Odkryto powiązanie między anoreksją a wczesnym wstawaniem i bezsennością

Nowe badanie, którego wyniki opublikowano w „JAMA Network Open”, pozwala stwierdzić, że anoreksja częściej występuje u osób, które wcześnie kładą się spać i wcześnie wstają, a także zmagają się z bezsennością. Co istotne, powiązanie między jadłowstrętem psychicznym a chronotypem porannym jest dwukierunkowe.

1. Poranny chronotyp to wyższe ryzyko anoreksji
2. Wnioski płynące z badania
3. Kto najczęściej choruje na anoreksję?

Poranny chronotyp to wyższe ryzyko anoreksji

Badanie przeprowadzone przez naukowców z Massachusetts General Hospital (MGH) w Stanach Zjednoczonych, wspierane przez National Institutes of Health, sugeruje, że może istnieć powiązanie między zaburzeniami odżywiania a wczesnym wstawaniem i bezsennością. Badanie wykazało, że chronotyp poranny (wczesne budzenie się i wczesne kładzenie się spać) zwiększa ryzyko wystąpienia anoreksji i odwrotnie. Ponadto badacze stwierdzili wyraźny związek między jadłowstrętem psychicznym a zaburzeniami snu. Pracę opublikowano w czasopiśmie „JAMA Network Open”.

Badacze zastosowali metodę statystyczną zwaną randomizacją mendlowską w celu sprawdzenia, jaki związek mają geny decydujące o byciu „rannym ptaszkiem” z genami sprzyjającymi anoreksji. Z klinicznego biobanku Mass General Brigham naukowcy pozyskali dane 47 082 osób pochodzenia europejskiego, z czego 53,8% stanowiły kobiety, i obliczyli PRS (wskaźnik, który określa ryzyko wystąpienia choroby wielogenowej) dla jadłowstrętu psychicznego dla każdego pacjenta. Następnie zbadali powiązanie z dominującymi zaburzeniami snu na podstawie elektronicznych kart zdrowia. Analizy przeprowadzano w okresie od lutego do sierpnia 2023 roku.

Wnioski płynące z badania

Już wcześniejsze badania sugerowały możliwy związek między zaburzeniami odżywiania a rytmem dobowym organizmu, który kontroluje szeroki zakres funkcji biologicznych, w tym sen. Celem omawianej pracy było głębsze zrozumienie tej zależności poprzez ocenę genów. Odkryty dwukierunkowy związek między genami związanymi z anoreksją a genami związanymi z porannym chronotypem, może pomóc lepiej zrozumieć przyczyny tego schorzenia, które w dalszym ciągu pozostają trudne do jednoznacznego zdefiniowania.

Kto najczęściej choruje na anoreksję?

Anoreksja (jadłowstręt psychiczny) to poważne zaburzenie odżywiania charakteryzujące się świadomym ograniczeniem spożycia pokarmów, prowadzącym do znacznej utraty wagi i wyniszczenia organizmu. Osoby dotknięte anoreksją mają zaburzony obraz własnego ciała, obawiają się przybrania na wadze, nawet jeśli ich BMI świadczy o znacznym niedoborze masy ciała. Osoby cierpiące na tę chorobę mogą intensywnie ćwiczyć, nadużywać środków przeczyszczających lub zmuszać się do wymiotów, aby zapobiec przyrostowi masy ciała.

Choć zaburzenia odżywiania mogą dotknąć każdego, większość chorych to kobiety – szacuje się, że mężczyźni stanowią 10% do 20% wszystkich przypadków anoreksji i bulimii. Najbardziej zagrożone są dziewczęta w okresie dojrzewania – 95% pacjentów to osoby w wieku od 12 do 25 lat. Leczenie anoreksji wymaga interdyscyplinarnego podejścia, istotne jest połączenie wsparcia psychologa i dietetyka, leczenia psychiatrycznego oraz opieki medycznej.

Wśród powikłań jadłowstrętu psychicznego mogą wystąpić: zaburzenia hormonalne, zaburzenia metaboliczne (w tym osteoporoza), problemy neurologiczne, kardiologiczne, gastrologiczne czy choroby nerek. Co ważne, z badań wynika, że myśli samobójcze ma ok. 54% pacjentów, a ok. 9% podejmuje próby samobójcze.