Plamienie po okresie – kiedy może niepokoić?

Plamieniem nazywamy brązową lub czerwonawą wydzielinę z dróg rodnych, która może pojawiać się w różnych fazach cyklu miesiączkowego. Plamienie pojawiające się po okresie oznacza zwykle zaburzenia hormonalne, choć może również świadczyć o schorzeniach ginekologicznych. Postępowanie w przypadku plamień po okresie uzależnione jest od przyczyny ich występowania. Dlatego tak ważna jest diagnostyka, którą zajmuje się lekarz ginekolog.

1. Plamienie po okresie – czym jest?
2. Plamienie po okresie – przyczyny
3. Plamienie po okresie – postępowanie

Plamienie po okresie – czym jest?

Plamieniem nazywamy skąpą wydzielinę z dróg rodnych. Przyjmuje zwykle zabarwienie brunatne lub czerwone. Plamienie może pojawić się w każdej fazie cyklu miesiączkowego – zarówno po okresie, jak i przed nim. Plamienie może wystąpić bezpośrednio po miesiączce (wtedy trudne jest rozróżnienie, czy jest to przedłużający się okres, czy niezależne krwawienie) lub po kilkudniowej przerwie.

Plamienie po okresie – przyczyny

Plamienie po okresie a zaburzenia hormonalne

Najczęstszą przyczyną kilkudniowego plamienia po okresie są zaburzenia hormonalne. Ich źródłem może być:

• stosowanie antykoncepcji hormonalnej;
• rozwijająca się ciąża;
• współwystępowanie innych chorób związanych z zaburzeniami gospodarki hormonalnej.

Brązowe plamienia po okresie mogą występować u kobiet rozpoczynających przyjmowanie antykoncepcji hormonalnej (zarówno w postaci doustnej, jak i w formie plastrów, krążków czy implantów). Organizm potrzebuje czasu na dostosowanie się do zmian w poziomie hormonów. Jednym z objawów tej adaptacji mogą być utrzymujące się plamienia między okresami. Podobne zaburzenia miesiączkowania mogą również wystąpić podczas zmiany jednego preparatu na inny. Warto jednak zachować czujność. Utrzymujące się plamienia po okresie wymagają konsultacji z lekarzem, bo ich przyczyna może być niezwiązana z przyjmowaną antykoncepcją.

Sprawcą występowania zmian hormonalnych może być również rozwijająca się ciąża. Niewielkie krwawienie po okresie może świadczyć o zagnieżdżaniu się zarodka w jamie macicy. W trakcie ciąży każde plamienie bądź krwawienie musi jednak zostać skonsultowane z lekarzem, może być bowiem zwiastunem zagrażającego poronienia.

Zaburzenia miesiączkowania w przebiegu niedoczynności tarczycy są związane z obniżeniem poziomu estradiolu i podwyższeniem poziomu prolaktyny. Wiąże się to z wydłużeniem cykli i samych miesiączek, a okres często bywa poprzedzony kilkudniowym plamieniem. W przebiegu nadczynności tarczycy dochodzi z kolei do podwyższenia poziomu estradiolu. W konsekwencji miesiączki stają się mniej obfite, mogą zaniknąć całkowicie lub występować w postaci skąpych plamień.

Jeśli plamienie pojawia się w połowie cyklu menstruacyjnego, może być związane z zachodzącą owulacją. Podczas jajeczkowania gwałtownie spada poziom estrogenów, co może skutkować pojawieniem się podbarwionej krwią wydzieliny z dróg rodnych.

Plamienie po okresie a choroby

Plamienie występujące kilka dni po okresie – czasem 3 dni, czasem tydzień, czasem 11 dni lub dłużej – może świadczyć o rozwijającej się w organizmie chorobie, niekoniecznie związanej z zaburzeniami hormonalnymi.

Krwawienia między okresami (zwłaszcza jeśli są one obfite i bolesne) mogą być oznaką mięśniaków macicy. Z kolei brązowe plamienie po okresie, któremu towarzyszy ból brzucha i gorączka, jest częstym objawem zapalenia przydatków.

Krwawienia międzymiesiączkowe mogą stanowić również jeden z objawów infekcji intymnych przenoszonych drogą płciową, wywoływanych m.in. przez chlamydie czy dwoinki rzeżączki.

Plamienie po okresie – postępowanie

Plamienia po miesiączce mogą mieć różne przyczyny. Czasem są związane ze stanami fizjologicznymi (owulacja, ciąża), zdarza się jednak, że są objawem groźnych dla zdrowia i życia chorób. Dlatego nie można ich lekceważyć i każde utrzymujące się, nieprawidłowe krwawienie z dróg rodnych należy skonsultować z lekarzem ginekologiem. Nie ma uniwersalnej metody walki z plamieniami po okresie. Metodę leczenia lekarz dobiera po postawieniu diagnozy i poznaniu przyczyny nieprawidłowych krwawień.

Jeśli plamienia związane są z przyjmowaną antykoncepcją, lekarz po wykluczeniu innych przyczyn może zalecić… cierpliwość. Stan przystosowywania się organizmu do zmian hormonalnych może zająć do 6 miesięcy. Jeśli jednak po tym czasie problem utrzymuje się, konieczna może być zmiana metody antykoncepcji.

W sytuacji, gdy plamienia związane są z chorobą ogólnoukładową (np. chorobami tarczycy) należy przyjrzeć się, czy jest ona odpowiednio kontrolowana.

Mięśniaki macicy, których jednym z objawów mogą być plamienia, leczy się farmakologicznie (głównie za pomocą środków hormonalnych) lub zabiegowo (wyłyżeczkowanie jamy macicy lub embolizacja naczyń odżywiających mięśniaka). Inne schorzenia ginekologiczne (zapalenie przydatków, choroby weneryczne) wymagają leczenia antybiotykami i lekami przeciwzapalnymi.

W doborze metody leczenia nowotworów ginekologicznych uwzględnia się zaawansowanie choroby, ogólny stan zdrowia pacjentki i jej plany prokreacyjne. Stosuje się zarówno metody chirurgiczne, jak i radio- oraz chemioterapię. Rokowania w przypadku nowotworu szyjki macicy, który jest najczęściej występującym nowotworem ginekologicznym, są dobre, o ile choroba zostanie wcześnie wykryta, a leczenie szybko wdrożone. Dlatego tak ważne są regularne wizyty u ginekologa i badania cytologiczne.