Zatwierdzono pierwszy lek na COVID-19 dla osób, które nie mogą być zaszczepione

Pacjenci, którzy nie mogą być zaszczepieni lub nie zareagowali na kilka dawek szczepionki na COVID-19, być może już za chwilę będą mogli poczuć się bezpieczniej. Wielkimi krokami zbliża się moment, w którym będą mogli przyjąć lek chroniący ich przed zakażeniem. Kilka dni temu udało się wprowadzić do Europy (Wielka Brytania) pierwszy lek służący do profilaktyki przedeskpozycyjnej, czyli zapobieganiu chorobie. Kiedy Evusheld będzie dostępny w Polsce?

MHRA, czyli Brytyjska Agencja ds. Regulacji Leków i Produktów Zdrowotnych podała informację dotyczącą zatwierdzenia leku – Evusheld, czyli pierwszej kombinacji przeciwciał, która posłuży do profilaktyki przedekspozycyjnej (PrEP) przeciw koronawirusowi SARS CoV-2. Pierwszym krajem europejskim, który zdecydował się na wprowadzenie Evusheld jest Wielka Brytania. Opracowała go brytyjsko-szewdzka firma, która już wcześniej zasłynęła w temacie koronawirusowym, opracowując szczepionkę na COVID-19, czyli AstraZeneca.

Co wiemy o preparacie Evusheld?

Lek Evusheld to kombinacja dwóch długodziałających przeciwciał – iksagewimab i cilgawimab. W ubiegłym roku zatwierdzono jego stosowanie w USA w ramach zapobiegania COVID-19. FDA, czyli Agencja ds. Żywności i Leków wydała pozwolenie na stosowanie  Evusheld wśród osób dorosłych i młodzieży powyżej 12. roku życia (z wagą minimalną 40 kg), u których stwierdzono umiarkowane lub ciężkie upośledzenie odporności wywołane chorobami współistniejącymi lub przyjmowaniem leków immunosupresyjnych (obniżających odporność). Wskazanie do podania leku właśnie tej grupie pacjentów wynika z zagrożenia niewykształcenia odpowiedniej odporności po podaniu szczepionki na COVID-19 lub braku możliwości podania takiej szczepionki.

Evusheld a Delta i Omikron

Specjalna strategia opracowywania leku pozwoliła na uzyskania zwiększonego czasu jego działania w porównaniu z konwencjonalnymi przeciwciałami, które wykorzystuje się w przypadku innych preparatów. Evusheld może zapewnić do dwunastu miesięcy ochrony przed COVID-19 po podaniu jednej dawki. Jest podawany w postaci iniekcji – domięśniowo.

Testy kliniczne wykazały, że Evusheld zmniejszył ryzyko wystąpienia obojowego COVID-19 wśród 77% pacjentów, którzy uczestniczyli w badaniu. Terapia oparta na przeciwciałach monoklonalnych jest już od pewnego czasu stosowana w leczeniu zakażenia wywołanego przez SARS-CoV-2. Nie jest zatem nowością, niemniej wymaga trzymania się kilku żelaznych zasad, jak chociażby tej, że może być zastosowana jedynie podczas wczesnego etapu infekcji (przyjęto, że między trzecim a piątym dniem). Później, kiedy choroba się rozwinie, lek może być nieskuteczny.

Evusheld w Polsce

7 marca 2022 roku odbyło się zebranie Parlamentarnego Zespołu ds. Dzieci, ds. Transplantacji i Senackiego Zespołu – Zdrowie Polaków, którego uczestnicy wystosowali apel i wspólne stanowisko dotyczące Evusheld, stanowiące o jak najszybszym dopuszczeniu leku do użycia w Polsce. Zgromadzeni zwrócili uwagę, że zastosowanie preparatu ograniczy się do niewielkiej grupy pacjentów, którzy są po przeszczepach, w trakcie chemio- i radioterapii, chorują na stwardnienie rozsiane (SM), zdiagnozowano u nich niedobory odporności lub niereagują na szczepienia pomimo podania im czterech dawek, a którym także należy zapewnić poczucie bezpieczeństwa. Podkreślono, że Evusheld nie może jednocześnie zostać zamiennikiem szczepienia. Eksperci wyrażają ogromne zainteresowaniem Evusheld, niemniej zgodnie mówią, że jest to kolejny lek opracowany z wykorzystaniem przeciwciał (działający pośrednio poprzez przeciwciała), a nie hamujący cykl życiowy wirusa, czyli tak jak lek przeciwwirusowy. Podkreślają także, że Evushled jest także wybawieniem dla pacjentów, którzy wykazują ciężkie reakcje poszczepienne lub którzy po przyjęciu szczepionki doznali wstrząsu anafilaktycznego.