Buraki: odmiany i właściwości

Barszcz znajduje się w czołówce ulubionych polskich zup, a ćwikła z chrzanem to nieodłączny, świąteczny dodatek do mięs. Buraki warto doceniać nie tylko za smak, ale również wartości odżywcze – w bulwach i liściach warzyw kryje się mnóstwo witamin i składników prozdrowotnych.

Buraczane skarby

Zdecydowanie najpopularniejszy w kuchni jest burak ćwikłowy używany do przyrządzania wspomnianych wcześniej dań. Smakowity korzeń zawiera witaminy A, z grupy B oraz C, a także sporo kwasu foliowego potrzebnego nie tylko przyszłym matkom, ale nam wszystkim, ponieważ pobudza produkcję czerwonych krwinek. Podobną funkcję pełnią obecne w buraku ćwikłowym żelazo oraz kobalt, dlatego jest szczególnie polecany osobom cierpiącym na anemię. Poza nimi, w buraku znajdziemy również fluor, wapń, potas, magnez, bor, cynk, lit, a także cez i rubid. Warto pamiętać, że burak jest najzdrowszy, gdy jemy go na surowo, ponieważ podczas gotowania traci cenne wartości odżywcze. Więcej walorów zachowuje po upieczeniu.

Zawarty w burakach potas pomaga zbić wysokie ciśnienie, a wapń wzmacnia zęby oraz kości, więc warto zwiększyć jego obecność w diecie w późniejszym wieku, gdy rośnie zagrożenie osteoporozą.

Buraki są również cennym źródłem przeciwutleniaczy różnego typu, które, jak wiadomo, wspomagają walkę z wolnymi rodnikami i zapobiegają występowaniu nowotworów.

Co może zaskakiwać, burak ćwikłowy świetnie wspomaga odporność i chroni przed infekcjami. W tym kontekście szczególnie cenny jest sok wyciskany z buraka bogaty w betainę, która zapewnia warzywom intensywny kolor i działa przeciwbakteryjnie. Ten sam barwnik zmniejsza prawdopodobieństwo zapadnięcia na miażdżycę, ponieważ obniża poziom homocysteiny, czyli aminokwasu mającego bezpośredni wpływ na powstawanie złogów w naczyniach krwionośnych.

Dania na bazie buraków ćwikłowych często bywają kwaśne, a to dlatego, że zakwaszanie pomaga utrzymać ich właściwości prozdrowotne. Kwaśny smak jest jednak wtórny dla buraków ćwikłowych, ponieważ jako warzywa są zasadotwórcze, a więc pomagają utrzymać kwasowo - zasadową równowagę organizmu. Z tego względu sok z surowych buraków jest dobrym remedium na zgagę i nadkwasotę.

Burak ćwikłowy jest również warzywem dietetycznym – zawiera 40 kcal w 100 gramach i jest bogaty w błonnik, który przyspiesza metabolizm i usprawnia trawienie. Na buraki ćwikłowe powinni uważać cukrzycy, ponieważ szybko podnoszą poziom glukozy we krwi.

Botwina na zdrowie

Wczesną wiosną buraki ćwikłowe często zamieniamy na botwinę, a więc niedojrzałą formę warzywa, w której jadalne są również liście. Botwinę najchętniej jemy oczywiście w botwince, czyli zupie na jej bazie, serwowanej ze śmietaną, jajkiem i wiosenną zieleniną.

Choć botwina jest formą buraka ćwikłowego, jej skład odżywczy jest nieco inny. Ma bardzo dużo witaminy C, a także sporo potasu oraz witaminę A, z grupy B i PP. Zawarta w niej pektyna ułatwia trawienie i obniża poziom cholesterolu. Botwinka jest bogatsza w wapń i żelazo w stosunku do buraka ćwikłowego oraz zawiera składniki podobne do estrogenów, dzięki czemu działa upiększająco i łagodzi skutki menopauzy. Częste jedzenie botwinki może również pomóc w radzeniu sobie z problemami skórnymi, ponieważ zawiera sporo siarki regulującej pracę gruczołów łojowych.

Burak liściowy – świetny do sałatek

Mało znaną, ale wartą uwagi odmianą buraka jest jego forma liściowa, czyli boćwina. Na straganach warzywnych jest rzadkością, ale bez większych trudności można hodować go we własnym ogródku czy na balkonie.

Charakterystyczne, zielone liście z intensywnie czerwonymi łodygami zawierają sporo żelaza, białka, witamin i kwasu foliowego, a także dużo witaminy C i A, białko i  buraczaną betainę. W przeciwieństwie do buraków ćwikłowych, boćwina nie podnosi poziomu glukozy we krwi, więc diabetycy mogą ją jeść bez obaw.

Liście boćwiny można zjadać na surowo w sałatkach, ale tez smażyć, dusić i blanszować – sprawdzą się świetnie jedzone w każdej formie.


Podziel się:


Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus