Czerwony ryż, z którego powstaje monakolina K
Mateusz Durbas

Monakolina K – co to jest? Właściwości, zastosowanie, przeciwwskazania

Choroby układu sercowo-naczyniowego stanowią główną przyczynę zachorowalności i śmiertelności nie tylko w Polsce, lecz również na całym świecie. U podłoża większości z nich leży miażdżyca naczyń krwionośnych, która jest bezpośrednio związana z zaburzeniami lipidowymi. Jednym z proponowanych sposobów radzenia sobie z tym problemem jest stosowanie suplementacji w oparciu o monakolinę K.

  1. Czym jest monakolina K?
  2. Czy monakolina K jest szkodliwa? Działania niepożądane
  3. Na co działa i na co pomaga monakolina K?

Najczęściej zalecanymi obecnie lekami w terapii zaburzeń lipidowych i profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych o podłożu miażdżycowym są statyny, które jednak nie przez wszystkich pacjentów są dobrze tolerowane. Jedną z alternatywnych opcji dla statyn wydaje się monakolina K zawarta w ekstrakcie ze sfermentowanego czerwonego ryżu.

Czym jest monakolina K?

Monakolina K jest bioaktywnym składnikiem naturalnie znajdującym się w sfermentowanym czerwonym ryżu z użyciem czerwonych drożdży (Monascus purpureus). Jest ona uznawana za naturalną statynę, czyli środek obniżający wysoki poziom cholesterolu całkowitego i frakcji LDL (tzw. złego cholesterolu), który można nabyć w aptece bez recepty. Monakolina K jest związkiem chemicznym nazywanym lowastatyną, który powstaje w warunkach naturalnych w procesie fermentacji drożdży Monascus purpureus na ziarnach ryżu białego (polerowanego).

Mechanizm działania monakoliny K jest podobny do statyn i obejmuje hamowanie aktywności reduktazy HMG-CoA, czyli głównego enzymu wątrobowego regulującego wytwarzanie cholesterolu oraz kontrolującego jego stężenie we krwi. W rezultacie przyjmowania monakoliny K dochodzi do obniżenia o około 20% poziomu cholesterolu całkowitego i cholesterolu LDL w surowicy krwi. Warto podkreślić, iż monakolina K jest uważana obecnie za jeden z najskuteczniejszych suplementów diety zmniejszających stężenie cholesterolu całkowitego oraz złego cholesterolu we krwi u osób z łagodną i umiarkowaną hipercholesterolemią.

Czy monakolina K jest szkodliwa? Działania niepożądane

Zgodnie z najnowszymi wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego, dotyczącymi prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego w praktyce klinicznej, suplementy diety pozyskiwane z czerwonego ryżu drożdżowego nie są aktualnie rekomendowane ze względu na fakt, iż mogą powodować u niektórych osób działania niepożądane.

Stosowanie monakoliny K zawartej w sfermentowanym czerwonym ryżu może przyczyniać się do rozwoju łagodnych bólów mięśni u pacjentów, którzy nie tolerują również nawet minimalnych dawek statyn. Ponadto istnieją także obawy dotyczące wystąpienia u niektórych osób uszkodzenia wątroby i/lub nerek, bólów i/lub zawrotów głowy, dolegliwości mięśniowo-szkieletowych oraz zaburzeń żołądkowo-jelitowych, zwłaszcza w przypadku stosowania monakoliny K w dawce 10 mg lub wyższej na dzień.

Warto podkreślić, że 22 czerwca 2022 roku weszło w życie Rozporządzenie Komisji Europejskiej 2022/860, z którego wynika, iż dopuszczone do obrotu są obecnie tylko i wyłącznie suplementy diety zawierające do 3 mg monakoliny K. Oznacza to, że wszystkie preparaty zawierające dotychczas powyżej 3 mg monakoliny K w pojedynczej dawce zostały wycofane ze sprzedaży przez wzgląd na bezpieczeństwo konsumentów.

Producenci suplementów diety zawierających ekstrakt z czerwonego sfermentowanego ryżu są również zobligowani do umieszczania na etykiecie swoich produktów informacji o tym, że nie należy przekraczać 3 mg monakoliny K dziennie oraz że tej bioaktywnej substancji nie mogą przyjmować: kobiety ciężarne i karmiące piersią, dzieci i młodzież poniżej 18 roku życia, osoby starsze w wieku powyżej 70 lat, a także pacjenci, którzy stosują już leki obniżające poziom cholesterolu we krwi (np. statyny).

Monakolina K wchodzi również w interakcje z wieloma substancjami, dlatego należy pamiętać o tym, aby w trakcie jej stosowania unikać alkoholu, soku grejpfrutowego, cyklosporyny, erytromycyny, statyn, fibratów, pochodnych kumaryny oraz niacyny (witaminy B3).

Powiązane produkty

Na co działa i na co pomaga monakolina K?

Skuteczność monakoliny K zawartej w czerwonym ryżu drożdżowym w zakresie obniżania stężenia cholesterolu całkowitego oraz cholesterolu frakcji LDL potwierdzono w wielu randomizowanych badaniach klinicznych. Dotychczasowe wyniki badań wykazały, że fermentowany czerwony ryż zawierający monakolinę K może obniżyć poziom cholesterolu całkowitego, frakcji LDL i nie-HDL o 15% do 25% już po 6 tygodniach stosowania u pacjentów z umiarkowaną hipercholesterolemią.

PREPARATY NA CHOLESTEROL

WITAMINY DLA DIABETYKÓW

PRODUKTY NA NADCIŚNIENIE

W niektórych badaniach stwierdzono również zmniejszenie stężenia triglicerydów o 5-10% i apolipoproteiny B o 10-15% oraz zwiększenie o 5-10% poziomu cholesterolu frakcji HDL, potocznie nazywanego dobrym cholesterolem. Monakolina K może także obniżać poziom wysokoczułego białka C-reaktywnego (hs-CRP), zmniejszać sztywność tętnic oraz polepszać funkcje śródbłonka naczyniowego, co może prowadzić do spadku ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych o podłożu miażdżycowym.

Warto mieć na uwadze, że suplementacja diety monakoliną K stanowi jedynie uzupełnienie modyfikacji stylu życia, która powinna uwzględniać zmniejszenie nadmiernej masy ciała, wzrost poziomu tygodniowej aktywności fizycznej, ograniczenie spożycia cholesterolu i nasyconych kwasów tłuszczowych, zwiększenie konsumpcji błonnika pokarmowego oraz całkowitą rezygnację ze spożycia produktów bogatych w tłuszcze trans. Wprowadzenie tych zmian odgrywa absolutnie kluczową rolę w terapii umiarkowanej hipercholesterolemii.

Chociaż monakolina K wydaje się skutecznym środkiem obniżającym stężenie cholesterolu całkowitego i frakcji LDL we krwi w bezpiecznej dawce do 3 mg na dobę, brakuje jednak wystarczających dowodów, aby zalecać jej suplementację u pacjentów kardiologicznych. Potrzebne są dalsze badania nad monakoliną K, zwłaszcza długoterminowe i obejmujące uczestników z chorobami współistniejącymi, które uwzględnią zmienność składu i dawkowania dostępnych na rynku aptecznym preparatów zawierających czerwony ryż drożdżowy.
  1. K. Arent-Piotrowska, Hipercholesterolemia – zmora dzisiejszych czasów. Co zrobić, by zapobiec jej konsekwencjom w świetle aktualnych zaleceń kardiologicznych, „Probl Hig Epidemiol” 2018, 99(2):108-113.
  2. AFG Cicero, F. Fogacci, A. Zambon, Red Yeast Rice for Hypercholesterolemia: JACC Focus Seminar, „J Am Coll Cardiol” 2021 Feb 9;77(5):620-628.
  3. F. Fogacci, M. Banach, DP Mikhailidis, et al., Safety of red yeast rice supplementation: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials, „Pharmacol Res” 2019 May;143:1-16.
  4. M. Malec, Monakolina K – naturalna statyna, „Farm Pol” 2019, 75(7):365–368.
  5. D. Peng, A. Fong, AV. Pelt, Original Research: The Effects of Red Yeast Rice Supplementation on Cholesterol Levels in Adults, „Am J Nurs” 2017 Aug;117(8):46-54.
  6. L. Righetti, C. Dall'Asta, R. Bruni, Risk Assessment of RYR Food Supplements: Perception vs. Reality, „Front Nutr” 2021 Dec 7;8:792529.
  7. B. Wożakowska-Kapłon, P. Salwa, Monakolina — pomost między prozdrowotną modyfikacją diety a farmakoterapią hipercholesterolemii, „Folia Cardiologica” 2016; 11, 4:318–326.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wylewy podskórne u osób starszych. Przyczyny powstawania krwiaków podskórnych i wybroczyn

    Z biegiem lat skóra traci swoją naturalną elastyczność, staje się pergaminowa, a warstwa tkanki tłuszczowej, pełniąca dotychczas funkcję fizjologicznego amortyzatora, ulega znacznemu uszczupleniu. W konsekwencji tych zmian, u pacjentów w wieku geriatrycznym niezwykle często obserwuje się zwiększoną skłonność do uszkodzeń drobnych naczynek kapilarnych, co z kolei prowadzi do powstawania nieestetycznych, a niekiedy wręcz bolesnych zmian skórnych. Zrozumienie mechanizmów stojących za tym zjawiskiem, a także wdrożenie odpowiednich metod profilaktyki i terapii, stanowi kluczowy element dbałości o zdrowie i komfort życia seniorów, pozwalając na szybką interwencję w przypadku ewentualnych powikłań.

  • Astma u dzieci – przyczyny, diagnostyka i objawy. Jak wygląda leczenie astmy oskrzelowej u dzieci?

    Przewlekły stan zapalny dróg oddechowych, definiowany w medycynie jako astma, stanowi obecnie jedno z najpowszechniejszych wyzwań zdrowotnych w populacji pediatrycznej. Ta złożona jednostka chorobowa charakteryzuje się obturacją o zmiennym nasileniu, która wiąże się ze zwężeniem światła oskrzeli i prowadzi do znacznego utrudnienia przepływu powietrza przez układ oddechowy młodego pacjenta. Astma u dzieci nie jest jedynie przejściową dolegliwością, lecz wielowymiarowym problemem klinicznym, który bez wdrożenia odpowiedniej terapii może znacząco obniżyć jakość życia, wpływać na rozwój fizyczny oraz powodować poważne konsekwencje w wieku dorosłym. W niniejszym opracowaniu przyjrzymy się szczegółowo mechanizmom patofizjologicznym, metodom rozpoznawania oraz nowoczesnym standardom kontroli tego przewlekłego schorzenia w oparciu o aktualne wytyczne pulmonologiczne i alergologiczne.

  • Dur brzuszny – szczepionka. Wskazania do szczepienia, schemat, skutki uboczne

    Eksploracja egzotycznych regionów wiąże się nie tylko z niezapomnianymi wrażeniami, ale również z ryzykiem ekspozycji na patogeny, z którymi nasz układ odpornościowy nie miał wcześniej styczności. Jednym z kluczowych elementów przygotowań do takiej wyprawy powinna być odpowiednia profilaktyka zdrowotna. Wśród chorób zakaźnych, które stanowią realne zagrożenie dla turystów, ważne miejsce zajmuje infekcja wywoływana przez pałeczki Salmonella enterica serotyp Typhi (Salmonella Typhi). Skuteczne szczepienie na dur brzuszny stanowi fundament ochrony zdrowia podróżnika i pozwala uniknąć ciężkich powikłań ogólnoustrojowych. W poniższym opracowaniu szczegółowo analizujemy aspekty medyczne, logistyczne oraz finansowe związane z tą procedurą.

  • Zioła na wrzody żołądka i dwunastnicy. Które warto stosować, by łagodzić przykre objawy?

    Wrzody żołądka i dwunastnicy to schorzenia, które mogą znacząco obniżać komfort życia. Nie bez powodu w języku potocznym słowo „wrzód” bywa używane w odniesieniu do szczególnie uciążliwych osób lub sytuacji – trafnie oddając, jak dokuczliwe i trudne do zniesienia potrafią być te dolegliwości. Na szczęście niektóre objawy choroby wrzodowej można łagodzić za pomocą ziół o działaniu osłaniającym i przeciwzapalnym. Odpowiednio dobrane zioła na wrzody żołądka mogą wspierać regenerację błony śluzowej i łagodzić dolegliwości bólowe. Nie należy jednak zapominać, że choć ziołolecznictwo może stanowić niezaprzeczalne wsparcie w terapii, to nigdy nie powinno zastępować leczenia prowadzonego przez lekarza. Równie ważna jest diagnostyka. Wrzody żołądka i dwunastnicy mogą zwiększać ryzyko wystąpienia niektórych nowotworów i schorzeń o podłożu zapalnym.

  • Ugryzienie mrówki – jak złagodzić objawy? Czy ukąszenie mrówki jest groźne?

    Ugryzienie mrówki to częsta dolegliwość, z którą zmagamy się głównie w ciepłych miesiącach wiosenno-letnich. Zwykle ma charakter łagodny i przemijający, ale czasami może wywołać silniejszą reakcję alergiczną. Warto dowiedzieć się, jak skutecznie złagodzić objawy ugryzienia mrówki oraz kiedy należy udać się do lekarza.

  • Czym jest naczyniak? Rodzaje, objawy, przyczyny i leczenie naczyniaków

    Współczesna medycyna definiuje naczyniaki jako grupę łagodnych zmian nowotworowych, które powstają w wyniku niekontrolowanej proliferacji komórek śródbłonka wyściełającego naczynia krwionośne lub limfatyczne. Choć termin ten u wielu pacjentów budzi niepokój, w przeważającej większości przypadków mamy do czynienia z formacjami o charakterze niezłośliwym, które wymagają jedynie systematycznej obserwacji klinicznej.

  • Zapalenie gruczołu Bartholina – przyczyny, objawy i leczenie

    Zapalenie gruczołu Bartholina to bolesna i uciążliwa dolegliwość ginekologiczna, która wynika z zablokowania przewodu wyprowadzającego wydzielinę, co w konsekwencji prowadzi do powstania stanu zapalnego, torbieli lub ropnia. Schorzenie to dotyka zazwyczaj kobiety w wieku rozrodczym i objawia się wyraźnym obrzękiem, zaczerwienieniem oraz silnym dyskomfortem w okolicy przedsionka pochwy, co wymaga niezwłocznej konsultacji specjalistycznej i wdrożenia odpowiedniej terapii farmakologicznej lub chirurgicznej.

  • Ropień okołomigdałkowy – czym jest, jakie są objawy i jak go leczyć?

    Ropień okołomigdałkowy stanowi jedno z najpoważniejszych i jednocześnie najczęściej występujących powikłań ostrego zapalenia migdałków podniebiennych, manifestujące się jako odgraniczone skupisko treści ropnej w przestrzeni okołomigdałkowej. To bolesne schorzenie, wymagające zazwyczaj natychmiastowej interwencji otolaryngologicznej, rozwija się w wyniku przedostania się drobnoustrojów chorobotwórczych poza torebkę otaczającą migdałek podniebienny, co prowadzi do gwałtownego odczynu zapalnego i destrukcji okolicznych tkanek miękkich. Rozpoznanie tej jednostki chorobowej opiera się na charakterystycznym obrazie klinicznym, obejmującym silny, jednostronny ból gardła, trudności w połykaniu oraz specyficzne zmiany w obrębie jamy ustnej, a jej zbagatelizowanie może prowadzić do groźnych komplikacji ogólnoustrojowych. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl