Nowoczesna mammografia 3D – jak wygląda badanie z wykorzystaniem cyfrowej tomosyntezy?
Agata Pikulska

Nowoczesna mammografia 3D – jak wygląda badanie z wykorzystaniem cyfrowej tomosyntezy?

Mammografia 3D z tomosyntezą to nowoczesne badanie obrazowe piersi. Dzięki temu prześwietleniu uzyskujemy przejrzysty obraz, w którym poszczególne (patologiczne) struktury nie nakładają się na siebie, co zdecydowanie ułatwia postawienie diagnozy. Mammografia 3D nie jest jeszcze badaniem popularnym i dostępnym w wielu szpitalach czy poradniach. Pacjentka poddająca się obrazowaniu piersi z użyciem tomosyntezy, będzie narażona na nieco mniejszą dawkę promieniowania w porównaniu z klasyczną mammografią. Jak wygląda cyfrowa profilaktyka mammograficzna i diagnostyka raka sutka z użyciem technologii 3D, jakie są wskazania do trójwymiarowej mammografii, ile kosztuje badanie i czy może być refundowane? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Tomosynteza to stosunkowo nowa technika diagnostyczna, służąca do obrazowania piersi. Podczas mammografii 3D z tomosyntezą wykonuje się wiele skanów, których przetworzenie umożliwia uzyskanie trójwymiarowego obrazu, co zwiększa znacznie możliwości diagnostyczne. Metoda ta jest często stosowana jako uzupełnienie standardowej mammografii, jednak nie jest łatwo dostępna. Jakie są zalety tego badania oraz wskazania do jego wykonania?

Czym różni się klasyczna mammografia od mammografii cyfrowej z tomosyntezą?

Mammografia cyfrowa w ostatnich latach wypiera mammografię analogową. Polega ona na uzyskaniu obrazu cyfrowego, który może być przetwarzany na komputerze. Wykonanie mammografii cyfrowej metodą tomosyntezy dodatkowo pozwala na stworzenie trójwymiarowych obrazów. Zamiast 2 zdjęć każdej piersi, jak w zwykłej mammografii, wykonuje się ich wiele pod różnymi kątami – zwiększa to możliwości diagnostyczne i niweluje nakładanie się na siebie tkanek. Co istotne, dawka promieniowania rentgenowskiego nie jest jednak dużo wyższa niż w normalnej mammografii. Pacjentki oraz pacjenci (mężczyźni również mogą zachorować na raka piersi) zastanawiają się, jaka metoda diagnostyczna jest dla nich właściwa – mammografia czy USG piersi. Głównym kryterium jest wiek – u osób poniżej 40 roku życia, ze względu na przewagę tkanki gruczołowej w piersiach, metodą z wyboru jest ultrasonografia. Mammografia piersi różni się od USG wykorzystywaniem promieniowania rentgenowskiego – w USG wykorzystuje się ultradźwięki, które są bezpieczniejsze dla pacjenta. Mammografia jest jednak jedynym badaniem, które może wykryć zwapnienia w piersiach. Wykonanie pierwszej mammografii zalecane jest między 40 a 50 rokiem życia, natomiast w przypadku zaobserwowania niepokojących objawów, np. wycieku z brodawki, zmiany wielkości piersi czy wyczuwalnego guzka w samobadniu piersi, należy jak najszybciej udać się do lekarza.

Zalety tomosyntezy

Dzięki zastosowaniu metody tomosyntezy uzyskuje się obrazy trójwymiarowe, co znacznie zwiększa czułość badania – szczególnie w przypadku piersi o budowie gruczołowej, których diagnostyka w zwykłej mammografii jest utrudniona. Metoda ta eliminuje nakładanie się tkanek i pozwala na ocenę całej piersi, a nie tylko podejrzanej zmiany. Badania wykazały, że zastosowanie techniki tomosyntezy pozwala na zwiększenie wykrywalności raka piersi. Ponadto, tomosynteza zmniejsza ryzyko błędnego wykrycia zmiany, gdy w rzeczywistości ona nie występuje, czyli zmniejsza odsetek wyników tzw. fałszywie dodatnich.

Jak wygląda badanie z wykorzystaniem mammografii 3D?

Badanie mammografii 3D w swoim przebiegu nie różni się za bardzo od standardowej mammografii. Po wejściu do gabinetu należy rozebrać się od pasa w górę, a następnie podejść do aparatu. Osoba wykonująca badanie ułoży pierś na podstawce mammografu (aparatu diagnostycznego), a następnie opuści płytkę, spłaszczając pierś. Ucisk może powodować dyskomfort, ale jest on konieczny m.in. do zmniejszenia dawki promieniowania. W trakcie badania lampa rentgenowska będzie poruszać się po łuku względem pacjenta, co pozwoli na uzyskanie przekrojów całej piersi.

Mammografia 3D z tomosyntezą trwa przeważnie około 20 minut, natomiast czas oczekiwania na wynik wraz z opisem to średnio dwa tygodnie.

Jakie zmiany w piersi może wykryć mammografia z cyfrową tomosyntezą?

Mammografia cyfrowa 3D może wykryć takie same zmiany jak standardowa mammografia, jednak badanie to charakteryzuje się większym współczynnikiem ich wykrywania. Mammografia z tomosyntezą może wykryć zmianę ogniskową. Taka zmiana widoczna jest jako zagęszczenie, możliwe jest określenie jej kształtu, marginesu oraz gęstości względem otaczającej ją tkanki. Określenie tych cech pozwala na zakwalifikowanie zmiany jako łagodnej lub złośliwej, co wpływa z kolei na wybór metody leczenia. Badanie pozwala również na zaobserwowanie mikro- i makrozwapnień. Zwapnienia mogą być łagodne, niewymagające interwencji oraz złośliwe, które wymagają dalszej diagnostyki w postaci biopsji cienkoigłowej lub gruboigłowej.

Ile kosztuje mammografia 3D? Czy badanie może być refundowane przez NFZ?

Badanie może być refundowane, jeśli placówka ma podpisaną umowę z NFZ lub bierze udział w programach finansowanych z Funduszy Unii Europejskiej. Szczegóły takich działań zazwyczaj znajdują się na stronie internetowej danej placówki lub dysponują nimi pracownicy rejestracji poradni. Najczęściej jednak za badanie trzeba zapłacić z własnej kieszeni. Mammografia 3D z tomosyntezą kosztuje od 100 do 250 zł. Na badanie zarówno wykonywane prywatnie, jak i nieodpłatnie należy uzyskać skierowanie od specjalisty, np. ginekologa lub onkologa.

Wskazania do mammografii tomosyntetycznej. Jak się przygotować do mammografii z wykorzystaniem cyfrowej tomosyntezy?

Wskazaniami do wykonania mammografii 3D z tomosyntezą jest dalsza diagnostyka po wykryciu podejrzanej zmiany w zwykłej mammografii. U kobiet z rozpoznanym rakiem piersi metoda ta może być stosowana dla oceny wieloogniskowości, czyli sprawdzenia, czy rak powstaje w kilku miejscach. Mammografia tomosyntetyczna stosowana jest również przy wykonywaniu biopsji, a także do oceny przedoperacyjnej. Istnieje także możliwość lub konieczność bezpośredniego skierowania pacjentki na tomosyntezę, z pominięciem mammografii klasycznej. Badanie powinno wykonywać się w pierwszej fazie cyklu miesiączkowego, po zakończonej miesiączce – ze względu na mniejszą bolesność piersi w tym okresie. W dniu badania nie należy używać kosmetyków takich jak dezodoranty, kremy czy perfumy – ich drobinki mogą zostać uwidocznione na skanach, co utrudni ocenę obrazu. Przeciwwskazaniem do wykonania badania jest ciąża – jeśli kobieta nie ma stuprocentowej pewności, że nie jest w ciąży, to wcześniej powinna wykonać test ciążowy.

Mammografia 3D nie jest niestety częścią narodowego programu profilaktyki raka piersi. W ramach tego programu można natomiast wykonać klasyczną mammografię. Program obejmuje kobiety między 50. a 69. rokiem życia posiadające ubezpieczenie w NFZ i polega na zapraszaniu ich na wykonywanie bezpłatnego badania raz na 2 lata. Wskazaniami do wykonywania mammografii co roku jest historia raka piersi w rodzinie lub stwierdzenie w badaniach genetycznych mutacji w genach BRCA1 lub BRCA2.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Cholinoesteraza – badanie, wskazania, normy, podwyższona

    Cholinoesterazy to enzymy, które są syntezowane głównie w wątrobie, trzustce, mięśniach i mózgu. Badanie poziomu tych białek zaleca się osobom, u których planuje się zabiegi operacyjne oraz wśród tych, którzy regularnie zażywają antydepresanty czy leki przeciwdrgawkowe. Obniżenie poziomu cholinoesterazy możne nastąpić na skutek wystąpienia szeregu chorób wątroby, ale także zatrucia pestycydami czy w trakcie ciąży. Z kolei podwyższenie poziomu tych enzymów obserwuje się u osób otyłych, z problemem alkoholowym i cukrzyków. Ile kosztuje oznaczenie cholinoesterazy, czy na badanie należy stawić się na czczo i czy konieczne jest posiadanie skierowania? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • RTG bioder – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

    RTG bioder wykonuje się w przypadku wystąpienia zmian zwyrodnieniowych tego obszaru, reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) lub chorób o podłożu nowotworowym. Ponadto na badanie kierowane są osoby, które odczuwają ból i sztywność bioder oraz ograniczenie w ruchomości tego stawu. Przeciwwskazaniem względnym do wykonania rentgenu bioder jest ciąża. Jak należy się przygotować do RTG stawu biodrowego, dlaczego picie kawy i żucie gumy jest niewskazane przed prześwietleniem i czy posiadanie skierowania jest obowiązkowe? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Krzywa cukrowa w ciąży – badanie, normy, wyniki, przebieg. Kiedy należy wykonać OGTT?

    Badanie krzywej cukrowej (OGTT) w ciąży jest testem, na który kieruje się pacjentkę między 6. a 7. miesiącem ciąży. OGTT pozwala zdiagnozować cukrzycę ciążową, która może doprowadzić do wystąpienia wielu chorób układu moczowego lub trawiennego – u matki, jak i nerwowego i sercowo-naczyniowego – u dziecka. Istnieją także takie choroby współistniejące, które wymagają od ciężarnej pacjentki częstszego przeprowadzania badania krzywej cukrowej, jak chociażby predyspozycje genetyczne, cukrzyca w poprzednich ciążach lub PCOS. Jak należy się przygotować do badania, czy można się zgłosić na OGGT bez skierowania lekarskiego i co należy zabrać ze sobą na test krzywej glikemicznej? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Troponina – badanie i normy. Czy podwyższony poziom troponin zawsze świadczy o zawale serca?

    Białka kurczliwe mięśni poprzecznie prążkowanych to troponiny. Ich stężenie we krwi wzrasta już 3 godziny po zawale serca lub innym rodzaju uszkodzenia mięśnia sercowego. Badanie troponin zleca się w celu potwierdzenia lub wykluczenia diagnozy dotyczącej ataku serca. Istnieją jednak inne przyczyny wysokiego poziomu troponin we krwi pacjenta, jak chociażby zatorowość płucna, niewydolność serca lub nerek, ale także wyjątkowo ciężki wysiłek fizyczny (często obserwowany u maratończyków czy triathlonistów). Jak wygląda badanie poziomu troponin i które zaburzenia organizmu mogą wywołać ich obecność we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cytologia – wskazania do badania cytologicznego. Jak interpretować wyniki cytologii szyjki macicy?

    Cytologia szyjki macicy polega na delikatnym zeskrobaniu komórek z badanego narządu przy pomocy specjalnej szczoteczki oraz zbadaniu pobranego materiału pod kątem karcynogenezy. Cytologia umożliwia wykrycie komórek przedrakowych lub rakowych z tarczy i kanału szyjki macicy, również na etapie przedinwazyjnym. Badanie jest bezbolesne, pacjentka może odczuwać jedynie lekki dyskomfort. Cytologia szyjki macicy powinna być wykonywana regularnie – minimum raz na 3 lata. 

  • RTG stopy – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja i cena prześwietlenia

    RTG stopy wykonywany jest najczęściej w przypadku urazu lub stanu zapalnego tego obszaru. Jedynym przeciwwskazaniem względnym do wykonania prześwietlenia z użyciem promieniowania jonizującego jest ciążą. Rentgen stopy jest badaniem, na które można się zgłosić jedynie ze skierowaniem lekarskim. Wskazaniami do badania są także objawy miejscowe w postaci ostrego bólu, obrzęku czy zaczerwienienia stopy. Jak się przygotować do prześwietlenia stopy, ile trwa badanie i co oznaczają pojęcia „szczelina złamania", „całkowity zrost" lub „jądro kostnienia"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • RTG barku – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

    Ból barku, zaburzenia ruchomości barku oraz sztywność w stawie barkowym – to główne wskazania do wykonania RTG tego obszaru. Prześwietlenie barku można zrobić pojedynczo lub podwójnie (porównawczo obu barkom). Rentgen jest szybkim badaniem, które jest wykorzystywane w procesie diagnostycznym zmian pourazowych, zapalnych i reumatoidalnych, w tym także osteoporozy stawu barkowego. Ile kosztuje rentgen, jakie są przeciwwskazania do wykonania prześwietlania barku i co oznacza zespół bolesnego barku czy „zamrożony bark"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • RTG kręgosłupa lędźwiowego – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

    Ból kręgosłupa lędźwiowego, określany przez pacjentów także jako ból krzyża, ból korzonków lub ból na dole pleców, jest głównym wskazaniem do wykonania RTG tego obszaru. Aby wykonać prześwietlenie lędźwi konieczne jest posiadanie skierowania lekarskiego, które można uzyskać od lekarza pierwszego kontaktu lub ortopedy czy neurologa. Jak wygląda przygotowanie do rentgenu kręgosłupa lędźwiowego, czy kobieta w ciąży może mieć wykonane RTG tego obszaru i ile kosztuje to prześwietlenie wykonane prywatnie? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij