Nowoczesna mammografia 3D – jak wygląda badanie z wykorzystaniem cyfrowej tomosyntezy?
Agata Pikulska

Nowoczesna mammografia 3D – jak wygląda badanie z wykorzystaniem cyfrowej tomosyntezy?

Mammografia 3D z tomosyntezą to nowoczesne badanie obrazowe piersi. Dzięki temu prześwietleniu uzyskujemy przejrzysty obraz, w którym poszczególne (patologiczne) struktury nie nakładają się na siebie, co zdecydowanie ułatwia postawienie diagnozy. Mammografia 3D nie jest jeszcze badaniem popularnym i dostępnym w wielu szpitalach czy poradniach. Pacjentka poddająca się obrazowaniu piersi z użyciem tomosyntezy będzie narażona na nieco mniejszą dawkę promieniowania w porównaniu z klasyczną mammografią. Jak wygląda cyfrowa profilaktyka mammograficzna i diagnostyka raka sutka z użyciem technologii 3D, jakie są wskazania do trójwymiarowej mammografii, ile kosztuje badanie i czy może być refundowane? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Tomosynteza to stosunkowo nowa technika diagnostyczna, służąca do obrazowania piersi. Podczas mammografii 3D z tomosyntezą wykonuje się wiele skanów, których przetworzenie umożliwia uzyskanie trójwymiarowego obrazu, co znacznie zwiększa możliwości diagnostyczne. Metoda ta jest często stosowana jako uzupełnienie standardowej mammografii, jednak nie jest łatwo dostępna. Jakie są zalety tego badania oraz wskazania do jego wykonania?

Czym różni się klasyczna mammografia od mammografii cyfrowej z tomosyntezą?

Mammografia cyfrowa w ostatnich latach wypiera mammografię analogową. Polega ona na uzyskaniu obrazu cyfrowego, który może być przetwarzany na komputerze. Wykonanie mammografii cyfrowej metodą tomosyntezy dodatkowo pozwala na stworzenie trójwymiarowych obrazów. Zamiast 2 zdjęć każdej piersi, jak w zwykłej mammografii, wykonuje się ich wiele pod różnymi kątami – zwiększa to możliwości diagnostyczne i niweluje nakładanie się na siebie tkanek. Co istotne, dawka promieniowania rentgenowskiego nie jest jednak dużo wyższa niż w normalnej mammografii. Pacjentki oraz pacjenci (mężczyźni również mogą zachorować na raka piersi) zastanawiają się, jaka metoda diagnostyczna jest dla nich właściwa – mammografia czy USG piersi. Głównym kryterium jest wiek – u osób poniżej 40. roku życia, ze względu na przewagę tkanki gruczołowej w piersiach, metodą z wyboru jest ultrasonografia. Mammografia piersi różni się od USG wykorzystywaniem promieniowania rentgenowskiego – w USG wykorzystuje się ultradźwięki, które są bezpieczniejsze dla pacjenta. Mammografia jest jednak jedynym badaniem, które może wykryć zwapnienia w piersiach. Wykonanie pierwszej mammografii zalecane jest między 40. a 50. rokiem życia, natomiast w przypadku zaobserwowania niepokojących objawów, np. wycieku z brodawki, zmiany wielkości piersi czy wyczuwalnego guzka w samobadaniu piersi, należy jak najszybciej udać się do lekarza.

Zalety tomosyntezy

Dzięki zastosowaniu metody tomosyntezy uzyskuje się obrazy trójwymiarowe, co znacznie zwiększa czułość badania – szczególnie w przypadku piersi o budowie gruczołowej, których diagnostyka w zwykłej mammografii jest utrudniona. Metoda ta eliminuje nakładanie się tkanek i pozwala na ocenę całej piersi, a nie tylko podejrzanej zmiany. Badania wykazały, że zastosowanie techniki tomosyntezy pozwala na zwiększenie wykrywalności raka piersi. Ponadto tomosynteza zmniejsza ryzyko błędnego wykrycia zmiany, gdy w rzeczywistości ona nie występuje, czyli zmniejsza odsetek wyników tzw. fałszywie dodatnich.

Jak wygląda badanie z wykorzystaniem mammografii 3D?

Badanie mammografii 3D w swoim przebiegu nie różni się zbytnio od standardowej mammografii. Po wejściu do gabinetu należy rozebrać się od pasa w górę, a następnie podejść do aparatu. Osoba wykonująca badanie ułoży pierś na podstawce mammografu (aparatu diagnostycznego), a następnie opuści płytkę, spłaszczając pierś. Ucisk może powodować dyskomfort, ale jest on konieczny m.in. do zmniejszenia dawki promieniowania. W trakcie badania lampa rentgenowska będzie poruszać się po łuku względem pacjenta, co pozwoli na uzyskanie przekrojów całej piersi.

Mammografia 3D z tomosyntezą trwa przeważnie około 20 minut, natomiast czas oczekiwania na wynik wraz z opisem to średnio dwa tygodnie.

Powiązane produkty

Jakie zmiany w piersi może wykryć mammografia z cyfrową tomosyntezą?

Mammografia cyfrowa 3D może wykryć takie same zmiany jak standardowa mammografia, jednak badanie to charakteryzuje się większym współczynnikiem ich wykrywania. Mammografia z tomosyntezą może wykryć zmianę ogniskową. Taka zmiana widoczna jest jako zagęszczenie, możliwe jest określenie jej kształtu, marginesu oraz gęstości względem otaczającej ją tkanki. Określenie tych cech pozwala na zakwalifikowanie zmiany jako łagodnej lub złośliwej, co wpływa z kolei na wybór metody leczenia. Badanie pozwala również na zaobserwowanie mikro- i makrozwapnień. Zwapnienia mogą być łagodne, niewymagające interwencji oraz złośliwe, które wymagają dalszej diagnostyki w postaci biopsji cienkoigłowej lub gruboigłowej.

Ile kosztuje mammografia 3D? Czy badanie może być refundowane przez NFZ?

Badanie może być refundowane, jeśli placówka ma podpisaną umowę z NFZ lub bierze udział w programach finansowanych z Funduszy Unii Europejskiej. Szczegóły takich akcji zazwyczaj znajdują się na stronie internetowej danej placówki lub dysponują nimi pracownicy rejestracji poradni. Najczęściej jednak za badanie trzeba zapłacić z własnej kieszeni. Mammografia 3D z tomosyntezą kosztuje od 100 do 250 zł. Na badanie zarówno wykonywane prywatnie, jak i nieodpłatnie należy uzyskać skierowanie od specjalisty, np. ginekologa lub onkologa.

Mammografia cyfrowa – wskazanie, przygotowanie do badania

Wskazaniem do wykonania mammografii 3D z tomosyntezą jest dalsza diagnostyka po wykryciu podejrzanej zmiany w zwykłej mammografii. U kobiet z rozpoznanym rakiem piersi metoda ta może być stosowana dla oceny wieloogniskowości, czyli sprawdzenia, czy rak powstaje w kilku miejscach. Mammografia z tomosyntezą stosowana jest również przy wykonywaniu biopsji, a także do oceny przedoperacyjnej. Istnieje też możliwość lub nawet konieczność bezpośredniego skierowania pacjentki na tomosyntezę z pominięciem mammografii klasycznej. Badanie powinno wykonywać się w pierwszej fazie cyklu miesiączkowego, po zakończonej miesiączce – ze względu na mniejszą bolesność piersi w tym okresie. W dniu badania nie należy używać kosmetyków, takich jak dezodoranty, kremy czy perfumy – ich drobinki mogą zostać uwidocznione na skanach, co utrudni ocenę obrazu. Przeciwwskazaniem do wykonania badania jest ciąża – jeśli kobieta nie ma stuprocentowej pewności, że nie jest w ciąży, to wcześniej powinna wykonać test ciążowy.

Mammografia 3D nie jest niestety częścią Narodowego Programu Profilaktyki Raka Piersi. W ramach tego programu można natomiast wykonać klasyczną mammografię. Program obejmuje kobiety między 50. a 69. rokiem życia, posiadające ubezpieczenie w NFZ, i polega na zapraszaniu ich na wykonywanie bezpłatnego badania raz na 2 lata. Wskazaniem do wykonywania mammografii co roku jest historia raka piersi w rodzinie bądź stwierdzenie w badaniach genetycznych mutacji w genach BRCA1 lub BRCA2.

  1. K. Matuszewski i in., Mammografia 3D z tomosyntezą. Kontrola jakości – regulacje prawne i metodyka pomiaru średniej dawki gruczołowej, „Letters in Oncology Science”, 16 (1) 2019.
  2. B. Pruszyński i in., Radiologia: diagnostyka obrazowa, RTG, TK, USG i MR, Warszawa 2014.
  3. A. Cieszanowski, Diagnostyka obrazowa. Układ moczowo-płciowy, gruczoł piersiowy i gruczoły wewnętrznego wydzielania, Warszawa 2014.
  4. M. Morrow i in., Przypadek 8-2013: 48-letnia kobieta z rakiem in situ piersi, „Onkologia po Dyplomie”, 10 (2) 2013.
  5. B. Bobek-Billewicz i in., Rola mammografii metodą rezonansu magnetycznego w diagnostyce raka piersi, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Onkologicznego NOWOTWORY”, 2 (3) 2017.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Podwyższona prolaktyna (hiperprolaktynemia) – przyczyny i objawy

    Hiperprolaktynemia może być jednym z objawów guza przysadki (łac. prolactinoma), chorób podwzgórza, zaburzeń funkcji gruczołu tarczycowego (np. niewyrównania niedoczynności tarczycy), niewydolności nerek, ale także ciąży. Objawami, które powinny skłonić pacjenta do zbadania poziomu PRL, są zaburzenia miesiączkowania, trudności z zajściem w ciążę, mlekotok, uderzenia gorąca, trądzik lub zauważalnie obniżone libido. Leczenie hiperprolaktynemii polega głównie na farmakoterapii i leczeniu przyczynowym podwyższonego stężenia PRL, czyli choroby, która wywołała ten stan.

  • APTT – czas kaolinowo-kefalinowy, normy i wskazania. Kiedy należy wykonać badanie?

    APTT to jeden z parametrów krwi, którego oznaczenie jest bardzo ważne w ocenie stopnia krzepliwości krwi pacjenta, u którego planowana jest operacja chirurgiczna lub który jest leczony z powodu chorób natury zakrzepowo-zatorowej. Niezwykle istotnym czynnikiem wpływającym na czas częściowej tromboplastyny po aktywacji mogą być choroby wątroby lub zaburzenia ilości witaminy K w organizmie. Jak wygląda badanie APTT, czy jest refundowane i jak się do niego przygotować?

  • D-dimery – wskazania, normy, podwyższone. Poziom d-dimerów a zakrzepica

    Badanie d-dimerów we krwi jest jednym z głównych parametrów wykorzystywanych w diagnostyce chorób zakrzepowych takich jak zakrzepica żył głębokich dolnych czy zatorowość płucna. Skrzepy krwi znajdujące się w naczyniach krwionośnych mogą zamknąć światło tych przewodów i doprowadzić w ten sposób do bardzo poważnych komplikacji zdrowotnych. Wyróżnia się cztery podstawowe metody oznaczania stężenia d-dimerów we krwi (metoda lateksowa, immunoenzymatyczna, aglutynacji pełnej krwi i wykorzystująca przeciwciała znakowane technetem). Kiedy wykonać badanie, ile kosztuje oznaczenie stężenia d-dimerów, jak się do niego przygotować? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

  • Erytropoetyna (EPO) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie erytropoetyny (EPO) jest wskazane podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób krwi i nerek. Dzięki analizie poziomu erytropoetyny możliwe jest kontrolowanie odpowiedzi na wdrożone leczenie anemii, nadkrwistości i niedokrwistości. Wysoki poziom EPO jest charakterystyczny dla sportowców, którzy swoje treningi odbywają w terenach górskich, ale także, co ciekawe, dla osób palących papierosy. Badanie poziomu erytropoetyny często towarzyszy analizie morfologii krwi i hematokrytowi. Jaka jest norma EPO we krwi, czy do badania erytropoetyny należy zgłosić się na czczo i czy stosowanie EPO przez sportowców jest równoznaczne ze stosowaniem dopingu? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kolposkopia – jak wygląda badanie? Wskazanie, przebieg, interpretacja wyników

    Kolposkopia to łatwe i nieinwazyjne badanie, wykonywane przez lekarza ginekologa, które pozwala na ocenę szyjki macicy, pochwy oraz sromu pod kątem zmian przednowotworowych i nowotworowych, pobranie celowanego materiału oraz ułatwienie decyzji co do dalszego postępowania. Badanie to może być wykonywane zarówno na NFZ, jak i prywatnie. Jak wygląda kolposkopia? Czy kolposkopia boli?

  • Cholesterol całkowity – badanie, norma i interpretacja wyników

    Badanie poziomu cholesterolu całkowitego to jedno z podstawowych badań, które ocenia ogólny poziom cholesterolu we krwi. Cholesterol całkowity to suma cholesterolu LDL (lipoproteiny o niskiej gęstości), cholesterolu HDL (lipoproteiny o wysokiej gęstości) oraz cholesterolu VLDL (lipoproteiny o bardzo niskiej gęstości).

  • Badanie poziomu witaminy D, metabolit 25(OH). Normy, cena, interpretacja wyników

    Witamina D bierze udział w gospodarce wapniowo-fosforanowej organizmu, wpływa również na prawidłową budowę i funkcję kości. Oznaczenie poziomu witaminy D ma zastosowanie m.in. w diagnostyce i leczeniu osteoporozy, osteomalacji i krzywicy, chorób wątroby i nerek, a także w monitorowaniu leczenia kortykosteroidami, lekami immunosupresyjnymi i przeciwpadaczkowymi oraz suplementacji witaminą D u pacjentów, którym ją zlecono.

  • Rytm zatokowy: badanie EKG, rytm miarowy, przyspieszony i zwolniony – co to oznacza?

    Rytm zatokowy to podstawowy i prawidłowy rytm pracy serca. Może być niekiedy przyspieszony lub zbyt wolny. Mówi się wtedy o tachykardii lub bradykardii zatokowej.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij