Adaptogeny – Żeń-szeń – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania Panax ginseng
Alicja Świątek

Adaptogeny – Żeń-szeń – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania Panax ginseng

Żeń-szeń, nazywany również ginsengiem lub wszechlekiem, jest jednym z najlepiej opisanych adaptogenów. Według medycyny chińskiej powinno się stosować go jedynie w miesiącach zimowych. Żeń-szeń wpływa na poprawę funkcji kognitywnych (poznawczych), poprawia samopoczucie i pamięć, łagodzi stres oraz działa korzystanie na skórę i potencję seksualną. Na rynku można kupić wiele preparatów z żeń-szeniem, zarówno w formie tabletek, kapsułek czy płynnych ekstraktów. Który preparat z żeń-szeniem wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka tego adaptogenu oraz w jakiej porze dnia należy zażywać ten suplement? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Żeń-szeń (łac. Panax ginseng), nazywany również korzeniem życia, znany jest w medycynie chińskiej od ponad 4000 lat. Roślina zaliczana jest do adaptogenów, ponieważ pozytywnie wpływa na organizm człowieka, zwiększając jego odporność na czynniki stresogenne oraz pobudzając układ odpornościowy. Regularne stosowanie żeń-szenia powoduje zwiększenie wydolności w okresie intensywnej i długotrwałej aktywności fizycznej. Dodatkowo Panax ginseng uznawany jest za afrodyzjak, poprawiający sprawność seksualną oraz zwiększający libido.

Żeń-szeń – czym jest? Charakterystyka adaptogenu

Korzeń żeń-szenia jest rośliną znaną w medycynie chińskiej i z powodzeniem stosowaną od tysięcy lat. Wykazuje on szeroki zakres właściwości terapeutycznych i jest jedną z najbardziej cenionych roślin leczniczych Dalekiego Wschodu. Zaliczany jest do adaptogenów, czyli roślin zwiększających odporność organizmu na czynniki stresogenne. Stosowanie preparatów z żen-szeniem jest polecane zwłaszcza osobom wyczerpanym psychicznie, fizycznie, nieradzącym sobie ze zwiększonym stresem oraz w okresie rekonwalescencji.

Żeń-szeń – właściwości adaptogenu

Żeń-szeń charakteryzuje się wielokierunkowym działaniem farmakologicznym. Wspiera naturalną witalność organizmu, wspomaga sprawność seksualną i intelektualną. Substancje czynne zawarte w żeń-szeniu wykazują aktywność antyoksydacyjną, immunostymulującą oraz wpływają na poprawę kondycji fizycznej i psychicznej organizmu. W badaniach wykazano, że stosowanie preparatów z żeń-szeniem wpływa korzystnie na funkcje mózgu, w tym procesy zapamiętywania, uczenia się, koncentracji i kojarzenia. Naukowcy stwierdzili również, że Panax ginseng ma potencjał ochronny w przypadku narażenia na szkodliwe czynniki środowiskowe, jak: promieniowanie, substancje toksyczne, czy wolne rodniki. Stanowi to przedmiot badań, celem zastosowania tej roślinny w leczeniu wspomagającym podczas radioterapii nowotworów. Dodatkowo aktywne składniki występujące w żeń-szeniu stymulują aktywność komórek NK, które są kluczowe w zwalczaniu komórek nowotworowych. Wyciągi z surowca wpływają także na metabolizm lipidów, powodując obniżenie poziomu „złego” cholesterolu (frakcja LDL), przy jednoczesnym podwyższeniu poziomu „dobrego” cholesterolu (frakcja HDL), co przeciwdziała wystąpieniu miażdżycy. Jako adaptogen zwiększa siły witalne i odporność organizmu na stres oraz wpływa na poprawę samopoczucia. Ponadto przetwory z surowca poprawiają krążenie oraz podnoszą libido.

Żeń-szeń – zastosowanie. Jak działa i na co pomaga żeń-szeń?

Preparaty z żeń-szeniem są wskazane przede wszystkim w stanach zmęczenia, wyczerpania psychicznego i fizycznego, osłabieniu koncentracji oraz sprawności umysłowej. Istnieje wiele doniesień naukowych potwierdzających korzystny wpływ tej rośliny w sytuacjach stresowych. Składniki czynne zawarte w surowcu oddziałują na układ nerwowy, regulując procesy metaboliczne i przywracając równowagę fizjologiczną w organizmie. Dodatkowo wpływają na poprawę metabolizmu i aktywności mózgu.

Żeń-szeń – przeciwwskazania, skutki uboczne suplementacji

Przyjmowanie zbyt dużych dawek żeń-szenia może spowodować wystąpienie działań niepożądanych. Najczęściej pojawia się wówczas zwiększona senność. Również zbyt długi okres stosowania, nawet w dawkach terapeutycznych, może prowadzić do pojawienia się skutków ubocznych. Mogą wtedy wystąpić bóle głowy, wzrost ciśnienia krwi, zaburzenia snu oraz podwyższony poziom kortyzolu.

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania suplementów z żeń-szeniem jest nadciśnienie, hiperkortyzolemia, stosowanie leków pobudzających ośrodkowy układ nerwowy (OUN).

Należy pamiętać, że preparatów z żeń-szeniem nie należy stosować u osób z zaburzeniami krzepnięcia krwi, a ich stosowanie warto skonsultować z lekarzem w przypadku chorób przewlekłych lub równoczesnego przyjmowania leków obniżających poziom glukozy. Stosowanie preparatów z żeń-szeniem nie jest zalecane u dzieci, kobiet w ciąży oraz okresie laktacji.

Żeń-szeń – dawkowanie. Jak stosować i gdzie kupić?

Produkty zawierające żeń-szeń są dostępne w postaci suszu, sproszkowanego korzenia, tabletek i kapsułek. Można je kupić w aptekach, sklepach zielarskich i ze zdrową żywnością, a ich cena waha się od około 10 zł do 100 zł. Korzeń żeń-szenia zazwyczaj podawany jest w dawce od 0,5 do 2 g na dobę, w przeliczeniu na standaryzowany ekstrakt. Adaptogeny dostępne w aptece zaleca się przyjmować rano, podczas posiłku, gdyż mogą powodować wzrost ciśnienia krwi oraz działać pobudzająco na organizm, co utrudniłoby proces zasypiania. Zazwyczaj wskazane jest, aby stosować żeń-szeń przez okres 4. do 8. tygodni. Następnie rekomenduje się zrobienie przerwy w suplementacji na około miesiąc. 

  1. T. Wolski i in., „Surowce roślinne o działaniu adaptogennym oraz ocena zawartości adaptogenów w ekstraktach i preparatach otrzymanych z rodzaju Panax", „czytelniamedyczna.pl”, [online], http://www.czytelniamedyczna.pl/2639,surowce-roslinne-o-dzialaniu-adaptogennym-oraz-ocena-zawartosci-adaptogenow-w-ek.html, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  2. D. M. Wydro, „Adaptogeny - przydatne suplementy i alternatywa dla leków",  „researchgate.net”, [online], https://www.researchgate.net/publication/270960850_Adaptogeny_-_przydatne_suplementy_i_alternatywa_dla_lekow_Adaptogens_-_usefull_supplements_and_an_alternative_to_drugs, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  3. T. Wolski i in., „Rodzaj Panax – systematyka, skład chemiczny, działanie i zastosowanie oraz analiza fitochemiczna nadziemnych i podziemnych organów żeń-szenia amerykańskiego – Panax quinquefolium L. Cz. I"., „czytelniamedyczna.pl”, [online], http://www.czytelniamedyczna.pl/2609,rodzaj-panax-systematyka-skad-chemiczny-dziaanie-i-zastosowanie-oraz-analiza-fi.html, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  4. G. Nowak, „Surowce roślinne stosowane w wyczerpaniu psychofizycznym i stresie", „herbapolonica.pl” , [online], http://www.herbapolonica.pl/magazines-files/2695707-09.pdf, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  5. Praca zbiorowa, Ginseng Root,  „ema.europa.eu”,  [online], https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-summary/ginseng-root-summary-public_en.pdf, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  6. A.  Ludwiczuk i in., „Zawartość i skład ginsenozydów w różnych organach żeń-szenia pięciolistnego (Panax quinquefolium L.) [The content and the composition of ginsenosides in different parts of American ginseng (Panax quinquefolium L.)"], „pbsociety.org.pl”, [online], https://pbsociety.org.pl/journals/index.php/aa/article/view/aa.2006.053, [dostęp:] 28.02.2021 r.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij