Zapalenie języka - język geograficzny
Barbara Chmielewska

Zapalenie języka – przyczyny, objawy

Zmiany zapalne na języku mogą przybierać różne postacie i formy. Rozróżnienie ich pozwala odpowiednio zdiagnozować przyczynę dolegliwości, która pozornie może być zupełnie niezwiązana z językiem, a także wdrożyć właściwy schemat leczenia.  

Zdrowy język posiada kolor różowy i jest wilgotny; pokryty jest brodawkami  nitkowatymi, grzybowatymi, okolonymi i liściastymi. W niektórych stanach zapalnych dochodzi do zaniku bądź nadmiernego rogowacenia czy wydłużenia brodawek, co zmienia wygląd i kolor języka. Jednak zapalenie języka może obejmować nie tylko błonę śluzową języka, ale również jego głębsze warstwy.  

Jakie są przyczyny zapalenia języka?

Najczęściej występuje infekcyjne zapalenie błony śluzowej języka, spowodowane przez bakterie, wirusy i grzyby (mamy więc do czynienia odpowiednio z następującymi jednostkami chorobowymi: bakteryjnym zapaleniem języka, wirusowym zapaleniem języka oraz grzybiczym zapaleniem języka). Innymi przyczynami stanów zapalnych języka są m.in.:

  • urazy mechaniczne (np. przygryzienia, uszkodzenia spowodowane ostrymi brzegami wypełnień czy  ubytków próchnicowych) i termiczne (oparzenia)
  • palenie tytoniu
  • nadużywanie alkoholu
Zapalenia języka może mieć charakter zmiany miejscowej lub towarzyszyć chorobom ogólnoustrojowym.

Zmiany (np. nalot) na języku mogą mieć związek m.in. z następującymi chorobami:

Najczęstsze łagodne stany zapalne języka i ich objawy

Atroficzne zapalenie języka (zanikowe zapełnienie języka) to zaburzenie o złożonej etiologii. Wśród przyczyn wymienia się niedobory żywieniowe: białkowo-kaloryczne, witaminowe, mikroelementowe. Język, na skutek zaniku brodawek, staje się gładki i błyszczący. Pacjenci mogą odczuwać ból i pieczenie, szczególnie w kontakcie z pożywieniem kwaśnym, gorącym, pikantnym. Brodawki stanowią naturalną barierę ochronną języka, która w tym schorzeniu ulega zniszczeniu. Dlatego język ulega podrażnieniu nawet od najmniejszych bodźców. Również odbiór smaków może być zaburzony.

Zmiany atroficzne na języku mogą pojawić się też w przypadku chorób żołądkowo-przełykowych, nadużywania alkoholu. Sprzyjają mu też infekcje bakteryjne, grzybicze, urazy czy niektóre leki.

Romboidalne zapalenie środkowej części języka

Jest to zmiana umiejscowiona na grzbietowej (górnej) powierzchni języka w linii środkowej. Ma kształt rombu lub owalny. W jej obrębie brak brodawek – dochodzi do zaniku brodawek nitkowatych  i wygładzenia powierzchni języka. Zmiana jest początkowo koloru różowego, potem czerwonego lub białego. Z gładkiej może przekształcić się w wyniosłą.

Ten stan zapalny rzadko występuje u dzieci. Często występuje  u osób chorych na cukrzycę, w stanach immunosupresji oraz po antybiotykoterapii. Zapalenie to uważane jest za przewleką infekcję grzybiczą.

Język włochaty

Język włochaty, jak sama nazwa wskazuje, wygląda na pokryty włosami. W rzeczywistości są to wydłużone brodawki nitkowate, które mogą osiągać długość kilku milimetrów. Zmiana zaczyna się tworzyć po środku języka, a następnie rozszerza się do przodu i na boki. Wydłużone brodawki mogą mieć kolor biały, żółty lub ciemny z powodu wnikania barwników pokarmowych. Język włochaty występuje m.in. u osób nieutrzymujących dostatecznej higieny jamy ustnej, u pacjentów poddanych terapii przeciwnowotworowej, z zaawansowanymi nowotworami, z infekcją HIV oraz u osób stosujących za długo niektóre rodzaje płukanek do jamy ustnej, np. o działaniu utleniającym lub z chloroheksydyną. Pacjenci mogą mieć odczucie ciała obcego w jamie ustnej.

Język geograficzny

Język geograficzny to przewlekły stan zapalny, polegający na miejscowym zaniku brodawek nitkowatych. Pola atrofii mają nieregularny kształt, otoczone są zwykle jasną obwódką. Ich wielkość, rozmiar i położenie zmienia się nawet w ciągu jednego dnia. Rysunek zmian przypomina mapę, stąd nazwa tego stanu zapalnego.

Jego przyczyna nie jest znana, choć obserwuje się rodzinne występowanie i związek z niektórymi chorobami, np. łuszczycą, astmą, atopią, chorobami psychicznymi, zaburzeniami hormonalnymi czy cukrzycą. W tym zapaleniu języka występują okresy remisji i nawrotów. Czasami stan zapalny rozszerza się poza język i wówczas mamy do czynienia z geograficznym zapaleniem jamy ustnej i języka.

Dowiedz się więcej jakie są pierwsze objawy paradontozy.

Powiązane produkty

Jak leczyć zapalenie języka? Co stosować na stany zapalne języka?

W przypadku atroficznego zapalenia języka kluczowa jest diagnostyka i leczenie choroby/przyczyny ogólnoustrojowej, która prowadzi do atrofii brodawek języka. Miejscowo stosuje się leki mające na celu zmniejszenie dolegliwości bólowych i sprzyjające regeneracji błony śluzowej.

Romboidalne środkowe zapalenie języka

W przypadku dolegliwości (ból, pieczenie języka) pacjenci mają pobierany wymaz z błony śluzowej w kierunku infekcji grzybiczej i dobrane na podstawie mykogramu leki przeciwgrzybicze. W niektórych sytuacjach, np. twardnienia zmiany, może być konieczna biopsja w celu wykluczenia transformacji nowotworowej.

Język włochaty

Leczenie polega na możliwej eliminacji czynników przyczynowych i właściwej higienie języka czyszczeniu języka szczoteczką lub specjalną skrobaczką.

Język geograficzny

W przypadku braku dolegliwości leczenie nie jest wymagane. Jeśli występuje pieczenie czy ból, można stosować płukanki o działaniu powlekającym, znieczulającym przeciwbólowym, a miejscowo  kortykosteroidy. Należy unikać potraw gorących, kwaśnych i pikantnych, które działają drażniąco.

  1. A. Haładyj, Opisy wybranych charakterystycznych łagodnych zmian występujących na języku, Stomatologia po Dyplomie", 2019, 12.
  2. K. Mrówka-Kata, G. Namysłowski, K. Banert, W. Ścierski, Zapalenia języka i inne wybrane jego zmiany o charakterze łagodnym, Via Medica", 2008.
  3. P. Zalewska, M. Radwan-Oczko, Physiological and pathological tongue conditions-the role of endogenous and exogenous factors, Medycyna Ogólne I Nauki o Zdrowiu".

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Rozszerzone źrenice – o czym świadczą? Czy oznaczają chorobę?

    Rozszerzone źrenice na ogół kojarzone są ze stanem silnego pobudzenia – również tego wywołanego farmakologicznie. W niektórych przypadkach mogą być jednak objawem poważnych zaburzeń zdrowotnych.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia, wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij