenia mające wpływ na zwiększenie masy kostnej (np. ćwiczenia oporowe);
  • ćwiczenia wzmacniające gorset mięśniowy (m.in. mięśnie prostowniki grzbietu i mięśnie brzucha);
  • ćwiczenia równoważne (profilaktyka upadków i złamań);

Ćwiczenia ogólnousprawniające

Ćwiczenia te pomimo tego, iż nie mają większego wpływu na przyrost tkanki kostnej to mają duże znaczenie dla poprawy ogólnej kondycji organizmu, zwiększenia tolerancji na wysiłek fizyczny, poprawy lub utrzymania zakresu ruchomości stawów, koordynacji ruchowej oraz równowagi.

W planowaniu procesu terapeutycznego należy pamiętać, że dla osoby cierpiącej na osteoporozę nie każda forma aktywności fizycznej jest wskazana. Osoby te powinny unikać energicznych skłonów, podskoków oraz skrętów tułowia i kończyn. Bardzo ważną rolą terapeuty oraz lekarza jest wskazanie pacjentowi czynności, których powinien unikać oraz właściwych sposobów ich wykonywania (ergonomia czynności dnia codziennego).

Ćwiczenia wzmacniające kości

Specjalnie dobrane ćwiczenia polegające na generowaniu (w bezpiecznym zakresie) nietypowych sił działających na układ kostny (rozciągania, ściskania, zginania, skręcania). Ćwiczenia takie w pewnym zakresie wpływają na wzmocnienie tkanki kostnej. W tym celu wykorzystuje się ćwiczenia izometryczne, czynno – bierne, czynne wolne, czynne z oporem (zastosowanie oporu zewnętrznego lub oporu własnego ciała).

Ćwiczenia wzmacniające gorset mięśniowy ze szczególnym nastawieniem na mięśnie prostowniki grzbietu oraz mięśnie brzucha

Szereg ćwiczeń wzmacniających mięśnie prostowniki grzbietu, mających na celu zmniejszenie obciążenia przednich krawędzi trzonów kręgów, a tym samym zmniejszenie ryzyka wtórnych złamań w danym odcinku kręgosłupa. Wpływają one również na poprawę stabilności określonego odcinka kręgosłupa a przez to na zmniejszenie dolegliwości bólowych wraz z korekcją postawy. Należy również pamiętać o wzmacnianiu mięśni brzucha gdyż samo ćwiczenie prostowników grzbietu mogłoby doprowadzić głównie do pogłębienia lordozy lędźwiowej, a tym samym do nasilenia dolegliwości bólowych na tej wysokości.

Ćwiczenia równoważne

Ćwiczenia te wykonywane są po wcześniejszej rozgrzewce ze zwróceniem szególnej uwagi na asekurację ćwiczącego (ściana, drabinki, asekuracja terapeuty). Często w terapii wykorzystywane są wszelkie formy ćwiczeń sensomotorycznych. Ćwiczenia równoważne wpływają na poprawę równowagi ciała, zmniejszając przy tym ryzyko upadków i związanych z nimi urazów.

Warto również przy okazji wizyty u lekarza, bądź w wyspecjalizowanym sklepie, spytać o wskazania dotyczące zaopatrzenia ortopedycznego. 

Podsumowując - jeśli chcemy dłużej cieszyć się zdrowymi kośćmi, powinniśmy zadbać o profilaktykę związaną nie tylko z farmakoterapią, lecz również stosować odpowiednie ćwiczenia, zamienić złe nawyki żywieniowe na dietę bogatą w wapń i witaminę D, rzucić palenie, zmniejszyć do minimum spożywanie alkoholu. Za to zwiększyć ekspozycję naszego ciała na promienie słoneczne i nie zapominać o codziennej aktywności fizycznej.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Płukanie zatok – jakie są wskazania do irygacji zatok przynosowych oraz w jaki sposób zrobić to w domu?

    Płukanie zatok posiada wiele zalet – może być bezpiecznie stosowane przez dzieci (od 4. roku życia), kobiety w ciąży i karmiące piersią. Stanowi niefarmakologiczną metodę walki z katarem oraz zapaleniem zatok – pomaga zachować drożność przewodów nosowych i zatok oraz oczyścić z zakaźnej wydzieliny i innych zanieczyszczeń (patogenów czy alergenów). 

  • Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie, operacja niezłośliwego nowotworu macicy

    Mięśniaki macicy są najczęstszymi niezłośliwymi nowotworami kobiecych narządów rodnych, mogą one dotyczyć nawet co czwartej kobiety w wieku rozrodczym. Mięśniaki w macicy pomimo łagodnego charakteru mogą być przyczyną niepokojących i uciążliwych objawów, które, w dużej mierze, zależą od rodzaju i wielkości, jaką osiągną. Ich rozpowszechnienie w populacji oraz konsekwencje zdrowotne sprawiają, iż są jedną z częstszych przypadłości spotykanych w praktyce ginekologicznej. Jakie są przyczyny powstawania mięśniaków? Jak wygląda diagnostyka oraz leczenie?

  • Woda morska do nosa – jak działa? Kiedy warto stosować sól morską w sprayu?

    Preparaty wody morskiej do nosa przeznaczone są zarówno do codziennej higieny nosa, jak i w przypadku wystąpienia schorzeń układu oddechowego. Przeznaczone są dla dzieci (nawet od pierwszych dni życia), osób dorosłych, starszych oraz kobiet w ciąży i karmiących. Dostępne są w postaci roztworu izotonicznego lub hipertonicznego. Mają działanie nawilżające oraz oczyszczające.  

  • Angina – przyczyny, objawy, leczenie anginy u dzieci i u dorosłych

    Angina to ostre zapalenie gardła i migdałków wywołane najczęściej przez paciorkowce z grupy A (Streptococcus pyogenes). Anginę rozpoznaje się na podstawie występowania charakterystycznych objawów, takich jak silny ból gardła utrudniający przełykanie, wysoka gorączka, powiększenie szyjnych węzłów chłonnych oraz na podstawie stwierdzenia w badaniu przedmiotowym zaczerwienienia błony śluzowej gardła, rozpulchnienia migdałków oraz białego nalotu.

  • POChP – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc

    Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) to nieuleczalna, postępująca choroba układu oddechowego, której przyczyną jest palenie tytoniu (w 80-90% przypadków) lub narażenie na czynniki drażniące, np. pyły, chemikalia. W przebiegu POChP dochodzi do zwężenia oskrzeli (obturacji) i tym samym ograniczenia przepływu powietrza przez dolne drogi oddechowe. Objawy, które się wówczas pojawiają to duszności, mokry kaszel, świszczący oddech. W terapii przewlekłej obturacyjnej oskrzeli płuc stosuje się przede wszystkim leki rozszerzające oskrzela.

  • Heparyna – popularny lek antyzakrzepowy może pomóc przeciwdziałać COVID-19

    Według ustaleń badaczy pochodzących z Wielkiej Brytanii heparyna blokuje białko spike koronawirusa SARS-CoV-2, które po połączeniu się z odpowiednim receptorem na powierzchni komórki gospodarza, umożliwia jej zakażenie. Czy heparyna znajdzie zastosowanie w leczeniu COVID-19?

  • Uczulenie na słońce – przyczyny. Jak złagodzić objawy wysypki od słońca?

    Promienie słoneczne wykorzystywane są do produkowania witaminy D, która jest niezbędna do prawidłowego rozwoju kości oraz wzmacniania układu odpornościowego. Niestety zbyt długa bądź zbyt intensywna ekspozycja na słońce może powodować występowanie alergii. Uczulenie na słońce może dotknąć każdego z nas, dlatego też warto wiedzieć jak postępować, gdy na ciele pojawi się wysypka od słońca. 

  • Statyny – poprawiają efektywność leczenia pacjentek z najbardziej agresywnymi postaciami raka piersi

    Statyny to leki na obniżające poziom cholesterolu we krwi. Pomagają zapobiegać zawałom serca i udarom mózgu. Zespół badaczy z University of Texas MD Anderson Cancer Center w Houston oraz Baylor College of Medicine przeanalizował ich działanie na agresywne podtypy raka piersi. Naukowcy zaobserwowali istotną poprawę przeżywalności pacjentek z potrójnie ujemnym rakiem sutka, które poddały się terapii statynami.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij