Adaptogeny – Żeń-szeń – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania Panax ginseng
Alicja Świątek

Adaptogeny – Żeń-szeń – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania Panax ginseng

Żeń-szeń, nazywany również ginsengiem lub wszechlekiem, jest jednym z najlepiej opisanych adaptogenów. Według medycyny chińskiej powinno się stosować go jedynie w miesiącach zimowych. Żeń-szeń wpływa na poprawę funkcji kognitywnych (poznawczych), poprawia samopoczucie i pamięć, łagodzi stres oraz działa korzystanie na skórę i potencję seksualną. Na rynku można kupić wiele preparatów z żeń-szeniem, zarówno w formie tabletek, kapsułek czy płynnych ekstraktów. Który preparat z żeń-szeniem wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka tego adaptogenu oraz w jakiej porze dnia należy zażywać ten suplement? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Żeń-szeń (łac. Panax ginseng), nazywany również korzeniem życia, znany jest w medycynie chińskiej od ponad 4000 lat. Roślina zaliczana jest do adaptogenów, ponieważ pozytywnie wpływa na organizm człowieka, zwiększając jego odporność na czynniki stresogenne oraz pobudzając układ odpornościowy. Regularne stosowanie żeń-szenia powoduje zwiększenie wydolności w okresie intensywnej i długotrwałej aktywności fizycznej. Dodatkowo Panax ginseng uznawany jest za afrodyzjak, poprawiający sprawność seksualną oraz zwiększający libido.

Żeń-szeń – czym jest? Charakterystyka adaptogenu

Korzeń żeń-szenia jest rośliną znaną w medycynie chińskiej i z powodzeniem stosowaną od tysięcy lat. Wykazuje on szeroki zakres właściwości terapeutycznych i jest jedną z najbardziej cenionych roślin leczniczych Dalekiego Wschodu. Zaliczany jest do adaptogenów, czyli roślin zwiększających odporność organizmu na czynniki stresogenne. Stosowanie preparatów z żen-szeniem jest polecane zwłaszcza osobom wyczerpanym psychicznie, fizycznie, nieradzącym sobie ze zwiększonym stresem oraz w okresie rekonwalescencji.

Żeń-szeń – właściwości adaptogenu

Żeń-szeń charakteryzuje się wielokierunkowym działaniem farmakologicznym. Wspiera naturalną witalność organizmu, wspomaga sprawność seksualną i intelektualną. Substancje czynne zawarte w żeń-szeniu wykazują aktywność antyoksydacyjną, immunostymulującą oraz wpływają na poprawę kondycji fizycznej i psychicznej organizmu. W badaniach wykazano, że stosowanie preparatów z żeń-szeniem wpływa korzystnie na funkcje mózgu, w tym procesy zapamiętywania, uczenia się, koncentracji i kojarzenia. Naukowcy stwierdzili również, że Panax ginseng ma potencjał ochronny w przypadku narażenia na szkodliwe czynniki środowiskowe, jak: promieniowanie, substancje toksyczne, czy wolne rodniki. Stanowi to przedmiot badań, celem zastosowania tej roślinny w leczeniu wspomagającym podczas radioterapii nowotworów. Dodatkowo aktywne składniki występujące w żeń-szeniu stymulują aktywność komórek NK, które są kluczowe w zwalczaniu komórek nowotworowych. Wyciągi z surowca wpływają także na metabolizm lipidów, powodując obniżenie poziomu „złego” cholesterolu (frakcja LDL), przy jednoczesnym podwyższeniu poziomu „dobrego” cholesterolu (frakcja HDL), co przeciwdziała wystąpieniu miażdżycy. Jako adaptogen zwiększa siły witalne i odporność organizmu na stres oraz wpływa na poprawę samopoczucia. Ponadto przetwory z surowca poprawiają krążenie oraz podnoszą libido.

Polecane dla Ciebie

Żeń-szeń – zastosowanie. Jak działa i na co pomaga żeń-szeń?

Preparaty z żeń-szeniem są wskazane przede wszystkim w stanach zmęczenia, wyczerpania psychicznego i fizycznego, osłabieniu koncentracji oraz sprawności umysłowej. Istnieje wiele doniesień naukowych potwierdzających korzystny wpływ tej rośliny w sytuacjach stresowych. Składniki czynne zawarte w surowcu oddziałują na układ nerwowy, regulując procesy metaboliczne i przywracając równowagę fizjologiczną w organizmie. Dodatkowo wpływają na poprawę metabolizmu i aktywności mózgu.

Żeń-szeń – przeciwwskazania, skutki uboczne suplementacji

Przyjmowanie zbyt dużych dawek żeń-szenia może spowodować wystąpienie działań niepożądanych. Najczęściej pojawia się wówczas zwiększona senność. Również zbyt długi okres stosowania, nawet w dawkach terapeutycznych, może prowadzić do pojawienia się skutków ubocznych. Mogą wtedy wystąpić bóle głowy, wzrost ciśnienia krwi, zaburzenia snu oraz podwyższony poziom kortyzolu.

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania suplementów z żeń-szeniem jest nadciśnienie, hiperkortyzolemia, stosowanie leków pobudzających ośrodkowy układ nerwowy (OUN).

Należy pamiętać, że preparatów z żeń-szeniem nie należy stosować u osób z zaburzeniami krzepnięcia krwi, a ich stosowanie warto skonsultować z lekarzem w przypadku chorób przewlekłych lub równoczesnego przyjmowania leków obniżających poziom glukozy. Stosowanie preparatów z żeń-szeniem nie jest zalecane u dzieci, kobiet w ciąży oraz okresie laktacji.

Żeń-szeń – dawkowanie. Jak stosować i gdzie kupić?

Produkty zawierające żeń-szeń są dostępne w postaci suszu, sproszkowanego korzenia, tabletek i kapsułek. Można je kupić w aptekach, sklepach zielarskich i ze zdrową żywnością, a ich cena waha się od około 10 zł do 100 zł. Korzeń żeń-szenia zazwyczaj podawany jest w dawce od 0,5 do 2 g na dobę, w przeliczeniu na standaryzowany ekstrakt. Adaptogeny dostępne w aptece zaleca się przyjmować rano, podczas posiłku, gdyż mogą powodować wzrost ciśnienia krwi oraz działać pobudzająco na organizm, co utrudniłoby proces zasypiania. Zazwyczaj wskazane jest, aby stosować żeń-szeń przez okres 4. do 8. tygodni. Następnie rekomenduje się zrobienie przerwy w suplementacji na około miesiąc. 

  1. T. Wolski i in., „Surowce roślinne o działaniu adaptogennym oraz ocena zawartości adaptogenów w ekstraktach i preparatach otrzymanych z rodzaju Panax", „czytelniamedyczna.pl”, [online], http://www.czytelniamedyczna.pl/2639,surowce-roslinne-o-dzialaniu-adaptogennym-oraz-ocena-zawartosci-adaptogenow-w-ek.html, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  2. D. M. Wydro, „Adaptogeny - przydatne suplementy i alternatywa dla leków",  „researchgate.net”, [online], https://www.researchgate.net/publication/270960850_Adaptogeny_-_przydatne_suplementy_i_alternatywa_dla_lekow_Adaptogens_-_usefull_supplements_and_an_alternative_to_drugs, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  3. T. Wolski i in., „Rodzaj Panax – systematyka, skład chemiczny, działanie i zastosowanie oraz analiza fitochemiczna nadziemnych i podziemnych organów żeń-szenia amerykańskiego – Panax quinquefolium L. Cz. I"., „czytelniamedyczna.pl”, [online], http://www.czytelniamedyczna.pl/2609,rodzaj-panax-systematyka-skad-chemiczny-dziaanie-i-zastosowanie-oraz-analiza-fi.html, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  4. G. Nowak, „Surowce roślinne stosowane w wyczerpaniu psychofizycznym i stresie", „herbapolonica.pl” , [online], http://www.herbapolonica.pl/magazines-files/2695707-09.pdf, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  5. Praca zbiorowa, Ginseng Root,  „ema.europa.eu”,  [online], https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-summary/ginseng-root-summary-public_en.pdf, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  6. A.  Ludwiczuk i in., „Zawartość i skład ginsenozydów w różnych organach żeń-szenia pięciolistnego (Panax quinquefolium L.) [The content and the composition of ginsenosides in different parts of American ginseng (Panax quinquefolium L.)"], „pbsociety.org.pl”, [online], https://pbsociety.org.pl/journals/index.php/aa/article/view/aa.2006.053, [dostęp:] 28.02.2021 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Leki przeciwwirusowe na grypę. Czym jest amantadyna, rymantadyna, oseltamiwir i zanamiwir?

    Najsilniejszymi lekami przeciwwirusowymi na grypę są: amantadyna, rymantadyna (leki starej generacji), oseltamiwir i zanamiwir (leki nowej generacji). Stosowane są jedynie na wskazanie lekarza, który tylko w uzasadnionych przypadkach wdroży leczenie tymi substancjami. Mają one charakter wirusostatyczny, a leczenie z ich udziałem trwa najczęściej 5. dni. Jakie są przeciwwskazania do stosowania leków przeciwwirusowych, jaki jest ich mechanizm działania oraz kiedy leki na grypę są skuteczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cynk – suplementacja, niedobory i nadmiar. Czy tabletki z cynkiem pomoga odzyskać węch i smak?

    Prawidłowy poziom cynku wynosi u osób dorosłych 11–18 µmol/l (70–120 µg/dl), natomiast u dzieci 11–24 µmol/l (70–160 µg/dl). Jego odpowiednia ilość pomaga zachować piękny wygląd skóry, włosów i paznokci. Cynk pełni bardzo istotne funkcje w metabolizmie komórkowym, wpływa na funkcjonowanie układu odpornościowego oraz działanie zmysłów smaku i węchu. Jakie jeszcze właściwości ma cynk, czy utrata powonienia przy COVID-19  to powód, dla którego warto go suplementować oraz czym jest cynk chelat aminokwasowy? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Selen – właściwości, niedobór. Suplementacja selenem a zdrowa tarczyca

    Selen jest mikroelementem, którego niewielka dawka jest niezbędna dla zachowania dobrego zdrowia. Zbyt niski poziom selenu może przyczyniać się do niepłodności, wypadania włosów, osłabienia koncentracji oraz nieprawidłowego funkcjonowania mięśni i układu odpornościowego. Specjaliści wskazują, że optymalny poziom selenu jest bardzo niski i łatwo go przekroczyć. Z tego powodu nie zaleca się rozpoczęcia suplementacji selenu bez wcześniejszego badania poziomu tego pierwiastka w organizmie.

  • Maślan sodu – właściwości i wskazania do suplementacji. Czy pomaga schudnąć?

    Maślan sodu jest substancją wytwarzaną naturalnie w jelitach w wyniku przebiegającego w okrężnicy procesu fermentacji bakteryjnej niestrawianych węglowodanów, np. błonnika. Suplementacja maślanu sodu wskazana jest przede wszystkim w chorobach przewodu pokarmowego. Uzupełnienie niedoborów maślanu sodu jest polecane m.in. w przypadku: zespołu jelita nadwrażliwego, zaburzeń mikrobioty jelitowej czy choroby wrzodowej żołądka.

  • Czym są beta-blokery i kiedy należy je stosować? Leki nowej generacji

    Efektem działania beta-blokerów jest m.in. zwolnienie akcji serca i jego kurczliwości, zmniejszenie zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen czy zmniejszenie ilości krwi, jaką podczas skurczu wyrzucają komory serca. W Polsce najczęściej rekomendowane przez lekarzy beta-blokery to: bisoprolol, metoprolol, nebiwolol. Beta-blokery są dopuszczone do leczenia nadciśnienia u kobiet w okresie ciąży, ponieważ uważane są za grupę leków stosunkowo bezpiecznych dla płodu.

  • Czym są modulatory homocysteiny? Jak wpływa na zmęczenie i poziom hormonów?

    Homocysteina jest aminokwasem. Nieregulowany poziom tej cząsteczki sprzyja rozwojowi chorób układu krwionośnego u ludzi. Suplementy z modulatorami homocysteiny zawierają zazwyczaj witaminę B6, B12, kwas foliowy i betainę (trimetyloglicynę, TMG). Wyniki licznych badań naukowych wskazują, że regularne przyjmowanie przez minimum kilka tygodni modulatorów homocysteiny może przyczynić się do obniżenia nadmiernego poziomu homocysteiny we krwi.

  • Czy warto brać antyoksydanty w tabletkach, kroplach lub kapsułkach?

    Antyoksydanty w postaci tabletek to suplementy diety zawierające związki, które mogą pomóc w ochronie komórek organizmu przed uszkodzeniami powodowanymi przez wolne rodniki. Niektóre przykłady przeciwutleniaczy, które można znaleźć w postaci tabletek, to witaminy C i E, beta-karoten i selen. Przyjmowanie suplementów antyoksydacyjnych nie jest jednak zasadne w każdej sytuacji. Zawsze zaleca się rozmowę z lekarzem przed przyjęciem jakichkolwiek suplementów diety.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij