Stres postarza układ odpornościowy - portal DOZ.pl
kobieta trzyma ręce na twarzy i ma mętlik myśli
Arkadiusz Dąbek

Układ odpornościowy starzeje się szybciej za przyczyną stresu

Dlaczego nasza odporność spada wraz z wiekiem? Co oznacza termin immunosenescencja? Co robić, aby zmniejszyć tempo starzenia układu immunologicznego i tym samym całego organizmu?

Traumatyczne wydarzenia życiowe i dyskryminacja przedwcześnie osłabiają zestaw komórek odpornościowych organizmu. Nowe ustalenia mogą pomóc w wyjaśnieniu różnic w stanie zdrowia związanych z wiekiem (w tym nierównych skutków pandemii) oraz w określeniu możliwych punktów interwencji.

Stan immunosenescencji – czym jest?

Stres w postaci traumatycznych wydarzeń, przeciążenia pracą, codziennych stresorów i dyskryminacji przyspiesza starzenie się układu odpornościowego, potencjalnie zwiększając ryzyko zachorowania na raka, choroby układu krążenia oraz infekcje, np. COVID-19. Publikacja nowych studiów ukazała się na łamach „Proceedings of the National Academy of Sciences”. Może pomóc wyjaśnić wynikające z wieku różnice w stanie zdrowia.

Wraz z wiekiem układ odpornościowy w naturalny sposób zaczyna gwałtownie się obniżać. Nazywamy ten stan: immunosenescencją. W miarę upływu lat tzw. profil immunologiczny człowieka słabnie, obejmuje zbyt wiele krążących zużytych białych krwinek oraz zbyt mało świeżych białych krwinek, gotowych do podjęcia walki z nowymi najeźdźcami. Starzenie się układu odpornościowego wiąże się nie tylko z chorobami nowotworowymi, ale także z chorobami układu krążenia, zwiększonym ryzykiem zapalenia płuc, zmniejszoną skutecznością szczepionek i starzeniem się narządów. Immunosenescencja to proces postępujący i nieodwracalny.

Niemniej w świecie nauki krąży pytanie: skąd biorą się tak drastyczne różnice w stanie zdrowia u osób dorosłych w tym samym wieku? Badacze z Uniwersytetu Południowej Kalifornii postanowili sprawdzić, czy uda im się znaleźć związek między narażeniem się na stres przez całe życie a spadkiem wigoru układu odpornościowego.

Niedostatek świeżych limfocytów

W celu przeprowadzenia studiów eksperci poddali kwerendzie i porównaniu ogromne zbiory danych z Health and Retirement Study Uniwersytetu Michigan krajowego badania podłużnego dotyczącego sytuacji ekonomicznej, zdrowotnej, małżeńskiej, rodzinnej oraz publicznych i prywatnych systemów wsparcia starszych Amerykanów.

Ze względu na potrzebę obliczenia narażania się na różne formy stresu społecznego, naukowcy poddali analizie odpowiedzi z krajowej próby rzędu blisko 6 tys. dorosłych w wieku powyżej 50 lat. Interlokutorzy odpowiadali na pytania kwestionariusza, którego celem była ocena doświadczeń respondentów w zakresie stresu społecznego, w tym stresujących wydarzeń życiowych, stresu chronicznego, dyskryminacji w życiu codziennym oraz dyskryminacji w ciągu całego życia.

Następnie próbki krwi uczestników zostały sprawdzone za pomocą cytometrii przepływowej – tj. techniki laboratoryjnej polegającej na zliczaniu oraz sklasyfikowaniu komórek krwi w trakcie ich przepływu jedna po drugiej w wąskim strumieniu przed laserem.

Zgodnie z przewidywaniami, profile odpornościowe osób z wyższym poziomem stresu wyglądały na starsze, z niższym odsetkiem świeżych komórek zwalczających choroby i wyższym odsetkiem zużytych białych krwinek. Związek między stresującymi wydarzeniami życiowymi a mniejszą liczbą gotowych do odpowiedzi limfocytów T pozostał silny nawet po uwzględnieniu takich czynników, jak: wykształcenie, palenie tytoniu, picie alkoholu, BMI oraz rasa lub pochodzenie etniczne.

Limfocyty T (kluczowy element odporności) dojrzewają w gruczole zwanym grasicą, który znajduje się tuż przed i nad sercem. Z wiekiem tkanka grasicy kurczy się i jest zastępowana przez tkankę tłuszczową (3% rocznie do wieku średniego i około 1% rocznie przez resztę życia), co prowadzi do zmniejszenia produkcji komórek odpornościowych. Wcześniejsze badania sugerują, że proces ten jest przyspieszany za przyczyną czynników związanych ze stylem życia, np. niewłaściwą dietą połączoną z małą aktywnością fizyczną, które często są powiązane ze stresem społecznym.

Sprawdź na DOZ.pl: Tabletki i leki uspokajające.

Polecane dla Ciebie

Wirus cytomegalii a starzenie się układu odpornościowego

Poprawa diety oraz nawyków związanych z ćwiczeniami fizycznymi może pomóc zniwelować starzenie się układu odpornościowego związane ze stresem w przypadku starszych dorosłych.

Celem interwencji ponadto może być wirus cytomegalii (CMV). Wirus ten występuje u ludzi zwykle bezobjawowo, ma silne działanie przyspieszające starzenie się układu odpornościowego. Podobnie jak półpasiec, CMV przez większość czasu pozostaje w stanie uśpienia, niemniej może wyjść z ukrycia, zwłaszcza podczas przeżywania silnego stresu przez daną osobę.

W tym badaniu statystyczna kontrola pozytywnego wyniku na obecność wirusa CMV również zmniejszyła związek między stresem a przyspieszonym starzeniem się układu odpornościowego. Naukowcy więc doszli do przekonania, że powszechne szczepienia przeciwko CMV mogą być stosunkowo prostym i potencjalnie skutecznym środkiem interwencyjnym, który może zmniejszyć efekty stresu związane ze starzeniem się układu odpornościowego.

  1. E. T. Klopack, E M. Crimmins, S. W. Cole, T .E. Seeman, J. E. Carroll, Social stressors associated with age-related T lymphocyte percentages in older US adults: Evidence from the US Health and Retirement Study, „Proceedings of the National Academy of Sciences”, 2022.
  2. Stress accelerates immune aging, study finds: Traumatic life events, discrimination prematurely weaken body's mix of immune cells, „sciencedaily.com” [online], www.sciencedaily.com/releases/2022/06/220613150648.htm [dostęp:] 20.06.2022.
  3. A. Tylutka, A. Zembroń-Łacny, Starzenie się układu immunologicznego i jego konsekwencje dla zdrowia, „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej”, nr 74 2020.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij