Asertywność – jak ją wyćwiczyć?

Czy zdarzyło Ci się kiedyś czuć się przytłoczonym lub niezdolnym do wyrażenia swoich potrzeb i opinii w sposób konkretny i stanowczy? Asertywność to zdolność do wyrażania własnych myśli, uczuć i potrzeb w sposób zdecydowany, ale jednocześnie szanujący zdanie innych. Jak być bardziej asertywnym w codziennym życiu?

1. Czym jest asertywność? Czym charakteryzuje się osoba asertywna?
2. Jakie mogą być przykłady asertywności w życiu codziennym?
3. Czy asertywność to dobra cecha?
4. Jak rozwijać w sobie asertywność? Jak ćwiczyć zachowanie asertywne?
5. Asertywność w pracy – jak być asertywnym szefem i pracownikiem?

Czym jest asertywność? Czym charakteryzuje się osoba asertywna?

Asertywność to zgodnie z definicją umiejętność wyrażania własnego zdania, swoich uczuć i postaw w sposób otwarty, przy jednoczesnym zachowaniu szacunku do innych osób. Człowiek asertywny jest świadomy swoich wartości i opinii i umie wyrażać je w sposób opanowany, bez oceniania i krytyki, nie obrażając przy tym innych. Osoba prezentująca postawę asertywną doskonale zdaje sobie sprawę z tego, że każdy człowiek ma prawo do własnego zdania i do wypowiadania go w sposób nieoceniający zdania drugiej osoby.

Przeciwieństwo asertywności może być rozumiane na dwa sposoby:

1. Nieumiejętność wyrażania własnej opinii, postawy i własnego zdania z obawy przed brakiem akceptacji ze strony innych. Osoba nieasertywna często pozwala innym na przekraczanie jej granic, nie czuje się pewnie, wyrażając własne zdanie, woli tego unikać, co jednocześnie jest sprzeczne z jej potrzebami. Osoba ta jest uległa i podporządkowana innym.
2. Umiejętność wyrażania własnej opinii, postawy i własnego zdania jednak z naruszeniem granic drugiej osoby. Taka osoba komunikuje swoje zdanie, jednak robi to w sposób niejako agresywny, co może prowadzić do konfliktów z innymi.

Jakie mogą być przykłady asertywności w życiu codziennym?

• wyrażanie swoich emocji na temat danej sytuacji bez osądzania czy oceniania emocji lub zachowania drugiej osoby,
• deklarowanie odmiennych poglądów z poszanowaniem poglądów innych,
• odmawianie innym, gdy nie mamy na coś ochoty lub siły,
• nieuleganie presji,
• umiejętność stawiania jasnych granic,
• umiejętność przyznania, że coś przekracza nasze możliwości,
• zdolność do proszenia o pomoc innych,
• dostrzeganie swoich porażek oraz sukcesów,
• umiejętność przyjmowania krytyki,
• umiejętność dawania krytyki innym osobom z zachowaniem szacunku do nich.

Czy asertywność to dobra cecha?

Asertywność to z całą pewnością dobra cecha, która pomaga nam w codziennym życiu zarówno w aspekcie prywatnym, jak i zawodowym. Osoby asertywne potrafią rozpoznawać swoje emocje oraz uczucia i wiedzą, jak je wyrażać, by nie zranić innych osób. Osoby asertywne są dobrymi słuchaczami i szanują opinię rozmówców, co sprzyja lepszej komunikacji. Osoby asertywne zazwyczaj cechuje również wyższa samoocena, bo żyją w zgodzie ze swoimi przekonaniami i reagują, gdy czują, że ich granice są przekraczane.

Podsumowując, asertywność sprzyja lepszej komunikacji, bardziej satysfakcjonującym relacjom z innymi i jednocześnie z samym sobą. Brak asertywności jest zaprzeczeniem wszystkich tych cech.

Jak rozwijać w sobie asertywność? Jak ćwiczyć zachowanie asertywne?

Asertywność jest cechą nabytą, w związku z czym jak najbardziej można ją ćwiczyć lub wzmacniać. Nauka asertywności może polegać zarówno na samodzielnych ćwiczeniach, jak i na uczestnictwie w zorganizowanych treningach asertywności.

Treningi te zazwyczaj opierają się na praktycznych ćwiczeniach na asertywność wykonywanych w parach. Najpopularniejsze ćwiczenia to:

• Technika słonia – polega na wyobrażeniu sobie, że jesteś spokojnym, łagodnym, cierpliwym i jednocześnie pewnym siebie słoniem. Ma to za zadanie uspokoić Twoje myśli, sprawić, że zaczniesz odpowiadać powoli, dzięki czemu nie dasz ponieść się emocjom.
• Technika jujitsu – polega na ćwiczeniu umiejętności odmawiania z jednoczesnym poszanowaniem drugiej strony.
• Technika zdartej płyty – polega na powtarzaniu do skutku takich samych słów odmowy, jakie wypowiedziałeś(-aś) za pierwszym razem. Tę technikę można zastosować wtedy, gdy osoba, której odmawiamy, nie przyjmuje naszej odmowy.

Jak asertywnie odpowiadać? Zwroty asertywne, które mogą pomóc Ci wyrazić swoje myśli, uczucia, potrzeby i postawy w sposób stanowczy, ale jednocześnie spokojny i pełny szacunku do drugiej osoby, to m.in.:

• „Rozumiem, że masz inne zdanie, ale pozwól, że przedstawię Ci moją perspektywę”.
• „Czuję się niekomfortowo i chciał(a)bym wyrazić swoje potrzeby”.
• „Dzisiaj niestety nie jestem w stanie tego zrobić, ale wiem, że jest to ważne, dlatego mogę zająć się tym jutro/ znam kogoś, kto może się tym zająć”.
• „Dzisiaj jestem bardzo zmęczony(-a), nie dam rady pójść z Tobą do restauracji”.
• „Dzisiaj nie mogę wyjść z Tobą na kawę, ale bardzo chętnie spotkam się z Tobą w następny wtorek”.

Asertywność w pracy – jak być asertywnym szefem i pracownikiem?

Asertywność w środowisku pracy odgrywa ogromną rolę, ponieważ pozwala na lepsze relacje ze współpracownikami, właściwe zarządzanie zespołem, skuteczną komunikację i rozwiązywanie konfliktów, redukcję stresu i rozwój osobisty.

Co to znaczy być asertywnym w pracy? Osoba asertywna w środowisku pracy umie wyznaczać jasne granice, a gdy coś przekracza jej możliwości, otwarcie o tym mówi z poszanowaniem drugiej osoby. Osoba asertywna tworzy komunikaty, w których prezentuje swoje opinie, oczekiwania, ale potrafi także bronić swoich praw. Asertywność przyczynia się również do budowania pozytywnych relacji między współpracownikami i do efektywnego zarządzania konfliktami.

A jak być asertywnym szefem? Asertywny szef potrafi wyrażać swoje oczekiwania w jasny i konkretny sposób, jednocześnie respektując zdanie pracowników i słuchając ich perspektyw na dany temat. Asertywny pracodawca potrafi delegować zadania, przyjmuje odmowę ze strony pracowników, a co najważniejsze – dba o budowanie w pracy pozytywnej atmosfery opartej na wzajemnym szacunku.