Ziele dziurawca w kobiecych dłoniach - podstawa herbatki z dziurawca
Mateusz Durbas

Herbatka z dziurawca – na co pomaga? Na co stosować herbatkę z dziurawca?

Dziurawiec występuje obecnie w wielu regionach na świecie, z wyjątkiem rozległych pustyń, obszarów okołobiegunowych i tropikalnych nizin. Ziele to jest od wieków wykorzystywane jako roślina lecznicza w terapii dolegliwości bólowych, zaburzeń nastroju oraz uciążliwych objawów ze strony przewodu pokarmowego.

Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum L.), nazywany inaczej zielem świętojańskim (z ang. St. John’s wort), jest uznaną, wieloletnią rośliną zielną należącą do rodziny dziurawcowatych (Hypericaceae), której okres kwitnienia przypada na drugą połowę czerwca.

Na co pomaga herbatka z dziurawcem?

Niegdyś herbatkę z dziurawca stosowano wówczas, gdy występowały dolegliwości wątroby. Obecnie herbatkę z dziurawca najczęściej poleca się w stanach zmęczenia psychicznego, dolegliwościach żołądkowo-jelitowych, łagodnych stanach zapalnych skóry oraz w okresie intensywnej pracy umysłowej. Sugeruje się, że herbatka z dziurawca wywiera korzystny wpływ na samopoczucie psychofizyczne, funkcjonowanie przewodu pokarmowego i nerek oraz proces gojenia się ran.

Aby przygotować herbatkę z dziurawca należy wykorzystać powszechnie obecne w polskich sklepach saszetki zawierające około 1 g ziela z dziurawca w przeliczeniu na 1 sztukę lub sypki susz najczęściej dostępny w 50 g opakowaniach. W sezonie letnim dochodzi jeszcze jedna możliwość, mianowicie można samemu zebrać ziele dziurawca i ususzyć je samodzielnie w domu. Świeżo przygotowaną herbatkę z dziurawca zwykle poleca się pić 2–3 razy w ciągu dnia.

Herbatkę z dziurawca należy zalać świeżo zagotowaną wodą i zaparzać pod przykryciem przez okres od 5 do nawet 15 minut. W przypadku występowania dolegliwości żołądkowo-jelitowych herbatkę z dziurawca najlepiej spożyć na krótko przed rozpoczęciem posiłku lub bezpośrednio po zakończonym posiłku, aby wesprzeć proces trawienia pokarmów. Sugeruje się, że objawy ze strony przewodu pokarmowego (zwłaszcza wzdęcia brzucha) powinny się znacząco zmniejszyć lub nawet całkowicie ustąpić w ciągu jednego tygodnia od momentu wdrożenia regularnego picia herbatki z dziurawca.

Jeśli zaś głównym celem włączenia do diety herbatki z dziurawca jest jej działanie uspokajające, wyciszające, odprężające oraz poprawiające nastrój, warto po nią sięgnąć w godzinach późnopopołudniowych i wieczornych. Może się ona wówczas dodatkowo korzystnie przełożyć na poprawę jakości i ilości snu. Wskazuje się, że objawy zmęczenia psychicznego powinny się wyraźnie zmniejszyć w trakcie dwóch tygodni picia herbatki z dziurawca.

Działanie i właściwości herbatki z dziurawcem

Ziele dziurawca posiada swoją monografię w Farmakopei Polskiej i Europejskiej oraz Komisji E, a także w międzynarodowych opiniotwórczych towarzystwach, takich jak Europejska Spółdzielnia Naukowa ds. Fitoterapii – ESCOP i Światowa Organizacji Zdrowia – WHO. Lecznicze właściwości dziurawca znane są już od wielu lat. W medycynie tradycyjnej dziurawiec jest rośliną stosowaną w leczeniu obrzęków, stłuczeń, drobnych oparzeń, zapalenia skóry, nerwobólów, niepokoju oraz depresji o łagodnym i umiarkowanie ciężkim nasileniu.

Warto podkreślić, że wyniki ostatniej metaanalizy – zbioru 27 badań klinicznych z randomizacją, w których łącznie wzięło udział 3808 pacjentów – wykazały, iż ziele dziurawca ma podobną skuteczność jak stosowanie leków z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu serotoniny (SSRI) u pacjentów z łagodną lub umiarkowaną depresją. Dotychczas przeprowadzone badania z udziałem ludzi potwierdzają skuteczność kliniczną stosowania ziela dziurawca w łagodzeniu objawów depresji oraz jego bezpieczeństwo, gdy czas kuracji nie przekracza 12 tygodni.

Literatura fachowa donosi, iż dziurawiec wykazuje właściwości przeciwutleniające, przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwbólowe, przeciwnowotworowe, przeciwdepresyjne oraz neuro- i hepatoprotekcyjne. Warto podkreślić, iż herbatka z dziurawca zwyczajnego charakteryzuje się silnym działaniem antyoksydacyjnym, czyli zmiatającym wolne rodniki i reaktywne formy tlenu, dzięki czemu może chronić organizm przed rozwojem wielu chorób przewlekłych.

Wśród głównych związków biologicznie aktywnych o szerokich właściwościach prozdrowotnych naturalnie zawartych w dziurawcu zwyczajnym najczęściej wymienia się:

  • naftodiantrony – hyperycyna i jej pochodne (m.in.: pseudohyperycyna, cyklopseudohyperycyna, protohyperycyna oraz protopseudohyperycyna),
  • pochodne floroglucyny – hyperforyna, furanohyperforyna, adhyperforyna oraz hydroperoksykadiforyna,
  • flawonoidy – katechina, epikatechina, procyjanidyna B2, kwercetyna, kemferol, luteolina, biapigenina, amentoflawon, rutyna, hiperozyd, kwercytryna, izokwercytryna oraz glikozydy luteoliny,
  • kwasy fenolowe – chlorogenowy, kawowy i kumarowy,
  • witaminy – A, C, B3 i B4,
  • fitosterole (np. beta-sitosterol),
  • kwasy organiczne,
  • olejki eteryczne,
  • pektyny,
  • ksantony.

Powiązane produkty

Herbatka z dziurawca – przeciwwskazania i skutki uboczne

Picie herbatki z dziurawca nie jest zalecane u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia oraz u osób, które wykazują jakąkolwiek nadwrażliwość na ziele dziurawca. Nie zaleca się również picia herbatki z dziurawca w okresie ciąży i karmienia piersią. Herbatka z dziurawca może być natomiast bezpiecznie stosowana w postaci zewnętrznych okładów na skórę u dzieci powyżej 12 lat. Ponadto podczas regularnego wypijania herbatki z dziurawca należy unikać naświetlania w solarium oraz wystawiania się na bezpośredni wpływ promieniowania słonecznego. Oznacza to, że podczas stosowania ziela dziurawca niemile widziane jest opalanie się w sezonie wiosenno-letnim, gdyż mogą wówczas wystąpić reakcje uczuleniowe na światło słoneczne.

Warto nadmienić o tym, że dziurawiec wchodzi w interakcje z niektórymi lekami. Istnieją mocne dowody na to, że ziele dziurawca znacząco zmniejsza stężenie we krwi indynawiru (leku przeciwwirusowego) i cyklosporyny (leku o działaniu immunosupresyjnym).

Ponadto istnieją również uzasadnione podstawy do obaw, że ziele dziurawca może zmniejszać skuteczność leków przeciwzakrzepowych (głównie warfaryny), kardiologicznych (zwłaszcza digoksyny), rozszerzających oskrzela (przede wszystkim teofiliny), przeciwdrgawkowych (fenytoiny, karbamazepiny, fenobarbitalu), inhibitorów proteazy HIV (sakwinawiru, rytonawiru, nelfinawiru) oraz nienukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy HIV (efawirenzu, newirapiny, delawirdyny). Ziele dziurawca może również obniżać skuteczność antykoncepcyjną niektórych doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających estrogeny.

Na domiar tego, produkty zawierające ziele dziurawca wpływają na neuroprzekaźniki w mózgu i w ten sposób mogą wchodzić w interakcje z lekami psychotropowymi, zwłaszcza takimi jak selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), do których zalicza się m.in.: citalopram, fluoksetynę, fluwoksaminę, paroksetynę i sertralinę. Dziurawiec zwyczajny może również wykazywać podobne interakcje z innymi lekami wpływającymi na stężenie serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym, takimi jak tryptany, które są stosowane w leczeniu migreny.

Dziurawiec określa się jako ogólnie dobrze tolerowany przez zdecydowaną większość osób. Gdy już wystąpią jakiekolwiek działania niepożądane, uważa się je za łagodne i przemijające. Najczęstsze skutki uboczne obejmują dolegliwości żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy, splątanie, zmęczenie i/lub senność, reakcje skórne, nerwowość, niepokój, ból głowy, suchość w jamie ustnej oraz reakcje alergiczne. Szacuje się, że mogą one wystąpić u 1–3% pacjentów stosujących dziurawiec zwyczajny.
  1. Galeotti N., Hypericum perforatum (St John's wort) beyond depression: A therapeutic perspective for pain conditions. „J Ethnopharmacol.” 2017 Mar 22;200:136-146.
  2. Gałuszko M., Cubała W.J., Rola dziurawca w leczeniu depresji. „Psychiatria” 2005, 2(2):93-96.
  3. Ng Q.X., Venkatanarayanan N., Ho C.Y., Clinical use of Hypericum perforatum (St John's wort) in depression: A meta-analysis. „J Affect Disord.” 2017 Mar 1;210:211-221.
  4. Oliveira AI, Pinho C., Sarmento B., et al., Neuroprotective Activity of Hypericum perforatum and Its Major Components. „Front Plant Sci.” 2016 Jul 11;7:1004.
  5. Telesiński A., Grzeszczuk M., Pobłock J. i wsp., Aktywność przeciwutleniająca wybranych leków galenowych sporządzonych z dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum l.) z dodatkiem miodu. „BROMAT. CHEM. TOKSYKOL.” – XLV, 2012, 4, 1227–1232.
  6. Walia N., Gonzalez S., Zoorob R., A Systematic Review of the Use of St. John's Wort for Smoking Cessation in Adults. „Cureus.” 2021 Oct 14;13(10):e18769.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Filtry w okularach przeciwsłonecznych. Jak działają i dlaczego powinny być dobrej jakości?

    Są nieodłącznym atrybutem każdego słonecznego dnia. Najczęściej sięgamy po nie latem, jednak w ciągu całego roku powinniśmy mieć je przy sobie, aby chronić nasze oczy przed działaniem promieni słonecznych. Mowa oczywiście o okularach przeciwsłonecznych, które – oprócz pełnienia funkcji dodatku do stylizacji – stanowią barierę chroniącą jeden z naszych zmysłów: wzrok. Podobnie jak przy zakupie ubrań, butów, żywności czy kosmetyków zwracamy uwagę na ich jakość, tak i w przypadku wyboru okularów słonecznych powinniśmy dobrać takie, które będą odpowiednie do naszych potrzeb nie tylko pod względem wizualnym, ale przede wszystkim jakościowym.

  • Co kupić mamie na Dzień Matki?

    Wielkimi krokami zbliża się Dzień Matki. To szczególne święto jest doskonałą okazją, aby podziękować mamom za ich bezwarunkową miłość i akceptację, trud wychowania, okazywane serce. Tego dnia każda mama powinna czuć się doceniona. Produkty pomagające zachować zdrowie i dbać o urodę to świetne inspiracje na wyjątkowy prezent dla najukochańszej mamy.

  • Co pić na stres i zmęczenie?

    Stres jest reakcją organizmu na zaburzenie stanu równowagi. Przewlekły stres przyczynia się do ogólnego obniżenia jakości życia i szerokiej gamy zaburzeń, w tym nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, chorób układu krążenia, chorób zapalnych jelit oraz trudności natury psychologicznej czy psychiatrycznej. Dobrze wiadomo, że prawidłowy stan nawodnienia organizmu korzystnie wpływa na samopoczucie psychofizyczne. Oprócz samej wody można wyszczególnić kilka gorących napojów, których regularne picie może wspomagać organizm w radzeniu sobie ze stresem, niepokojem i nadmiernym zmęczeniem.

  • Jakie suplementy mogą pomóc na stres i zmęczenie?

    Dbałość o zdrowie psychiczne sprowadza się do odpowiedniego stylu życia, który uwzględnia systematycznie wykonywaną aktywność fizyczną, właściwy sposób odżywiania, należytą higienę snu, dobre relacje z bliskimi, wsparcie społeczne oraz znajdowanie czasu na odpoczynek i relaks. Wiele osób zmagających się z chronicznym stresem i zmęczeniem decyduje się często na suplementację diety preparatami bogatymi w bioaktywne składniki wspierające prawidłowe funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego oraz gospodarki hormonalnej. Istnieje co najmniej kilka substancji bioaktywnych, które rzeczywiście mogą wspomagać organizm w walce ze stresem oraz wzmożonym napięciem i zmęczeniem.

  • Jak wyciągnąć psu i kotu kleszcza? Instrukcja krok po kroku

    Kleszcze to uciążliwe pasożyty, które mogą przenosić groźne choroby na zwierzęta. Na szczęście ich usunięcie jest stosunkowo proste, o ile wiemy, jak się do tego zabrać. Jak bezpiecznie i skutecznie wyciągnąć kleszcza psu i kotu, by zminimalizować ryzyko infekcji? Co zrobić z kleszczem?

  • Jak wygląda ugryzienie meszki? Czy można je czymś złagodzić?

    Lato to czas spędzany na świeżym powietrzu, co niestety wiąże się z uciążliwością owadów takich jak meszki. Ich bolesne ugryzienia potrafią skutecznie uprzykrzyć nam wypoczynek. Czy meszki w Polsce przenoszą choroby? Jak poradzić sobie ze swędzącym ugryzieniem meszki?

  • Jak chronić się w trakcie burzy? Co zrobić w razie uderzenia pioruna?

    W związku ze zmianami klimatu gwałtowne zjawiska pogodowe są coraz częstsze w naszej szerokości geograficznej. Dlatego też warto znać zasady bezpieczeństwa podczas burzy. Porażenie piorunem może być poważnym zagrożeniem dla zdrowia, a nawet życia – dowiedz się, jak się zachować w trakcie nawałnicy, aby uniknąć niebezpiecznych sytuacji.

  • Etapy gojenia ran. Jak przyspieszyć proces?

    Czas gojenia się rany jest kwestią indywidualną. Jest to uzależnione od wielu czynników, w tym od obecności chorób przewlekłych, np. cukrzycy typy 2, palenia papierosów, nadużywania alkoholu, przyjmowania niektórych leków, a nawet występowania schorzeń o podłożu autoimmunologicznym. Proces gojenia przebiega w kilku etapach. Warto pamiętać, że można go znacznie przyspieszyć – zarówno za pomocą domowych sposobów, jak i preparatów aptecznych.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij