Zapalenie języka - język geograficzny
Barbara Chmielewska

Zapalenie języka – przyczyny, objawy

Zmiany zapalne na języku mogą przybierać różne postacie i formy. Rozróżnienie ich pozwala odpowiednio zdiagnozować przyczynę dolegliwości, która pozornie może być zupełnie niezwiązana z językiem, a także wdrożyć właściwy schemat leczenia.  

Zdrowy język posiada kolor różowy i jest wilgotny; pokryty jest brodawkami  nitkowatymi, grzybowatymi, okolonymi i liściastymi. W niektórych stanach zapalnych dochodzi do zaniku bądź nadmiernego rogowacenia czy wydłużenia brodawek, co zmienia wygląd i kolor języka. Jednak zapalenie języka może obejmować nie tylko błonę śluzową języka, ale również jego głębsze warstwy.  

Jakie są przyczyny zapalenia języka?

Najczęściej występuje infekcyjne zapalenie błony śluzowej języka, spowodowane przez bakterie, wirusy i grzyby (mamy więc do czynienia odpowiednio z następującymi jednostkami chorobowymi: bakteryjnym zapaleniem języka, wirusowym zapaleniem języka oraz grzybiczym zapaleniem języka). Innymi przyczynami stanów zapalnych języka są m.in.:

  • urazy mechaniczne (np. przygryzienia, uszkodzenia spowodowane ostrymi brzegami wypełnień czy  ubytków próchnicowych) i termiczne (oparzenia)
  • palenie tytoniu
  • nadużywanie alkoholu
Zapalenia języka może mieć charakter zmiany miejscowej lub towarzyszyć chorobom ogólnoustrojowym.

Zmiany (np. nalot) na języku mogą mieć związek m.in. z następującymi chorobami:

Najczęstsze łagodne stany zapalne języka i ich objawy

Atroficzne zapalenie języka (zanikowe zapełnienie języka) to zaburzenie o złożonej etiologii. Wśród przyczyn wymienia się niedobory żywieniowe: białkowo-kaloryczne, witaminowe, mikroelementowe. Język, na skutek zaniku brodawek, staje się gładki i błyszczący. Pacjenci mogą odczuwać ból i pieczenie, szczególnie w kontakcie z pożywieniem kwaśnym, gorącym, pikantnym. Brodawki stanowią naturalną barierę ochronną języka, która w tym schorzeniu ulega zniszczeniu. Dlatego język ulega podrażnieniu nawet od najmniejszych bodźców. Również odbiór smaków może być zaburzony.

Zmiany atroficzne na języku mogą pojawić się też w przypadku chorób żołądkowo-przełykowych, nadużywania alkoholu. Sprzyjają mu też infekcje bakteryjne, grzybicze, urazy czy niektóre leki.

Romboidalne zapalenie środkowej części języka

Jest to zmiana umiejscowiona na grzbietowej (górnej) powierzchni języka w linii środkowej. Ma kształt rombu lub owalny. W jej obrębie brak brodawek – dochodzi do zaniku brodawek nitkowatych  i wygładzenia powierzchni języka. Zmiana jest początkowo koloru różowego, potem czerwonego lub białego. Z gładkiej może przekształcić się w wyniosłą.

Ten stan zapalny rzadko występuje u dzieci. Często występuje  u osób chorych na cukrzycę, w stanach immunosupresji oraz po antybiotykoterapii. Zapalenie to uważane jest za przewleką infekcję grzybiczą.

Język włochaty

Język włochaty, jak sama nazwa wskazuje, wygląda na pokryty włosami. W rzeczywistości są to wydłużone brodawki nitkowate, które mogą osiągać długość kilku milimetrów. Zmiana zaczyna się tworzyć po środku języka, a następnie rozszerza się do przodu i na boki. Wydłużone brodawki mogą mieć kolor biały, żółty lub ciemny z powodu wnikania barwników pokarmowych. Język włochaty występuje m.in. u osób nieutrzymujących dostatecznej higieny jamy ustnej, u pacjentów poddanych terapii przeciwnowotworowej, z zaawansowanymi nowotworami, z infekcją HIV oraz u osób stosujących za długo niektóre rodzaje płukanek do jamy ustnej, np. o działaniu utleniającym lub z chloroheksydyną. Pacjenci mogą mieć odczucie ciała obcego w jamie ustnej.

Język geograficzny

Język geograficzny to przewlekły stan zapalny, polegający na miejscowym zaniku brodawek nitkowatych. Pola atrofii mają nieregularny kształt, otoczone są zwykle jasną obwódką. Ich wielkość, rozmiar i położenie zmienia się nawet w ciągu jednego dnia. Rysunek zmian przypomina mapę, stąd nazwa tego stanu zapalnego.

Jego przyczyna nie jest znana, choć obserwuje się rodzinne występowanie i związek z niektórymi chorobami, np. łuszczycą, astmą, atopią, chorobami psychicznymi, zaburzeniami hormonalnymi czy cukrzycą. W tym zapaleniu języka występują okresy remisji i nawrotów. Czasami stan zapalny rozszerza się poza język i wówczas mamy do czynienia z geograficznym zapaleniem jamy ustnej i języka.

Dowiedz się więcej jakie są pierwsze objawy paradontozy.

Polecane dla Ciebie

Jak leczyć zapalenie języka? Co stosować na stany zapalne języka?

W przypadku atroficznego zapalenia języka kluczowa jest diagnostyka i leczenie choroby/przyczyny ogólnoustrojowej, która prowadzi do atrofii brodawek języka. Miejscowo stosuje się leki mające na celu zmniejszenie dolegliwości bólowych i sprzyjające regeneracji błony śluzowej.

Romboidalne środkowe zapalenie języka

W przypadku dolegliwości (ból, pieczenie języka) pacjenci mają pobierany wymaz z błony śluzowej w kierunku infekcji grzybiczej i dobrane na podstawie mykogramu leki przeciwgrzybicze. W niektórych sytuacjach, np. twardnienia zmiany, może być konieczna biopsja w celu wykluczenia transformacji nowotworowej.

Język włochaty

Leczenie polega na możliwej eliminacji czynników przyczynowych i właściwej higienie języka czyszczeniu języka szczoteczką lub specjalną skrobaczką.

Język geograficzny

W przypadku braku dolegliwości leczenie nie jest wymagane. Jeśli występuje pieczenie czy ból, można stosować płukanki o działaniu powlekającym, znieczulającym przeciwbólowym, a miejscowo  kortykosteroidy. Należy unikać potraw gorących, kwaśnych i pikantnych, które działają drażniąco.

  1. A. Haładyj, Opisy wybranych charakterystycznych łagodnych zmian występujących na języku, Stomatologia po Dyplomie", 2019, 12.
  2. K. Mrówka-Kata, G. Namysłowski, K. Banert, W. Ścierski, Zapalenia języka i inne wybrane jego zmiany o charakterze łagodnym, Via Medica", 2008.
  3. P. Zalewska, M. Radwan-Oczko, Physiological and pathological tongue conditions-the role of endogenous and exogenous factors, Medycyna Ogólne I Nauki o Zdrowiu".

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Choroba Gravesa-Basedova – objawy, rozpoznanie, leczenie

    Do tej pory nie udało się ustalić etiopatogenezy choroby Gravesa-Basedova, wiadomo jedynie, że jest chorobą autoimmunologiczną. Występuje zdecydowanie częściej u kobiet (około 10 razy częściej), co z kolei może sugerować wpływ estrogenów na rozwój schorzenia. Ponadto zaobserwowano, że choroba częściej rozwija się po silnych sytuacjach stresowych.

  • Kompresjoterapia – czym jest i na czym polega?

    Choroby naczyń żylnych to jedne z częstszych dolegliwości dotyczących głównie kończyn dolnych. W ich leczeniu przychodzi nam z pomocą kompresjoterapia, czyli inaczej zwana terapia uciskowa. Na czym ona polega?

  • Gęsta, lepka krew – przyczyny, objawy, leczenie

    Krew składa się z wyspecjalizowanych komórek, przeciwciał, czynników krzepnięcia i substancji w niej przenoszonych, m.in hormonów, lipidów, białek i glukozy. Stężenie tych składników wpływa na gęstość i lepkość krwi, a równowaga między nimi pozwala na jej poprawne krążenie. Jak rozpoznać zbyt gęstą krew?

  • Mielofibroza – przyczyny, leczenie

    Mielofibroza zaliczana jest do nowotworów szpiku kości, najrzadszych wśród wszystkich chorób mieloproliferacyjnych. Rozwija się długo i podstępnie, początkowo nie dając specyficznych objawów. Jakie są jej symptomy? W jaki sposób leczy się mielofibrozę?

  • Zespół popunkcyjny – na czym polega?

    Zespół popunkcyjny jest następstwem nakłucia lędźwiowego, którego dokonuje się podczas diagnostyki zakażeń ośrodkowego układu nerwowego. Pomimo że punkcja jest zabiegiem całkowicie bezpiecznym, to istnieje jednak ryzyko pojawienia się nieprzyjemnych objawów utrzymujących się najczęściej od 2 do 3 dni.

  • Wirus Epsteina-Barr (EBV) – objawy i leczenie

    Jednym z członków dużej rodziny wirusów z rodzaju Herpes jest wirus Epsteina-Barr (EBV). Co ciekawe, jest jednym z tych patogenów, które u ludzi występują najczęściej i na ogół nie manifestują się pod postacią specyficznych objawów. Mimo to EBV może przyczynić się do rozwoju poważnej choroby, jaką jest mononukleoza zakaźna.

  • Rak okrężnicy – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

    Rak okrężnicy jest drugim co do częstości nowotworem oraz drugą przyczyną zgonu w krajach zachodnich, a niestety ilość zachorowań na ten typ raka wciąż rośnie. Dlatego najważniejsza jest profilaktyka lub wczesne wykrycie, które zapewnia wysoką wyleczalność. Pierwsze symptomy raka okrężnicy są nietypowe i zależą od jego lokalizacji. Jak objawia się rak okrężnicy? Jak mu zapobiec?

  • Hemolakria – co powoduje krwawe łzy?

    Hemolakria jest wyjątkowo rzadkim schorzeniem, w związku z tym literatura na jej temat jest ograniczona, a częstość występowania w zależności od określonej płci, rasy lub wieku nie jest znana. Krwawe łzy, choć początkowo szokujące, często są nieszkodliwe i ustępują samoistnie bez powikłań. Niemniej każda osoba, u której pojawi się krwawe łzawienie, powinna zostać poddana dokładnej ocenie.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij