Nowoczesna mammografia 3D – jak wygląda badanie z wykorzystaniem cyfrowej tomosyntezy?
Agata Pikulska

Nowoczesna mammografia 3D – jak wygląda badanie z wykorzystaniem cyfrowej tomosyntezy?

Mammografia 3D z tomosyntezą to nowoczesne badanie obrazowe piersi. Dzięki temu prześwietleniu uzyskujemy przejrzysty obraz, w którym poszczególne (patologiczne) struktury nie nakładają się na siebie, co zdecydowanie ułatwia postawienie diagnozy. Mammografia 3D nie jest jeszcze badaniem popularnym i dostępnym w wielu szpitalach czy poradniach. Pacjentka poddająca się obrazowaniu piersi z użyciem tomosyntezy, będzie narażona na nieco mniejszą dawkę promieniowania w porównaniu z klasyczną mammografią. Jak wygląda cyfrowa profilaktyka mammograficzna i diagnostyka raka sutka z użyciem technologii 3D, jakie są wskazania do trójwymiarowej mammografii, ile kosztuje badanie i czy może być refundowane? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Tomosynteza to stosunkowo nowa technika diagnostyczna, służąca do obrazowania piersi. Podczas mammografii 3D z tomosyntezą wykonuje się wiele skanów, których przetworzenie umożliwia uzyskanie trójwymiarowego obrazu, co zwiększa znacznie możliwości diagnostyczne. Metoda ta jest często stosowana jako uzupełnienie standardowej mammografii, jednak nie jest łatwo dostępna. Jakie są zalety tego badania oraz wskazania do jego wykonania?

Czym różni się klasyczna mammografia od mammografii cyfrowej z tomosyntezą?

Mammografia cyfrowa w ostatnich latach wypiera mammografię analogową. Polega ona na uzyskaniu obrazu cyfrowego, który może być przetwarzany na komputerze. Wykonanie mammografii cyfrowej metodą tomosyntezy dodatkowo pozwala na stworzenie trójwymiarowych obrazów. Zamiast 2 zdjęć każdej piersi, jak w zwykłej mammografii, wykonuje się ich wiele pod różnymi kątami – zwiększa to możliwości diagnostyczne i niweluje nakładanie się na siebie tkanek. Co istotne, dawka promieniowania rentgenowskiego nie jest jednak dużo wyższa niż w normalnej mammografii. Pacjentki oraz pacjenci (mężczyźni również mogą zachorować na raka piersi) zastanawiają się, jaka metoda diagnostyczna jest dla nich właściwa – mammografia czy USG piersi. Głównym kryterium jest wiek – u osób poniżej 40 roku życia, ze względu na przewagę tkanki gruczołowej w piersiach, metodą z wyboru jest ultrasonografia. Mammografia piersi różni się od USG wykorzystywaniem promieniowania rentgenowskiego – w USG wykorzystuje się ultradźwięki, które są bezpieczniejsze dla pacjenta. Mammografia jest jednak jedynym badaniem, które może wykryć zwapnienia w piersiach. Wykonanie pierwszej mammografii zalecane jest między 40 a 50 rokiem życia, natomiast w przypadku zaobserwowania niepokojących objawów, np. wycieku z brodawki, zmiany wielkości piersi czy wyczuwalnego guzka w samobadniu piersi, należy jak najszybciej udać się do lekarza.

Zalety tomosyntezy

Dzięki zastosowaniu metody tomosyntezy uzyskuje się obrazy trójwymiarowe, co znacznie zwiększa czułość badania – szczególnie w przypadku piersi o budowie gruczołowej, których diagnostyka w zwykłej mammografii jest utrudniona. Metoda ta eliminuje nakładanie się tkanek i pozwala na ocenę całej piersi, a nie tylko podejrzanej zmiany. Badania wykazały, że zastosowanie techniki tomosyntezy pozwala na zwiększenie wykrywalności raka piersi. Ponadto, tomosynteza zmniejsza ryzyko błędnego wykrycia zmiany, gdy w rzeczywistości ona nie występuje, czyli zmniejsza odsetek wyników tzw. fałszywie dodatnich.

Jak wygląda badanie z wykorzystaniem mammografii 3D?

Badanie mammografii 3D w swoim przebiegu nie różni się za bardzo od standardowej mammografii. Po wejściu do gabinetu należy rozebrać się od pasa w górę, a następnie podejść do aparatu. Osoba wykonująca badanie ułoży pierś na podstawce mammografu (aparatu diagnostycznego), a następnie opuści płytkę, spłaszczając pierś. Ucisk może powodować dyskomfort, ale jest on konieczny m.in. do zmniejszenia dawki promieniowania. W trakcie badania lampa rentgenowska będzie poruszać się po łuku względem pacjenta, co pozwoli na uzyskanie przekrojów całej piersi.

Mammografia 3D z tomosyntezą trwa przeważnie około 20 minut, natomiast czas oczekiwania na wynik wraz z opisem to średnio dwa tygodnie.

Jakie zmiany w piersi może wykryć mammografia z cyfrową tomosyntezą?

Mammografia cyfrowa 3D może wykryć takie same zmiany jak standardowa mammografia, jednak badanie to charakteryzuje się większym współczynnikiem ich wykrywania. Mammografia z tomosyntezą może wykryć zmianę ogniskową. Taka zmiana widoczna jest jako zagęszczenie, możliwe jest określenie jej kształtu, marginesu oraz gęstości względem otaczającej ją tkanki. Określenie tych cech pozwala na zakwalifikowanie zmiany jako łagodnej lub złośliwej, co wpływa z kolei na wybór metody leczenia. Badanie pozwala również na zaobserwowanie mikro- i makrozwapnień. Zwapnienia mogą być łagodne, niewymagające interwencji oraz złośliwe, które wymagają dalszej diagnostyki w postaci biopsji cienkoigłowej lub gruboigłowej.

Ile kosztuje mammografia 3D? Czy badanie może być refundowane przez NFZ?

Badanie może być refundowane, jeśli placówka ma podpisaną umowę z NFZ lub bierze udział w programach finansowanych z Funduszy Unii Europejskiej. Szczegóły takich działań zazwyczaj znajdują się na stronie internetowej danej placówki lub dysponują nimi pracownicy rejestracji poradni. Najczęściej jednak za badanie trzeba zapłacić z własnej kieszeni. Mammografia 3D z tomosyntezą kosztuje od 100 do 250 zł. Na badanie zarówno wykonywane prywatnie, jak i nieodpłatnie należy uzyskać skierowanie od specjalisty, np. ginekologa lub onkologa.

Wskazania do mammografii tomosyntetycznej. Jak się przygotować do mammografii z wykorzystaniem cyfrowej tomosyntezy?

Wskazaniami do wykonania mammografii 3D z tomosyntezą jest dalsza diagnostyka po wykryciu podejrzanej zmiany w zwykłej mammografii. U kobiet z rozpoznanym rakiem piersi metoda ta może być stosowana dla oceny wieloogniskowości, czyli sprawdzenia, czy rak powstaje w kilku miejscach. Mammografia tomosyntetyczna stosowana jest również przy wykonywaniu biopsji, a także do oceny przedoperacyjnej. Istnieje także możliwość lub konieczność bezpośredniego skierowania pacjentki na tomosyntezę, z pominięciem mammografii klasycznej. Badanie powinno wykonywać się w pierwszej fazie cyklu miesiączkowego, po zakończonej miesiączce – ze względu na mniejszą bolesność piersi w tym okresie. W dniu badania nie należy używać kosmetyków takich jak dezodoranty, kremy czy perfumy – ich drobinki mogą zostać uwidocznione na skanach, co utrudni ocenę obrazu. Przeciwwskazaniem do wykonania badania jest ciąża – jeśli kobieta nie ma stuprocentowej pewności, że nie jest w ciąży, to wcześniej powinna wykonać test ciążowy.

Mammografia 3D nie jest niestety częścią narodowego programu profilaktyki raka piersi. W ramach tego programu można natomiast wykonać klasyczną mammografię. Program obejmuje kobiety między 50. a 69. rokiem życia posiadające ubezpieczenie w NFZ i polega na zapraszaniu ich na wykonywanie bezpłatnego badania raz na 2 lata. Wskazaniami do wykonywania mammografii co roku jest historia raka piersi w rodzinie lub stwierdzenie w badaniach genetycznych mutacji w genach BRCA1 lub BRCA2.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Niedobór żelaza – przyczyny, objawy, skutki oraz leczenie niskiego poziomu żelaza. Dieta i suplementacja żelaza

    Żelazo jest jednym z kluczowych pierwiastków dla prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Niedobór żelaza może wywoływać uciążliwe objawy, jak zmęczenie, senność, nadmierne wypadanie włosów, bóle głowy, może również prowadzić do anemii. Anemię z niedoboru żelaza leczy się podawaniem preparatów doustnych żelaza bądź, w przypadku problemów z wchłanianiem, stosuje się zastrzyki lub wlewy dożylne. Jakie są przyczyny niskiego poziomu żelaza we krwi? Jak powinna wyglądać dieta przy niskim poziomie żelaza?

  • Jakie badania wykonuje się tuż przed porodem?

    Ostatnie tygodnie ciąży to czas narastającego oczekiwania. Zanim dziecko zjawi się na świecie, warto się upewnić, że wszystko jest gotowe. Nie chodzi tylko o niezbędną wyprawkę, ale przede wszystkim o dopełnienie medycznych zaleceń lekarza prowadzącego. Jakie badania obrazowe i biochemiczne należy wykonać tuż przed porodem? Odpowiedzi na te pytania udzielono w niniejszym artykule.

  • FSH – badanie, norma, za wysokie, za niskie. Czy poziom hormonu folikulotropowego wpływa na płodność i rozwój PCOS?

    Badanie poziomu FSH jest jednym z podstawowych oznaczeń, na jakie kieruje się pacjentów podczas prowadzenia procesu diagnostycznego niepłodności, zaburzeń miesiączkowania i owulacji oraz chorób przysadki mózgowej. Norma FSH u kobiet zmienia się w zależności o dnia cyklu miesiączkowego. Na wynik badania hormonu folikulotropowego wpływają również zażywane leki, w tym doustne środki antykoncepcyjne. Z kolei u dzieci, u których na podstawie objawów fizycznych stwierdza się opóźnienie dojrzewania płciowego, zarówno poziom LH, jak i FSH może być obniżony.

  • Prolaktyna (PRL) – badanie, normy, interpretacja wyników. Czy istnieje jeden skuteczny sposób leczenia zaburzeń związanych z właściwym poziomem prolaktyny?

    Badanie poziomu prolaktyny jest wykorzystywane w diagnozowaniu niepłodności u kobiet i mężczyzn, a także w przypadku podejrzenia guza przysadki mózgowej i kontrolowaniu leczenia tej choroby. Normy prolaktyny dla kobiet różnią w zależności od dnia cyklu miesiączkowego, okresu ciąży lub karmienia piersią. Mężczyźni z wysokim poziomem prolaktyny obserwują u siebie spadek libido i zaburzania erekcji, a w skrajnych przypadkach niepłodność. Niedobór prolaktyny jest spotykany rzadko, niemniej u kobiet karmiących może doprowadzić do zaniku produkcji mleka w gruczołach sutkowych. Jak poradzić sobie z zaburzeniami ilości prolaktyny w organizmie, ile kosztuje badanie PRL i czy stres przyczynia się do zaburzeń hormonalnych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Hiperprolaktynemia w wyniku badania. Jak wysoki poziom prolaktyny wpływa na masę ciała, płodność i trądzik?

    Hiperprolaktynemia jest jednym z objawów guza przysadki (łac. prolactinoma), chorób podwzgórza, zaburzeń funkcji gruczołu tarczycowego (np. niewyrównania niedoczynność tarczycy), niewydolności nerek, ale także ciąży. Objawami, które powinny skłonić pacjenta do zbadania poziomu PRL, są zaburzenia miesiączkowania, trudności z zajściem w ciążę, mlekotok, uderzenia gorąca, trądzik lub zauważalnie obniżone libido. Leczenie hiperprolaktynemii polega głównie na farmakoterapii i leczeniu przyczynowym podwyższonego stężenia PRL, czyli choroby, która wywołała ten stan.

  • Rezonans magnetyczny przysadki mózgowej – przebieg badania. Jakie są skutki uboczne MRI przysadki z kontrastem?

    Rezonans magnetyczny (MRI) przysadki mózgowej wykonuje się na podstawie objawów świadczących o guzie gruczołu lub struktur znajdujących się w jego pobliżu. Prześwietlenie jest dwuetapowe – przeprowadzane przed dożylnym podaniem kontrastu i po jego użyciu. Zarówno na badanie wykonywane w ramach refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia, jak i to realizowane z prywatnych środków należy mieć skierowanie lekarskie i aktualny wynik badania kreatyniny, obrazującej wydolność nerek. Ile kosztuje MRI przysadki mózgowej, jak należy się przygotować do prześwietlenia i jakie są objawy podania kontrastu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Leptyna – funkcje i właściwości. Jak wygląda badanie poziomu hormonu sytości? Czy niektórzy są skazani na efekt jojo?

    Leptyna zmniejsza apetyt, dlatego nazywana jest „hormonem sytości”. Produkują ją adipocyty, czyli komórki tłuszczowe organizmu. Przyjmuje się, że osoby, które łatwiej wracają do wagi sprzed odchudzania, czyli borykają się z tzw. efektem jojo, mają podwyższony poziom leptyny i jednocześnie obniżony poziomem greliny, czyli „hormonu głodu”. Leptyna jest nie tylko hormonem skierowanym przeciwko otyłości, ale także bierze udział w szeregu procesów związanych ze wzrastaniem, dojrzewaniem, termogenezą i regulacją ciśnienia krwi. Ponadto wpływa na płodność i status układu immunologicznego. Jak wygląda badanie leptyny, ile kosztuje i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Hormon głodu – grelina. Badanie poziomu greliny a otyłość

    Grelina to silnie wypływający na uczucie głodu hormon białkowy. Jest wydzielana przez komórki dna i trzonu żołądka. Bierze udział w regulowaniu gospodarki węglowodanowo-lipidowej organizmu, wpływa na zmniejszenie wydzielania insuliny w trzustce oraz nasila proces powstawania komórek tłuszczowych (adipocytów). Grelina bierze udział w osteogenezie, pozytywnie wpływa na procesy pamięci długotrwałej i przestrzennej. Za wzrost syntezy hormonu odpowiada m.in. głód, faza folikularna cyklu miesiączkowego, hipoglikemia czy stres, zaś do obniżenia poziomu greliny przyczynia się stan sytości, hiperglikemia, hiperinsulinemia lub uprawianie aktywności fizycznej. Jak wygląda badanie poziomu greliny w Polsce i po co wykonywać oznaczenie poziomu leptyny? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij