Adaptogeny – Żeń-szeń – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania Panax ginseng
Alicja Świątek

Adaptogeny – Żeń-szeń – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania Panax ginseng

Żeń-szeń, nazywany również ginsengiem lub wszechlekiem, jest jednym z najlepiej opisanych adaptogenów. Według medycyny chińskiej powinno się stosować go jedynie w miesiącach zimowych. Żeń-szeń wpływa na poprawę funkcji kognitywnych (poznawczych), poprawia samopoczucie i pamięć, łagodzi stres oraz działa korzystanie na skórę i potencję seksualną. Na rynku można kupić wiele preparatów z żeń-szeniem, zarówno w formie tabletek, kapsułek czy płynnych ekstraktów. Który preparat z żeń-szeniem wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka tego adaptogenu oraz w jakiej porze dnia należy zażywać ten suplement? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Żeń-szeń (łac. Panax ginseng), nazywany również korzeniem życia, znany jest w medycynie chińskiej od ponad 4000 lat. Roślina zaliczana jest do adaptogenów, ponieważ pozytywnie wpływa na organizm człowieka, zwiększając jego odporność na czynniki stresogenne oraz pobudzając układ odpornościowy. Regularne stosowanie żeń-szenia powoduje zwiększenie wydolności w okresie intensywnej i długotrwałej aktywności fizycznej. Dodatkowo Panax ginseng uznawany jest za afrodyzjak, poprawiający sprawność seksualną oraz zwiększający libido.

Żeń-szeń – czym jest? Charakterystyka adaptogenu

Korzeń żeń-szenia jest rośliną znaną w medycynie chińskiej i z powodzeniem stosowaną od tysięcy lat. Wykazuje on szeroki zakres właściwości terapeutycznych i jest jedną z najbardziej cenionych roślin leczniczych Dalekiego Wschodu. Zaliczany jest do adaptogenów, czyli roślin zwiększających odporność organizmu na czynniki stresogenne. Stosowanie preparatów z żen-szeniem jest polecane zwłaszcza osobom wyczerpanym psychicznie, fizycznie, nieradzącym sobie ze zwiększonym stresem oraz w okresie rekonwalescencji.

Żeń-szeń – właściwości adaptogenu

Żeń-szeń charakteryzuje się wielokierunkowym działaniem farmakologicznym. Wspiera naturalną witalność organizmu, wspomaga sprawność seksualną i intelektualną. Substancje czynne zawarte w żeń-szeniu wykazują aktywność antyoksydacyjną, immunostymulującą oraz wpływają na poprawę kondycji fizycznej i psychicznej organizmu. W badaniach wykazano, że stosowanie preparatów z żeń-szeniem wpływa korzystnie na funkcje mózgu, w tym procesy zapamiętywania, uczenia się, koncentracji i kojarzenia. Naukowcy stwierdzili również, że Panax ginseng ma potencjał ochronny w przypadku narażenia na szkodliwe czynniki środowiskowe, jak: promieniowanie, substancje toksyczne, czy wolne rodniki. Stanowi to przedmiot badań, celem zastosowania tej roślinny w leczeniu wspomagającym podczas radioterapii nowotworów. Dodatkowo aktywne składniki występujące w żeń-szeniu stymulują aktywność komórek NK, które są kluczowe w zwalczaniu komórek nowotworowych. Wyciągi z surowca wpływają także na metabolizm lipidów, powodując obniżenie poziomu „złego” cholesterolu (frakcja LDL), przy jednoczesnym podwyższeniu poziomu „dobrego” cholesterolu (frakcja HDL), co przeciwdziała wystąpieniu miażdżycy. Jako adaptogen zwiększa siły witalne i odporność organizmu na stres oraz wpływa na poprawę samopoczucia. Ponadto przetwory z surowca poprawiają krążenie oraz podnoszą libido.

Żeń-szeń – zastosowanie. Jak działa i na co pomaga żeń-szeń?

Preparaty z żeń-szeniem są wskazane przede wszystkim w stanach zmęczenia, wyczerpania psychicznego i fizycznego, osłabieniu koncentracji oraz sprawności umysłowej. Istnieje wiele doniesień naukowych potwierdzających korzystny wpływ tej rośliny w sytuacjach stresowych. Składniki czynne zawarte w surowcu oddziałują na układ nerwowy, regulując procesy metaboliczne i przywracając równowagę fizjologiczną w organizmie. Dodatkowo wpływają na poprawę metabolizmu i aktywności mózgu.

Żeń-szeń – przeciwwskazania, skutki uboczne suplementacji

Przyjmowanie zbyt dużych dawek żeń-szenia może spowodować wystąpienie działań niepożądanych. Najczęściej pojawia się wówczas zwiększona senność. Również zbyt długi okres stosowania, nawet w dawkach terapeutycznych, może prowadzić do pojawienia się skutków ubocznych. Mogą wtedy wystąpić bóle głowy, wzrost ciśnienia krwi, zaburzenia snu oraz podwyższony poziom kortyzolu.

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania suplementów z żeń-szeniem jest nadciśnienie, hiperkortyzolemia, stosowanie leków pobudzających ośrodkowy układ nerwowy (OUN).

Należy pamiętać, że preparatów z żeń-szeniem nie należy stosować u osób z zaburzeniami krzepnięcia krwi, a ich stosowanie warto skonsultować z lekarzem w przypadku chorób przewlekłych lub równoczesnego przyjmowania leków obniżających poziom glukozy. Stosowanie preparatów z żeń-szeniem nie jest zalecane u dzieci, kobiet w ciąży oraz okresie laktacji.

Żeń-szeń – dawkowanie. Jak stosować i gdzie kupić?

Produkty zawierające żeń-szeń są dostępne w postaci suszu, sproszkowanego korzenia, tabletek i kapsułek. Można je kupić w aptekach, sklepach zielarskich i ze zdrową żywnością, a ich cena waha się od około 10 zł do 100 zł. Korzeń żeń-szenia zazwyczaj podawany jest w dawce od 0,5 do 2 g na dobę, w przeliczeniu na standaryzowany ekstrakt. Adaptogeny dostępne w aptece zaleca się przyjmować rano, podczas posiłku, gdyż mogą powodować wzrost ciśnienia krwi oraz działać pobudzająco na organizm, co utrudniłoby proces zasypiania. Zazwyczaj wskazane jest, aby stosować żeń-szeń przez okres 4. do 8. tygodni. Następnie rekomenduje się zrobienie przerwy w suplementacji na około miesiąc. 

  1. T. Wolski i in., „Surowce roślinne o działaniu adaptogennym oraz ocena zawartości adaptogenów w ekstraktach i preparatach otrzymanych z rodzaju Panax", „czytelniamedyczna.pl”, [online], http://www.czytelniamedyczna.pl/2639,surowce-roslinne-o-dzialaniu-adaptogennym-oraz-ocena-zawartosci-adaptogenow-w-ek.html, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  2. D. M. Wydro, „Adaptogeny - przydatne suplementy i alternatywa dla leków",  „researchgate.net”, [online], https://www.researchgate.net/publication/270960850_Adaptogeny_-_przydatne_suplementy_i_alternatywa_dla_lekow_Adaptogens_-_usefull_supplements_and_an_alternative_to_drugs, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  3. T. Wolski i in., „Rodzaj Panax – systematyka, skład chemiczny, działanie i zastosowanie oraz analiza fitochemiczna nadziemnych i podziemnych organów żeń-szenia amerykańskiego – Panax quinquefolium L. Cz. I"., „czytelniamedyczna.pl”, [online], http://www.czytelniamedyczna.pl/2609,rodzaj-panax-systematyka-skad-chemiczny-dziaanie-i-zastosowanie-oraz-analiza-fi.html, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  4. G. Nowak, „Surowce roślinne stosowane w wyczerpaniu psychofizycznym i stresie", „herbapolonica.pl” , [online], http://www.herbapolonica.pl/magazines-files/2695707-09.pdf, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  5. Praca zbiorowa, Ginseng Root,  „ema.europa.eu”,  [online], https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-summary/ginseng-root-summary-public_en.pdf, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  6. A.  Ludwiczuk i in., „Zawartość i skład ginsenozydów w różnych organach żeń-szenia pięciolistnego (Panax quinquefolium L.) [The content and the composition of ginsenosides in different parts of American ginseng (Panax quinquefolium L.)"], „pbsociety.org.pl”, [online], https://pbsociety.org.pl/journals/index.php/aa/article/view/aa.2006.053, [dostęp:] 28.02.2021 r.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Orkisz – wartości odżywcze i wpływ na zdrowie. Dlaczego warto go jeść?

    Należy do najstarszych gatunków pszenicy – ludzkości znany jest już od wielu wielu wieków. Obecnie wytwarza się z niego m.in. pieczywo, płatki, kasze, makarony oraz mąki. Kto powinien sięgać po produkty wytworzone z orkiszu? Dlaczego warto go jeść? 

  • Naturalne elektrolity – przegląd najlepszych produktów

    Odpowiedni poziom elektrolitów jest bardzo istotnym elementem prawidłowego funkcjonowania organizmu. Elektrolity są obecne we wszystkich strukturach komórkowych żywego organizmu. Do naturalnych najważniejszych elektrolitów należą: sód, potas, wapń, magnez, chlorki i fosforany.

  • Imbir – jak i kiedy go jeść? Właściwości lecznicze, zastosowanie, przeciwwskazania

    Imbir to roślina o wielu właściwościach zdrowotnych. Wśród nich wymienia się m.in. pomoc w łagodzeniu bólu gardła, mdłości w czasie ciąży czy zgagi. Co więcej, imbir wspomaga trawienie i działa przeciwzapalnie. Na jego bazie tworzy się napoje, syropy czy olejki, ale spożywa się go również na surowo. Jakie jeszcze właściwości ma imbir? Jak go przechowywać? Komu odradza się regularne stosowanie imbiru?

  • Lecytyna sojowa (E322) – czym jest i gdzie ją znaleźć? Kiedy należy ją suplementować?

    Lecytyna jako apteczny preparat na pamięć znana jest każdemu, niezależnie od wieku: stosowana jest i przez studentów w trakcie sesji, i przez osoby starsze. Jakie jeszcze zastosowania można jej przypisać? Jakie ma właściwości i do czego służy lecytyna sojowa? Dowiedzmy się więcej. 

  • Glutation – czym jest? Co warto o nim wiedzieć?

    Rozwój nauki powoduje, że jesteśmy w stanie coraz częściej powiązać wybrane cząsteczki chemiczne z dobrym bądź złym stanem badanego organizmu lub wręcz z wybraną jednostką chorobową. Jedną z takich cząsteczek jest glutation. Co to jest? Kiedy zaleca się badać jego poziom? Czy ma właściwości prozdrowotne? Czy możemy wpłynąć na jego ilość w organizmie? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.  

  • Serwatka – jak powstaje i czy jest zdrowa? Właściwości i zastosowanie serwatki

    Można powiedzieć, że podobnie jak jednostki wiele gałęzi przemysłu stara się zagospodarować coś, co niegdyś było uważane za odpad i tym samym ograniczyć liczbę wytwarzanych zanieczyszczeń, a nierzadko zwiększyć zyski. Świetnym tego przykładem jest serwatka. W przemyśle serowarskim stanowiąca odpad, w innych gałęziach przemysłu surowiec, z którego produkuje się preparaty białkowe, biodegradowalne tworzywa czy nawóz. Jakie inne zastosowania ma naturalna serwatka? Do czego możemy wykorzystać tę, która pozostanie po produkcji domowego sera? Czy jest zdrowa?  

  • Picie „twardej wody” jest korzystne dla zdrowia. Jakie są jej zalety?

    Utrudnia mycie rąk, pranie ubrań i powoduje wiele szkód w instalacjach wodno-kanalizacyjnych oraz urządzeniach gospodarstwa domowego, ale w kwestii nawadniania organizmu, tzw. twarda woda jest dobrym wyborem, zwłaszcza dla osób cierpiących na niedobory składników mineralnych. Według Światowej Organizacja Zdrowia nie ma ona negatywnego wpływu na zdrowie, wręcz przeciwnie może dostarczyć wielu korzyści.

  • Foliany – właściwości i źródła folacyny i kwasu foliowego

    Foliany, czyli folacyna i kwas foliowy stanowią szeroką grupę związków, będącymi pochodnymi pteryny, które różnią się stopniem utlenienia i charakteryzują się aktywnością biologiczną kwasu foliowego. Kwas foliowy nie ma toksycznego charakteru, niemniej jego zbyt duże dawki mogą utrudniać rozpoznanie niedokrwistości wywołanej niedoborem witaminy B12. Jakie są objawy niedoboru folianów, co stanowi najlepsze źródła tych związków w pożywieniu oraz jaka jest zalecana dawka dzienna folianów? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij