Por – czy warto jeść to warzywo? - portal DOZ.pl
por na stole
Katarzyna Turek-Kawecka

Por – czy jest zdrowy? Wartości odżywcze, właściwości, przeciwwskazania, przepisy

Por to jeden z opcjonalnych składników rosołu, lecz nie tylko. Jest dość mało znanym warzywem, które ostatnio coraz częściej wykorzystywane jest w kuchni. Brat czosnku i cebuli o intensywnym i bardzo charakterystycznym smaku. Był ulubionym warzywem cesarza Nerona, spożywany początkowo jako przystawka lub zagęstnik do zup. W międzyczasie zainteresowano się także jego właściwościami prozdrowotnymi, które doceniane są aż do dziś.

Por – co to za warzywo?

Por jest warzywem z rodziny amarylkowatych, z podrodziny czosnkowych. Pochodzi z Azji Mniejszej, a pierwsze wzmianki o tym warzywie pojawiły się już w Biblii. W celach konsumpcyjnych uprawiano go w Egipcie, Rzymie i Grecji, a do Polski trafił w średniowieczu. Pomimo że wydaje się mieć dość wydłużoną formę, spożywa się liście pora, a nie jego łodygę. W drugim roku wegetacji pojawiają się kwiat oraz nasiona.

Należy do tej samej rodziny co szczypiorek, czosnek i cebula, a więc charakteryzuje się dość intensywnym, ostrym smakiem w związku z wysoką zawartością związków siarkowych. Nadaje się do spożywania na surowo, po lekkim zblanszowaniu lub po obróbce termicznej.

Wartości odżywcze pora

Por jest warzywem niskokalorycznym, ma także niski indeks glikemiczny. Obfituje w korzystny dla przewodu pokarmowego błonnik, poprawia więc stan mikroflory jelit. Praktycznie nie zawiera tłuszczu, jest natomiast źródłem niewielkiej ilości białka.

Poza składnikami odżywczymi zawiera także pewne ilości witaminy C, beta karotenu, kwasu foliowego i minerałów: wapnia, potasu, fosforu oraz mniejszą ilość związków siarkowych. Z innych związków prozdrowotnych por zawiera znaczącą ilość polifenoli, czyli związków o charakterze przeciwutleniającym. Zawartość wybranych związków w liściach pora znaleźć można w tabeli.

Wartości w 100 g produktu  
Wartość energetyczna [kcal] 29
Białko [g] 2,2
Tłuszcz [g] 0,3
Węglowodany [g] 5,7
Błonnik [g] 2,7
Potas [mg] 248
Wapń [mg] 48
Fosfor [mg] 52
Żelazo [mg] 1,1
Betakaroten (prowitamina witaminy A) [µg] 885
Foliany [µg] 56
Witamina C [mg] 20,2

Polecane dla Ciebie

Por – właściwości

Por dzięki zawartości związków siarkowych jest warzywem działającym ochronnie na układ krążenia. Obniża ciśnienie krwi, stężenie trójglicerydów oraz homocysteiny. Związki zawarte w porze działają bakteriobójczo oraz przeciwutleniająco chroniąc organizm przed szkodliwymi skutkami działania wolnych rodników. Dzięki tym właściwościom regularne spożywanie pora może zmniejszać prawdopodobieństwo występowania chorób cywilizacyjnych, takich jak miażdżyca, cukrzyca, a nawet nowotwory. W medycynie ludowej okłady z przeciętego pora stosuje się także w przypadku swędzących ukąszeń owadów.

Jak przyrządzać pora? Jak go przechowywać?

Wybierając pora w sklepie, najlepiej sięgać po mniejsze sztuki, ponieważ będą mniej włókniste. Żeby oczyścić pora, należy usunąć wierzchnie, przybrudzone liście i umyć warzywo pod bieżącą wodą. Odciąć należy zieloną, twardą część liści (można je wykorzystać do nadania smaku wywarowi na zupę), ponieważ ma za dużo twardych włókien i nie nadaje się do spożycia. Jadalna i najsmaczniejsza jest biała, dolna część rośliny (po odcięciu korzenia). Można ją zjeść pokrojoną w talarki lub półtalarki na surowo – idealnie nadaje się do sałatki. W celu złagodzenia smaku można je sparzyć wrzątkiem na sicie, aby je lekko zblanszować. Po pokrojeniu można też ugotować go w zupie albo użyć do przesmażenia czy podduszenia.

Pora najlepiej przechowywać w chłodnym miejscu, można wykorzystać do tego celu piwniczkę lub szufladę na warzywa w lodówce.

Sprawdź, zdrowe produkty żywnościowe na DOZ.pl.

Por – przeciwwskazania

Por tak jak inne warzywa czosnkowate jest ciężkostrawny. Nie należy go podawać (szczególnie na surowo) osobom starszym i małym dzieciom. Może powodować wzdęcia i niestrawność. Ponadto spożywanie pora może zwiększać objawy refluksu i zgagę. Por nie powinien być spożywany u osób z chorobami wątroby czy chorobą wrzodową może nasilić ich dolegliwości. Podobnie jest z osobami będącymi na diecie łatwostrawnej, one także powinny unikać pora w swoim menu. Por zawiera fruktany powodujące dolegliwości u części osób z zespołem jelita drażliwego. Muszą więc na niego uważać osoby na diecie FODMAP.

Część ludzi uważa, ze por jest szkodliwy dla kobiet w ciąży i karmiących piersią. Jeśli jednak kobieta nie musi stosować diety łatwostrawnej, nie będzie on dla niej niebezpieczny.

Zdrowe przepisy z porem

Sałatka ze śliwek i porów

Składniki (4 porcje):

  • 300 g niezbyt grubych porów,
  • 300 g twardych śliwek (na przykład węgierek),
  • 100 g jogurtu naturalnego (5 łyżek),
  • 20 g majonezu (1 łyżka),
  • 1 łyżeczka soku z cytryny,
  • cukier, sól, pieprz do smaku.

Białą część pora obierz i pokrój w półtalarki, śliwki w ćwiartki. Skrop sokiem z cytryny, posyp odrobiną soli, cukru i wymieszaj, aby por lekko zmiękł. Odstaw na 10–15 minut. Pomieszaj z sosem z jogurtu, majonezu i pieprzu. Podawaj jako dodatek do kanapek.

Zupa krem z pora

Składniki (4 porcje):

  • 2–3 średniej wielkości pory,
  • 2 ziemniaki,
  • 1/2 cebuli,
  • 1 litr bulionu,
  • 1 łyżka oliwy,
  • sól, pieprz do smaku,
  • 100 g jogurtu naturalnego lub śmietany.

Białą część pora obierz i pokrój w półtalarki, cebulę i ziemniaki obierz i pokrój w kostkę. W garnku o grubym dnie rozgrzej oliwę, zeszklij na niej cebulę i pora. Zalej bulionem, dodaj ziemniaki. zagotuj. Gotuj do miękkości warzyw, około 20–25 minut, zależnie od wielkości kostki. Zblenduj na gładki krem, przypraw. Podawaj z kleksem z jogurtu naturalnego zrobionym na talerzu. Możesz podawać z grzankami zrobionymi z razowego pieczywa.

Potrawka z pora i soczewicy

Składniki (2 porcje):

  • 2 niewielkie pory,
  • 100 g soczewicy czarnej beluga lub zielonej,
  • 1 łyżka oliwy lub oleju rzepakowego,
  • 2–3 pieczarki portobello lub ewentualnie 10 pieczarek zwykłych,
  • 50 ml śmietanki kremówki,
  • Sól, pieprz do smaku.

Namocz i ugotuj do miękkości soczewicę. Pieczarki obierz i pokrój w plasterki. Białą część pora obierz i pokrój w półtalarki. Na patelni rozgrzej olej lub oliwę. Zrumień na niej pieczarki, po czym odsuń je na bok i dodaj pora. Smaż do lekkiego zarumienienia się, wymieszaj z pieczarkami i ugotowaną soczewicą. Przypraw, dolej śmietankę.

  1. Tabele wartości odżywczej produktów spożywczych i potraw – Instytut Żywności i Żywienia, Wydanie IV rozszerzone i uaktualnione, Warszawa 2017.
  2. Missouri Botanical Garden, Allium ampeloprasum (Porrum Group), „missouribotanicalgarden.org” [online] http://www.missouribotanicalgarden.org/PlantFinder/PlantFinderDetails.aspx?taxonid=358438&isprofile=0&, [dostęp:] 06.03.2021.
  3. K.L. Khaled, P. Dey, An Extensive Review on Allium ampeloprasum A Magical Herb, „International Journal of Science and Research”, nr 4 (7) 2015.
  4. I. Koca i in., Mineral composition of leek, Acta Horticulturae 2016, DOI:10.17660/ActaHortic.2016.1143.21.
  5. 8 Proven Health Benefits of Leek, „healthyfocus.org” [online], https://healthyfocus.org/health-benefits-of-leeks/, [dostęp:] 06.03.2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jonoforeza – na czym polega, jakie przynosi efekty?

    Jonoforeza to zabieg fizykoterapeutyczny, który wykorzystuje prąd leczniczy. Niewątpliwą zaletą tego zabiegu jest fakt, że ma działanie miejscowe, czyli wykorzystywane w nim leki nie obciążają całego organizmu (przede wszystkim przewodu pokarmowego), a działają jedynie tym w miejscu ciała, w którym są one pacjentowi potrzebne.

  • Bób – czy jest zdrowy? Właściwości i zastosowania bobu. Dietetyczne przepisy z bobem

    Bób należy do nasion roślin strączkowych. Charakteryzuje się delikatnym i łagodnym smakiem, za którym przepadają nawet te osoby, które strączków nie lubią. Do jakich potraw można wykorzystać bób? Dlaczego warto go jeść? Czy nasiona bobu są zdrowe?

  • Kolka podczas biegania – jak jej uniknąć? Co robić, gdy nas dopadnie?

    Kolka podczas biegania to ostry, przeszywający ból, który nasila się podczas wdechu. Dlaczego się pojawia? Jak sobie radzić z kolką w trakcie biegu? Co warto robić, aby jej uniknąć?

  • Węglan sodu (E500) – właściwości, zastosowanie, szkodliwość

    Węglan sodu, czyli soda, to bardzo popularna substancja stosowana w gospodarstwie domowym, w przemyśle spożywczym, kosmetyce, do produkcji leków, detergentów czy szkła. Mało z nas wie, że węglan sodu występuje w trzech odmianach. Co różni sodę kalcynowaną, oczyszczoną oraz śnieżną? Czy wszystkie odmiany są dozwolone do stosowania w produkcji żywności? Czy węglan sodu jest szkodliwy? Podpowiadamy.

  • Guzki Schmorla – czym są i dlaczego powstają?

    Guzki Schmorla to rezultat przeciążeń kręgosłupa oraz rozmaitych schorzeń. Tworzą się jako struktury wybrzuszające się w górę lub w dół. Wpływają tym samym na sąsiednie kręgi kręgosłupa. Bardzo często kojarzone są ze zmianami o charakterze nowotworowym, co nie jest prawdą. Faktem natomiast jest, że mogą one być z nimi mylone. Wykrywane są przypadkowo i rzadko kiedy dają dolegliwości bólowe czy inne objawy utrudniające codzienne funkcjonowanie.

  • Chrzan – wartości odżywcze, właściwości, zastosowanie

    Chrzan, choć kojarzymy go głównie z okresem świąt wielkanocnych jako niezastąpioną przyprawę o charakterystycznym smaku i zapachu, to okazuje się, że posiada także wiele właściwości prozdrowotnych. Jakich dokładnie? Co zawiera korzeń chrzanu? Czy pomoże na przeziębienie? Czy niektóre związki zawarte w chrzanie pomogą w walce z nowotworami? Odpowiadamy.

  • Soda oczyszczona – właściwości, zastosowanie, bezpieczeństwo

    Soda oczyszczona jest obecna niemal w każdym domu. Wykorzystuje się ją w środkach czyszczących, kosmetykach, żywności i lekach. Czy soda oczyszczona rzeczywiście pomaga na odciski, twarde piety, grzybicę, problemy żołądkowe, nieświeży oddech? Jak zrobić pastę do czyszczenia z sody? Co powstaje, gdy zmieszamy sodę z octem? Czy maseczka z sody oczyszczonej to dobry wybór? Dowiedz się wszystkiego o sodzie oczyszczonej z poniższego artykułu.

  • Gumy do ćwiczeń – czy warto ich używać?

    Guma oporowa do ćwiczeń to jeden z przyborów, które mogą zostać wykorzystywane do wykonywania efektywnego treningu zarówno na siłowni, jak i w domu. Co dają gumy do ćwiczeń? O czym warto wiedzieć, wybierając gumy na trening? Opowiadamy.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij