por na stole
Katarzyna Turek-Kawecka

Por – czy jest zdrowy? Wartości odżywcze, właściwości, przeciwwskazania, przepisy

Por to jeden z opcjonalnych składników rosołu, lecz nie tylko. Jest dość mało znanym warzywem, które ostatnio coraz częściej wykorzystywane jest w kuchni. Brat czosnku i cebuli o intensywnym i bardzo charakterystycznym smaku. Był ulubionym warzywem cesarza Nerona, spożywany początkowo jako przystawka lub zagęstnik do zup. W międzyczasie zainteresowano się także jego właściwościami prozdrowotnymi, które doceniane są aż do dziś.

Por – co to za warzywo?

Por jest warzywem z rodziny amarylkowatych, z podrodziny czosnkowych. Pochodzi z Azji Mniejszej, a pierwsze wzmianki o tym warzywie pojawiły się już w Biblii. W celach konsumpcyjnych uprawiano go w Egipcie, Rzymie i Grecji, a do Polski trafił w średniowieczu. Pomimo że wydaje się mieć dość wydłużoną formę, spożywa się liście pora, a nie jego łodygę. W drugim roku wegetacji pojawiają się kwiat oraz nasiona.

Należy do tej samej rodziny co szczypiorek, czosnek i cebula, a więc charakteryzuje się dość intensywnym, ostrym smakiem w związku z wysoką zawartością związków siarkowych. Nadaje się do spożywania na surowo, po lekkim zblanszowaniu lub po obróbce termicznej.

Wartości odżywcze pora

Por jest warzywem niskokalorycznym, ma także niski indeks glikemiczny. Obfituje w korzystny dla przewodu pokarmowego błonnik, poprawia więc stan mikroflory jelit. Praktycznie nie zawiera tłuszczu, jest natomiast źródłem niewielkiej ilości białka.

Poza składnikami odżywczymi zawiera także pewne ilości witaminy C, beta karotenu, kwasu foliowego i minerałów: wapnia, potasu, fosforu oraz mniejszą ilość związków siarkowych. Z innych związków prozdrowotnych por zawiera znaczącą ilość polifenoli, czyli związków o charakterze przeciwutleniającym. Zawartość wybranych związków w liściach pora znaleźć można w tabeli.

Wartości w 100 g produktu  
Wartość energetyczna [kcal] 29
Białko [g] 2,2
Tłuszcz [g] 0,3
Węglowodany [g] 5,7
Błonnik [g] 2,7
Potas [mg] 248
Wapń [mg] 48
Fosfor [mg] 52
Żelazo [mg] 1,1
Betakaroten (prowitamina witaminy A) [µg] 885
Foliany [µg] 56
Witamina C [mg] 20,2

Powiązane produkty

Por – właściwości

Por dzięki zawartości związków siarkowych jest warzywem działającym ochronnie na układ krążenia. Obniża ciśnienie krwi, stężenie trójglicerydów oraz homocysteiny. Związki zawarte w porze działają bakteriobójczo oraz przeciwutleniająco chroniąc organizm przed szkodliwymi skutkami działania wolnych rodników. Dzięki tym właściwościom regularne spożywanie pora może zmniejszać prawdopodobieństwo występowania chorób cywilizacyjnych, takich jak miażdżyca, cukrzyca, a nawet nowotwory. W medycynie ludowej okłady z przeciętego pora stosuje się także w przypadku swędzących ukąszeń owadów.

Jak przyrządzać pora? Jak go przechowywać?

Wybierając pora w sklepie, najlepiej sięgać po mniejsze sztuki, ponieważ będą mniej włókniste. Żeby oczyścić pora, należy usunąć wierzchnie, przybrudzone liście i umyć warzywo pod bieżącą wodą. Odciąć należy zieloną, twardą część liści (można je wykorzystać do nadania smaku wywarowi na zupę), ponieważ ma za dużo twardych włókien i nie nadaje się do spożycia. Jadalna i najsmaczniejsza jest biała, dolna część rośliny (po odcięciu korzenia). Można ją zjeść pokrojoną w talarki lub półtalarki na surowo – idealnie nadaje się do sałatki. W celu złagodzenia smaku można je sparzyć wrzątkiem na sicie, aby je lekko zblanszować. Po pokrojeniu można też ugotować go w zupie albo użyć do przesmażenia czy podduszenia.

Pora najlepiej przechowywać w chłodnym miejscu, można wykorzystać do tego celu piwniczkę lub szufladę na warzywa w lodówce.

Sprawdź, zdrowe produkty żywnościowe na DOZ.pl.

Por – przeciwwskazania

Por tak jak inne warzywa czosnkowate jest ciężkostrawny. Nie należy go podawać (szczególnie na surowo) osobom starszym i małym dzieciom. Może powodować wzdęcia i niestrawność. Ponadto spożywanie pora może zwiększać objawy refluksu i zgagę. Por nie powinien być spożywany u osób z chorobami wątroby czy chorobą wrzodową może nasilić ich dolegliwości. Podobnie jest z osobami będącymi na diecie łatwostrawnej, one także powinny unikać pora w swoim menu. Por zawiera fruktany powodujące dolegliwości u części osób z zespołem jelita drażliwego. Muszą więc na niego uważać osoby na diecie FODMAP.

Część ludzi uważa, ze por jest szkodliwy dla kobiet w ciąży i karmiących piersią. Jeśli jednak kobieta nie musi stosować diety łatwostrawnej, nie będzie on dla niej niebezpieczny.

Zdrowe przepisy z porem

Sałatka ze śliwek i porów

Składniki (4 porcje):

  • 300 g niezbyt grubych porów,
  • 300 g twardych śliwek (na przykład węgierek),
  • 100 g jogurtu naturalnego (5 łyżek),
  • 20 g majonezu (1 łyżka),
  • 1 łyżeczka soku z cytryny,
  • cukier, sól, pieprz do smaku.

Białą część pora obierz i pokrój w półtalarki, śliwki w ćwiartki. Skrop sokiem z cytryny, posyp odrobiną soli, cukru i wymieszaj, aby por lekko zmiękł. Odstaw na 10–15 minut. Pomieszaj z sosem z jogurtu, majonezu i pieprzu. Podawaj jako dodatek do kanapek.

Zupa krem z pora

Składniki (4 porcje):

  • 2–3 średniej wielkości pory,
  • 2 ziemniaki,
  • 1/2 cebuli,
  • 1 litr bulionu,
  • 1 łyżka oliwy,
  • sól, pieprz do smaku,
  • 100 g jogurtu naturalnego lub śmietany.

Białą część pora obierz i pokrój w półtalarki, cebulę i ziemniaki obierz i pokrój w kostkę. W garnku o grubym dnie rozgrzej oliwę, zeszklij na niej cebulę i pora. Zalej bulionem, dodaj ziemniaki. zagotuj. Gotuj do miękkości warzyw, około 20–25 minut, zależnie od wielkości kostki. Zblenduj na gładki krem, przypraw. Podawaj z kleksem z jogurtu naturalnego zrobionym na talerzu. Możesz podawać z grzankami zrobionymi z razowego pieczywa.

Potrawka z pora i soczewicy

Składniki (2 porcje):

  • 2 niewielkie pory,
  • 100 g soczewicy czarnej beluga lub zielonej,
  • 1 łyżka oliwy lub oleju rzepakowego,
  • 2–3 pieczarki portobello lub ewentualnie 10 pieczarek zwykłych,
  • 50 ml śmietanki kremówki,
  • Sól, pieprz do smaku.

Namocz i ugotuj do miękkości soczewicę. Pieczarki obierz i pokrój w plasterki. Białą część pora obierz i pokrój w półtalarki. Na patelni rozgrzej olej lub oliwę. Zrumień na niej pieczarki, po czym odsuń je na bok i dodaj pora. Smaż do lekkiego zarumienienia się, wymieszaj z pieczarkami i ugotowaną soczewicą. Przypraw, dolej śmietankę.

  1. Tabele wartości odżywczej produktów spożywczych i potraw – Instytut Żywności i Żywienia, Wydanie IV rozszerzone i uaktualnione, Warszawa 2017.
  2. Missouri Botanical Garden, Allium ampeloprasum (Porrum Group), „missouribotanicalgarden.org” [online] http://www.missouribotanicalgarden.org/PlantFinder/PlantFinderDetails.aspx?taxonid=358438&isprofile=0&, [dostęp:] 06.03.2021.
  3. K.L. Khaled, P. Dey, An Extensive Review on Allium ampeloprasum A Magical Herb, „International Journal of Science and Research”, nr 4 (7) 2015.
  4. I. Koca i in., Mineral composition of leek, Acta Horticulturae 2016, DOI:10.17660/ActaHortic.2016.1143.21.
  5. 8 Proven Health Benefits of Leek, „healthyfocus.org” [online], https://healthyfocus.org/health-benefits-of-leeks/, [dostęp:] 06.03.2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Filtry w okularach przeciwsłonecznych. Jak działają i dlaczego powinny być dobrej jakości?

    Są nieodłącznym atrybutem każdego słonecznego dnia. Najczęściej sięgamy po nie latem, jednak w ciągu całego roku powinniśmy mieć je przy sobie, aby chronić nasze oczy przed działaniem promieni słonecznych. Mowa oczywiście o okularach przeciwsłonecznych, które – oprócz pełnienia funkcji dodatku do stylizacji – stanowią barierę chroniącą jeden z naszych zmysłów: wzrok. Podobnie jak przy zakupie ubrań, butów, żywności czy kosmetyków zwracamy uwagę na ich jakość, tak i w przypadku wyboru okularów słonecznych powinniśmy dobrać takie, które będą odpowiednie do naszych potrzeb nie tylko pod względem wizualnym, ale przede wszystkim jakościowym.

  • Co kupić mamie na Dzień Matki?

    Wielkimi krokami zbliża się Dzień Matki. To szczególne święto jest doskonałą okazją, aby podziękować mamom za ich bezwarunkową miłość i akceptację, trud wychowania, okazywane serce. Tego dnia każda mama powinna czuć się doceniona. Produkty pomagające zachować zdrowie i dbać o urodę to świetne inspiracje na wyjątkowy prezent dla najukochańszej mamy.

  • Jakie leki wziąć ze sobą w wakacyjną podróż?

    Choć wakacyjna podróż kojarzy się przede wszystkim z beztroskim wypoczynkiem i relaksem w ciepłym klimacie, nie możemy zapominać o bezpieczeństwie. Jednym z najważniejszych gwarantów, że wszystko pójdzie dobrze, jest zabranie ze sobą dobrze wyposażonej apteczki. Co wziąć ze sobą w podróż?

  • Jakie suplementy mogą pomóc na stres i zmęczenie?

    Dbałość o zdrowie psychiczne sprowadza się do odpowiedniego stylu życia, który uwzględnia systematycznie wykonywaną aktywność fizyczną, właściwy sposób odżywiania, należytą higienę snu, dobre relacje z bliskimi, wsparcie społeczne oraz znajdowanie czasu na odpoczynek i relaks. Wiele osób zmagających się z chronicznym stresem i zmęczeniem decyduje się często na suplementację diety preparatami bogatymi w bioaktywne składniki wspierające prawidłowe funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego oraz gospodarki hormonalnej. Istnieje co najmniej kilka substancji bioaktywnych, które rzeczywiście mogą wspomagać organizm w walce ze stresem oraz wzmożonym napięciem i zmęczeniem.

  • Jak wyciągnąć psu i kotu kleszcza? Instrukcja krok po kroku

    Kleszcze to uciążliwe pasożyty, które mogą przenosić groźne choroby na zwierzęta. Na szczęście ich usunięcie jest stosunkowo proste, o ile wiemy, jak się do tego zabrać. Jak bezpiecznie i skutecznie wyciągnąć kleszcza psu i kotu, by zminimalizować ryzyko infekcji? Co zrobić z kleszczem?

  • Jak wygląda ugryzienie meszki? Czy można je czymś złagodzić?

    Lato to czas spędzany na świeżym powietrzu, co niestety wiąże się z uciążliwością owadów takich jak meszki. Ich bolesne ugryzienia potrafią skutecznie uprzykrzyć nam wypoczynek. Czy meszki w Polsce przenoszą choroby? Jak poradzić sobie ze swędzącym ugryzieniem meszki?

  • Jak chronić się w trakcie burzy? Co zrobić w razie uderzenia pioruna?

    W związku ze zmianami klimatu gwałtowne zjawiska pogodowe są coraz częstsze w naszej szerokości geograficznej. Dlatego też warto znać zasady bezpieczeństwa podczas burzy. Porażenie piorunem może być poważnym zagrożeniem dla zdrowia, a nawet życia – dowiedz się, jak się zachować w trakcie nawałnicy, aby uniknąć niebezpiecznych sytuacji.

  • Etapy gojenia ran. Jak przyspieszyć proces?

    Czas gojenia się rany jest kwestią indywidualną. Jest to uzależnione od wielu czynników, w tym od obecności chorób przewlekłych, np. cukrzycy typy 2, palenia papierosów, nadużywania alkoholu, przyjmowania niektórych leków, a nawet występowania schorzeń o podłożu autoimmunologicznym. Proces gojenia przebiega w kilku etapach. Warto pamiętać, że można go znacznie przyspieszyć – zarówno za pomocą domowych sposobów, jak i preparatów aptecznych.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij