Dlaczego autyzm częściej stwierdza się u chłopców niż u dziewczynek? Naukowcy wciąż szukają odpowiedzi
Justyna Piekara

Dlaczego autyzm częściej stwierdza się u chłopców niż u dziewczynek? Naukowcy wciąż szukają odpowiedzi

Zaburzenie ze spektrum autyzmu częściej stwierdza się u chłopców niż u dziewcząt. Nadal nie jest w pełni jasne, dlaczego tak się dzieje. Istnieje kilka hipotez na ten temat, jedną z nich jest istnienie tzw. kobiecego efektu ochronnego. Czy ta teoria jest aktualna? Na czym on polega? 

Czy dziewczęta są bardziej odporne na czynniki predysponujące do autyzmu?

Zgodnie z hipotezą kobiecego efektu ochronnego (ang. female protective effect), dziewczęta muszą posiadać bardziej ekstremalne mutacje genetyczne niż chłopcy, aby wykazywać objawy ze spektrum autyzmu (ang. autism spectrum disorder, ASD). Potwierdzają to wyniki badania opublikowanego niedawno w czasopiśmie „Brain”. Uczeni z Yale doszli też do wniosku, że rozwój zaburzeń ze spektrum autyzmu, w zależności od płci, odbywa się inaczej, a jego przejawy mogą dotyczyć innych regionów mózgu. 

Większość dotychczasowych badań została oparta na próbach, w których przewagę wśród uczestników stanowiła płeć męska. Tym razem naukowcy zaangażowali do eksperymentu zrównoważoną pod względem płci i wieku grupę. Próba obejmowała chłopców i dziewczęta w wieku od 8 do 17 lat, którzy przejawiali zaburzenia ze spektrum autyzmu oraz rozwijających się typowo. 

Korzystając z technologii funkcjonalnego obrazowania mózgu rezonansem magnetycznym (fMRI), naukowcy zaobserwowali, że u chłopców z ASD mniej zaangażowany był tylny górny obszar bruzdy skroniowej, a u dziewcząt prążkowie, kora sensoryczna i ruchowa. Po przeanalizowaniu danych z genetycznej bazy danych „Simons Simplex Collection”, naukowcy ponownie potwierdzili, że wśród dziewcząt z autyzmem istnieje większa liczba mutacji w regionie mózgu zwanym prążkowiem. W przyszłości zespół przeprowadzi sekwencjonowanie całych genomów, aby poszukać dodatkowych wzorców charakterystycznych dla przypadków autyzmu męskiego i żeńskiego.

Kobiecy efekt ochronny nie wyjaśnia w pełni nierównowagi płci 

Badanie opublikowane w „Biological Psychiatry” daje podstawy do podważenia teorii, że dziewczęta są z natury bardziej odporne na czynniki predysponujące do autyzmu. Opierając się na hipotezie kobiecego efektu ochronnego, szwedzcy naukowcy przewidywali, że neurotypowe siostry osób autystycznych będą miały większe prawdopodobieństwo poczęcia dziecka z autyzmem niż bracia. Ku ich zdumieniu dane dotyczące rozpowszechnienia autyzmu gromadzone przez dekadę, pochodzące od prawie miliona dzieci i ich rodzin, zaprzeczają tej prognozie. 

Analiza dowodzi, że tzw. efekt ochronny kobiet nie może w pełni tłumaczyć nierównowagi płci w danych dotyczących rozpowszechnienia zaburzeń ze spektrum autyzmu. Naukowcy stwierdzili, że wśród dzieci, które mają autystyczną ciocię lub wujka prawdopodobieństwo podobnej diagnozy wynosi 3–5%. To, czy przypadłość dotyczy rodzeństwa ich matki, czy też ojca, nie jest znaczące.

Powiązane produkty

Autyzm inaczej objawia się u dziewczynek

Panuje pogląd, że zaburzenia ze spektrum autyzmu występują u płci męskiej cztery razy częściej niż u kobiet. W świetle najnowszych badań okazuje się, że to przekonanie może nie być prawdziwe.

Dziewczynki ze spektrum autyzmu wykazują mniej cech behawioralnych uznawanych za typowe wskaźniki. Nabywają lepsze umiejętności społeczne i komunikacyjne. Wiele kobiet otrzymuje właściwą diagnozę dopiero w wieku nastoletnim, a nawet już w dorosłym życiu.

Dziewczynki często „omijają” formalne kryteria, ponieważ wypracowują sposoby radzenia sobie w sytuacjach społecznych. Dawniej specyfika objawów charakterystycznych dla płci żeńskiej nie była uwzględniana, przy konstruowaniu kryteriów diagnostycznych wzorzec stanowiła płeć męska. 

  1. A. Jack, C. A.W. Sullivan, E. Aylward, A neurogenetic analysis of female autism, „Brain” 2021, [online] doi: 10.1093/brain/awab064, [dostęp:] 12.05.2021.
  2. A. Rynkiewicz, M. Janas-Kozik, A. Słopień, Girls and women with autism, „Psychiatria Polska” 2019, nr 53(4), s. 737–752, [online] doi: https://doi.org/10.12740/PP/OnlineFirst/95098, [dostęp:] 12.05.2021.
  3. E. M. Wigdor, D. J. Weiner, J. Grove, The female protective effect against autism spectrum disorder, “medRxiv.org” [online], doi: https://doi.org/10.1101/2021.03.29.21253866, [dostęp:] 12.05.2021.
  4. Inherited risk for autism through maternal and paternal lineage, „Biological Psychiatry” 2020, 88 (6), s. 480-487, [online] doi:10.1016/j.biopsych.2020.03.013. [dostęp:] 12.05.2021.
  5. M. Szalavitz, Autism – it's different in girls, “scientificamerican.com” [online], https://www.scientificamerican.com/article/autism-it-s-different-in-girls/, [dostęp:] 12.05.2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij