Jakie choroby wywołuje nadmierny stres?

Stres jest reakcją obronną organizmu na bodźce fizyczne, psychiczne oraz fizjologiczne, z jakimi mamy do czynienia każdego dnia, przez całe swoje życie. W stanach bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia może działać mobilizująco, jednak zdecydowanie częściej znajdujemy się w sytuacji stresu przewlekłego, działającego destrukcyjnie na nasze ciało i psychikę. Kumulowany przez lata powoduje, że choruje zarówno ciało, jak i umysł, a skutki jego działania mogą ujawnić się w najmniej spodziewanym momencie.

Problem chronicznego stresu narasta wraz z postępem cywilizacyjnym i podnoszeniem się poziomu życia. Dziś nie musimy walczyć o przetrwanie, w dosłownym tego znaczeniu, nie uciekamy przez drapieżnikami i nie musimy polować, by zdobyć pożywienie. Mamy za to szereg innych czynników, które towarzyszą nam każdego dnia, niezależnie od tego, czy je odczuwamy i czy jesteśmy ich świadomi. Stopniowo zatruwają nasze ciało i umysł, by w pewnym momencie zamanifestować efekty swojego działania.

Jakie czynniki powodują stres?

W uproszczeniu można podzielić je na fizjologiczne, bezpośrednio związane ze zdrowiem, i środowiskowe, wpływające na nasze świadome reakcje i podświadomość.

Czynniki fizjologiczne:

• Uszkodzenia ciała – urazy, zranienia, oparzenia;
• Choroby autoimmunologiczne i wyniszczające (nowotwory);
• Zmęczenie organizmu – intensywny wysiłek fizyczny (treningi), niedostateczna ilość snu;
• Niewłaściwa dieta – żywność przetworzona, alergeny, pestycydy, insektycydy, antybiotyki, sterydy anaboliczne;
• Używki – narkotyki, nikotyna, alkohol;
• Zanieczyszczenie środowiska.

Czynniki środowiskowe:

• Negatywne emocje – strach, smutek, gniew, lęk;
• Styl życia – brak ruchu, nieodpowiednie odżywianie, życie w biegu, nadmiar obowiązków, pogoń za karierą i pieniędzmi;
• Relacje społeczne – wykluczenie, zazdrość, presja rodziny i otoczenia, „toksyczni” ludzie.

W zależności od intensywności i czasu oddziaływania tych czynników w organizmie zachodzą procesy, które mogą go stymulować lub niszczyć. Uwalniane są hormony takie jak adrenalina i noradrenalina, pobudzające organizm do działania, walki lub ucieczki.

W miarę, jak stres się nasila i wydłuża, zaczynają dominować inne procesy biochemiczne związane z wydzielaniem kortyzolu. Głównym zadaniem tego hormonu jest podtrzymanie działania, jakie zapoczątkowała adrenalina, dzięki niemu organizm utrzymywany jest w stanie gotowości do czasu ustąpienia stresora. Niestety, długotrwałe działanie kortyzolu może wywoływać szereg niepożądanych reakcji, prowadzących do poważnych zaburzeń i chorób.

Jakie są objawy przewlekłego stresu?

Do najczęstszych objawów wywoływanych silnym i/lub przewlekłym stresem zaliczamy:

• Migrena i bóle napięciowe głowy,
• Problemy z zasypianiem,
• Chroniczne zmęczenie,
• Spadek ciśnienia krwi i obniżenie ciepłoty ciała,
• Przyspieszenie akcji serca i wzrost ciśnienia krwi, wzrost ciepłoty ciała,
• Zespół hiperwentylacji – szybki i głęboki oddech z uczuciem braku powietrza, duszności i bólu w klatce piersiowej,
• Zaburzenia oddychania,
• Zaburzona perystaltyka jelit – mogą pojawić się zaparcia lub biegunki,
• Zwiększona potliwość,
• Zaburzenia emocjonalne – lęk, drażliwość, zdenerwowanie, wycofanie, depresja,
• Zasłabnięcia bez utraty świadomości,
• Dreszcze,
• Drętwienie kończyn i okolic twarzy,
• Wywołanie lub zaostrzenie chorób autoimmunologicznych i nowotworów.

Niestety przewlekły stres często bywa również przyczyną ujawnienia się chorób psychosomatycznych, takich jak:

• Astma oskrzelowa – osoba uczulona na pyłek kwiatowy będzie miała atak kaszlu na widok sztucznych kwiatów;
• Choroby układu krążenia – nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, napadowy częstoskurcz nadkomorowy;
• Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), wystąpienie/nasilenie dolegliwości;
• Neurodermatozy – egzema, zajady, plamy i wypryski na skórze, rumień, liszaj;
• Anoreksja – jadłowstręt psychiczny prowadzący do licznych zaburzeń i wyniszczenia organizmu;
• Zaburzenia żołądkowo-jelitowe – zespół jelita drażliwego, wrzodziejące zapalenie jelit, choroba Leśniewskiego-Crohna, zaparcia, biegunki, bóle brzucha.