Nowoczesna mammografia 3D – jak wygląda badanie z wykorzystaniem cyfrowej tomosyntezy?
Agata Pikulska

Nowoczesna mammografia 3D – jak wygląda badanie z wykorzystaniem cyfrowej tomosyntezy?

Mammografia 3D z tomosyntezą to nowoczesne badanie obrazowe piersi. Dzięki temu prześwietleniu uzyskujemy przejrzysty obraz, w którym poszczególne (patologiczne) struktury nie nakładają się na siebie, co zdecydowanie ułatwia postawienie diagnozy. Mammografia 3D nie jest jeszcze badaniem popularnym i dostępnym w wielu szpitalach czy poradniach. Pacjentka poddająca się obrazowaniu piersi z użyciem tomosyntezy, będzie narażona na nieco mniejszą dawkę promieniowania w porównaniu z klasyczną mammografią. Jak wygląda cyfrowa profilaktyka mammograficzna i diagnostyka raka sutka z użyciem technologii 3D, jakie są wskazania do trójwymiarowej mammografii, ile kosztuje badanie i czy może być refundowane? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Tomosynteza to stosunkowo nowa technika diagnostyczna, służąca do obrazowania piersi. Podczas mammografii 3D z tomosyntezą wykonuje się wiele skanów, których przetworzenie umożliwia uzyskanie trójwymiarowego obrazu, co zwiększa znacznie możliwości diagnostyczne. Metoda ta jest często stosowana jako uzupełnienie standardowej mammografii, jednak nie jest łatwo dostępna. Jakie są zalety tego badania oraz wskazania do jego wykonania?

Czym różni się klasyczna mammografia od mammografii cyfrowej z tomosyntezą?

Mammografia cyfrowa w ostatnich latach wypiera mammografię analogową. Polega ona na uzyskaniu obrazu cyfrowego, który może być przetwarzany na komputerze. Wykonanie mammografii cyfrowej metodą tomosyntezy dodatkowo pozwala na stworzenie trójwymiarowych obrazów. Zamiast 2 zdjęć każdej piersi, jak w zwykłej mammografii, wykonuje się ich wiele pod różnymi kątami – zwiększa to możliwości diagnostyczne i niweluje nakładanie się na siebie tkanek. Co istotne, dawka promieniowania rentgenowskiego nie jest jednak dużo wyższa niż w normalnej mammografii. Pacjentki oraz pacjenci (mężczyźni również mogą zachorować na raka piersi) zastanawiają się, jaka metoda diagnostyczna jest dla nich właściwa – mammografia czy USG piersi. Głównym kryterium jest wiek – u osób poniżej 40. roku życia, ze względu na przewagę tkanki gruczołowej w piersiach, metodą z wyboru jest ultrasonografia. Mammografia piersi różni się od USG wykorzystywaniem promieniowania rentgenowskiego – w USG wykorzystuje się ultradźwięki, które są bezpieczniejsze dla pacjenta. Mammografia jest jednak jedynym badaniem, które może wykryć zwapnienia w piersiach. Wykonanie pierwszej mammografii zalecane jest między 40. a 50. rokiem życia, natomiast w przypadku zaobserwowania niepokojących objawów, np. wycieku z brodawki, zmiany wielkości piersi czy wyczuwalnego guzka w samobadniu piersi, należy jak najszybciej udać się do lekarza.

Zalety tomosyntezy

Dzięki zastosowaniu metody tomosyntezy uzyskuje się obrazy trójwymiarowe, co znacznie zwiększa czułość badania – szczególnie w przypadku piersi o budowie gruczołowej, których diagnostyka w zwykłej mammografii jest utrudniona. Metoda ta eliminuje nakładanie się tkanek i pozwala na ocenę całej piersi, a nie tylko podejrzanej zmiany. Badania wykazały, że zastosowanie techniki tomosyntezy pozwala na zwiększenie wykrywalności raka piersi. Ponadto, tomosynteza zmniejsza ryzyko błędnego wykrycia zmiany, gdy w rzeczywistości ona nie występuje, czyli zmniejsza odsetek wyników tzw. fałszywie dodatnich.

Jak wygląda badanie z wykorzystaniem mammografii 3D?

Badanie mammografii 3D w swoim przebiegu nie różni się za bardzo od standardowej mammografii. Po wejściu do gabinetu należy rozebrać się od pasa w górę, a następnie podejść do aparatu. Osoba wykonująca badanie ułoży pierś na podstawce mammografu (aparatu diagnostycznego), a następnie opuści płytkę, spłaszczając pierś. Ucisk może powodować dyskomfort, ale jest on konieczny m.in. do zmniejszenia dawki promieniowania. W trakcie badania lampa rentgenowska będzie poruszać się po łuku względem pacjenta, co pozwoli na uzyskanie przekrojów całej piersi.

Mammografia 3D z tomosyntezą trwa przeważnie około 20 minut, natomiast czas oczekiwania na wynik wraz z opisem to średnio dwa tygodnie.

Polecane dla Ciebie

Jakie zmiany w piersi może wykryć mammografia z cyfrową tomosyntezą?

Mammografia cyfrowa 3D może wykryć takie same zmiany jak standardowa mammografia, jednak badanie to charakteryzuje się większym współczynnikiem ich wykrywania. Mammografia z tomosyntezą może wykryć zmianę ogniskową. Taka zmiana widoczna jest jako zagęszczenie, możliwe jest określenie jej kształtu, marginesu oraz gęstości względem otaczającej ją tkanki. Określenie tych cech pozwala na zakwalifikowanie zmiany jako łagodnej lub złośliwej, co wpływa z kolei na wybór metody leczenia. Badanie pozwala również na zaobserwowanie mikro- i makrozwapnień. Zwapnienia mogą być łagodne, niewymagające interwencji oraz złośliwe, które wymagają dalszej diagnostyki w postaci biopsji cienkoigłowej lub gruboigłowej.

Ile kosztuje mammografia 3D? Czy badanie może być refundowane przez NFZ?

Badanie może być refundowane, jeśli placówka ma podpisaną umowę z NFZ lub bierze udział w programach finansowanych z Funduszy Unii Europejskiej. Szczegóły takich działań zazwyczaj znajdują się na stronie internetowej danej placówki lub dysponują nimi pracownicy rejestracji poradni. Najczęściej jednak za badanie trzeba zapłacić z własnej kieszeni. Mammografia 3D z tomosyntezą kosztuje od 100 do 250 zł. Na badanie zarówno wykonywane prywatnie, jak i nieodpłatnie należy uzyskać skierowanie od specjalisty, np. ginekologa lub onkologa.

Mammografia cyfrowa – wskazanie, przygotowanie do badania

Wskazaniami do wykonania mammografii 3D z tomosyntezą jest dalsza diagnostyka po wykryciu podejrzanej zmiany w zwykłej mammografii. U kobiet z rozpoznanym rakiem piersi metoda ta może być stosowana dla oceny wieloogniskowości, czyli sprawdzenia, czy rak powstaje w kilku miejscach. Mammografia tomosyntetyczna stosowana jest również przy wykonywaniu biopsji, a także do oceny przedoperacyjnej. Istnieje także możliwość lub konieczność bezpośredniego skierowania pacjentki na tomosyntezę, z pominięciem mammografii klasycznej. Badanie powinno wykonywać się w pierwszej fazie cyklu miesiączkowego, po zakończonej miesiączce – ze względu na mniejszą bolesność piersi w tym okresie. W dniu badania nie należy używać kosmetyków takich jak dezodoranty, kremy czy perfumy – ich drobinki mogą zostać uwidocznione na skanach, co utrudni ocenę obrazu. Przeciwwskazaniem do wykonania badania jest ciąża – jeśli kobieta nie ma stuprocentowej pewności, że nie jest w ciąży, to wcześniej powinna wykonać test ciążowy.

Sprawdź, jakie testy ciążowe znajdziesz na DOZ.pl

 

Mammografia 3D nie jest niestety częścią Narodowego Programu Profilaktyki Raka Piersi. W ramach tego programu można natomiast wykonać klasyczną mammografię. Program obejmuje kobiety między 50. a 69. rokiem życia posiadające ubezpieczenie w NFZ i polega na zapraszaniu ich na wykonywanie bezpłatnego badania raz na 2 lata. Wskazaniami do wykonywania mammografii co roku jest historia raka piersi w rodzinie lub stwierdzenie w badaniach genetycznych mutacji w genach BRCA1 lub BRCA2.
  1. K. Matuszewski i in., Mammografia 3D z tomosyntezą. Kontrola jakości – regulacje  prawne i metodyka pomiaru średniej dawki gruczołowej, „Letters in Oncology Science”, 16 (1) 2019.
  2. B. Pruszyński i in., Radiologia: diagnostyka obrazowa, RTG, TK, USG i MR, Warszawa 2014.
  3. A. Cieszanowski, Diagnostyka obrazowa. Układ moczowo-płciowy, gruczoł piersiowy i gruczoły wewnętrznego wydzielania, Warszawa 2014.
  4. M. Morrow i in., Przypadek 8-2013: 48-letniakobieta z rakiem in situ piersi, „Onkologia po Dyplomie”, 10 (2) 2013.
  5. B. Bobek-Billewicz i in., Rola mammografii metodą rezonansu magnetycznego w diagnostyce raka piersi, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Onkologicznego NOWOTWORY”, 2 (3) 2017.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • USG jąder – jak wygląda badanie? Jak się do niego przygotować?

    Wykonanie USG jąder pozwala ocenić zarówno stan jąder, najądrzy, jak i całej moszny. Jest bardzo pomocnym badaniem w sytuacji podejrzenia chorób jąder, takich jak żylaki powózka nasiennego, guz jądra, skręt i przyczepka jądra czy wodniaki. Ultrasonografia to metoda ogólnie dostępna, pozwalającą na szybką diagnozę niepokojących objawów męskiej strefy intymnej oraz na szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia. Jak wygląda USG jąder i jak się do niego przygotować?

  • Prolaktyna (PRL) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie poziomu prolaktyny jest wykorzystywane w diagnozowaniu niepłodności u kobiet i mężczyzn, a także w przypadku podejrzenia guza przysadki mózgowej i kontrolowaniu leczenia tej choroby. Normy prolaktyny dla kobiet różnią w zależności od dnia cyklu miesiączkowego, okresu ciąży lub karmienia piersią. Mężczyźni z wysokim poziomem prolaktyny obserwują u siebie spadek libido i zaburzania erekcji, a w skrajnych przypadkach niepłodność. Niedobór prolaktyny jest spotykany rzadko, niemniej u kobiet karmiących może doprowadzić do zaniku produkcji mleka w gruczołach sutkowych. Jak poradzić sobie z zaburzeniami ilości prolaktyny w organizmie, ile kosztuje badanie PRL i czy stres przyczynia się do zaburzeń hormonalnych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Lipaza trzustkowa (ALP)– badanie enzymu trzustkowwego. Normy, podwyższona, obniżona

    Badanie poziomu lipazy (ALP) pozwala ocenić ewentualne choroby trzustki, które objawiają się na przykład jako ból po lewej stronie brzucha, najczęściej pół godziny po spożytym posiłku lub po wypiciu alkoholu. To proste oznaczenie polegające na analizie próbki krwi żylnej, oddanej w punkcie pobrań na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Ile kosztuje badanie lipazy trzustkowej, które parametry należy dodatkowo sprawdzić wraz z analizą enzymów trzustkowych i jakie są normy ALP? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czy mutacja genu MTHFR może być przyczyną pornień nawykowych i zakrzepicy?

    Genotyp genu MTHFR pośrednio wpływa na metabolizm i przyswajanie kwasu foliowego w organizmie człowieka. Mutacja w genie MTHFR jest łączona z występowaniem u pacjenta tendencji do nadkrzepliwości i zakrzepicy, nowotworów bądź zwiększonego ryzyka chorób układu krążenia. Doniesienia te jednak bywają sprzeczne i nie znajdują przełożenia na rekomendacje specjalistów w sprawie wdrożenia profilaktycznej diagnostyki mutacji w genie MTHFR. Kwestia niedoborów kwasu foliowego jest szczególnie istotna w planowaniu ciąży, diagnostyce niepowodzeń położniczych i trudności z utrzymaniem ciąży, a także przy ustalaniu przyczyn urodzenia dziecka z wadą cewy nerwowej.

  • Jak rozpoznać toczeń rumieniowaty układowy?

    Toczeń rumieniowaty układowy, podobnie jak inne choroby układowe tkanki łącznej, jest przewlekłą chorobą nieuleczalną, którą można zdiagnozować m.in. dzięki badaniu przeciwciał ANA. Nie można nigdy samodzielnie interpretować wyników analiz, polegać na informacjach i zdjęciach zamieszczanych na internetowych forach oraz bagatelizować objawów. Diagnostyka tocznia jest bardzo złożonym procesem, który wymaga wyjątkowo indywidualnego podejścia do każdego pacjenta.

  • Testy DNA na ojcostwo – jak wygląda badanie, ile kosztuje i kiedy można je wykonać?

    Testy na ojcostwo wykonywane są od lat 80. XX wieku. Przez lata zmieniały się techniki inżynierii genetycznej, dzięki którym możliwe stało się ustalenie lub wykluczenie ewentualnego rodzicielstwa. Obecnie nie ma konieczności czekania z wykonaniem badań aż do momentu narodzin dziecka, ponieważ może je wykonać jeszcze na etapie rozwoju płodowego. Jak wygląda badanie? Skąd pobrać próbkę do testu i ile on kosztuje?

  • Cytologia płynna (LBC) a tradycyjna – która jest bardziej dokładna? Cena, refundacja

    Regularnie wykonywana cytologia pomaga uniknąć zachorowania na raka szyjki macicy. Przez wiele lat była ona wykonywana jedynie w formie szkiełkowej. W 2016 roku Polskie Towarzystwo Patologów (PTP) wnioskowało do Ministerstwa Zdrowia o zmianę standardów diagnostycznych na bardziej dokładne i czułe, czyli na cytologię na podłożu płynnym, nazywanej w skrócie LBC. Jak wygląda cytologia płynna i czym różni się od klasycznej metody diagnostycznej?  Czy cytologia na podłożu płynnym jest refundowana przez NFZ?

  • Jakie badania powinna wykonać kobieta po 40-stce?

    Zaczynając czwartą dekadę życia, dobrze jest wykonać badania kontrolne organizmu. Część z nich będzie taka sama dla kobiety i mężczyzny, niemniej istnieją także te, które powinna wykonać jedynie kobieta. Mówimy tu zarówno o oznaczeniach laboratoryjnych, jak i obrazowych. Które badania powinna wykonać kobieta po ukończeniu 40. roku życia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij