RTG bioder – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena
Michalina Mendyka

RTG bioder – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

RTG bioder wykonuje się w przypadku wystąpienia zmian zwyrodnieniowych tego obszaru, reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) lub chorób o podłożu nowotworowym. Ponadto na badanie kierowane są osoby, które odczuwają ból i sztywność bioder oraz ograniczenie w ruchomości tego stawu. Przeciwwskazaniem względnym do wykonania rentgenu bioder jest ciąża. Jak należy się przygotować do RTG stawu biodrowego, dlaczego picie kawy i żucie gumy jest niewskazane przed prześwietleniem i czy posiadanie skierowania jest obowiązkowe? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

RTG bioder (prześwietlenie, rentgen) to szybkie, łatwo dostępne i bezbolesne badanie, które umożliwia ocenę i diagnozę schorzeń w obrębie stawów biodrowych oraz miednicy. Zazwyczaj jest to pierwsze badanie obrazowe, które zleca lekarz pacjentowi cierpiącemu z powodu bólu w obrębie stawów biodrowych.

RTG bioder – co to jest i na czym polega badanie?

Prześwietlenie stawów biodrowych pomaga zobrazować struktury kostne przy pomocy promieniowania rentgenowskiego. Wykonane zdjęcia najczęściej zapisywane są cyfrowo, tzn. przesyłane są w formie elektronicznej z pracowni RTG do stacji/konsoli lekarza radiologa, a następnie przekazywane pacjentowi na płytce CD/DVD. Możliwe jest wykonanie rentgenu jednego stawu biodrowego lub zdjęcia porównawczego obu bioder. Standardowo pacjentowi wykonuje się dwa zdjęcia RTG – w projekcji AP (promieniowanie przechodzi przez pacjenta od przodu do tyłu) oraz w tzw. projekcji osiowej Lauensteina (zmodyfikowana pozycja boczna, pozycja żabia).

Prawidłowe zdjęcie RTG bioder obejmuje:

  • stawy biodrowe,
  • kość krzyżową,
  • część kości udowych,
  • kości miedniczne.

RTG bioder – wskazania do badania

Najczęściej badanie wykonywane jest w celu wykluczenia zmian pourazowych, takich jak złamanie lub zwichnięcie stawu biodrowego oraz zmian zwyrodnieniowych bioder i kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego. RTG bioder wykonuje się również przy podejrzeniu wystąpienia procesów zapalnych, np. u osób chorujących na reumatoidalne zapalenie stawów lub z martwicą głowy kości udowej. Zdjęcie rentgenowskie jest także pomocne podczas zdiagnozowania pierwotnych lub przerzutowych zmian nowotworowych w obrębie kości. U pacjentów po wszczepieniu endoprotezy stawu biodrowego wykonuje się prześwietlenie, aby ocenić czy staw prawidłowo funkcjonuje. Jeśli wynik badania RTG jest niejednoznaczny, lekarz prowadzący może wystawić skierowanie na badanie USG, tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego. Ponadto na badanie kierowane będą zarówno osoby odczuwające ból bioder, jak i sztywność lub ograniczenie ruchomości stawu biodrowego.

Polecane dla Ciebie

RTG bioder – przeciwwskazania do badania

Jedynym przeciwwskazaniem do wykonania RTG bioder jest ciąża. Jednak w przypadku, gdy wykonanie prześwietlenia jest niezbędne do zdiagnozowania stanu zdrowia ciężarnej, dopuszcza się wykonanie tego badania z użyciem osłon radiologicznych (osłaniają część ciała przed działaniem promieniowania jonizującego). W innym przypadku wskazane jest wykonanie nieinwazyjnych badań obrazowych, np. USG lub rezonansu magnetycznego. Jeśli pacjentka nie jest pewna, czy jest w ciąży, powinna przełożyć badanie i wykonać test ciążowy.

RTG bioder – jak wygląda badanie?

Osoba badana musi zgłosić się na RTG stawów biodrowych będąc na czczo (po upływie 6–8 godzin od ostatniego posiłku) i po wypróżnieniu. Dzień przed badaniem należy zastosować lekkostrawną dietę oraz unikać spożywania produktów, które mogą wywoływać powstawanie nadmiernej ilości gazów jelitowych, np. warzyw strączkowych, napojów gazowanych, kaszy czy otrębów. Dodatkowo pacjent dobę przed oraz rano w dniu badania powinien zażyć preparaty ułatwiające wydalanie gazów jelitowych (na wzdęcia). Nie należy przed rentgenem bioder palić papierosów ani żuć gumy, ponieważ te produkty przyspieszają pracę jelit. Jeśli wcześniej były wykonywane inne badania obrazowe, powinno się zabrać je ze sobą. W trakcie badania pacjent układa się w pozycji leżącej na stole diagnostycznym lub w pozycji stojącej opierając się plecami o wertigraf (ścianka do wykonywania zdjęć rentgenowskich). Osoba badana znajduje się pomiędzy lampą rentgenowską, która emituje promieniowanie, a detektorem odpowiedzialnym za zapis obrazu  (znajduje się on w stole bądź wertigrafie). W zależności od ilości wykonanych zdjęć całkowity czas badania wynosi od 5 do 15 min.

Pacjenci często pytają w rejestracji pracowni obrazowej, czy do badania trzeba się całkowicie rozebrać. Otóż przed wykonaniem zdjęcia należy zdjąć dolną część ubioru (spodnie lub spódnicę z wyjątkiem bielizny), tak aby badany obszar był widoczny dla elektroradiologa. Bielizna nie może zawierać żadnych metalowych elementów. Nie trzeba natomiast zdejmować pozostałych części garderoby.

RTG bioder – najczęstsze pojęcia diagnostyczne w opisach badań

Jednym z najczęściej opisywanych przez radiologów zagadnieniem diagnostycznym są zmiany zwyrodnieniowe. Oznaczają one, że chrząstka stawowa (amortyzuje ruch stawu) jednego lub obu stawów biodrowych ulega uszkodzeniu. Choroba ta również może być opisana jako koksartroza (łac. coxarthrosis). W obrazie RTG zmiany zwyrodnieniowe mogą być opisywane jako m.in. zwężenia szpary stawowej, osteofity (wyrośla kostne) lub sklerotyzacja stropów panewek. Zmiany te najczęściej wykrywane są u osób po 50 roku życia. Innym pojęciem diagnostycznym stosowanym w opisie RTG jest konflikt panewkowo-udowy, który polega na niedopasowaniu się głowy kości udowej do panewki stawu biodrowego, co w konsekwencji prowadzi do uszkodzenia tego stawu. Objawia się on przede wszystkim bólem oraz zmniejszoną ruchomością stawu.

RTG bioder –  skierowanie, cena/refundacja badania

Na badanie RTG, niezależnie, czy jest ono refundowane przez NFZ, czy wykonywane prywatnie – niezbędne jest skierowanie. Wynika to z faktu narażenia pacjenta na działanie promieniowania jonizującego. Można je uzyskać zarówno od lekarza rodzinnego, jak i lekarza specjalisty. Cena RTG biodra/bioder zależy od ilości wykonanych zdjęć oraz od placówki diagnozowania obrazowego, w której chcemy wykonać badanie. Prześwietlenie stawów biodrowych  kosztuje od 40 zł do 80 zł.

  1. S.W. Cheatham i in., Postępowanie ortopedyczne w chorobach biodra i miednicy, Wrocław 2019.
  2. D. Sieroń, Diagnostyka obrazowa w fizjoterapii i rehabilitacji, Warszawa 2017.
  3. J. P. Lampignano i in., Pozycjonowanie w radiografii klasycznej dla techników elektroradiologii, Wrocław 2019.
  4. Fanci A. (red.), Harrison. Reumatologia, Lublin 2012.
  5. B. Pruszyński, Diagnostyka obrazowa: podstawy teoretyczne i metodyka badań, Warszawa 2014.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • USG jąder – jak wygląda badanie? Jak się do niego przygotować?

    Wykonanie USG jąder pozwala ocenić zarówno stan jąder, najądrzy, jak i całej moszny. Jest bardzo pomocnym badaniem w sytuacji podejrzenia chorób jąder, takich jak żylaki powózka nasiennego, guz jądra, skręt i przyczepka jądra czy wodniaki. Ultrasonografia to metoda ogólnie dostępna, pozwalającą na szybką diagnozę niepokojących objawów męskiej strefy intymnej oraz na szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia. Jak wygląda USG jąder i jak się do niego przygotować?

  • Prolaktyna (PRL) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie poziomu prolaktyny jest wykorzystywane w diagnozowaniu niepłodności u kobiet i mężczyzn, a także w przypadku podejrzenia guza przysadki mózgowej i kontrolowaniu leczenia tej choroby. Normy prolaktyny dla kobiet różnią w zależności od dnia cyklu miesiączkowego, okresu ciąży lub karmienia piersią. Mężczyźni z wysokim poziomem prolaktyny obserwują u siebie spadek libido i zaburzania erekcji, a w skrajnych przypadkach niepłodność. Niedobór prolaktyny jest spotykany rzadko, niemniej u kobiet karmiących może doprowadzić do zaniku produkcji mleka w gruczołach sutkowych. Jak poradzić sobie z zaburzeniami ilości prolaktyny w organizmie, ile kosztuje badanie PRL i czy stres przyczynia się do zaburzeń hormonalnych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Lipaza trzustkowa (ALP)– badanie enzymu trzustkowwego. Normy, podwyższona, obniżona

    Badanie poziomu lipazy (ALP) pozwala ocenić ewentualne choroby trzustki, które objawiają się na przykład jako ból po lewej stronie brzucha, najczęściej pół godziny po spożytym posiłku lub po wypiciu alkoholu. To proste oznaczenie polegające na analizie próbki krwi żylnej, oddanej w punkcie pobrań na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Ile kosztuje badanie lipazy trzustkowej, które parametry należy dodatkowo sprawdzić wraz z analizą enzymów trzustkowych i jakie są normy ALP? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czy mutacja genu MTHFR może być przyczyną pornień nawykowych i zakrzepicy?

    Genotyp genu MTHFR pośrednio wpływa na metabolizm i przyswajanie kwasu foliowego w organizmie człowieka. Mutacja w genie MTHFR jest łączona z występowaniem u pacjenta tendencji do nadkrzepliwości i zakrzepicy, nowotworów bądź zwiększonego ryzyka chorób układu krążenia. Doniesienia te jednak bywają sprzeczne i nie znajdują przełożenia na rekomendacje specjalistów w sprawie wdrożenia profilaktycznej diagnostyki mutacji w genie MTHFR. Kwestia niedoborów kwasu foliowego jest szczególnie istotna w planowaniu ciąży, diagnostyce niepowodzeń położniczych i trudności z utrzymaniem ciąży, a także przy ustalaniu przyczyn urodzenia dziecka z wadą cewy nerwowej.

  • Jak rozpoznać toczeń rumieniowaty układowy?

    Toczeń rumieniowaty układowy, podobnie jak inne choroby układowe tkanki łącznej, jest przewlekłą chorobą nieuleczalną, którą można zdiagnozować m.in. dzięki badaniu przeciwciał ANA. Nie można nigdy samodzielnie interpretować wyników analiz, polegać na informacjach i zdjęciach zamieszczanych na internetowych forach oraz bagatelizować objawów. Diagnostyka tocznia jest bardzo złożonym procesem, który wymaga wyjątkowo indywidualnego podejścia do każdego pacjenta.

  • Testy DNA na ojcostwo – jak wygląda badanie, ile kosztuje i kiedy można je wykonać?

    Testy na ojcostwo wykonywane są od lat 80. XX wieku. Przez lata zmieniały się techniki inżynierii genetycznej, dzięki którym możliwe stało się ustalenie lub wykluczenie ewentualnego rodzicielstwa. Obecnie nie ma konieczności czekania z wykonaniem badań aż do momentu narodzin dziecka, ponieważ może je wykonać jeszcze na etapie rozwoju płodowego. Jak wygląda badanie? Skąd pobrać próbkę do testu i ile on kosztuje?

  • Cytologia płynna (LBC) a tradycyjna – która jest bardziej dokładna? Cena, refundacja

    Regularnie wykonywana cytologia pomaga uniknąć zachorowania na raka szyjki macicy. Przez wiele lat była ona wykonywana jedynie w formie szkiełkowej. W 2016 roku Polskie Towarzystwo Patologów (PTP) wnioskowało do Ministerstwa Zdrowia o zmianę standardów diagnostycznych na bardziej dokładne i czułe, czyli na cytologię na podłożu płynnym, nazywanej w skrócie LBC. Jak wygląda cytologia płynna i czym różni się od klasycznej metody diagnostycznej?  Czy cytologia na podłożu płynnym jest refundowana przez NFZ?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij