Estriol – normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania. Estriol wolny w ciąży - portal DOZ.pl
Estriol – normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania. Estriol wolny w ciąży
Agnieszka Gierszon

Estriol – normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania. Estriol wolny w ciąży

Estriol to hormon produkowany głównie podczas ciąży przez łożysko i nadnercza płodu. Norma estriolu w organizmie kobiety ciężarnej może być nawet 1000 razy wyższa niż ta w organizmie pacjentki niebędącej w ciąży, u której stężenie tego hormonu jest znikome. Razem z badaniem estriolu należy wykonać oznaczenie innych parametrów krwi, takich jak wolny estriol, (β-hCG) i AFP. Obniżony poziom estriolu w wyniku badań może świadczyć o wystąpieniu u płodu wad chromosomalnych w postaci zespołu Downa, Edwardsa oraz wad morfologicznych cewy nerwowej prawidłowej. Jak należy przygotować się do pobrania krwi, jak interpretować wynik badania estriolu w pierwszym, drugim i trzecim trymestrze ciąży i ile kosztuje oznaczenie stężenia hormonu we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Estriol jest hormonem steroidowym z grupy estrogenów, który w niewielkich ilościach występuje w organizmie i jest fizjologicznie wydzielany w okresie ciąży przez łożysko i nadnercza płodu. Badanie poziomu estriolu służy do monitorowania dojrzałości płodu i prawidłowego rozwoju ciąży. W praktyce klinicznej badanie poziomu wolnego estriolu wraz z jednoczesnym oznaczeniem innych parametrów biochemicznych, tj. alfa-fetoproteiny (AFP) i gonadotropiny kosmówkowej (β-hCG) może być użyteczne w badaniach prenatalnych służących ocenie ryzyka niektórych trisomii chromosomalnych, np. zespołu Edwardsa (trisomia 18), zespołu Downa (trisomia 21) lub wad cewy nerwowej płodu.

Estriol – co to jest? Jakie ma właściwości ten żeński hormon płciowy?

Estriol jest hormonem steroidowym z grupy estrogenów produkowanym w okresie ciąży przez nadnercza płodu rozwijającego się w organizmie matki i ulegającym dalszym przekształceniom w wątrobie płodu i w łożysku. Kolejne etapy metabolizmu estriolu zachodzą w wątrobie kobiety ciężarnej, gdzie estriol jest metabolizowany. Po tych przemianach wolny estriol w krążeniu kobiety ciężarnej stanowi jedynie 9% estriolu całkowitego. Dobowy poziom syntezy estriolu w organizmie kobiety ciężarnej może być nawet 1000 razy wyższy niż w organizmie zdrowej kobiety niebędącej w ciąży. Biorąc pod uwagę fakt, że w prawidłowo rozwijającej się ciąży wydzielanie estriolu wzrasta z tygodnia na tydzień, hormon ten stanowi dobry marker prawidłowego rozwoju płodu. Gwałtowny spadek stężenia estriolu lub długo utrzymujący się jego niski poziom mogą świadczyć o zagrożeniu ciąży, wadach rozwojowych lub obumarciu płodu.

Kolejnym obok utrzymywania prawidłowego przepływu krwi przez łożysko i integracji płodowo-łożyskowej działaniem estriolu jest działanie łagodzące objawy pomenopauzalnego zaniku nabłonka błony śluzowej pochwy, w związku z czym estriol stanowi lek z wyboru w leczeniu miejscowym tego schorzenia. Estriol jest dostępny w aptekach najczęściej w postaci kremu dopochwowego lub globulek o przedłużonym działaniu (estriolum), przywraca prawidłową czynność nabłonka błony śluzowej pochwy, normalizuje poziom pH i regeneruje naturalną florę bakteryjną. Zwiększa też oporność komórek nabłonka na zakażenia i łagodzi zanikowe zapalenie sromu i pochwy. Zmniejsza przepuszczalność naczyń krwionośnych i wzmacnia ich ściany oraz niweluje uderzenia gorąca i bezsenność, często obserwowane u pacjentek po menopauzie. Estriol w postaci leku można stosować miejscowo u kobiet, u których istnieją przeciwwskazania do systemowej hormonalnej terapii zastępczej.

Kiedy należy wykonać badanie estriolu?

Seryjne pomiary estriolu zaleca się w diagnostyce zaburzeń miesiączkowania, przy prowadzeniu ciąż powikłanych cukrzycą i nadciśnieniem oraz ciąż przenoszonych i o nieokreślonym zaawansowaniu. Badanie wolnego estriolu wykonane pomiędzy 14 a 20 tygodniem ciąży wraz z pakietem innych badań biochemicznych stanowi jedno z badań prenatalnych, umożliwiających ocenę aberracji chromosomalnych (zespół Downa i zespół Edwardsa) i wad cewy nerwowej (rozszczep kręgosłupa i podniebienia) u płodu.

Polecane dla Ciebie

Właściwy poziom wolnego estriolu w ciąży. Test potrójny – bhCG, estriol, AFP

Poziom estriolu w ciąży prawidłowej systematycznie rośnie od około 8. tygodnia i zaczyna obniżać się po ukończeniu 40. tygodnia ciąży. Wykonywany pomiędzy 14. a 20. tygodniem ciąży test potrójny, w którego przebiegu oznacza się poziom wolnego estriolu, ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej (β-hCG) i alfa-fetoproteiny (AFP), stanowi jedno z szeroko dostępnych badań prenatalnych, służących do oceny dobrostanu płodu. Wyniki badań poziomu wolnego estriolu i pozostałych parametrów biochemicznych uzyskane u pacjentki ciężarnej porównuje się z wynikami prawidłowymi dla odpowiedniego wieku ciążowego za pomocą programu komputerowego, który bierze pod uwagę także wiek, wagę i rasę pacjentki oraz wywiad kliniczny w kierunku cukrzycy i chorób genetycznych i na tej podstawie oblicza ryzyko wystąpienia u płodu wad chromosomalnych, takich jak zespół Downa (trisomia 21) i Edwardsa (trisomia 18) oraz wad morfologicznych cewy nerwowej płodu. W przypadku wystąpienia trisomii stężenie wolnego estriolu we krwi pacjentki jest niższe niż w przypadku ciąży prawidłowej. Test potrójny, uwzględniający w pomiarach również wiek ciężarnej, charakteryzuje się czułością na poziomie około 66–69% w przypadku ciąży pojedynczej, jednak obliczenie ryzyka wad płodu w ciążach mnogich obarczone jest dużą trudnością.

Jeśli wyniki uzyskane w teście potrójnym budzą u lekarza prowadzącego podejrzenie wystąpienia wady płodu, wskazane jest przeprowadzenie dalszych badań diagnostycznych, takich jak amniopunkcja i badanie ultrasonograficzne o dobrej rozdzielczości, potwierdzających lub wykluczających diagnozę.

Estriol – przebieg badania

Standardowe badanie poziomu estriolu przeprowadza się w osoczu krwi żylnej, pobranej ze zgięcia łokciowego. Nie jest wymagane szczególne przygotowanie do badania, jednak przed pobraniem krwi wskazane jest pozostawanie na czczo, to oznacza bez jedzenia, picia, żucia gumy i palenia papierosów przez 8 do 12 godzin. W przypadku badań seryjnych poziomu estriolu ważne jest, by kolejne pobrania krwi wykonywać o tej samej porze dnia. W uzasadnionych przypadkach, na wyraźne zlecenie lekarza prowadzącego, możliwe jest także oznaczenie poziomu estriolu w ślinie lub dobowej zbiórce moczu.

Estriol – normy, interpretacja wyniku badania

Poziom estriolu u kobiet nieciężarnych jest z reguły niższy niż 0,2 ng/ml. Norma estriolu u mężczyzn wynosi mniej niż 0,18 ng/ml. W przypadku estriolu wolnego norma wynosi poniżej 0,07 ng/ml u kobiet i poniżej 0,08 ng/ml u mężczyzn.

Od około 8. tygodnia ciąży poziom estriolu w surowicy kobiety ciężarnej systematycznie wzrasta, a normy estriolu u kobiet ciężarnych wynoszą odpowiednio około:

  • w pierwszym trymestrze ciąży: poniżej 2,5 ng/ml w pierwszym trymestrze ciąży,
  • w drugim trymestrze ciąży: poniżej 9,6 ng/ml,
  • w trzecim trymestrze ciąży poniżej 14,6 ng/ml.

Estriol – nadmiar

Nadmiar estriolu w organizmie kobiety nieciężarnej może objawiać się zaburzeniami miesiączkowania, a także prowadzić do choroby zakrzepowo-zatorowej, powstawania obrzęków i kamicy dróg żółciowych.

Estriol – niedobór

Obniżone stężenie estriolu we krwi i moczu kobiety ciężarnej obserwuje się w przebiegu ciąży nieprawidłowej. W przypadku wad ośrodkowego układu nerwowego płodu zmniejszony poziom estriolu wynika z zaniku lub niedorozwoju nadnerczy płodu. Może być także spowodowany przyczynami leżącymi po stronie matczynej, np. ostrym odmiedniczkowym zapaleniem nerek, cukrzycą czy niedokrwistością z niedoboru żelaza.

Niskie stężenie estriolu niepowiązane z zagrożeniem ciąży występować może także w przebiegu choroby metabolicznej związanej z chromosomem X, polegającej na niedoborze enzymu sulfatazy łożyskowej i – w konsekwencji – na występowaniu u noworodków płci męskiej rybiej łuski.

Estriol u mężczyzn

Nadmiar estriolu u mężczyzn może wpływać na sylwetkę, która charakteryzuje się wówczas kobiecymi cechami, w tym ginekomastią.

Badanie estriolu – cena/refundacja badania

Gdy na badanie poziomu estriolu skierowanie wyda lekarz posiadający odpowiednią specjalizację, np. ginekolog-położnik, a wskazania do badania będą uprawniały pacjentkę do uzyskania refundacji, koszt badania poniesie Narodowy Fundusz Zdrowia. W przypadku, gdy sami zdecydujemy się na wykonanie oznaczenia poziomu estriolu, jego koszt wyniesie około 60–70 złotych. Z uwagi na skomplikowaną metodykę badania na wynik oczekuje się około 5. dni roboczych.

Należy przy tym pamiętać, by nie interpretować wyników badań samodzielnie i każdy wynik badania skonsultować z lekarzem prowadzącym, który w ich interpretacji weźmie pod uwagę pełny wywiad kliniczny, a nie tylko wynik pojedynczego oznaczenia poziomu estriolu.
  1. Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, pod red. A. Dembińskiej-Kieć, J. Naskalskiego i B. Solnicy, wyd. IV, Wrocław 2018.
  2. Solnica B. Diagnostyka laboratoryjna, Warszawa 2014.
  3. Neumeister B, Besenthal I, Böhm B.O. Diagnostyka laboratoryjna – poradnik kliniczny. Wrocław 2013.
  4. Estrogens, https://labtestsonline.org/ [online], https://labtestsonline.org/tests/estrogens, [dostęp:] 31.03.2021.
  5. Maternal Serum Screening Second Trimester, https://labtestsonline.org/ [online], https://labtestsonline.org/tests/maternal-serum-screening-second-trimester [dostęp:] 26.03.2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wymaz z gardła – ile kosztuje badanie i gdzie można je wykonać?

    Wielokrotnie każdy z nas cierpiał z powodu bólu gardła czy chrypki. Są to najczęściej występujące choroby gardła. Czasem zdarza się jednak, że infekcje gardła dopadają nas zbyt często oraz ciągle nawracają pomimo stosowania właściwego leczenia. Co można zrobić w takiej sytuacji? Wtedy można zdecydować się na wykonanie wymazu z gardła, który może pomoc naszemu lekarzowi prowadzącemu w postawieniu właściwej diagnozy i ułatwi też włączenie najlepszego dla nas leczenia.

  • Troponina – badanie i normy. Czy podwyższony poziom troponin zawsze świadczy o zawale serca?

    Białka kurczliwe mięśni poprzecznie prążkowanych to troponiny. Ich stężenie we krwi wzrasta już 3 godziny po zawale serca lub innym rodzaju uszkodzenia mięśnia sercowego. Badanie troponin zleca się w celu potwierdzenia lub wykluczenia diagnozy dotyczącej ataku serca. Istnieją jednak inne przyczyny wysokiego poziomu troponin we krwi pacjenta, jak chociażby zatorowość płucna, niewydolność serca lub nerek, ale także wyjątkowo ciężki wysiłek fizyczny (często obserwowany u maratończyków czy triathlonistów). Jak wygląda badanie poziomu troponin i które zaburzenia organizmu mogą wywołać ich obecność we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Insulina – normy we krwi, wskazania, cena. Badanie insuliny po obciążeniu. Czy hiperglikemia i hipoglikemia są groźne dla życia?

    Insulina i normy z nią związane są jednym z głównych wskaźników prawidłowej pracy trzustki. Badanie poziomu tego hormonu pozwala na dokonanie oceny zmian w gospodarce węglowodanowej, a w przypadku wystąpienia hipoglikemii lub hiperglikemii wdrożenie odpowiedniego leczenia tych zaburzeń, których zaniedbane może się rozwinąć w szereg chorób metabolicznych, w tym przede wszystkim w cukrzycę typu II. Osoby, które zauważyły u siebie zaburzenia widzenia, zawroty głowy, przyspieszoną akcję serca lub zlewne poty powinny koniecznie zgłosić się na badanie poziomu insuliny.

  • Prolaktyna (PRL) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie poziomu prolaktyny jest wykorzystywane w diagnozowaniu niepłodności u kobiet i mężczyzn, a także w przypadku podejrzenia guza przysadki mózgowej i kontrolowaniu leczenia tej choroby. Normy prolaktyny dla kobiet różnią w zależności od dnia cyklu miesiączkowego, okresu ciąży lub karmienia piersią. Mężczyźni z wysokim poziomem prolaktyny obserwują u siebie spadek libido i zaburzania erekcji, a w skrajnych przypadkach niepłodność. Niedobór prolaktyny jest spotykany rzadko, niemniej u kobiet karmiących może doprowadzić do zaniku produkcji mleka w gruczołach sutkowych. Jak poradzić sobie z zaburzeniami ilości prolaktyny w organizmie, ile kosztuje badanie PRL i czy stres przyczynia się do zaburzeń hormonalnych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Lipaza trzustkowa (ALP)– badanie enzymu trzustkowwego. Normy, podwyższona, obniżona

    Badanie poziomu lipazy (ALP) pozwala ocenić ewentualne choroby trzustki, które objawiają się na przykład jako ból po lewej stronie brzucha, najczęściej pół godziny po spożytym posiłku lub po wypiciu alkoholu. To proste oznaczenie polegające na analizie próbki krwi żylnej, oddanej w punkcie pobrań na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Ile kosztuje badanie lipazy trzustkowej, które parametry należy dodatkowo sprawdzić wraz z analizą enzymów trzustkowych i jakie są normy ALP? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czy mutacja genu MTHFR może być przyczyną pornień nawykowych i zakrzepicy?

    Genotyp genu MTHFR pośrednio wpływa na metabolizm i przyswajanie kwasu foliowego w organizmie człowieka. Mutacja w genie MTHFR jest łączona z występowaniem u pacjenta tendencji do nadkrzepliwości i zakrzepicy, nowotworów bądź zwiększonego ryzyka chorób układu krążenia. Doniesienia te jednak bywają sprzeczne i nie znajdują przełożenia na rekomendacje specjalistów w sprawie wdrożenia profilaktycznej diagnostyki mutacji w genie MTHFR. Kwestia niedoborów kwasu foliowego jest szczególnie istotna w planowaniu ciąży, diagnostyce niepowodzeń położniczych i trudności z utrzymaniem ciąży, a także przy ustalaniu przyczyn urodzenia dziecka z wadą cewy nerwowej.

  • Jak rozpoznać toczeń rumieniowaty układowy?

    Toczeń rumieniowaty układowy, podobnie jak inne choroby układowe tkanki łącznej, jest przewlekłą chorobą nieuleczalną, którą można zdiagnozować m.in. dzięki badaniu przeciwciał ANA. Nie można nigdy samodzielnie interpretować wyników analiz, polegać na informacjach i zdjęciach zamieszczanych na internetowych forach oraz bagatelizować objawów. Diagnostyka tocznia jest bardzo złożonym procesem, który wymaga wyjątkowo indywidualnego podejścia do każdego pacjenta.

  • Testy DNA na ojcostwo – jak wygląda badanie, ile kosztuje i kiedy można je wykonać?

    Testy na ojcostwo wykonywane są od lat 80. XX wieku. Przez lata zmieniały się techniki inżynierii genetycznej, dzięki którym możliwe stało się ustalenie lub wykluczenie ewentualnego rodzicielstwa. Obecnie nie ma konieczności czekania z wykonaniem badań aż do momentu narodzin dziecka, ponieważ może je wykonać jeszcze na etapie rozwoju płodowego. Jak wygląda badanie? Skąd pobrać próbkę do testu i ile on kosztuje?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij