Dlaczego autyzm częściej stwierdza się u chłopców niż u dziewczynek? Naukowcy wciąż szukają odpowiedzi - portal DOZ.pl
Dlaczego autyzm częściej stwierdza się u chłopców niż u dziewczynek? Naukowcy wciąż szukają odpowiedzi
Justyna Piekara

Dlaczego autyzm częściej stwierdza się u chłopców niż u dziewczynek? Naukowcy wciąż szukają odpowiedzi

Zaburzenie ze spektrum autyzmu częściej stwierdza się u chłopców niż u dziewcząt. Nadal nie jest w pełni jasne, dlaczego tak się dzieje. Istnieje kilka hipotez na ten temat, jedną z nich jest istnienie tzw. kobiecego efektu ochronnego. Czy ta teoria jest aktualna? Na czym on polega? 

Czy dziewczęta są bardziej odporne na czynniki predysponujące do autyzmu?

Zgodnie z hipotezą kobiecego efektu ochronnego (ang. female protective effect), dziewczęta muszą posiadać bardziej ekstremalne mutacje genetyczne niż chłopcy, aby wykazywać objawy ze spektrum autyzmu (ang. autism spectrum disorder, ASD). Potwierdzają to wyniki badania opublikowanego niedawno w czasopiśmie „Brain”. Uczeni z Yale doszli też do wniosku, że rozwój zaburzeń ze spektrum autyzmu, w zależności od płci, odbywa się inaczej, a jego przejawy mogą dotyczyć innych regionów mózgu. 

Większość dotychczasowych badań została oparta na próbach, w których przewagę wśród uczestników stanowiła płeć męska. Tym razem naukowcy zaangażowali do eksperymentu zrównoważoną pod względem płci i wieku grupę. Próba obejmowała chłopców i dziewczęta w wieku od 8 do 17 lat, którzy przejawiali zaburzenia ze spektrum autyzmu oraz rozwijających się typowo. 

Korzystając z technologii funkcjonalnego obrazowania mózgu rezonansem magnetycznym (fMRI), naukowcy zaobserwowali, że u chłopców z ASD mniej zaangażowany był tylny górny obszar bruzdy skroniowej, a u dziewcząt prążkowie, kora sensoryczna i ruchowa. Po przeanalizowaniu danych z genetycznej bazy danych „Simons Simplex Collection”, naukowcy ponownie potwierdzili, że wśród dziewcząt z autyzmem istnieje większa liczba mutacji w regionie mózgu zwanym prążkowiem. W przyszłości zespół przeprowadzi sekwencjonowanie całych genomów, aby poszukać dodatkowych wzorców charakterystycznych dla przypadków autyzmu męskiego i żeńskiego.

Kobiecy efekt ochronny nie wyjaśnia w pełni nierównowagi płci 

Badanie opublikowane w „Biological Psychiatry” daje podstawy do podważenia teorii, że dziewczęta są z natury bardziej odporne na czynniki predysponujące do autyzmu. Opierając się na hipotezie kobiecego efektu ochronnego, szwedzcy naukowcy przewidywali, że neurotypowe siostry osób autystycznych będą miały większe prawdopodobieństwo poczęcia dziecka z autyzmem niż bracia. Ku ich zdumieniu dane dotyczące rozpowszechnienia autyzmu gromadzone przez dekadę, pochodzące od prawie miliona dzieci i ich rodzin, zaprzeczają tej prognozie. 

Analiza dowodzi, że tzw. efekt ochronny kobiet nie może w pełni tłumaczyć nierównowagi płci w danych dotyczących rozpowszechnienia zaburzeń ze spektrum autyzmu. Naukowcy stwierdzili, że wśród dzieci, które mają autystyczną ciocię lub wujka prawdopodobieństwo podobnej diagnozy wynosi 3–5%. To, czy przypadłość dotyczy rodzeństwa ich matki, czy też ojca, nie jest znaczące.

Polecane dla Ciebie

Autyzm inaczej objawia się u dziewczynek

Panuje pogląd, że zaburzenia ze spektrum autyzmu występują u płci męskiej cztery razy częściej niż u kobiet. W świetle najnowszych badań okazuje się, że to przekonanie może nie być prawdziwe.

Dziewczynki ze spektrum autyzmu wykazują mniej cech behawioralnych uznawanych za typowe wskaźniki. Nabywają lepsze umiejętności społeczne i komunikacyjne. Wiele kobiet otrzymuje właściwą diagnozę dopiero w wieku nastoletnim, a nawet już w dorosłym życiu.

Dziewczynki często „omijają” formalne kryteria, ponieważ wypracowują sposoby radzenia sobie w sytuacjach społecznych. Dawniej specyfika objawów charakterystycznych dla płci żeńskiej nie była uwzględniana, przy konstruowaniu kryteriów diagnostycznych wzorzec stanowiła płeć męska. 

  1. A. Jack, C. A.W. Sullivan, E. Aylward, A neurogenetic analysis of female autism, „Brain” 2021, [online] doi: 10.1093/brain/awab064, [dostęp:] 12.05.2021.
  2. A. Rynkiewicz, M. Janas-Kozik, A. Słopień, Girls and women with autism, „Psychiatria Polska” 2019, nr 53(4), s. 737–752, [online] doi: https://doi.org/10.12740/PP/OnlineFirst/95098, [dostęp:] 12.05.2021.
  3. E. M. Wigdor, D. J. Weiner, J. Grove, The female protective effect against autism spectrum disorder, “medRxiv.org” [online], doi: https://doi.org/10.1101/2021.03.29.21253866, [dostęp:] 12.05.2021.
  4. Inherited risk for autism through maternal and paternal lineage, „Biological Psychiatry” 2020, 88 (6), s. 480-487, [online] doi:10.1016/j.biopsych.2020.03.013. [dostęp:] 12.05.2021.
  5. M. Szalavitz, Autism – it's different in girls, “scientificamerican.com” [online], https://www.scientificamerican.com/article/autism-it-s-different-in-girls/, [dostęp:] 12.05.2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Marihuana – skutki palenia i wpływ na zdrowie. Marihuana a THC i CBD

    Zastanawiasz się, jakie są efekty zażywania marihuany, czy to narkotyk, czy uzależnia? Czy jest szkodliwa lub ma skutki uboczne? Jak długo działa? Jakie są skutki długotrwałego palenia? Jaki ma wpływ na płodność? Zapraszamy do lektury poniższego artykułu. 

  • 5 zdrowych postanowień na Nowy Rok. Co warto zmienić?

    Istnieje kilka sfer życia, które warto uporządkować niezależnie od pory. Powoli, małymi krokami, ale zdecydowanie i sukcesywnie.  Oto kilka postanowień noworocznych – wystarczy wybrać jedno, a wiele dobrego zrobimy dla siebie i czasami też dla naszych najbliższych.

  • Biofeedback – na czym polega? Zastosowanie u dzieci i u dorosłych. Trening biofeedback – efekty

    Biofeedback (biologiczne sprzężenie zwrotne) to nieinwazyjna metoda terapii polegająca na monitorowaniu przez specjalne urządzenie zmian fizjologicznych organizmu. Ma to na celu lepsze rozpoznawanie wpływu myśli i uczuć na fizjologię, dzięki czemu pacjent może nauczyć się kontrolować te funkcje organizmu, nad którymi w normalnych warunkach nie można panować (fale mózgowe czy napięcie mięśni). Biofeedback jest wykorzystywany w terapii dzieci i dorosłych z zaburzeniami koncentracji, stanami lękowymi, depresją, nadpobudliwością, padaczką, zaburzeniami autystycznymi czy niską odpornością na stres.

  • Jak odprężyć się przed świętami? Sprawdzone sposoby na przedświąteczny relaks

    Końcówka roku to zdecydowanie jeden z najgorętszych okresów na przestrzeni dwunastu kolejnych miesięcy kalendarzowych. Niezaprzeczalnie to właśnie grudzień króluje w tym rankingu, co ma związek z obchodzonymi w tym czasie Świętami Bożego Narodzenia. Skupiamy wtedy całą swoją energię, aby jak najlepiej się do nich przygotować. Pociąga to jednak za sobą spory stres, który, kumulując się, może wpływać negatywnie zarówno na nas samych, jak i na otoczenie, w którym się znajdujemy. W dalszej części artykułu opowiem o kilku sprawdzonych sposobach na zrelaksowanie się i złapanie oddechu w tym i tak już niełatwym dla nas wszystkich czasie. 

  • Jak funkcjonuje mózg w stanie hipnozy? Czy zmienia się sposób, w jaki przetwarzane są informacje?

    Dotychczas wszelkie modyfikacje przetwarzania neuronalnego były przedmiotem gorących dyskusji. Odkrycie fińskich naukowców pomoże lepiej zrozumieć i wyjaśnić mechanizmy, jakie stoją za zmianami w zachowaniu i subiektywnymi doświadczeniami osoby zahipnotyzowanej.  

  • Co to jest social jet lag? Jak zaburzenia naturalnego rytmu dobowego wpływają na nasze zdrowie i samopoczucie?

    Badania sugerują, że tendencja do regularnego snu w ciągu tygodnia i nagła zmiana tego wzorca w weekendy jest niekorzystna dla zdrowia i niesie za sobą przyrost masy ciała, zwiększone ryzyko nowotworów, depresji, chorób serca i schorzeń przewlekłych, takich jak cukrzyca. Czym jest chronotyp i co ma wspólnego z naszym samopoczuciem? Jak uporać się z tzw. społecznym jet lagiem?

  • THC a zdrowie – dlaczego tetrahydrokannabinol jest niebezpieczny?

    THC, czyli tetrahydrokannabinol, to najpopularniejszy składnik konopi znany niemalże na całym świecie. Jego popularność sprawiła, ze jest równocześnie najlepiej przebadaną substancją zawartą w tej rodzinie roślin. Opinia publiczna łączy THC z właściwościami psychoaktywnymi i uzależniającymi. Co to jest THC? Jak wpływa na organizm? Test na THC co warto wiedzieć? Jak przebiega oczyszczanie organizmu z THC? Podpowiadamy. 

  • Kannabinoidy – czym są i jak działają? Jaki mają wpływ na zdrowie?

    Kannabinoidy to niezwykle intensywnie badana grupa składników pochodzenia roślinnego. Ogromne pieniądze kierowane ze źródeł państwowych oraz komercyjnych powodują, że wiemy o tych składnikach coraz więcej. Kto z nas nie słyszał o marihuanie lub olejku CBD? To najpopularniejsze produkty, które zawierają kannabinoidy. Jest ich jednak na rynku zdecydowanie więcej.  

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij