Moda na szczupłość
Urszula Borawska-Kowalczyk

Moda na szczupłość

We współczesnym świecie, gdzie wszystko odbywa się w szybkim tempie, nauczyliśmy się oceniać innych na podstawie najbardziej widocznych czynników. Aby poznać czyjś charakter, jego cechy osobowości, wady i zalety – potrzeba czasu i wysiłku. Natomiast najłatwiej i najszybciej jest „osądzić” kogoś po wyglądzie. Dlatego też o atrakcyjności (szczególnie kobiet) decyduje ich figura, ubiór, uroda.

Na wygląd zewnętrzny składają się cechy:

  • stałe np. wzrost
  • względnie stałe, np. waga
  • zmienne, np. ubranie.

Na cechy stałe nie mamy żadnego wpływu, nie jesteśmy w stanie zmienić swojego wzrostu (możemy jedynie nosić buty na wysokim obcasie). Cechy względnie stałe, tak jak mówi nazwa, są modyfikowalne, możemy schudnąć albo przytyć, jednak wymaga to wysiłku i czasu. Najszybciej zmieniamy wygląd za pomocą ubrania, makijażu, fryzury. Ostatnio ogromny nacisk kładzie się na zmianę cech zmiennie stałych (wszędzie mówi się o dietach, ćwiczeniach, operacjach plastycznych). Waga jest jednym z głównych wyznaczników atrakcyjności. Naukowcy wyróżniają trzy typy sylwetek różniących się między sobą właśnie wagą:

  • Typ endomorficzny – osoba charakteryzująca się miękkością ciała i zaokrągloną figurą. Dominuje tkanka tłuszczowa.
  • Typ mezomorficzny – osoba taka charakteryzuje się mocną i kanciastą budową, dominują kości i mięśnie. Ciało jest silne i twarde, odporne na uszkodzenia, dobrze przygotowane do wytężonych i długotrwałych wysiłków.
  • Typ ektomorficzny – osoba charakteryzuje się smukłością i wątłością, płaską piersią i delikatnym ciałem. Zwykle jest chuda i słabo umięśniona.

Ideałem atrakcyjności kobiet jest bardzo szczupła sylwetka czyli typ ektomorficzny.

Model szczupłej sylwetki

Ideał kobiecego ciała był modelowany przez wieki, historia pokazuje jak zmieniał się w zależności od obowiązujących standardów i trendów i jak kobiety starały się do tego dostosować. Szczupłe ciało wcale nie jest nowością, już dużo wcześniej kobiety krępowały się gorsetami aby uzyskać efekt „talii osy”.

Współczesna moda na szczupłość rozpoczęła się w USA, gdzie zaczął pojawiać się problem otyłości. Stwierdzono, że społeczeństwo jest za tłuste, je za dużo i nie to co trzeba. Do tego nie uprawia się sportu, a większość osób prowadzi siedzący tryb życia. Dlatego też opracowano koncepcję idealnej wagi (wyznaczonej przez wzrost). Tak powstał współczynnik BMI, który jest stosunkiem wagi ciała do wzrostu. Model szczupłej sylwetki powiązano z optymalnym zdrowiem i długowiecznością i zaczęto go promować. Ideologia zdrowego życia szybko znalazła oddźwięk w społeczeństwie, a szczególnego znaczenia nabrała w latach sześćdziesiątych. Ideał szczupłości przetrwał do dziś i nadal jest obowiązujący.

Jaką rolę w tej obsesji odegrały media? Analizy treści przekazów z mediów wskazują, że przeciętna modelka lub aktorka jest bardziej szczupła niż 95% populacji kobiet. Badania nad programami w telewizji amerykańskiej wykazały, że ok. 70% postaci kobiecych, które tam występowały, było bardzo szczupłych. Analiza treści popularnych czasopism wykazała, że znalazło się tam ok. 100 reklam zorientowanych na promowanie szczupłej sylwetki i ponad 50 reklam produktów związanych z dietą. Kobiety występujące w reklamach telewizyjnych są młode, ładne i niezwykle zadbane. Media pokazując takie kobiety tworzą wzór atrakcyjności fizycznej, konstruują obraz pożądanej sylwetki, kształtu, wagi ciała. Propagując określony model tworzą powszechne standardy i oczekiwania w tej sferze.

Uzyskanie szczupłego ciała

Współczesny ideał szczupłości jest niezgodny z naturalną, biologiczną tendencją kobiecego ciała do gromadzenia tkanki tłuszczowej. Dzieje się tak szczególnie w czasie dojrzewania, ciąży, menopauzy. Dlatego też ze względów biologicznych, uzyskanie i utrzymanie idealnie szczupłej sylwetki jest niemożliwe dla większości kobiet, nawet jeśli „się zagłodzą”. Jedynie 5% kobiet w naturalnej wadze zbliża się do ideału, pozostałe 95% zmuszonych jest do prowadzenia nieustannej walki. Nawet w przypadku, kiedy kobieta osiągnie wymarzone kształty i wagę to prawdopodobieństwo utrzymania jej jest bardzo niewielkie. W większości wypadków szybko odzyskują utraconą wagę. Jednak media nie widzą tego w taki sposób. Proponują wiele sposobów na to, aby ciało ciągle udoskonalać. Można to robić za pomocą diety, ćwiczeń, operacji plastycznych. Nie pozostają jedynie w roli doradcy, przekonują także, że wszelkie te zabiegi są łatwe i przyjemne. Pokazują, że bycie szczupłą i piękną to nic trudnego. Tym samym nie posiadanie idealnej sylwetki świadczy o niedbalstwie, lenistwie i braku zainteresowania własnym wizerunkiem. W czasopismach pojawiają się porady, co robić by być piękną, jak dbać o swoje ciało, jak ulepszyć swój wizerunek. Gdyby jakakolwiek kobieta postanowiła stosować się do tych rad, nie miałaby czasu na nic innego. Lansuje się pomysł, żeby przynajmniej na weekend zamknąć się w domu i całkowicie poświęcić czas pielęgnacji ciała. Chyba wiele kobiet wpada w tę pułapkę, gdzie wszystko odbywa się pod hasłem „zrób coś dla samej siebie”.

Powiązane produkty

„Osobowość” atrakcyjnych osób

Patrząc na atrakcyjną osobę jesteśmy przekonani, że jest ona również inteligentna, pewna siebie itd. Mamy tendencję do szukania związków między cechami fizycznymi i psychicznymi. Często na podstawie fizycznych cech człowieka tworzymy szerszy, psychologiczny obraz tej osoby. Efekt ten wykorzystywany jest przez media, które kreując ideał szczupłej sylwetki wzmacniają go poprzez skojarzenia atrakcyjnej, chudej kobiety z pozytywnymi cechami, takimi jak sukces, zdrowie, posiadanie kontroli czy atrakcyjność seksualna. Z kolei osoby z nadwagą (a tym bardziej otyłe), postrzegane są jako brzydkie, schorowane, pozbawione kontroli nad swoim życiem, a także leniwe, zachłanne i pobłażające sobie. Szczupłość sylwetki utożsamiana jest z ogólnym powodzeniem w życiu: szczupły = seksowny = ważny = szczęśliwy.

Ocena własnego wyglądu

Wszyscy, mimo wieku, chcą być atrakcyjni fizycznie, każdemu zależy na tym, aby dobrze wyglądać. Jest jednak pewien etap w życiu, w którym wygląd staje się szczególnie ważny. Jest to okres dojrzewania. W tym czasie dziewczęta zaczynają zwracać uwagę na to, jak wyglądają. Ogromne zainteresowanie własnym wyglądem zdominowane jest też tym, że koledzy i koleżanki, również właśnie na tym skupia swoją uwagę. To wtedy powstaje wiele kompleksów dotyczących tego co się we własnym wyglądzie podoba, a co nie. Związane są z tym silne emocje oraz często duża motywacja do zmiany.

Przykładem jest wypowiedź nastolatki „Być szczupłą - ten dzwonek ciągle dźwięczał w mojej głowie, a żyłam przecież zupełnie zwyczajnie, normalnym życiem, normalnej dziewczyny. Jadłam coraz mniej i bardzo schudłam. Godzinami skakałam na skakance w swoim pokoju, lecz czułam się coraz gorzej. Nie mogłam się skupić, słyszałam głosy, przenosiłam na papier swoje kolorowe wizje. Czułam w sobie taki niepokój jak stado dudniących słoni... Czy depresja może być spowodowana głodem? Czy chodzi o głód czy o tę niewyuczalną niechęć do siebie? ... Dlaczego zawsze w lustrze widziałam potwora? O tym, żeby pomyśleć o sobie pochlebnie, w ogóle nie mogło być mowy, chyba, że się to zdarzyło przypadkiem, nieświadomie, zanim się nie skontrolowałam – nie, to niemożliwe”.

Już w 1966 roku, badacze stwierdzili, że 70% badanych studentek jest nieszczęśliwych z powodu swojego wyglądu i chciałoby stracić na wadze. Nowsze badania potwierdziły u studentek niezadowolenie ze swojej sylwetki, częste stosowanie restrykcyjnych diet i niskie poczucie psychicznego dobrostanu. Studentki chciałyby być znacznie szczuplejsze niż są obecnie. Uważają również, że mężczyźni preferują szczuplejsze kobiety. Badania pokazują, że kobiety mają bardzo zaburzoną percepcję własnego wyglądu, wydaje im się, że są grubsze niż w rzeczywistości. Jedynie bardzo szczupłe, wręcz wychudzone kobiety, których wskaźnik masy ciała (BMI) jest mniejszy od 20, okazują się zadowolone z własnego wizerunku.

Kobiety i mężczyźni

Kobiety są bardziej niezadowolone ze swojego wyglądu niż mężczyźni. Małe dzieci nie różnią się między sobą oceną wyglądu, natomiast wraz z wiekiem obniża się samoocena u dziewcząt, a podnosi się u chłopców. Dzieje się tak prawdopodobnie dlatego, że często dziewczęta nie patrzą na całokształt, ale na poszczególne części ciała. Oceniają swoje nogi, brzuch, twarz itd. Oglądając dokładnie każdą partię ciała łatwo jest doszukać się jakiejś niedoskonałości. Również media przyczyniają się do takiego sposobu postrzegania przez kobiety własnego ciała. Traktują je jako poszczególne elementy, które można zmieniać, ulepszać. Można to robić na różne sposoby: cerę poprawić za pomocą kosmetyków, piersi powiększyć poprzez operację plastyczną, a wagę zrzucić podczas treningów ruchowych. Magazyny mody i reklamy ciągle przypominają o różnych niedoskonałościach kobiecego ciała. Pokazują fałdy tłuszczu, cellulitis, zmarszczki, mówią, że to jest brzydkie i należy z tym walczyć. Nie sprzyja to akceptacji siebie.

Nastrój związany z oceną własnego wyglądu

U większości kobiet poczucie bycia piękną koreluje pozytywnie z wysokim poczuciem własnej wartości. Komunikaty zawarte w przekazach dotyczących wzorów kobiecego ciała powodują niską samoocenę, a nierzadko poczucie frustracji (spowodowanej tym, że nie jest się tak doskonałym, jak tego pragną media). Rezultatem zbyt wysokich, nierealnych standardów kobiecego ciała – pięknego, bardzo szczupłego i wiecznie młodego, jest brak satysfakcji z własnego wyglądu u wielu kobiet. Obiektywne środki o oceny takie jak lustro, miara czy waga mówią nam, ile ważymy, ile mamy wzrostu itp. Ale względem kanonu społecznego, jesteśmy „za wysokie(cy)”, „za niskie(cy)”, „za grube(i)”. Kobiety, które oglądają wizerunki atrakcyjnych mężczyzn i kobiet w czasopismach mniej akceptują swoje ciało i przeżywają wobec siebie bardziej negatywne uczucia. Jest to tak zwany efekt kontrastowy. Jeżeli porównujemy się z kimś bardzo atrakcyjnym to powstaje duży kontrast między nim a naszym własnym wizerunkiem, przez co jeszcze gorzej oceniamy siebie. Niepokojące jest to, że nie pisze się o tym, że zdjęcia w czasopismach są retuszowane, że modelki mają komputerowo wydłużane nogi itd. Pozwala się kobietom wierzyć, że naturalnie można osiągnąć taką sylwetkę.

Podatność na wpływ społeczny

Istnieją dwa rodzaje wpływu społecznego: informacyjny (osoby przysłuchują się opiniom innych w celu wyrobienia własnej opinii) oraz normatywny (osoby zachowują się tak, jak nakazują normy społeczne w celu uzyskania aprobaty innych). Informacyjny wpływ społeczny może służyć do nauczenia się, jakie ciało jest aktualnie uważane za atrakcyjne. Natomiast normatywny wpływ społeczny sprawia, że kobiety chcą tak wyglądać i robią bardzo dużo ku temu, aby uzyskać szczupłą sylwetkę. Osoby zależne od opinii innych ludzi podporządkowują się normom społecznym. Istnieje wiele takich norm, którym ulegają wszyscy, przykładem takim może być moda. Zwykle ubieramy się w to, co jest uważane za odpowiednie i gustowne w danym czasie. Normatywny wpływ społeczny ujawnia się właśnie w tym, że wyglądamy podobnie do większości osób dookoła. Istnieje jednak groźniejsza forma normatywnego wpływu społecznego. Np. taka, która zmusza kobiety do podporządkowania się kulturowemu stereotypowi atrakcyjnego ciała.

Model idealnej sylwetki został wykreowany i lansowany przez media. Od wielu lat atrakcyjne ciało jest kojarzone ze szczupłością. Prawie wszyscy przywiązujemy do wyglądu dużą wagę, ulegamy presji odchudzania się. Szczególnie istotne staje się to w okresie dorastania, kiedy wygląd jest podstawowym czynnikiem wpływającym na samoocenę. Młode dziewczęta stosują różnego rodzaju diety, czasami nie zdając sobie sprawy, że w ten sposób niszczą swój rozwijający się właśnie organizm. Coraz częściej odchudzanie się przybiera drastyczne rozmiary i prowadzi do skrajnego wychudzenia. Anoreksja jest chorobą coraz szerzej znaną, dużo się o tym mówi. Jednak nie pomaga to zmniejszyć rozmiarów tego problemu - dziewczęta wciąż narażają swoje zdrowie, a nawet życie. A wszystko po to, aby dorównać wysokim wymaganiom, jakie stawia współczesny wizerunek atrakcyjnej kobiety. Jednak należy odpowiedzieć sobie na pytanie, czy warto?

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Przyczyny i objawy nerwicy – jakie są rodzaje i jak objawiają się zaburzenia nerwicowe?

    Nerwica to niepsychotyczne zaburzenie psychiczne, którego przyczyn upatruje się najczęściej w czynnikach środowiskowych oraz genetycznych. Objawy nerwicy nie obejmują wyłącznie sfery psychicznej (lęk, natrętne myśli), mogą także pochodzić ze strony układu oddechowego (np. trudności z oddychaniem), układu krążenia (np. przyspieszone tempo pracy serca), układu nerwowego (np. dezorientacja) czy układu pokarmowego (np. nudności i wymioty). W jaki jeszcze sposób mogą objawiać się zaburzenia nerwicowe?

  • Typy osobowości – jakie są? Charakterystyka

    Ludzie różnią się między sobą wyglądem, ale również – a może przede wszystkim – osobowością i charakterem. Warto poznać, w jaki sposób nauka odnosi się do tych kwestii i jakie typy osobowości wyodrębniali poszczególni badacze i myśliciele. W ten sposób możemy się również dowiedzieć, który typ osobowości sami posiadamy.

  • Anhedonia – czym jest? Jak odzyskać radość z życia?

    Czujesz, że nic nie sprawia Ci przyjemności? Rzeczy, które kiedyś Cię cieszyły, teraz nie mają żadnego znaczenia? Być może doświadczasz anhedonii, która niesie za sobą wiele negatywnych konsekwencji. Anhedonia jest nie tylko jednym z objawów depresji, ale również współwystępuje z innymi trudnościami o podłożu psychicznym.

  • E-book "Dieta na relaks". Porady i jadłospis - jak złagodzić stres dietą

    Pod wpływem chronicznego stresu organizm wykorzystuje zgromadzone zapasy ustrojowe witamin z grupy B oraz znacząco zwiększa zapotrzebowanie na pełnowartościowe białko, nienasycone kwasy tłuszczowe (szczególnie kwas DHA), witaminy, składniki mineralne oraz bioaktywne związki o działaniu antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym . Istnieją jednak produkty, które pozytywnie wpływają na samopoczucie i funkcje poznawcze/

  • Introwertyk – kto to? Jakie ma cechy? Test na introwertyzm

    Czujesz się wyczerpany po spotkaniach towarzyskich i potrzebujesz chwili dla siebie, żeby odpocząć? Wolisz spędzać czas w samotności zamiast w grupie nieznajomych? Być może jesteś introwertykiem i czerpiesz energię do życia ze swojego wnętrza. Dowiedz się więcej na temat tego, jakie są cechy introwertyka.

  • Efekt Mandeli – czym jest? Dlaczego pamiętamy rzeczy, których nigdy nie było...?

    Ile razy miałeś wrażenie, że coś wydarzyło się inaczej, niż opowiadają inni? A może wraz z tymi osobami myliłeś się co do przebiegu danego zdarzenia? Takie sytuacje to efekt Mandeli, który doskonale opisuje zjawisko fałszywych wspomnień. Na czym polega efekt Mandeli i co mówi o nim nauka?

  • Gaslighting: co to jest? Przykłady i jak się przed nim bronić

    Ktoś cały czas podważa Twoje zdanie? Sugeruje, że zawsze wszystko źle pamiętasz i cały czas musi Cię poprawiać? Być może jesteś ofiarą gaslightingu – formy przemocy, która polega na manipulowaniu drugą osobą w taki sposób, by przestała wierzyć swojemu osądowi. Czym jest gaslighting i jak się przed nim bronić?

  • Mobbing – jak wpływa na zdrowie psychiczne i fizyczne?

    Mobbing to wszelkiego rodzaju działania, które polegają na nękaniu pracowników – m.in. poniżanie, ośmieszanie, ignorowanie, plotkowanie za plecami czy izolowanie od grupy współpracowników. Ofiary mobbingu często zmagają się z szeregiem negatywnych emocji i nie wiedzą, co mogą w takiej sytuacji zrobić. Jakie są przejawy mobbingu? Jak wygląda mobbing w pracy i jak z nim walczyć?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij