por na stole
Katarzyna Turek-Kawecka

Por – czy jest zdrowy? Wartości odżywcze, właściwości, przeciwwskazania, przepisy

Por to jeden z opcjonalnych składników rosołu, lecz nie tylko. Jest dość mało znanym warzywem, które ostatnio coraz częściej wykorzystywane jest w kuchni. Brat czosnku i cebuli o intensywnym i bardzo charakterystycznym smaku. Był ulubionym warzywem cesarza Nerona, spożywany początkowo jako przystawka lub zagęstnik do zup. W międzyczasie zainteresowano się także jego właściwościami prozdrowotnymi, które doceniane są aż do dziś.

Por – co to za warzywo?

Por jest warzywem z rodziny amarylkowatych, z podrodziny czosnkowych. Pochodzi z Azji Mniejszej, a pierwsze wzmianki o tym warzywie pojawiły się już w Biblii. W celach konsumpcyjnych uprawiano go w Egipcie, Rzymie i Grecji, a do Polski trafił w średniowieczu. Pomimo że wydaje się mieć dość wydłużoną formę, spożywa się liście pora, a nie jego łodygę. W drugim roku wegetacji pojawiają się kwiat oraz nasiona.

Należy do tej samej rodziny co szczypiorek, czosnek i cebula, a więc charakteryzuje się dość intensywnym, ostrym smakiem w związku z wysoką zawartością związków siarkowych. Nadaje się do spożywania na surowo, po lekkim zblanszowaniu lub po obróbce termicznej.

Wartości odżywcze pora

Por jest warzywem niskokalorycznym, ma także niski indeks glikemiczny. Obfituje w korzystny dla przewodu pokarmowego błonnik, poprawia więc stan mikroflory jelit. Praktycznie nie zawiera tłuszczu, jest natomiast źródłem niewielkiej ilości białka.

Poza składnikami odżywczymi zawiera także pewne ilości witaminy C, beta karotenu, kwasu foliowego i minerałów: wapnia, potasu, fosforu oraz mniejszą ilość związków siarkowych. Z innych związków prozdrowotnych por zawiera znaczącą ilość polifenoli, czyli związków o charakterze przeciwutleniającym. Zawartość wybranych związków w liściach pora znaleźć można w tabeli.

Wartości w 100 g produktu  
Wartość energetyczna [kcal] 29
Białko [g] 2,2
Tłuszcz [g] 0,3
Węglowodany [g] 5,7
Błonnik [g] 2,7
Potas [mg] 248
Wapń [mg] 48
Fosfor [mg] 52
Żelazo [mg] 1,1
Betakaroten (prowitamina witaminy A) [µg] 885
Foliany [µg] 56
Witamina C [mg] 20,2

Powiązane produkty

Por – właściwości

Por dzięki zawartości związków siarkowych jest warzywem działającym ochronnie na układ krążenia. Obniża ciśnienie krwi, stężenie trójglicerydów oraz homocysteiny. Związki zawarte w porze działają bakteriobójczo oraz przeciwutleniająco chroniąc organizm przed szkodliwymi skutkami działania wolnych rodników. Dzięki tym właściwościom regularne spożywanie pora może zmniejszać prawdopodobieństwo występowania chorób cywilizacyjnych, takich jak miażdżyca, cukrzyca, a nawet nowotwory. W medycynie ludowej okłady z przeciętego pora stosuje się także w przypadku swędzących ukąszeń owadów.

Jak przyrządzać pora? Jak go przechowywać?

Wybierając pora w sklepie, najlepiej sięgać po mniejsze sztuki, ponieważ będą mniej włókniste. Żeby oczyścić pora, należy usunąć wierzchnie, przybrudzone liście i umyć warzywo pod bieżącą wodą. Odciąć należy zieloną, twardą część liści (można je wykorzystać do nadania smaku wywarowi na zupę), ponieważ ma za dużo twardych włókien i nie nadaje się do spożycia. Jadalna i najsmaczniejsza jest biała, dolna część rośliny (po odcięciu korzenia). Można ją zjeść pokrojoną w talarki lub półtalarki na surowo – idealnie nadaje się do sałatki. W celu złagodzenia smaku można je sparzyć wrzątkiem na sicie, aby je lekko zblanszować. Po pokrojeniu można też ugotować go w zupie albo użyć do przesmażenia czy podduszenia.

Pora najlepiej przechowywać w chłodnym miejscu, można wykorzystać do tego celu piwniczkę lub szufladę na warzywa w lodówce.

Sprawdź, zdrowe produkty żywnościowe na DOZ.pl.

Por – przeciwwskazania

Por tak jak inne warzywa czosnkowate jest ciężkostrawny. Nie należy go podawać (szczególnie na surowo) osobom starszym i małym dzieciom. Może powodować wzdęcia i niestrawność. Ponadto spożywanie pora może zwiększać objawy refluksu i zgagę. Por nie powinien być spożywany u osób z chorobami wątroby czy chorobą wrzodową może nasilić ich dolegliwości. Podobnie jest z osobami będącymi na diecie łatwostrawnej, one także powinny unikać pora w swoim menu. Por zawiera fruktany powodujące dolegliwości u części osób z zespołem jelita drażliwego. Muszą więc na niego uważać osoby na diecie FODMAP.

Część ludzi uważa, ze por jest szkodliwy dla kobiet w ciąży i karmiących piersią. Jeśli jednak kobieta nie musi stosować diety łatwostrawnej, nie będzie on dla niej niebezpieczny.

Zdrowe przepisy z porem

Sałatka ze śliwek i porów

Składniki (4 porcje):

  • 300 g niezbyt grubych porów,
  • 300 g twardych śliwek (na przykład węgierek),
  • 100 g jogurtu naturalnego (5 łyżek),
  • 20 g majonezu (1 łyżka),
  • 1 łyżeczka soku z cytryny,
  • cukier, sól, pieprz do smaku.

Białą część pora obierz i pokrój w półtalarki, śliwki w ćwiartki. Skrop sokiem z cytryny, posyp odrobiną soli, cukru i wymieszaj, aby por lekko zmiękł. Odstaw na 10–15 minut. Pomieszaj z sosem z jogurtu, majonezu i pieprzu. Podawaj jako dodatek do kanapek.

Zupa krem z pora

Składniki (4 porcje):

  • 2–3 średniej wielkości pory,
  • 2 ziemniaki,
  • 1/2 cebuli,
  • 1 litr bulionu,
  • 1 łyżka oliwy,
  • sól, pieprz do smaku,
  • 100 g jogurtu naturalnego lub śmietany.

Białą część pora obierz i pokrój w półtalarki, cebulę i ziemniaki obierz i pokrój w kostkę. W garnku o grubym dnie rozgrzej oliwę, zeszklij na niej cebulę i pora. Zalej bulionem, dodaj ziemniaki. zagotuj. Gotuj do miękkości warzyw, około 20–25 minut, zależnie od wielkości kostki. Zblenduj na gładki krem, przypraw. Podawaj z kleksem z jogurtu naturalnego zrobionym na talerzu. Możesz podawać z grzankami zrobionymi z razowego pieczywa.

Potrawka z pora i soczewicy

Składniki (2 porcje):

  • 2 niewielkie pory,
  • 100 g soczewicy czarnej beluga lub zielonej,
  • 1 łyżka oliwy lub oleju rzepakowego,
  • 2–3 pieczarki portobello lub ewentualnie 10 pieczarek zwykłych,
  • 50 ml śmietanki kremówki,
  • Sól, pieprz do smaku.

Namocz i ugotuj do miękkości soczewicę. Pieczarki obierz i pokrój w plasterki. Białą część pora obierz i pokrój w półtalarki. Na patelni rozgrzej olej lub oliwę. Zrumień na niej pieczarki, po czym odsuń je na bok i dodaj pora. Smaż do lekkiego zarumienienia się, wymieszaj z pieczarkami i ugotowaną soczewicą. Przypraw, dolej śmietankę.

  1. Tabele wartości odżywczej produktów spożywczych i potraw – Instytut Żywności i Żywienia, Wydanie IV rozszerzone i uaktualnione, Warszawa 2017.
  2. Missouri Botanical Garden, Allium ampeloprasum (Porrum Group), „missouribotanicalgarden.org” [online] http://www.missouribotanicalgarden.org/PlantFinder/PlantFinderDetails.aspx?taxonid=358438&isprofile=0&, [dostęp:] 06.03.2021.
  3. K.L. Khaled, P. Dey, An Extensive Review on Allium ampeloprasum A Magical Herb, „International Journal of Science and Research”, nr 4 (7) 2015.
  4. I. Koca i in., Mineral composition of leek, Acta Horticulturae 2016, DOI:10.17660/ActaHortic.2016.1143.21.
  5. 8 Proven Health Benefits of Leek, „healthyfocus.org” [online], https://healthyfocus.org/health-benefits-of-leeks/, [dostęp:] 06.03.2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Błonnik pokarmowy – gdzie i czym jest? Jak wpływa na zdrowie?

    Błonnik pokarmowy, zwany włóknem pokarmowym, to grupa substancji, która odgrywa ważną rolę w funkcjonowaniu układu pokarmowego człowieka. Wyróżnia się dwie frakcje błonnika pokarmowego: rozpuszczalną i nierozpuszczalną w wodzie. Każda wywiera określony wpływ na organizm. W jakich produktach można znaleźć błonnik pokarmowy i jakie są jego właściwości?

  • Dynia – wartości odżywcze i właściwości lecznicze. Dietetyczne przepisy z dynią

    Dynia jest warzywem bogatym w witaminy i minerały – m.in. w magnez, selen, potas i cynk. Stanowi także źródło białka i błonnika pokarmowego. Kto powinien włączyć ją do swojej diety? Jakie właściwości mają pestki z dyni i olej z dyni? Czy to warzywo będzie odpowiednie dla cukrzyków?

  • Mleko kokosowe – wartości odżywcze, właściwości, zastosowanie. Jak zrobić je w domu?

    Mleko kokosowe stanowi smaczną alternatywę dla mleka krowiego, dzięki czemu może znaleźć miejsce m.in. w diecie osób chorujących na celiakię, cukrzycę czy nietolerancję laktozy. Jakie właściwości i zastosowanie ma mleko kokosowe? Jak w łatwy sposób przygotować je samodzielnie w domu?

  • Gruszka – właściwości, wartości odżywcze, przepisy

    Jej dodatek do diety może pomóc przy uciążliwych zaparciach. Świetnie sprawdzi się jako element maseczki na przetłuszczającą się cerę. W dodatku pysznie smakuje zarówno w daniach na słodko, jak i na wytrawnie. Gruszka – jakimi wartościami odżywczymi się charakteryzuje? Czy jedzenie jej może zaszkodzić? Co dobrego przygotować z gruszek?

  • Czym jest układ odpornościowy i jak skutecznie go wspierać?

    Po z natury ciepłym lecie przychodzi sezon jesienny, który wystawia na ciężką próbę nie tylko nasz nastrój, ale również układ odpornościowy, który w tym czasie jest wyjątkowo obciążony. Jest to okres infekcji, często nawracających lub przewlekłych. Istnieją jednak sposoby, aby sobie skutecznie pomóc i zniwelować ryzyko uciążliwych i osłabiających przeziębień, na tle których mogą rozwinąć się dużo poważniejsze choroby, jak zapalenie płuc czy oskrzeli. Spośród czynników mających wpływ na prawidłowo funkcjonujący układ immunologiczny, niewątpliwie ogromne znaczenie ma zdrowa dieta.

  • Kapary – smak, właściwości i zastosowanie w kuchni

    Kapary to roślina krzewiasta naturalnie występująca w strefie tropikalnej i w basenie Morza Śródziemnego. Pąki kwiatowe kaparów są znane już od wielu lat ze względu na swój charakterystyczny smak oraz działanie wspomagające trawienie i leczenie infekcji górnych dróg oddechowych. Kapary są ważnym źródłem wielu różnych biologicznie aktywnych substancji chemicznych, których właściwości terapeutyczne były już dobrze znane i cenione przez starożytnych Rzymian.

  • Blue Monday – co to jest? Kiedy wypada? Czy Blue Monday to mit?

    Blue Monday to termin określający rzekomo najbardziej depresyjny dzień w roku. Według wyliczeń twórcy tej teorii przypada on na trzeci poniedziałek stycznia. To właśnie w tym dniu we wszystkich mediach słyszymy o niebieskim poniedziałku. Wiele osób zastanawia się wówczas, ile jest prawdy w teorii Blue Monday.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij