Dieta ketogeniczna może wspomagać terapię osób z autyzmem

Dieta ketogeniczna jest sposobem odżywiania, który zakłada niemal całkowitą eliminację węglowodanów z menu oraz zwiększenie podaży tłuszczów. Naukowcy z Pekinu przeprowadzili badania z udziałem dzieci z autyzmem, z których wynika, że wprowadzenie tego sposobu odżywiania wpłynęło na poprawę kilku parametrów behawioralnej skali CARS.

Badania sugerują, że dieta ketogeniczna może skutecznie wspomagać terapię zaburzeń autystycznych – może łagodzić objawy ASD oraz chorób współistniejących, takich jak padaczka. W jaki sposób określony sposób żywienia może odgrywać aktywną rolę w leczeniu zaburzeń autystycznych?

Dieta ketogeniczna a zaburzenia ze spektrum autyzmu – jaki mają związek?

Od wielu lat trwają badania nad miejscem diety w terapii zaburzeń autystycznych najczęściej w tym kontekście mówi się o diecie bezglutenowej i bezmlecznej oraz ketogenicznej. Pomimo wielu obiecujących wyników tych analiz, pojawiają się pewne kontrowersje dotyczące rzeczywistego efektu klinicznego diet terapeutycznych u pacjentów z autyzmem.

Podstawowy mechanizm „działania” określonych sposobów odżywiania w przypadku dzieci autystycznych obejmuje głównie wpływ na regulację poziomu neuroprzekaźników, a także modyfikację mikroflory jelitowej. Szczególną uwagę zwraca się na obecne w żywności Ν-acetylocysteinę (prekursora glutationu, czyli jednego z najważniejszych przeciwutleniaczy) oraz kwasy tłuszczowe omega-3 (zaliczane do grupy niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych).

Czym jest spektrum autyzmu?

Spektrum autyzmu (ASD, ang. Autism Spectrum Disorder) jest zaburzeniem rozwojowym o podłożu neurobiologicznym, wpływającym na trzy aspekty funkcjonowania: interakcje społeczne (m.in. kłopoty z nawiązywaniem relacji, wyrażaniem i interpretowaniem emocji), komunikację (występują różnice w sposobie komunikacji w porównaniu do osób neurotypowych, pojawiają się np. zaburzenia mowy) oraz występowanie ograniczonych, stereotypowych wzorców zachowań.

Autyzm nie jest chorobą i nie można go wyleczyć – towarzyszy osobie z autyzmem przez całe życie. Jest odmiennym, niestandardowym sposobem, w jaki funkcjonuje układ nerwowy, stąd często mówi się o neuroatypowości. Terapia autyzmu polega na poprawie funkcjonowania autysty w otaczającym go świecie. Warto podkreślić, że autyzm może przyjmować postać od łagodnej po bardzo nasiloną.

Czy dieta ketogeniczna łagodzi objawy autyzmu?

Dieta ketogeniczna jest sposobem odżywiania, który zakłada niemal całkowitą eliminację węglowodanów z menu oraz zwiększenie podaży tłuszczów. Prowadzi do zmiany stanu metabolicznego w organizmie, powoduje zwiększenie syntezy ciał ketonowych – są one wykorzystywane jako źródło energii dla komórek (razem z glukozą).

Istnieją dowody na to, że dieta ketogeniczna jest skuteczna w zmniejszaniu częstości napadów padaczkowych, które często współistnieją ze spektrum zaburzeń autystycznych. W kwestii łagodzenia objawów samego autyzmu przeprowadzono jak dotąd jedno badanie kliniczne – na 30 dzieciach w wieku od 4 do 10 lat, które stosowały dietę ketogeniczną przez 6 miesięcy. U 60% z nich odnotowano poprawę kilku parametrów na Skali Oceny Autyzmu Dziecięcego CARS. Jest to piętnastopunktowa behawioralna skala służąca diagnozie zaburzeń autystycznych. Uwzględnia takie obszary jak: reakcje emocjonalne, przystosowywanie się do zmian, reakcje wzrokowe czy komunikacja werbalna.

Aby wyraźniej potwierdzić wpływ określonych terapii dietetycznych na kliniczne objawy autyzmu, potrzebna jest większa ilość randomizowanych badań klinicznych. Niemniej jednak te dotychczas przeprowadzone (w tym również te dotyczące zmniejszenia ilości napadów padaczkowych) są obiecujące. Należy pamiętać, że każda dieta powinna zostać skomponowana przez dietetyka klinicznego i dostosowana do indywidualnych potrzeb dziecka.