Lateralizacja rzepki – co to jest? Ile trwa leczenie? - portal DOZ.pl
Lateralizacja rzepki – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia przy bocznym przyparciu rzepki
Mateusz Burak

Lateralizacja rzepki – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia przy bocznym przyparciu rzepki

Lateralizacja rzepki to kontuzja, w przebiegu której dochodzi do przesunięcia rzepki w kolanie w bok, w stosunku do jej fizjologicznego położenia. Przyparcie boczne rzepki powoduje ból z przodu kolana nasilający się podczas zginania stawu kolanowego, obrzęk, sztywność. Leczenie lateralizacji rzepki rozpoczyna się od wdrożenia postępowania zachowawczego, ćwiczeń, zabiegów fizjoterapeutycznych. Jeśli nie przynoszą one oczekiwanych rezultatów, przeprowadza się operację rzepki.

Lateralizacja rzepki – na czym polega? 

Przewlekły ból zlokalizowany z przodu kolana często wynika z przeciążeń wygenerowanych przez patologiczny proces związany z ustawieniem rzepki (mała, spłaszczona kość w stawie kolanowym, która ochrania go od przodu). Zaburzenie osi jej ustawienia doprowadza do przesunięcia w kierunku bocznym, następuje wówczas zwiększanie nacisku na boczną powierzchnię rzepki. Jest to szczególnie zauważalne, w miarę jak zwiększa się ruch zgięcia kolana. 

Taki stan (przesunięcie rzepki) określa się mianem lateralizacji rzepki lub inaczej bocznym przyparciem rzepki (ang. excessive lateral pressure syndrome (ELPS).

Lateralizacja rzepki – przyczyny 

Przyparcie boczne rzepki powoduje ból w przedniej części kolana, pojawia się najczęściej u młodych i aktywnych pacjentów. Często jest przyczyną ograniczenia sprawności funkcjonalnej, wpływając negatywnie na jakość życia. Patogeneza zespołu bocznego przyparcia rzepki jest wieloczynnikowa. 

Wśród przyczyn lateralizacji rzepki wyróżnia się m. in. przeciążenie podchrzęstnej warstwy kości oraz dysbalans mięśniowy – chodzi tutaj głównie o brak równowagi pomiędzy przyśrodkowymi i bocznymi, dynamicznymi stabilizatorami stawu kolanowego. 

Przyparcie rzepki z czasem powoduje uszkodzenie chrząstki, zapalenie kości oraz stawu na skutek przypierania do bloczka kości udowej. Wzmożone napięcie pasma biodrowo–piszczelowego, wady ustawienia kończyn dolnych, miednicy oraz predyspozycje genetyczne również nie pozostają tutaj bez znaczenia. Urazy kolana, uszkodzenia rzepki, zwichnięcie rzepki (także inne urazy rzepki) także mogą być czynnikami predysponującymi do wystąpienia lateralizacji rzepki. 

Polecane dla Ciebie

Lateralizacja rzepki – objawy bocznego ustawienia rzepki 

Przesunięcie rzepki do boku, w połączeniu z jej wysokim ustawieniem, poza dolegliwościami bólowymi może wpływać także pośrednio na uszkodzenie chrząstki stawowej kłykcia przyśrodkowego kości udowej. 

Pacjenci z bocznym ustawieniem rzepki zgłaszają: 

  • ból kolana z przodu oraz ból rzepki przy dotyku,
  • narastanie objawów wraz ze zgięciem kolana, czyli podczas kucania, klęczenia, siedzenia oraz wchodzenia i schodzenia ze schodów,
  • uczucie sztywnienia kolana.

W późniejszym etapie dysfunkcji dochodzi do chondromalacji rzepki, co generuje dodatkowe objawy, takie jak przeskakiwanie w kolanie. W zaawansowanych stadiach mogą pojawiać się słyszalne trzaski oraz krepitacje. Dochodzi także do zapalenia rzepki i nagromadzenia płynu, co w następstwie generuje obrzęk, opuchliznę. 

Lateralizacja rzepki – diagnostyka 

Proces diagnostyczny rozpoczyna się od zebrania wywiadu, pomaga to w ustaleniu przyczyn i rekomendacji dotyczących dalszego postepowania. W przypadku obrzęku przeprowadza się test balotowania rzepki, który daje informację o ewentualnym nagromadzeniu nadmiernej ilości płynu wewnątrz jamy stawowej. Obserwuje się lateralizację rzepek – wyraźne odchylenie od osi w kierunku bocznym. Palpacyjna ocena struktur okołostawowych wykazuje bolesność. 

Na wstępnym etapie schorzenia badania obrazowe w postaci USG, zdjęć RTG, tomografii komputerowej czy rezonansu magnetycznego nie wykazują prawie żadnych patologicznych zmian. Z tego powodu pojawia się wiele błędnych diagnoz medycznych. 

Lateralizacja rzepki – leczenie bocznego przyparcia rzepki 

Postępowanie zachowawcze jest leczeniem z wyboru. Polega na edukacji pacjenta w zakresie modyfikacji dotychczasowej aktywności fizycznej pod kątem obciążenia. Konieczne może okazać się noszenie stabilizatora – ortezy lub opaski stabilizującej. Leczenie bocznego przyparcia rzepki to także stosowanie leków przeciwbólowych, które pozwalają pozbyć się nieprzyjemnych dolegliwości w obrębie kolana. 

Przy nieskuteczności objawowych form postępowania, wykorzystuje się zabiegi chirurgiczne. Istnieje kilka metod zabiegowych, każda z nich ma na celu odtworzenie właściwego ustawienia tej trzeszczki oraz przywrócenie harmonii napięć struktur tkankowych, pozwalających na odpowiednią stabilizację rzepki. Najczęściej wykonywane jest usunięcie blokady troczków rzepki za pomocą artroskopu. Bezpośrednio po zabiegu konieczne jest z reguły unieruchomienie przez pewien czas (stabilizator w bocznym przyparciu rzepki). 

Lateralizacja rzepki – fizjoterapia 

Fizjoterapia może uchronić od operacji rzepki i powinna być stosowana już na wstępnym etapie schorzenia. W stanie ostrym, celem złagodzenia objawów zapalenia, wykorzystuje się ekspozycję na czynniki fizykalne, np.: magnetoterapię, krioterapię miejscową, laseroterapię czy fonoforezę. 

Jeśli schorzenie jest stanem przewlekłym, stosuje się kinezyterapię (rehabilitacja jest tutaj wymagana ze względu na często pojawiający się przykurcz mięśni kulszowo-goleniowych) – wykonuje się manualną mobilizację trzeszczki oraz ćwiczenia polegające na rozluźnieniu mięśni kulszowo-goleniowych i wzmocnieniu głowy przyśrodkowej mięśnia czworogłowego uda (okolica troczka przyśrodkowego rzepki). Pozwala to odzyskać odpowiednią równowagę napięć pomiędzy poszczególnymi strukturami miękkotkankowymi. Dodatkowo można rozluźnić pasmo biodrowo–piszczelowe, wykorzystując foam roller (wałek do masażu). Elementem ćwiczeń w bocznym przyparciu rzepki jest też kładzenie nacisku na poprawę czucia głębokiego, co pozwoli na lepszą kontrolę ustawienia struktur. Pomocniczo można zastosować kinesiotaping.

Lateralizacja rzepki – ćwiczenia

Przykładowe ćwiczenia, które można zastosować wspomagająco w leczeniu lateralizacji rzepki to:

  1. Pozycja: stanie w niewielkim rozkroku, jedna noga oparta o krzesło, druga noga stabilnie na podłodze. Ręce na biodrach, kręgosłup wyprostowany. Ruch polega na powolnym, naprzemiennym wykonywaniu przodo- i tyłopochylenia miednicy. Powoduje to rozciągania mięśni kulszowo-goleniowych. Ćwiczenie należy wykonywać przez 30-40 sekund, powtarzając 6–7 razy. 
  2. Pozycja: siad z nogami prostymi. Noga ćwiczona lekko zgięta w kolanie, pod kolanem zwinięty ręcznik. Ruch polega na docisku kolana i utrzymaniu napięcia 3–5 sekund. Ćwiczenie powtarzamy 10–15 razy. Pozwoli to wzmocnić mięsień czworogłowy uda. 
  3. Pozycja: stanie bokiem do stopnia. Jedna noga na stopniu, druga na podłodze. Ruch polega na powolnym wspinaniu na stopień, a następnie na kontrolowanym, powolnym powrocie do pozycji wyjściowej. Ćwiczenie powtarzamy 5–6 razy na obie strony. Pozwoli to poprawić propriocepcję oraz aktywność mięśni. 

Przedstawiony zestaw ćwiczeń przy lateralizacji rzepki może być stosowany codziennie. Warto pamiętać, że stosowanie się do zaleceń lekarza oraz odpowiednia aktywność pomagają złagodzić dolegliwości oraz uchronić przed ewentualnym zabiegiem chirurgicznym.

Domowe sposoby na ból przy przesunięciu rzepki

Poza ćwiczeniami, na boczne przyparcie rzepki można zastosować sprawdzone domowe sposoby. Miejscowe zimne okłady czy też okłady z żywokostu mogą okazać się skuteczne w zwalczaniu bólu i obrzęków. Kąpiel w wodzie z solą Epsom, ponieważ działa przeciwzapalnie i relaksująco, również mogą okazać się pomocne w łagodzeniu dolegliwości związanych z lateralizacją rzepki. Suplementacja produktów zawierających siarkę wspomoże procesy odbudowy tkanek oraz ewentualnych uszkodzeń chrząstki stawowej. 

  1. Saranathan A., Kirkpatrick M. S., Mani S., The effect of tibial tuberosity realignment procedures on the patellofemoral pressure distribution, „Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc.” 2011, nr 20, s. 2054–2061. 
  2. Chen Y.–J., Powers C. M., The dynamic quadriceps angle: A comparison of persons with and without patellofemoral pain, „J Orthop Sports Phys Ther.” 2010, nr 40, s. 24–25. 
  3. Salzmann G., Weber T., Spang J. i in., Comparison of native axial radiographs with axial MR imaging for determination of the trochlear morphology in patients with trochlear dysplasia, „Arch Orthop Trauma Surg.” 2010, nr 130, s. 335–340. 
  4. Roth C., Jacobson J., Jamadar D. i in., Quadriceps fat pad signal intensity and enlargement on MRI: prevalence and associated findings, „AJR Am J Roentgenol.” 2004, nr 182, s. 1383–1387. 
  5. Emami M., Ghahramani M., Abdinejad F., Namazi H., Q-angle: an invaluable parameter for evaluation of anterior knee pain, „Arch Iran Med.” 2007, nr 10, s. 24–26.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Bifidobakterie – czym są i jakie mają znaczenie dla odporności niemowlęcia?

    1000 pierwszych dni życia dziecka to kluczowy okres w rozwoju młodego organizmu. Narządy i układy, które kształtowały się jeszcze podczas życia płodowego, wciąż dojrzewają i doskonalą swoje funkcje. Fundamentalne znaczenie w tym procesie ma rozwój układu odpornościowego, który już od momentu porodu musi chronić niemowlę przed czynnikami zewnętrznymi. Jaki związek z odpornością mają jelita i zamieszkujące w nich Bifidobakterie?

  • Załupek – przyczyny, objawy, leczenie

    Załupek objawia się jako obrzęk żołędzi i napletka i jest spowodowany zsunięciem napletka poza żołądź. Dochodzi to tego, gdy napletek jest zbyt ciasny. Stan ten wywołuje ucisk, który utrudnia prawidłowy odpływ krwi. Gdy wspomniany ucisk jest duży i występują potężne lub długo utrzymujące się zaburzenia krążenia krwi, może dojść do tzw. martwicy żołędzi i skóry napletka. Jakie są objawy i sposoby leczenia załupka?

  • Pyłkowica – objawy i leczenie

    Pyłkowica, czyli uczulenie na pyłki spędza sen z powiek wielu milionom Polaków. Nasilenie objawów obserwuje się od wczesnej wiosny, aż do końca lata. Jakie są jej przyczyny? Jak wygląda leczenie alergii?

  • Alergia pokarmowa – przyczyny, objawy, leczenie

    Alergia pokarmowa to chorobliwa nadwrażliwość na spożywany pokarm, uwarunkowana swoistą odpowiedzią układu odpornościowego. Najczęściej objawia się ona u pacjenta objawami ogólnymi (np. dusznością) lub miejscowymi (np. wysypka skórna, bóle brzucha), aczkolwiek w przypadku swoistej tolerancji możemy mówić też o „uczuleniu bezobjawowym”. Wokół terminu alergii pokarmowej narosło wiele mitów oraz nieporozumień, często mylona jest z nietolerancją pokarmową lub traktowana jako synonim każdej reakcji nadwrażliwości na pokarmy. Tymczasem mamy z nią do czynienia tylko przy jednoznacznie udokumentowanym mechanizmie immunologicznym. Jakie objawy występują w przypadku alergii pokarmowej i jak się ją leczy? Jakie testy alergiczne wykonać? Co uczula?

  • Jak rozpoznać obrzęk limfatyczny? Przyczyny, objawy, rodzaje, leczenie

    Obrzęku limfatyczny to inaczej obrzęk tkanek, który spowodowany jest zastojem chłonki (limfy)wywołanej wadami wrodzonymi lub uszkodzeniem naczyń chłonnych. Wyróżnia się obrzęk limfatyczny pierwotny i wtórny. Przyczyną obrzęku limfatycznego pierwotnego są nieprawidłowo wykształcone węzły chłonne. Bardziej złożoną kwestią są przyczyny wtórnego obrzęku, do których zaliczono m.in. przewlekłą niewydolność żylną, leki, operacje i inne czynniki. Jak leczyć obrzęki limfatyczne, czy drenaż limfatyczny jest dobrą metodą oraz czym różni się cellulits od cellulitu?

  • Widzisz dziwne robaczki przed oczami? To męty w oku – czym są, skąd się biorą?

    Męty w oku, opisywane między innymi jako latające muszki pojawiające się przed oczami to częsty problem zgłaszany w gabinetach okulistycznych. Przyczyną ich powstawania jest nagromadzenie w ciele szklistym skupisk włókien kolagenowych. O czym świadczy ta przypadłość? Jak można się jej pozbyć?

  • Choroby cywilizacyjne – czym są? Jakie to choroby?

    Choroby cywilizacyjne to schorzenia, które pojawiają się w populacji na skutek gwałtownych przemian i rozwoju cywilizacyjnego, którym jako ludzkość podlegamy. W czasach współczesnych ludzie narażeni są przede wszystkim na hałas, zanieczyszczenia środowiska i stres. To wszystko może być przyczyną schorzeń, prowadzących do utraty zdrowia, a nawet życia.

  • Ropomocz – przyczyny, objawy, leczenie

    Ropomocz to schorzenie, które najczęściej wskazuje na zakażenie dróg moczowych, jak zapalenie cewki moczowej, zapalenie pęcherza czy odmiedniczkowe zapalenie nerek. Obecność ropy w moczu można potwierdzić poprzez wykonanie badania ogólnego moczu. Wskaże ono rodzaj bakterii, który wywołał infekcję, a ponadto w wyniku znajdzie się ilość białych krwinek, która także jest jednym z objawów ropomoczu. Jak się leczy ropomocz i czy jest to groźna choroba?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij