Tomografia komputerowa (TK) barku  – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja i cena
Michalina Mendyka

Tomografia komputerowa (TK) barku – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja i cena

Tomografia komputerowa barku jest badaniem obrazowym, które służy ocenie zmian pourazowych oraz zwyrodnieniowych w obrębie stawu barkowego. TK jest prześwietleniem, dzięki któremu możliwe jest uzyskanie obrazów wielowymiarowych – 2D oraz 3D. Wykonuje się je z wykorzystaniem kontrastu lub bez zastosowania środka cieniującego. Zgłaszając się na tomografię, należy posiadać ze sobą skierowanie lekarskie, przez wzgląd na wykorzystywanie podczas badania szkodliwego promieniowania jonizującego. Ile kosztuje prześwietlenie barku i czy kobiety w ciąży mogą udać się na tomografię stawu barkowego? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Tomografia komputerowa (TK, CT) to badanie obrazowe polegające na wykonaniu kilkudziesięciu lub kilkunastu zdjęć poszczególnych warstw badanej części ciała. Wykonanie tomografu komputerowego umożliwia uzyskanie obrazów 2D i 3D. CT często wymaga podania środka cieniującego, czyli kontrastu. Prześwietlenie wielopłaszczyznowe (oprócz rezonansu magnetycznego, MRI) uchodzi za dokładniejsze, niż badanie RTG lub USG. Jednym z obszarów badanych w TK jest staw barkowy. Poniżej omówiona metoda obrazowa pozwala na diagnostykę schorzeń w obrębie stawu barkowego, ponadto zmian zwyrodnieniowych oraz pourazowych barku.

Tomografia komputerowa (TK) barku  – co to jest i na czym polega badanie?

Tomografia komputerowa jest wielowymiarową metodą obrazową opartą na działaniu promieniowania jonizującego. Powstałe obrazy przedstawiają badaną płaszczyznę w różnych odcieniach szarości. Kości, które mają znacznie większą zdolność pochłaniania promieniowania, widoczne są jako białe lub jasnoszare, w przeciwieństwie do narządów miąższowych (np. wątroba, nerki), które na zdjęciu widnieją jako ciemnoszare, co wynika z większej chłonności promieniowania. Narządy powietrzne, jak na przykład płuca, na zdjęciu mają kolor czarny. Pacjent w trakcie wykonywania badania CT leży na stole diagnostycznym, który przesuwa się wzdłuż tzw. gantry (okręgu, budowy aparatu), często przez pacjentów nazywany „tubą" lub „komorą". W środku niej znajduje się lampa rentgenowska (emitująca promieniowanie) oraz detektory, które wychwytują promieniowanie jonizujące. TK zleca się najczęściej wówczas, kiedy wskazane jest rozszerzenie procesu diagnostycznego, po wykonaniu innych, mniej dokładnych badań – zazwyczaj USG lub RTG. Tomografia komputerowa jest często badaniem rozstrzygającym diagnozę lekarza prowadzącego. Obraz z TK jest dokładniejszy niż zdjęcie RTG, pomimo że zarówno w jednej i drugiej metodzie stosuje się promieniowanie jonizujące. TK uzyskuje się obrazy trójwymiarowe 3D oraz wtórne rekonstrukcje 2D, gdzie prześwietlenie może być widoczne tylko w projekcji 2D. Wykonuje się tomografię jednego stawu barkowego lub dwóch stawów – porównawczo. W zależności od wskazań możliwe jest podanie dożylnego środka cieniującego (kontrastu), niemniej zawsze musi to wynikać ze skierowania lekarskiego.

Staw barkowy to staw kulisty, który na badaniu widoczny jest wraz z innymi kośćmi i stawami, takimi jak:

  • panewka stawu barkowego,
  • głowa kości ramiennej,
  • szyjka kości ramiennej,
  • łopatka,
  • obojczyk,
  • staw mostkowo-obojczykowy,
  • staw barkowo-obojczykow.

Tomografia komputerowa (TK) barku  – wskazania do badania

Głównym wskazaniem do badania TK jest diagnoza zmian pourazowych (np. zwichnięcie barku, przeciążenie obręczy barkowej) oraz chorób zwyrodnieniowych stawu barkowego. Ponadto w przypadku niejednoznacznego obrazu widocznego na przeglądowym zdjęciu RTG, potwierdzeniem lub wykluczeniem podejrzenia jest obraz uzyskany dzięki TK. Bez konieczności stosowania środka kontrastowego możliwe jest wykrycie chorób, takich jak: dysplazja włóknista oraz choroba Pageta (przewlekła choroba układu kostnego). W przypadku badania dotyczących tkanek miękkich stawu barkowego badaniem z wyboru jest rezonans magnetyczny (MR). TK jest również przydatne w celu oceny struktur kostnych przy planowaniu zabiegów ortopedycznych lub ocenie kondycji pooperacyjnej, np. po operacji założenia śrub, jako następstwa złamania kości ramiennej. Jeśli istnieje konieczność podania pacjentowi środka kontrastowego, rozpoznanie obejmuje diagnostykę w kierunku zmian w tkankach miękkich wokół kości oraz rozległość i występowanie nacieków nowotworowych i zapalnych pochodzących od kości lub tkanek miękkich. Ocenia się stosunek nacieku do jamy szpikowej oraz tkanek miękkich, a także przewlekłe i nietypowe stany zapalne stawów i kości – najczęściej u pacjentów z przeciwwskazaniami do wykonania rezonansu magnetycznego (m.in. klaustrofobia, sztuczna zastawka w sercu, pompa insulinowa, protezy i implanty stomatologiczne).

Polecane dla Ciebie

Tomografia komputerowa (TK) barku – przeciwwskazania do prześwietlenia

Przeciwwskazaniem do wykonania tomografii komputerowej stawu barkowego jest ciąża, szczególnie pierwszy trymestr. Badanie u kobiet ciężarnych wykonuje się tylko w stanie pilnej potrzeby, kiedy nie ma możliwości wykonania innych badań obrazowych, tj. USG czy rezonans magnetycznych. Badanie wykonuje się z zachowaniem szczególnej ostrożności oraz ochrony radiologicznej, stosując specjalne ołowiane osłony radiologiczne i odpowiednią dawkę promieniowania. Przed wejściem do pracowni pacjentka jest zobowiązana powiadomić osobę wykonującą TK o ciąży. Jeśli nie jest pewna swojego stanu, tomografię należy przełożyć i wykonać test ciążowy. Obecność metalowych ciał obcych, np. śrub lub innych metalowych elementów w obrębie stawu nie stanowi przeszkody do wykonania TK, w przeciwieństwie do rezonansu magnetycznego, który może na nie oddziaływać. Co więcej, tomograf komputerowy można wykonać także u osób, u których został wszczepiony rozrusznik serca, także w przeciwieństwie do popularnych badań, czyli MRI i RTG.

Jeśli zachodzi konieczność podania środka cieniującego (środka kontrastowego, czyli kontrastu) należy przeprowadzić dokładny wywiad z pacjentem odnośnie jego stanu zdrowia.

Przeciwwskazaniami, które wykluczają możliwość podania kontrastu w tomografii komputerowej, są m.in. uczulenie na jod (główny składnika kontrastu), nadczynność tarczycy, jaskra oraz niewydolność nerek.

Pacjenci przed badaniem muszą wykonać badanie laboratoryjne na poziom kreatyniny w surowicy krwi, aby skontrolować, na ile ich nerki są wydolne, a tym samym, czy są w stanie wydalić podany w trakcie TK środek cieniujący, usuwany z organizmu wraz z moczem.

Tomografia komputerowa (TK) barku  – jak wygląda badanie?

Większość tomografii komputerowych stawu barkowego wykonuje się bez podania kontrastu, wyjątek stanowi m.in. podejrzenie zmian nowotworowych, gdzie brak środka kontrastowego niesie za sobą brak diagnozy, czyli brak możliwości oceny zmian. Po wejściu do pracowni tomografii pacjent zostanie poproszony o ściągnięcie metalowych elementów garderoby, które znajdują się w okolicy barku. Po położeniu się na stole diagnostycznym należy zachować nieruchomą postawę, utrzymując ją przez cały czas trwania prześwietlenia. Czas trwania badania to około 10 do 15 minut. Ponadto zaleca się zabrać ze sobą poprzednie zdjęcia tego obszaru (jeśli takie istnieją), aby przekazać je lekarzowi do porównania z aktualnym obrazem. Jeśli badanie ma być wykonane z kontrastem, pacjent musi posiadać wyniki badań laboratoryjnych, a przed wejściem do gabinetu zakłada mu się wkłucie dożylne. Tomografię wykonuje się wówczas, kiedy pacjent leży na plecach, niemniej zdarza się, że pacjenci chcą zmieniać ustawienie swojego ciała w trakcie prześwietlenia, aby zobrazować staw w innym położeniu – nie jest to koniecznie ze względu na możliwość oglądania stawu barkowego z każdej strony poprzez tzw. rekonstrukcje obrazu (pozwalają na zobrazowanie różnych warstw oraz ułożenia zbadanego obszaru).

W przypadku, gdy pacjent cierpi na klaustrofobię, można wykonać to badanie, leżąc na brzuchu.

Tomografia komputerowa (TK) barku – jak interpretować wyniki prześwietlenia?

Opis badania tomografii stawu barkowego ma na celu sprawdzenie, w jakim stanie znajduje się układ kostno-stawowy, a dokładnie czy staw barkowy jest ruchomy i jak jest zbudowany. Po wykonaniu tomogramu możliwa jest ocena zaawansowania złamań prostych, jak i wieloodłamkowych (jak ustawione są odłamy kości, czy leżą w osi). Dodatkowo, jeśli pacjent posiada endoprotezę, tomografem można sprawdzić, czy występuje aseptyczne lub nieaseptyczne (niezapalne lub zapalne) obluzowanie protezy. Chorobą rozpoznaną w TK może być również przewlekła niestabilność stawu barkowego. Ponadto lekarz ocenia zmiany zwyrodnieniowe, wygląd panewki stawu barkowego lub to, czy występują nadżerki (ubytki kostne). W badaniu można również poszerzyć diagnostykę pod kątem PHS („zamrożony bark”, zespół bolesnego barku). Jest to zespół objawów, które charakteryzują się głównie ograniczeniem ruchomości barku, czemu towarzyszy ból.

Tomografia komputerowa (TK) barku –  skierowanie, cena/refundacja badania

Do wykonania badania niezbędne jest skierowanie lekarskie. Dotyczy to zarówno badań refundowanych, realizowanych w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego (w ramach NFZ), jak i tych wykonywanych prywatnie. Tomografię komputerową można zrobić w szpitalach oraz prywatnych placówkach diagnostycznych świadczących tę usługę. Cena TK bez kontrastu mieści się w przedziale od 300 do 400 zł. Natomiast, gdy zajdzie konieczność podania dodatkowo kontrastu koszt badania może wzrosnąć o około 110–150 zł.

  1. J. Sokołowska-Pituchowa, „Anatomia człowieka", Warszawa 2011. 119-121, 151-152
  2. B. Pruszyński i in., Radiologia: diagnostyka obrazowa, „RTG, TK, USG i MR i radioizotopy", Warszawa 2014. 380-388
  3. A. Pogorzała M. Lewińska, A. Bagrowska-Kaliś, W. Stryła, Przyczyny i klasyfikacja nawykowego zwichnięcia stawu ramiennego oraz testy wykorzystywane w ocenie jego niestabilności, Innowacyjność i tradycja w fizjoterapii 2020 71-86
  4. T. Gaździk i in., Szybka diagnoza w ortopedii, Warszawa 2011 1-41
  5. K. Bohndorf, M.W. Anderson, M. Davies, H. Imhof, K. Woertler, Diagnostyka obrazowa układu mięśniowo-szkieletowego, Warszawa 2020 120-124

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Troponina – badanie i normy. Czy podwyższony poziom troponin zawsze świadczy o zawale serca?

    Białka kurczliwe mięśni poprzecznie prążkowanych to troponiny. Ich stężenie we krwi wzrasta już 3 godziny po zawale serca lub innym rodzaju uszkodzenia mięśnia sercowego. Badanie troponin zleca się w celu potwierdzenia lub wykluczenia diagnozy dotyczącej ataku serca. Istnieją jednak inne przyczyny wysokiego poziomu troponin we krwi pacjenta, jak chociażby zatorowość płucna, niewydolność serca lub nerek, ale także wyjątkowo ciężki wysiłek fizyczny (często obserwowany u maratończyków czy triathlonistów). Jak wygląda badanie poziomu troponin i które zaburzenia organizmu mogą wywołać ich obecność we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Insulina – normy we krwi, wskazania, cena. Badanie insuliny po obciążeniu. Czy hiperglikemia i hipoglikemia są groźne dla życia?

    Insulina i normy z nią związane są jednym z głównych wskaźników prawidłowej pracy trzustki. Badanie poziomu tego hormonu pozwala na dokonanie oceny zmian w gospodarce węglowodanowej, a w przypadku wystąpienia hipoglikemii lub hiperglikemii wdrożenie odpowiedniego leczenia tych zaburzeń, których zaniedbane może się rozwinąć w szereg chorób metabolicznych, w tym przede wszystkim w cukrzycę typu II. Osoby, które zauważyły u siebie zaburzenia widzenia, zawroty głowy, przyspieszoną akcję serca lub zlewne poty powinny koniecznie zgłosić się na badanie poziomu insuliny.

  • Prolaktyna (PRL) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie poziomu prolaktyny jest wykorzystywane w diagnozowaniu niepłodności u kobiet i mężczyzn, a także w przypadku podejrzenia guza przysadki mózgowej i kontrolowaniu leczenia tej choroby. Normy prolaktyny dla kobiet różnią w zależności od dnia cyklu miesiączkowego, okresu ciąży lub karmienia piersią. Mężczyźni z wysokim poziomem prolaktyny obserwują u siebie spadek libido i zaburzania erekcji, a w skrajnych przypadkach niepłodność. Niedobór prolaktyny jest spotykany rzadko, niemniej u kobiet karmiących może doprowadzić do zaniku produkcji mleka w gruczołach sutkowych. Jak poradzić sobie z zaburzeniami ilości prolaktyny w organizmie, ile kosztuje badanie PRL i czy stres przyczynia się do zaburzeń hormonalnych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Lipaza trzustkowa (ALP)– badanie enzymu trzustkowwego. Normy, podwyższona, obniżona

    Badanie poziomu lipazy (ALP) pozwala ocenić ewentualne choroby trzustki, które objawiają się na przykład jako ból po lewej stronie brzucha, najczęściej pół godziny po spożytym posiłku lub po wypiciu alkoholu. To proste oznaczenie polegające na analizie próbki krwi żylnej, oddanej w punkcie pobrań na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Ile kosztuje badanie lipazy trzustkowej, które parametry należy dodatkowo sprawdzić wraz z analizą enzymów trzustkowych i jakie są normy ALP? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czy mutacja genu MTHFR może być przyczyną pornień nawykowych i zakrzepicy?

    Genotyp genu MTHFR pośrednio wpływa na metabolizm i przyswajanie kwasu foliowego w organizmie człowieka. Mutacja w genie MTHFR jest łączona z występowaniem u pacjenta tendencji do nadkrzepliwości i zakrzepicy, nowotworów bądź zwiększonego ryzyka chorób układu krążenia. Doniesienia te jednak bywają sprzeczne i nie znajdują przełożenia na rekomendacje specjalistów w sprawie wdrożenia profilaktycznej diagnostyki mutacji w genie MTHFR. Kwestia niedoborów kwasu foliowego jest szczególnie istotna w planowaniu ciąży, diagnostyce niepowodzeń położniczych i trudności z utrzymaniem ciąży, a także przy ustalaniu przyczyn urodzenia dziecka z wadą cewy nerwowej.

  • Jak rozpoznać toczeń rumieniowaty układowy?

    Toczeń rumieniowaty układowy, podobnie jak inne choroby układowe tkanki łącznej, jest przewlekłą chorobą nieuleczalną, którą można zdiagnozować m.in. dzięki badaniu przeciwciał ANA. Nie można nigdy samodzielnie interpretować wyników analiz, polegać na informacjach i zdjęciach zamieszczanych na internetowych forach oraz bagatelizować objawów. Diagnostyka tocznia jest bardzo złożonym procesem, który wymaga wyjątkowo indywidualnego podejścia do każdego pacjenta.

  • Testy DNA na ojcostwo – jak wygląda badanie, ile kosztuje i kiedy można je wykonać?

    Testy na ojcostwo wykonywane są od lat 80. XX wieku. Przez lata zmieniały się techniki inżynierii genetycznej, dzięki którym możliwe stało się ustalenie lub wykluczenie ewentualnego rodzicielstwa. Obecnie nie ma konieczności czekania z wykonaniem badań aż do momentu narodzin dziecka, ponieważ może je wykonać jeszcze na etapie rozwoju płodowego. Jak wygląda badanie? Skąd pobrać próbkę do testu i ile on kosztuje?

  • Cytologia płynna (LBC) a tradycyjna – która jest bardziej dokładna? Cena, refundacja

    Regularnie wykonywana cytologia pomaga uniknąć zachorowania na raka szyjki macicy. Przez wiele lat była ona wykonywana jedynie w formie szkiełkowej. W 2016 roku Polskie Towarzystwo Patologów (PTP) wnioskowało do Ministerstwa Zdrowia o zmianę standardów diagnostycznych na bardziej dokładne i czułe, czyli na cytologię na podłożu płynnym, nazywanej w skrócie LBC. Jak wygląda cytologia płynna i czym różni się od klasycznej metody diagnostycznej?  Czy cytologia na podłożu płynnym jest refundowana przez NFZ?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij