Brodawczak w jamie ustnej – na podniebieniu, dziąśle i języku
Barbara Chmielewska

Brodawczak w jamie ustnej – na podniebieniu, dziąśle i języku

Brodawczak płaskonabłonkowy to łagodna zmiana nowotworowa występująca w jamie ustnej. Może rozwijać się na podniebieniu, dziąśle, na języku. Zwykle jest to wyczuwalna językiem grudka. Leczenie jest chirurgiczne i polega na wycięciu zmiany. Przyczyną jest zakażenie wirusem HPV, stąd niezwykle ważne jest zapobieganie w postaci ograniczenia narażenia na kontakt z wirusem.

 

Czym jest brodawczak płaskonabłonkowy?

Brodawczak płaskonabłonkowy (squamous cell papillona) to łagodna zmiana kliniczna występujaca w jamie ustnej. W przypadku występowania mnogich zmian na dużej powierzchni błony śluzowej mówimy o brodawczakowatości (papillomatosis).

Obecność brodawczaka płaskonabłonkowego związana jest z infekcją wirusem HPV (wirus brodawczaka ludzkiego, human papillomavirus). W ponad 50 proc. przypadków w zmianach tego typu wykrywano wisusy HPV 6 i HPV 11, oba należące do grupy o niskim ryzyku onkogennym (obok typów 1, 2, 42, 43, 44). W ostatnim czasie odnotowuje się wzrost zakażeń HPV w obrębie jamy ustnej, a brodawczak płaskonabłonkowy jest najczęstszym nowotworem łagodnym (niezłośliwym) tego regionu.
Część autorów bierze pod uwagę również czynnik urazowy w etiologii powstawania tego typu zmian.

Czy wirus może wywołać raka?

Wirus brodawczak ludzkiego wykazuje powinowactwo do komórek nabłonka skóry i błon śluzowych. Istnieje ponad 200 typów wirusa HPV. Niektóre z nich mają zdolność do transformacji nowotworowej komórek, dlatego dzielimy je na wysoko i nisko onkogenne.
Infekcja HPV w obrębie jamy ustnej może mieć:

  • przebieg bezobjawowy,
  • prowadzić do powstawania łagodnych zmian klinicznych,
  • prowadzić  do transformacji nowotworowej.

Zakażenie nisko onkogennymi typami wirusa (głównie HPV 6 i 11) prowadzi do powstania łagodnych zmian klinicznych, np brodawczaka płaskonabłonkowego, brodawek czy kłykcin kończystych.

Przetrwałe zakażenie typami wysoko onkogennymi (najczęściej HPV 16 i 18) może prowadzić do powstania raka płaskonabłonkowego jamy ustnej (raki płaskonabłonkcwe stanowią 90 proc. wszystkich nowotworów złośliwych jamy ustnej). Jednak sama obecność wirusa nie oznacza zapoczątkowania procesu nowotworowego. Większość infekcji HPV zostaje nabyta w ciągu pierwszych lat od inicjacji seksualnej. Od czasu zakażenia do wystąpienia objawów mija od miesiąca do 2 lat. Jednak w większości przypadków układ immunologiczny eliminuje w tym czasie wirusa. Przetrwałe zakażenie wysoko onkogennym typem może prowadzić do transformacji nowotworowej.

Powiązane produkty

Jak można się zarazić?

Zakażenia HPV należą do najczęstszych infekcji przenoszonych drogą płciową. Odnotowuje się ciągły wzrost częstości infekcji HPV. Według szacunków ponad 90 proc. mężczyzn i ponad 80 proc. kobiet będzie zakażonych w ciągu życia przynajmniej jednym typem wirusa HPV.

Wirus może być również przenoszony z matki na dziecko: poprzez łożysko, w czasie porodu, w czasie karmienia piersią (możliwe jest występowanie wirusa w mleku karmiących matek, nie zaleca się jednak ograniczenia karmienia piersią). Zdarza się także autozakażenie (np. u osób z brodawkami skórnymi możliwe jest przeniesienie infekcji do jamy ustnej) oraz zakażenie poprzez kontakt z zainfekowanymi instrumentami medycznymi.

Warto wspomnieć, że należy rozróżniać brodawki zwykłe od brodawczaka płaskonabłonkowego. Te pierwsze wywoływane są wirusami typu 2, 4, 6, 7, 10 i 40. Mogą występować w całej jamie ustnej. Klinicznie przypominają brodawczaka płaskonabłonkowego i są trudne do rozróżnienia. Do zakażenia może dojść drogą autogenną (samozakażenie) w przypadku występowania brodawek na skórze. O rozpoznaniu decyduje wynik badania histopatologicznego.

Brodawczak jamy ustnej – jak wygląda i gdzie się rozwija?

Najczęściej jest to wyczuwalna przez pacjenta grudka i średnicy poniżej 1 cm. Bywa, że jest to zmiana egzofityczna (wygląd kalafiorowaty, grzybiasty). Może być osadzona na szypule, jest koloru bladoróżowego lub szarobiałego. Stwierdza się gładką lub palczastą powierzchnię. Zmiana jest dobrze odgraniczona od podłoża. Brodawczak płaskonablonkowy w jamie ustnej może być usytuowany na:

  • podniebieniu miękkim,
  • języczku,
  • podniebieniu twardym,
  • dziąśle,
  • języku lub pod językiem,
  • na wardze,
  • na policzku.
  • Brodawczak płaskonabłonkowy a brodawka zwykła

Jak leczyć brodawczaka w jamie ustnej?

Zmiany łagodne, do których zalicza się brodawczak płaskonabłonkowy, usuwa się chirurgicznie. Można posłużyć się tradycyjnie skalpelem lub użyć noża elektrycznego czy  lasera. Ten ostatni  zapewnia większy komfort zabiegu i mniejszy ból pooperacyjny. Materiał tkankowy odsyłany  jest do badania histopatologicznego celem weryfikacji wstępnego rozpoznania.

Jak zapobiegać?

Profilaktykę zakażeń HPV dzielimy na pierwotną, do której zalicza się m.in. stosowanie prezerwatyw i szczepienia ochronne oraz profilaktykę wtórna, polegająca na usunięciu zmian wywołanych przez wirusy wraz z marginesem tkanek. Szczepienia rekomendowane są dla dziewcząt i młodych kobiet oraz chłopców i młodych mężczyzn. Obecnie dostępne są 3 rodzaje szczepionek: 2-walentna (przeciw typom 16 i 18)  4-walentna (przeciw typom 6, 11, 16, 18) i 9-walentna (przeciw typom 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58). W krajach, w których wprowadzono szczepienia odnotowywany jest 90% spadek infekcji typami 6, 11, 16 i 18 wirusa.

  1.     Szymczak-Paluch M, Kłosek S: Brodawczak na błonie śluzowej dziąsła u dziecka. Stomatologia po Dyplomie, 03, 22
  2.     Radzki D, Bajduk K, Burzyńska M, Lisai A, Machut K, Pańszczyk A, Bochniak M, Kusiak A: Rola brodawczaka ludzkiego w patologii jamy ustnej  przegląd piśmiennictwa. Dental Forum 1/2018
  3.     Falfasińska K, Dziadek H: Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) w jamie ustnej  diagnostyka, leczenie i potencjał onkogenny wirusa. Stomatologia po Dyplomie, 03, 22
  4.     Starzyńska A, Rabin K, Gulczyński J, Burkiewicz-Sakowicz M, Sejda A: HPV-pozytywny rak jamy ustnej - etiologia i czynniki ryzyka. Journals Viamedica.
  5.     Świder K, Matys J, Flieger R: Brodawczak płaskonabłonkowy podniebienia miękkiego - leczenie chirurgiczne przy użyciu lasera diodowego. Opis przypadku. Stomatologia news.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

  • Zespół słabości (kruchości) to nie zwykłe starzenie. Objawy, diagnoza, leczenie

    Proces starzenia jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na fizyczne, jak i psychiczne funkcjonowanie seniorów. Wśród zachodzących zmian wymienić można między innymi pogorszenie pracy poszczególnych narządów, podatność na choroby, zaburzenia poznawcze czy zespół kruchości. Ten ostatni jest zagadnieniem szczególnie badanym przez geriatrów – szacuje się, że w populacji polskiej dotyka on około 7% seniorów, wśród których ponad 50% to osoby po 80. roku życia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij