Adaptogeny – Żeń-szeń – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania Panax ginseng
Alicja Świątek

Adaptogeny – Żeń-szeń – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania Panax ginseng

Żeń-szeń, nazywany również ginsengiem lub wszechlekiem, jest jednym z najlepiej opisanych adaptogenów. Według medycyny chińskiej powinno się stosować go jedynie w miesiącach zimowych. Żeń-szeń wpływa na poprawę funkcji kognitywnych (poznawczych), poprawia samopoczucie i pamięć, łagodzi stres oraz działa korzystanie na skórę i potencję seksualną. Na rynku można kupić wiele preparatów z żeń-szeniem, zarówno w formie tabletek, kapsułek czy płynnych ekstraktów. Który preparat z żeń-szeniem wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka tego adaptogenu oraz w jakiej porze dnia należy zażywać ten suplement? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Żeń-szeń (łac. Panax ginseng), nazywany również korzeniem życia, znany jest w medycynie chińskiej od ponad 4000 lat. Roślina zaliczana jest do adaptogenów, ponieważ pozytywnie wpływa na organizm człowieka, zwiększając jego odporność na czynniki stresogenne oraz pobudzając układ odpornościowy. Regularne stosowanie żeń-szenia powoduje zwiększenie wydolności w okresie intensywnej i długotrwałej aktywności fizycznej. Dodatkowo Panax ginseng uznawany jest za afrodyzjak, poprawiający sprawność seksualną oraz zwiększający libido.

Żeń-szeń – czym jest? Charakterystyka adaptogenu

Korzeń żeń-szenia jest rośliną znaną w medycynie chińskiej i z powodzeniem stosowaną od tysięcy lat. Wykazuje on szeroki zakres właściwości terapeutycznych i jest jedną z najbardziej cenionych roślin leczniczych Dalekiego Wschodu. Zaliczany jest do adaptogenów, czyli roślin zwiększających odporność organizmu na czynniki stresogenne. Stosowanie preparatów z żen-szeniem jest polecane zwłaszcza osobom wyczerpanym psychicznie, fizycznie, nieradzącym sobie ze zwiększonym stresem oraz w okresie rekonwalescencji.

Żeń-szeń – właściwości adaptogenu

Żeń-szeń charakteryzuje się wielokierunkowym działaniem farmakologicznym. Wspiera naturalną witalność organizmu, wspomaga sprawność seksualną i intelektualną. Substancje czynne zawarte w żeń-szeniu wykazują aktywność antyoksydacyjną, immunostymulującą oraz wpływają na poprawę kondycji fizycznej i psychicznej organizmu. W badaniach wykazano, że stosowanie preparatów z żeń-szeniem wpływa korzystnie na funkcje mózgu, w tym procesy zapamiętywania, uczenia się, koncentracji i kojarzenia. Naukowcy stwierdzili również, że Panax ginseng ma potencjał ochronny w przypadku narażenia na szkodliwe czynniki środowiskowe, jak: promieniowanie, substancje toksyczne, czy wolne rodniki. Stanowi to przedmiot badań, celem zastosowania tej roślinny w leczeniu wspomagającym podczas radioterapii nowotworów. Dodatkowo aktywne składniki występujące w żeń-szeniu stymulują aktywność komórek NK, które są kluczowe w zwalczaniu komórek nowotworowych. Wyciągi z surowca wpływają także na metabolizm lipidów, powodując obniżenie poziomu „złego” cholesterolu (frakcja LDL), przy jednoczesnym podwyższeniu poziomu „dobrego” cholesterolu (frakcja HDL), co przeciwdziała wystąpieniu miażdżycy. Jako adaptogen zwiększa siły witalne i odporność organizmu na stres oraz wpływa na poprawę samopoczucia. Ponadto przetwory z surowca poprawiają krążenie oraz podnoszą libido.

Żeń-szeń – zastosowanie. Jak działa i na co pomaga żeń-szeń?

Preparaty z żeń-szeniem są wskazane przede wszystkim w stanach zmęczenia, wyczerpania psychicznego i fizycznego, osłabieniu koncentracji oraz sprawności umysłowej. Istnieje wiele doniesień naukowych potwierdzających korzystny wpływ tej rośliny w sytuacjach stresowych. Składniki czynne zawarte w surowcu oddziałują na układ nerwowy, regulując procesy metaboliczne i przywracając równowagę fizjologiczną w organizmie. Dodatkowo wpływają na poprawę metabolizmu i aktywności mózgu.

Żeń-szeń – przeciwwskazania, skutki uboczne suplementacji

Przyjmowanie zbyt dużych dawek żeń-szenia może spowodować wystąpienie działań niepożądanych. Najczęściej pojawia się wówczas zwiększona senność. Również zbyt długi okres stosowania, nawet w dawkach terapeutycznych, może prowadzić do pojawienia się skutków ubocznych. Mogą wtedy wystąpić bóle głowy, wzrost ciśnienia krwi, zaburzenia snu oraz podwyższony poziom kortyzolu.

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania suplementów z żeń-szeniem jest nadciśnienie, hiperkortyzolemia, stosowanie leków pobudzających ośrodkowy układ nerwowy (OUN).

Należy pamiętać, że preparatów z żeń-szeniem nie należy stosować u osób z zaburzeniami krzepnięcia krwi, a ich stosowanie warto skonsultować z lekarzem w przypadku chorób przewlekłych lub równoczesnego przyjmowania leków obniżających poziom glukozy. Stosowanie preparatów z żeń-szeniem nie jest zalecane u dzieci, kobiet w ciąży oraz okresie laktacji.

Żeń-szeń – dawkowanie. Jak stosować i gdzie kupić?

Produkty zawierające żeń-szeń są dostępne w postaci suszu, sproszkowanego korzenia, tabletek i kapsułek. Można je kupić w aptekach, sklepach zielarskich i ze zdrową żywnością, a ich cena waha się od około 10 zł do 100 zł. Korzeń żeń-szenia zazwyczaj podawany jest w dawce od 0,5 do 2 g na dobę, w przeliczeniu na standaryzowany ekstrakt. Preparaty z żeń-szeniem zaleca się przyjmować rano, podczas posiłku, gdyż mogą powodować wzrost ciśnienia krwi oraz działać pobudzająco na organizm, co utrudniłoby proces zasypiania. Zazwyczaj wskazane jest, aby stosować żeń-szeń przez okres 4. do 8. tygodni. Następnie rekomenduje się zrobienie przerwy w suplementacji na około miesiąc. 

  1. T. Wolski i in., „Surowce roślinne o działaniu adaptogennym oraz ocena zawartości adaptogenów w ekstraktach i preparatach otrzymanych z rodzaju Panax", „czytelniamedyczna.pl”, [online], http://www.czytelniamedyczna.pl/2639,surowce-roslinne-o-dzialaniu-adaptogennym-oraz-ocena-zawartosci-adaptogenow-w-ek.html, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  2. D. M. Wydro, „Adaptogeny - przydatne suplementy i alternatywa dla leków",  „researchgate.net”, [online], https://www.researchgate.net/publication/270960850_Adaptogeny_-_przydatne_suplementy_i_alternatywa_dla_lekow_Adaptogens_-_usefull_supplements_and_an_alternative_to_drugs, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  3. T. Wolski i in., „Rodzaj Panax – systematyka, skład chemiczny, działanie i zastosowanie oraz analiza fitochemiczna nadziemnych i podziemnych organów żeń-szenia amerykańskiego – Panax quinquefolium L. Cz. I"., „czytelniamedyczna.pl”, [online], http://www.czytelniamedyczna.pl/2609,rodzaj-panax-systematyka-skad-chemiczny-dziaanie-i-zastosowanie-oraz-analiza-fi.html, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  4. G. Nowak, „Surowce roślinne stosowane w wyczerpaniu psychofizycznym i stresie", „herbapolonica.pl” , [online], http://www.herbapolonica.pl/magazines-files/2695707-09.pdf, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  5. Praca zbiorowa, Ginseng Root,  „ema.europa.eu”,  [online], https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-summary/ginseng-root-summary-public_en.pdf, [dostęp:] 28.02.2021 r.
  6. A.  Ludwiczuk i in., „Zawartość i skład ginsenozydów w różnych organach żeń-szenia pięciolistnego (Panax quinquefolium L.) [The content and the composition of ginsenosides in different parts of American ginseng (Panax quinquefolium L.)"], „pbsociety.org.pl”, [online], https://pbsociety.org.pl/journals/index.php/aa/article/view/aa.2006.053, [dostęp:] 28.02.2021 r.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Cynamon – właściwości i zastosowanie. Na co pomaga? Czy jest zdrowy?

    Cynamon to nie tylko popularna przyprawa. Dzięki obecności wielu substancji aktywnych wykazuje właściwości prozdrowotne, dlatego używa się go w przemyśle kosmetycznym oraz farmaceutycznym. Przy jakich dolegliwościach pomoże cynamon? Kto powinien na niego uważać? Podpowiadamy.

  • Rzeżucha – wartości odżywcze i właściwości. Czy jest zdrowa?

    Zielona rzeżucha nie tylko powinna stanowić estetyczny wystrój świątecznego stołu. Ze względu na jej właściwości lecznicze oraz zawartość witamin powinna na stale gościć w codziennym menu. Na co pomoże rzeżucha? Do czego ją dodawać, co można z niej zrobić? Jak wyhodować ją w domu? Podpowiadamy.

  • Zioła na trawienie – jakie wybierać?

    Kto z nas podczas jedzenia skupia się całkowicie na posiłku i dokładnym przeżuwaniu każdego kęsa? No właśnie. Niestety, zajmują nas raczej smartfony czy rozmowy przy stole. A to prosta droga do niestrawności. Na szczęście są sposoby, żeby sobie pomóc – do akcji wkraczają zioła na trawienie.

  • Czy woda wystarczy, by umyć owoce i warzywa?

    Spożywanie surowych warzyw i owoców to zwyczaj bardzo dobry dla zdrowia. Produkty te zawierają dużo witamin i mikroelementów, błonnika, antyoksydantów i innych korzystnych dla zdrowia składników. Jednak, aby jedzenie świeżych jarzyn było dla nas bezpieczne, należy właściwie je przygotować, aby usunąć z nich szkodliwe substancje i chorobotwórcze mikroorganizmy.

  • Resweratrol – czym jest i jak działa? Gdzie występuje i jak wpływa na zdrowie?

    Fitoskładniki, czyli naturalnie występujące w roślinach substancje, których zadaniem jest ochrona przed negatywnymi czynnikami (jak zanieczyszczenia, infekcje wirusowe czy grzybicze), mogą przyjść w sukurs nam ludziom w walce z chorobami cywilizacyjnymi. Resweratrol jest aktualnie jednym z najintensywniej eksplorowanych substancji tego typu. Co to jest? W jakim winie znajdziemy go najwięcej? Czy liposomalny jest lepszy od „zwykłego”? Czy warto go suplementować? W jakich owocach występuje? Odpowiedzi na ta i wiele innych pytań udzielamy w poniższym artykule.     

  • „Spalacze tłuszczu” – garcinia cambogia – właściwości, wskazania i przeciwwskazania do suplementacji. Jak tamaryndowiec malabarski pomaga w procesie odchudzania?

    Garcinia cambogia to suplement diety, który przez wielu określany jest mianem preparatu ułatwiającego odchudzanie. Występuje zarówno w postaci tabletek, kapsułek, ekstraktów, jak i herbat ziołowych. Jej wpływ na odchudzanie opiera się przede wszystkim na obniżeniu poziomu cholesterolu, zmniejszeniu apetytu i podwyższeniu temperatury ciała. Udowodniono, że efekt termogeniczny sprzyja procesowi spalania tkanki tłuszczowej. Należy jednak pamiętać, że garcinia cambogia może jedynie wspomóc proces odchudzania, który powinien być oparty na konsekwentnej samodyscyplinie, ujemnym bilansie kalorycznym i zwiększonej ilości aktywności fizycznej. Który suplement z tamaryndowca malabarskiego wybrać, czy osoby chore na cukrzycę mogą przyjmować garcinia cambogia i czy suplementacja tym „spalaczem tłuszczu" ma jakieś skutki uboczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czym jest mikroplastik i jaki jest jego wpływ na środowisko i na nasze zdrowie?

    Działalność człowieka doprowadziła do skażenia środowiska cząsteczkami mikroplastiku. Ich obecność stwierdzono już w powietrzu, glebie, wodach słodkich, morzach i oceanach, organizmach roślin i zwierząt oraz w produktach spożywczych. Nie wiemy dokładnie, z jakimi zagrożeniami zdrowotnymi związane jest to zanieczyszczenie, ale dotychczasowe odkrycia mogą dostarczać powodów do niepokoju.

  • Rukola – charakterystyka. Właściwości i zastosowanie rokietty siewnej. Dlaczego warto jeść rukolę?

    Rukola (rokietta siewna) to sałata o bardzo charakterystycznym smaku, ale też wielu prozdrowotnych właściwościach. Dlaczego warto włączyć rukolę do codziennej diety? Jak prawidłowo ją przechowywać i przyrządzać? Sprawdź nasze propozycje dań z wykorzystaniem rukoli. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij