Adipocyty (komórki tkanki tłuszczowej) – czym są i jak działają? Jaki jest ich związek z tyciem?

Tkanka tłuszczowa wydaje się kojarzyć z czymś zupełnie niepotrzebnym i mało estetycznym. Tymczasem, tłuszcz obecny w organizmie pełni wiele istotnych dla niego funkcji fizjologicznych, stąd zarówno jego niedobór, jak i nadmiar mogą prowadzić do powstania rozmaitych stanów patologicznych poszczególnych narządów. Czym są adipocyty? Czy ich nadmiar jest szkodliwy? Jaki wpływ wywierają na nasz organizm?  

Adipocyty – czym są? 

Adipocyty są komórkami tkanki tłuszczowej i stanowią główny magazyn energii w organizmie. Wytwarzane są już u 14-tygodniowego płodu, budując tkankę tłuszczową u nowo narodzonego dziecka na poziomie ok. 13% jego masy ciała.  

Tkankę tłuszczową tworzą różne rodzaje adipocytów. Wyróżniamy: 

• adipocyty białe umiejscowione w tkance podskórnej, otrzewnowej i około narządowej,
• adipocyty brązowe występujące w okolicy międzyłopatkowej i szyjnej, 
• adipocyty różowe zlokalizowane w aktywnym gruczole mlekowym. 

Adipocyty – fazy życia komórek tłuszczowych 

Komórki tłuszczowe powstają poprzez „zlewanie się lipidowych kropelek” zwanych wakuolami w przebiegu dwóch faz: 

• faza pierwsza – ma miejsce na przełomie 1. i 2. roku życia dziecka. Powstała w tym okresie ilość oraz – przede wszystkim – wielkość adipocytów trzymają się na stałym poziomie do około 10. roku życia. W tym okresie adipocyty rozrastają się na skutek zwiększenia rozmiaru komórek;
• faza druga – trwa od około 10. do 18. roku życia i polega na zwiększeniu liczby komórek. Okres ten jest ściśle związany z czynnikami środowiskowymi, które wywierają największy wpływ na rozwój tkanki tłuszczowej, tj. głównie rodzaj i ilość dostarczanego przez nas pożywienia.  

Adipocyty – za co odpowiadają w organizmie? 

Adipocyty to komórki, które pełnią szereg ważnych funkcji. Główną ich rolą jest magazynowanie energii pod postacią trójglicerydów. W sytuacji większego zapotrzebowania energetycznego organizm może czerpać potrzebne mu substraty ze zgromadzonych zapasów w procesie lipolizy, czyli rozkładu. Natomiast w momencie, w którym podaż pożywienia jest zbyt duża, a ilość wydatkowanej energii przez organizm niższa, będziemy mieć do czynienia z procesem lipogenezy i odkładaniem się nadmiaru w komórkach tłuszczowych.  

Adipocyty są bardzo aktywne metabolicznie. Biorą udział w produkcji biologicznie aktywnych białek do których zalicza się m.in.: leptynę, interleukinę, angiotensynogen, rezystynę itd. Część wydzielanych przez adipocyty substancji ma charakter hormonów, dzięki czemu oddziałują one na funkcje innych komórek i narządów. Stąd też, adipocyty mają poniekąd wpływ na pracę całego organizmu i nie są już tylko strukturą, w której gromadzony jest wyłącznie tłuszcz. Zdaniem niektórych badaczy, adipocyty to gruczoły dokrewne, które pełnią równie ważną rolę co przysadka czy tarczyca. 

Adipocyty a mechanizm tycia 

Adipocyty to komórki tłuszczowe, które tworzą się w różnych okresach życia. Średnia liczba wytworzonych adipocytów wynosi od około 25 do 30 miliardów. Niestety, wartości te nie są przez cały czas takie same. Częste przejadanie się, a tym samym spożywanie dużo wyższej liczby kilokalorii niż wynosi nasze zapotrzebowanie przy jednoczesnym braku regularnej aktywności fizycznej przekłada się na gromadzenie nadmiaru energii pod postacią triglicerydów w adipocytach, a tym samym na zwiększenie ich objętości. Jeśli stan ten trwa przewlekle, to prowadzi do wzrostu masy ciała, a następnie do nadwagi i otyłości.