Lateralizacja rzepki – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia przy bocznym przyparciu rzepki
Mateusz Burak

Lateralizacja rzepki – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia przy bocznym przyparciu rzepki

Lateralizacja rzepki to kontuzja, w przebiegu której dochodzi do przesunięcia rzepki w kolanie w bok, w stosunku do jej fizjologicznego położenia. Przyparcie boczne rzepki powoduje ból z przodu kolana nasilający się podczas zginania stawu kolanowego, obrzęk, sztywność. Leczenie lateralizacji rzepki rozpoczyna się od wdrożenia postępowania zachowawczego, ćwiczeń, zabiegów fizjoterapeutycznych. Jeśli nie przynoszą one oczekiwanych rezultatów, przeprowadza się operację rzepki.

Lateralizacja rzepki – na czym polega? 

Przewlekły ból zlokalizowany z przodu kolana często wynika z przeciążeń wygenerowanych przez patologiczny proces związany z ustawieniem rzepki (mała, spłaszczona kość w stawie kolanowym, która ochrania go od przodu). Zaburzenie osi jej ustawienia doprowadza do przesunięcia w kierunku bocznym, następuje wówczas zwiększanie nacisku na boczną powierzchnię rzepki. Jest to szczególnie zauważalne, w miarę jak zwiększa się ruch zgięcia kolana. 

Taki stan (przesunięcie rzepki) określa się mianem lateralizacji rzepki lub inaczej bocznym przyparciem rzepki (ang. excessive lateral pressure syndrome (ELPS).

Lateralizacja rzepki – przyczyny 

Przyparcie boczne rzepki powoduje ból w przedniej części kolana, pojawia się najczęściej u młodych i aktywnych pacjentów. Często jest przyczyną ograniczenia sprawności funkcjonalnej, wpływając negatywnie na jakość życia. Patogeneza zespołu bocznego przyparcia rzepki jest wieloczynnikowa. 

Wśród przyczyn lateralizacji rzepki wyróżnia się m. in. przeciążenie podchrzęstnej warstwy kości oraz dysbalans mięśniowy – chodzi tutaj głównie o brak równowagi pomiędzy przyśrodkowymi i bocznymi, dynamicznymi stabilizatorami stawu kolanowego. 

Przyparcie rzepki z czasem powoduje uszkodzenie chrząstki, zapalenie kości oraz stawu na skutek przypierania do bloczka kości udowej. Wzmożone napięcie pasma biodrowo–piszczelowego, wady ustawienia kończyn dolnych, miednicy oraz predyspozycje genetyczne również nie pozostają tutaj bez znaczenia. Urazy kolana, uszkodzenia rzepki, zwichnięcie rzepki (także inne urazy rzepki) także mogą być czynnikami predysponującymi do wystąpienia lateralizacji rzepki. 

Lateralizacja rzepki – objawy bocznego ustawienia rzepki 

Przesunięcie rzepki do boku, w połączeniu z jej wysokim ustawieniem, poza dolegliwościami bólowymi może wpływać także pośrednio na uszkodzenie chrząstki stawowej kłykcia przyśrodkowego kości udowej. 

Pacjenci z bocznym ustawieniem rzepki zgłaszają: 

  • ból kolana z przodu oraz ból rzepki przy dotyku,
  • narastanie objawów wraz ze zgięciem kolana, czyli podczas kucania, klęczenia, siedzenia oraz wchodzenia i schodzenia ze schodów,
  • uczucie sztywnienia kolana.

W późniejszym etapie dysfunkcji dochodzi do chondromalacji rzepki, co generuje dodatkowe objawy, takie jak przeskakiwanie w kolanie. W zaawansowanych stadiach mogą pojawiać się słyszalne trzaski oraz krepitacje. Dochodzi także do zapalenia rzepki i nagromadzenia płynu, co w następstwie generuje obrzęk, opuchliznę. 

Lateralizacja rzepki – diagnostyka 

Proces diagnostyczny rozpoczyna się od zebrania wywiadu, pomaga to w ustaleniu przyczyn i rekomendacji dotyczących dalszego postepowania. W przypadku obrzęku przeprowadza się test balotowania rzepki, który daje informację o ewentualnym nagromadzeniu nadmiernej ilości płynu wewnątrz jamy stawowej. Obserwuje się lateralizację rzepek – wyraźne odchylenie od osi w kierunku bocznym. Palpacyjna ocena struktur okołostawowych wykazuje bolesność. 

Na wstępnym etapie schorzenia badania obrazowe w postaci USG, zdjęć RTG, tomografii komputerowej czy rezonansu magnetycznego nie wykazują prawie żadnych patologicznych zmian. Z tego powodu pojawia się wiele błędnych diagnoz medycznych. 

Lateralizacja rzepki – leczenie bocznego przyparcia rzepki 

Postępowanie zachowawcze jest leczeniem z wyboru. Polega na edukacji pacjenta w zakresie modyfikacji dotychczasowej aktywności fizycznej pod kątem obciążenia. Konieczne może okazać się noszenie stabilizatora – ortezy lub opaski stabilizującej. Leczenie bocznego przyparcia rzepki to także stosowanie leków przeciwbólowych, które pozwalają pozbyć się nieprzyjemnych dolegliwości w obrębie kolana. 

Przy nieskuteczności objawowych form postępowania, wykorzystuje się zabiegi chirurgiczne. Istnieje kilka metod zabiegowych, każda z nich ma na celu odtworzenie właściwego ustawienia tej trzeszczki oraz przywrócenie harmonii napięć struktur tkankowych, pozwalających na odpowiednią stabilizację rzepki. Najczęściej wykonywane jest usunięcie blokady troczków rzepki za pomocą artroskopu. Bezpośrednio po zabiegu konieczne jest z reguły unieruchomienie przez pewien czas (stabilizator w bocznym przyparciu rzepki). 

Lateralizacja rzepki – fizjoterapia 

Fizjoterapia może uchronić od operacji rzepki i powinna być stosowana już na wstępnym etapie schorzenia. W stanie ostrym, celem złagodzenia objawów zapalenia, wykorzystuje się ekspozycję na czynniki fizykalne, np.: magnetoterapię, krioterapię miejscową, laseroterapię czy fonoforezę. 

Jeśli schorzenie jest stanem przewlekłym, stosuje się kinezyterapię (rehabilitacja jest tutaj wymagana ze względu na często pojawiający się przykurcz mięśni kulszowo-goleniowych) – wykonuje się manualną mobilizację trzeszczki oraz ćwiczenia polegające na rozluźnieniu mięśni kulszowo-goleniowych i wzmocnieniu głowy przyśrodkowej mięśnia czworogłowego uda (okolica troczka przyśrodkowego rzepki). Pozwala to odzyskać odpowiednią równowagę napięć pomiędzy poszczególnymi strukturami miękkotkankowymi. Dodatkowo można rozluźnić pasmo biodrowo–piszczelowe, wykorzystując foam roller (wałek do masażu). Elementem ćwiczeń w bocznym przyparciu rzepki jest też kładzenie nacisku na poprawę czucia głębokiego, co pozwoli na lepszą kontrolę ustawienia struktur. Pomocniczo można zastosować kinesiotaping.

Lateralizacja rzepki – ćwiczenia

Przykładowe ćwiczenia, które można zastosować wspomagająco w leczeniu lateralizacji rzepki to:

  1. Pozycja: stanie w niewielkim rozkroku, jedna noga oparta o krzesło, druga noga stabilnie na podłodze. Ręce na biodrach, kręgosłup wyprostowany. Ruch polega na powolnym, naprzemiennym wykonywaniu przodo- i tyłopochylenia miednicy. Powoduje to rozciągania mięśni kulszowo-goleniowych. Ćwiczenie należy wykonywać przez 30-40 sekund, powtarzając 6–7 razy. 
  2. Pozycja: siad z nogami prostymi. Noga ćwiczona lekko zgięta w kolanie, pod kolanem zwinięty ręcznik. Ruch polega na docisku kolana i utrzymaniu napięcia 3–5 sekund. Ćwiczenie powtarzamy 10–15 razy. Pozwoli to wzmocnić mięsień czworogłowy uda. 
  3. Pozycja: stanie bokiem do stopnia. Jedna noga na stopniu, druga na podłodze. Ruch polega na powolnym wspinaniu na stopień, a następnie na kontrolowanym, powolnym powrocie do pozycji wyjściowej. Ćwiczenie powtarzamy 5–6 razy na obie strony. Pozwoli to poprawić propriocepcję oraz aktywność mięśni. 

Przedstawiony zestaw ćwiczeń przy lateralizacji rzepki może być stosowany codziennie. Warto pamiętać, że stosowanie się do zaleceń lekarza oraz odpowiednia aktywność pomagają złagodzić dolegliwości oraz uchronić przed ewentualnym zabiegiem chirurgicznym.

Domowe sposoby na ból przy przesunięciu rzepki

Poza ćwiczeniami, na boczne przyparcie rzepki można zastosować sprawdzone domowe sposoby. Miejscowe zimne okłady czy też okłady z żywokostu mogą okazać się skuteczne w zwalczaniu bólu i obrzęków. Kąpiel w wodzie z solą Epsom, ponieważ działa przeciwzapalnie i relaksująco, również mogą okazać się pomocne w łagodzeniu dolegliwości związanych z lateralizacją rzepki. Suplementacja produktów zawierających siarkę wspomoże procesy odbudowy tkanek oraz ewentualnych uszkodzeń chrząstki stawowej. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Dysfunkcja stawu skroniowo-żuchwowego (DSSŻ) – objawy, przyczyny i leczenie

    Staw skroniowo-żuchwowy jest jednym z najbardziej skomplikowanych stawów w naszym organizmie. Nawet nie zdajemy sobie sprawy, jak różnorodne ruchy wykonuje on podczas każdego dnia. Mówiąc, jedząc, wyrażając emocje, sprawiamy, że intensywnie pracuje. Dodatkowo podczas spożywania każdego posiłku jest on w różny sposób obciążany. To wszystko skutkuje tym, że u niektórych osób zaczyna on funkcjonować nieprawidłowo – pojawia się dysfunkcja stawu skroniowo-żuchwowego (DSSŻ).

  • Zapalenie ucha – przyczyny, objawy, leczenie

    Zapalenie ucha może dotyczyć wszystkich części, z których składa się narządu słuchu: ucha zewnętrznego, środkowego oraz wewnętrznego. Schorzenie najczęściej dotyka najmłodszych pacjentów, jednak z zapaleniem ucha mogą się zmagać także dorośli. Objawy, które powinny zaniepokoić to ból ucha, pogorszenie słuchu, wyciek surowiczy lub ropny, zaburzenia równowagi, zawroty głowy, szumy uszne.

  • Ból nerki w ciąży – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

    Ból nerek w czasie ciąży, tak jak każdy inne zaburzenie fizjologiczne, nie powinien być bagatelizowany. Kobiety ciężarne, które odczuwają m.in. kłujący ostry ból w okolicy dołu pleców i mają gorączkę, koniecznie powinny skonsultować swój stan z lekarzem. Leczenie nerek z użyciem antybiotyków lub leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, powinno odbywać się zawsze pod kontrolą lekarza i mieć miejsce jedynie w uzasadnionych przypadkach. Warto dodać, że nie istnieją domowe sposoby na ból nerki, które zupełnie wyeliminowały dolegliwość, niemniej istnieją takie, które mogą pomóc osłabić dolegliwości. Jakie to sposoby i jak wygląda leczenie ciężarnych z chorobą nerek? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kim są tzw. non-responders? Dlaczego niektóre osoby nie reagują na szczepienia?

    Szczepienia pobudzają układ odpornościowy do wytwarzania ochrony immunologicznej, która naśladuje naturalną odpowiedź na potencjalną infekcję. Dlaczego niektóre osoby nie reagują na szczepionki w taki sposób, jaki można by się tego spodziewać? Czy można przewidzieć, u kogo szczepionka nie zadziała?

  • Hipercholesterolemia – przyczyny, objawy i leczenie. Czy jest groźna?

    Choroby układu sercowo-naczyniowego są odpowiedzialne za ponad kilka milionów zgonów każdego roku w Europie. Profilaktyka tych schorzeń jest istotna dla zdrowia całej populacji i musi obejmować działania na wszystkie czynniki ryzyka. Wśród nich wymienia się redukcję zwiększonego stężenia cholesterolu LDL, który jest częścią hipercholesterolemii. Na czym dokładnie polega to zaburzenia? Jak można je leczyć?  

  • Kłębuszkowe zapalenie nerek – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

    Kłębuszkowe zapalenie nerek to następstwo infekcji wirusowych lub bakteryjnych gardła, np. anginy, szkarlatyny, ospy wietrznej lub dermatoz. Bakterie, które wywołują chorobę to paciorkowce, pneumokoki, meningokoki i gronkowce. Wirusem jest wirus VZV ospy. Wyjątkowo narażoną na kłębuszkowe zapalenie nerek grupą są dzieci, a wynika to z nie w pełni dojrzałego układu odporności. Jakie są sposoby leczenia, jak zapobiegać kłębuszkowemu zapaleniu nerek i jakie badania należy wykonać, żeby sprawdzić stan nerek? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Fizjoterapia stomatologiczna – na czym polega? Wskazania, przebieg, cena

    Fizjoterapia stomatologiczna to zespół działań prowadzonych przez specjalistów z kilku dziedzin (stomatologa, fizjoterapeutę, ortodontę) w celu diagnostyki i leczenia zaburzeń skroniowo-żuchwowych. Obejmuje on badania funkcjonalne oraz terapię dysfunkcji układu stomatognatycznego (tkanek i narządów w obrębie jamy ustnej i twarzoczaszki), którym towarzyszą takie objawy jak: ból żuchwy, bruksizm, bóle głowy i kręgosłupa szyjnego, ból w okolicy uszu, uczucie zatkania ucha. Jak przebiega fizjoterapia stomatologiczna?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij