Brodawczak w jamie ustnej – na podniebieniu, dziąśle i języku
Barbara Chmielewska

Brodawczak w jamie ustnej – na podniebieniu, dziąśle i języku

Brodawczak płaskonabłonkowy to łagodna zmiana nowotworowa występująca w jamie ustnej. Może rozwijać się na podniebieniu, dziąśle, na języku. Zwykle jest to wyczuwalna językiem grudka. Leczenie jest chirurgiczne i polega na wycięciu zmiany. Przyczyną jest zakażenie wirusem HPV, stąd niezwykle ważne jest zapobieganie w postaci ograniczenia narażenia na kontakt z wirusem.  

Czym jest brodawczak płaskonabłonkowy?

Brodawczak płaskonabłonkowy (squamous cell papillona) to łagodna zmiana kliniczna występujaca w jamie ustnej. W przypadku występowania mnogich zmian na dużej powierzchni błony śluzowej mówimy o brodawczakowatości (papillomatosis).

Obecność brodawczaka płaskonabłonkowego związana jest z infekcją wirusem HPV (wirus brodawczaka ludzkiego, human papillomavirus). W ponad 50 proc. przypadków w zmianach tego typu wykrywano wisusy HPV 6 i HPV 11, oba należące do grupy o niskim ryzyku onkogennym (obok typów 1, 2, 42, 43, 44). W ostatnim czasie odnotowuje się wzrost zakażeń HPV w obrębie jamy ustnej, a brodawczak płaskonabłonkowy jest najczęstszym nowotworem łagodnym (niezłośliwym) tego regionu.
Część autorów bierze pod uwagę również czynnik urazowy w etiologii powstawania tego typu zmian.

Czy wirus może wywołać raka?

Wirus brodawczak ludzkiego wykazuje powinowactwo do komórek nabłonka skóry i błon śluzowych. Istnieje ponad 200 typów wirusa HPV. Niektóre z nich mają zdolność do transformacji nowotworowej komórek, dlatego dzielimy je na wysoko i nisko onkogenne.
Infekcja HPV w obrębie jamy ustnej może mieć:

  • przebieg bezobjawowy,
  • prowadzić do powstawania łagodnych zmian klinicznych,
  • prowadzić  do transformacji nowotworowej.

Zakażenie nisko onkogennymi typami wirusa (głównie HPV 6 i 11) prowadzi do powstania łagodnych zmian klinicznych, np brodawczaka płaskonabłonkowego, brodawek czy kłykcin kończystych.

Przetrwałe zakażenie typami wysoko onkogennymi (najczęściej HPV 16 i 18) może prowadzić do powstania raka płaskonabłonkowego jamy ustnej (raki płaskonabłonkcwe stanowią 90 proc. wszystkich nowotworów złośliwych jamy ustnej). Jednak sama obecność wirusa nie oznacza zapoczątkowania procesu nowotworowego. Większość infekcji HPV zostaje nabyta w ciągu pierwszych lat od inicjacji seksualnej. Od czasu zakażenia do wystąpienia objawów mija od miesiąca do 2 lat. Jednak w większości przypadków układ immunologiczny eliminuje w tym czasie wirusa. Przetrwałe zakażenie wysoko onkogennym typem może prowadzić do transformacji nowotworowej.

Polecane dla Ciebie

Jak można się zarazić?

Zakażenia HPV należą do najczęstszych infekcji przenoszonych drogą płciową. Odnotowuje się ciągły wzrost częstości infekcji HPV. Według szacunków ponad 90 proc. mężczyzn i ponad 80 proc. kobiet będzie zakażonych w ciągu życia przynajmniej jednym typem wirusa HPV.

Wirus może być również przenoszony z matki na dziecko: poprzez łożysko, w czasie porodu, w czasie karmienia piersią (możliwe jest występowanie wirusa w mleku karmiących matek, nie zaleca się jednak ograniczenia karmienia piersią). Zdarza się także autozakażenie (np. u osób z brodawkami skórnymi możliwe jest przeniesienie infekcji do jamy ustnej) oraz zakażenie poprzez kontakt z zainfekowanymi instrumentami medycznymi.

Warto wspomnieć, że należy rozróżniać brodawki zwykłe od brodawczaka płaskonabłonkowego. Te pierwsze wywoływane są wirusami typu 2, 4, 6, 7, 10 i 40. Mogą występować w całej jamie ustnej. Klinicznie przypominają brodawczaka płaskonabłonkowego i są trudne do rozróżnienia. Do zakażenia może dojść drogą autogenną (samozakażenie) w przypadku występowania brodawek na skórze. O rozpoznaniu decyduje wynik badania histopatologicznego.

Brodawczak jamy ustnej – jak wygląda i gdzie się rozwija?

Najczęściej jest to wyczuwalna przez pacjenta grudka i średnicy poniżej 1 cm. Bywa, że jest to zmiana egzofityczna (wygląd kalafiorowaty, grzybiasty). Może być osadzona na szypule, jest koloru bladoróżowego lub szarobiałego. Stwierdza się gładką lub palczastą powierzchnię. Zmiana jest dobrze odgraniczona od podłoża. Brodawczak płaskonablonkowy w jamie ustnej może być usytuowany na:

  • podniebieniu miękkim,
  • języczku,
  • podniebieniu twardym,
  • dziąśle,
  • języku lub pod językiem,
  • na wardze,
  • na policzku.
  • Brodawczak płaskonabłonkowy a brodawka zwykła

Jak leczyć brodawczaka w jamie ustnej?

Zmiany łagodne, do których zalicza się brodawczak płaskonabłonkowy, usuwa się chirurgicznie. Można posłużyć się tradycyjnie skalpelem lub użyć noża elektrycznego czy  lasera. Ten ostatni  zapewnia większy komfort zabiegu i mniejszy ból pooperacyjny. Materiał tkankowy odsyłany  jest do badania histopatologicznego celem weryfikacji wstępnego rozpoznania.

Jak zapobiegać?

Profilaktykę zakażeń HPV dzielimy na pierwotną, do której zalicza się m.in. stosowanie prezerwatyw i szczepienia ochronne oraz profilaktykę wtórna, polegająca na usunięciu zmian wywołanych przez wirusy wraz z marginesem tkanek. Szczepienia rekomendowane są dla dziewcząt i młodych kobiet oraz chłopców i młodych mężczyzn. Obecnie dostępne są 3 rodzaje szczepionek: 2-walentna (przeciw typom 16 i 18)  4-walentna (przeciw typom 6, 11, 16, 18) i 9-walentna (przeciw typom 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58). W krajach, w których wprowadzono szczepienia odnotowywany jest 90% spadek infekcji typami 6, 11, 16 i 18 wirusa.

  1.     Szymczak-Paluch M, Kłosek S: Brodawczak na błonie śluzowej dziąsła u dziecka. Stomatologia po Dyplomie, 03, 22
  2.     Radzki D, Bajduk K, Burzyńska M, Lisai A, Machut K, Pańszczyk A, Bochniak M, Kusiak A: Rola brodawczaka ludzkiego w patologii jamy ustnej  przegląd piśmiennictwa. Dental Forum 1/2018
  3.     Falfasińska K, Dziadek H: Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) w jamie ustnej  diagnostyka, leczenie i potencjał onkogenny wirusa. Stomatologia po Dyplomie, 03, 22
  4.     Starzyńska A, Rabin K, Gulczyński J, Burkiewicz-Sakowicz M, Sejda A: HPV-pozytywny rak jamy ustnej - etiologia i czynniki ryzyka. Journals Viamedica.
  5.     Świder K, Matys J, Flieger R: Brodawczak płaskonabłonkowy podniebienia miękkiego - leczenie chirurgiczne przy użyciu lasera diodowego. Opis przypadku. Stomatologia news.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Choroba Gravesa-Basedova – objawy, rozpoznanie, leczenie

    Do tej pory nie udało się ustalić etiopatogenezy choroby Gravesa-Basedova, wiadomo jedynie, że jest chorobą autoimmunologiczną. Występuje zdecydowanie częściej u kobiet (około 10 razy częściej), co z kolei może sugerować wpływ estrogenów na rozwój schorzenia. Ponadto zaobserwowano, że choroba częściej rozwija się po silnych sytuacjach stresowych.

  • Dirofilarioza u zwierząt – przyczyny, objawy, leczenie

    Dirofilarioza to choroba, która najczęściej dotyka psy, ale robaki mogą wywołać infekcję również u ludzi, kotów, fretek i dziko żyjących zwierząt mięsożernych. Dorosłe osobniki nicieni mogą żerować w organizmie psa nawet 4 lata, doprowadzając go do całkowitego spustoszenia i nagłej śmierci. Możliwe jest leczenie dirofilariozy, jednak wymaga to zastosowania więcej niż jednego preparatu i wielu miesięcy walki z chorobą. Najlepszym sposobem zapobiegania zarażeniu jest unikanie kontaktu z komarami lub użycie środków owadobójczych.

  • Piodermia zgorzelinowa – przyczyny, objawy, leczenie

    Piodermia zgorzelinowa to rzadka, niezakaźna choroba, której etiologia do tej pory nie została wyjaśniona. Charakteryzuje się szybko rozwijającym się owrzodzeniem, mogącym zajmować duże obszary skóry. Często towarzyszy chorobom o podłożu autoimmunologicznym.

  • Kompresjoterapia – czym jest i na czym polega?

    Choroby naczyń żylnych to jedne z częstszych dolegliwości dotyczących głównie kończyn dolnych. W ich leczeniu przychodzi nam z pomocą kompresjoterapia, czyli inaczej zwana terapia uciskowa. Na czym ona polega?

  • Gęsta, lepka krew – przyczyny, objawy, leczenie

    Krew składa się z wyspecjalizowanych komórek, przeciwciał, czynników krzepnięcia i substancji w niej przenoszonych, m.in hormonów, lipidów, białek i glukozy. Stężenie tych składników wpływa na gęstość i lepkość krwi, a równowaga między nimi pozwala na jej poprawne krążenie. Jak rozpoznać zbyt gęstą krew?

  • Mielofibroza – przyczyny, leczenie

    Mielofibroza zaliczana jest do nowotworów szpiku kości, najrzadszych wśród wszystkich chorób mieloproliferacyjnych. Rozwija się długo i podstępnie, początkowo nie dając specyficznych objawów. Jakie są jej symptomy? W jaki sposób leczy się mielofibrozę?

  • Zespół popunkcyjny – na czym polega?

    Zespół popunkcyjny jest następstwem nakłucia lędźwiowego, którego dokonuje się podczas diagnostyki zakażeń ośrodkowego układu nerwowego. Pomimo że punkcja jest zabiegiem całkowicie bezpiecznym, to istnieje jednak ryzyko pojawienia się nieprzyjemnych objawów utrzymujących się najczęściej od 2 do 3 dni.

  • Wirus Epsteina-Barr (EBV) – objawy i leczenie

    Jednym z członków dużej rodziny wirusów z rodzaju Herpes jest wirus Epsteina-Barr (EBV). Co ciekawe, jest jednym z tych patogenów, które u ludzi występują najczęściej i na ogół nie manifestują się pod postacią specyficznych objawów. Mimo to EBV może przyczynić się do rozwoju poważnej choroby, jaką jest mononukleoza zakaźna.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij