×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Choroba Stilla – przyczyny, objawy, leczenie

Choroba Stilla to rzadka autoimmunologiczna choroba układowa atakująca tkanki miękkie stawów, co prowadzi do powstawania stanów zapalnych w ich obrębie. Choroba Stilla dotyka przeważnie dzieci i młodzież poniżej 16. roku życia, choć mogą na nią chorować także dorośli. Objawy schorzenia to przede wszystkim ból stawów i plamisto–grudkowa wysypka. W jaki sposób leczy się chorobę Stilla?

Choroba Stilla – na czym polega? 

Choroba Stilla to dosyć rzadka choroba, która występuje na całym świecie niezależnie od płci (dziewczynki i młode kobiety chorują częściej) w przedziale wiekowym do 16 r.ż. oraz u dorosłych. Jest to układowy proces zapalny bardzo trudny do diagnozowania. Schorzenie należy do grupy chorób układowych reumatycznych autoimmunologicznych – organizm chorego zaczyna sam atakować tkanki miękki organizmu (głównie stawy), ale także ma wpływ na inne narządy, prowadząc do wielu zmian i powikłań. 

Choroba Stilla występująca u dzieci jest układową formą młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów, a u dorosłych jest układowym zapalnym schorzeniem o nieznanej etiologii, które często jest kolejnym zaostrzeniem choroby wieku młodzieńczego lub dziecięcego jako wznowa. 

Choroba Stilla – przyczyny 

Nie jest poznana przyczyna powstawania choroby Stilla. Istnieją pewne opracowania mówiące o tym, że przyczyna może leżeć w genetycznych predyspozycjach do zachorowania. Podejrzewa się, że wpływ na pojawienie się schorzenia mogą mieć czynniki infekcyjne, które wywołuje wirus różyczki, echowirus 7, wirus świnki, wirus Epsteina i Barr, cytomegalowirus, wirusy grypy i paragrypy, parowirus B19, wirusy z grupy coxsackie B4, adenowirusy, wirus opryszczki 6, wirus HBV i HCV, a także zakażenia mykoplazmami, chlamydiami, pałeczkami brucelozy, borelii oraz yersini. 

Choroba Stilla może przebiegać na trzy sposoby: 

  • jako pojedynczy epizod z ostrym układowym przebiegiem (gorączka, hepatosplenomegalia, zajęcie błon surowiczych i wysypka skórna, np. na nadgarstkach, biodrach lub udach u dorosłych) z remisją w ciągu 1 roku po zachorowaniu, 
  • jako nawracające epizody zaostrzeń, niekoniecznie z zajęciem stawów, z osiągnięciem całkowitej remisji między nawrotami, 
  • jako przewlekła, aktywna postać z zajęciem przede wszystkim stawów, prowadząc do ich dużego uszkodzenia, a nawet niepełnosprawności.

Choroba Stilla – objawy 

Początek w zespole Stilla jest zazwyczaj bardzo ostry i przebiega dynamicznie. Towarzyszy mu wysoka, trwająca kilka godzin gorączka przekraczająca 39 st. Może ona ustępować samoistnie nawet bez podania leków przeciwgorączkowych (jest to jeden z objawów choroby). Kolejnym objawem są bóle stawów i wystąpienie plamisto–grudkowej wysypki, najczęściej na kończynach i tułowiu, która może mieć charakter swędzący. Przez to mylona jest ona z reakcją alergiczną organizmu. 

Objawy stawowe występują właściwie u wszystkich chorych i dotyczą głownie stawów kolanowych, skokowych, nadgarstkowych, łokciowych i są one mało nasilone. Jednak wraz z rozwojem choroby wzrasta ból w tych stawach i wysięk, pojawiają się zmiany strukturalne oraz osłabienie mięśniowe. Wysypka na stawach i ból stawów u dorosłych powinny być diagnozowane w kierunku choroby Stilla.

Należy dodać, że w obrębie stawów nadgarstka nawet po roku może dochodzić do całkowitego zrośnięcia szpar stawowych. Jeśli chodzi o objawy ze strony innych układów, to występuje zapalenie gardła oraz powiększenie śledziony i wątroby.  

Choroba Stilla – leczenie 

Proces leczenia choroby Stilla to przede wszystkim postawienie prawidłowego rozpoznania. Choroba bowiem często jest początkowo mylona i powinna być różnicowana z gorączką septyczną. Przy wykonywaniu badań laboratoryjnych krwi, jak i badań obrazowych (tomografia komputerowa, rentgen) nie ma widocznych charakterystycznych dla wszystkich chorych wyników. Istnieje kilka klasyfikacji potwierdzających kryteria rozpoznania schorzenia, jednak cały czas prowadzone są obserwacje i badania epidemiologiczne nad stworzeniem jednego systemu diagnozy tej choroby. 

W ostrej fazie choroby leczenie polega na łagodzeniu objawów. Podawane są niesteroidowe leki przeciwzapalne i przeciwbólowe na obniżenie gorączki i bóle stawów. Przy silnym bólu lekarz może zastosować leki opioidowe, a przy braku poprawy glikokortykosteroidy hamujące procesy zapalne. W leczeniu przewlekłym choroby Stilla u dorosłych pacjentów podawane są leki modyfikujące przebieg choroby oraz leki biologiczne. 

Rokowanie zależne jest od tempa rozwoju choroby oraz indywidualnej predyspozycji do reagowania na leczenie. Szybkie zajęcie dużych stawów oraz narządów wewnętrznych i duży proces degeneracyjny stawów mogą prowadzić do niepełnosprawności pacjenta. 

Choroba Stilla – rehabilitacja 

Rehabilitacja w chorobie Stilla to jeden z głównych elementów procesu leczenia. Aby zapobiec deformacjom stawowym i przeciwdziałać skutkom choroby, takim jak utrudnione poruszanie się i ograniczenia ruchomości w stawach, stosowane są zarówno procedury ruchowe, jak i fizykoterapia. Aby zmniejszyć ból pacjenta, stosowane są zabiegi elektrostymulacji, laser, krioterapia, magnetoterapia i ciepłolecznictwo. Zestawy ćwiczeń w chorobie Stilla dobierane powinny być indywidualnie przez fizjoterapeutę do możliwości, wieku i zaawansowania choroby pacjenta. 

W powrocie do zdrowia ważne jest także wsparcie innych osób, które zagają się z chorobą. Można je znaleźć na forum osób z chorobą Stilla lub u psychoterapeuty.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. Miczke A., Waśniewski M., Straburzyńska–Migaj E., Zapalenie mięśnia sercowego jako pierwszy objaw choroby Stilla u dorosłych, „Kardiol Pol” 2009, nr 67, s. 884–886. 
  2. Dilhuydy M. S., Vatan R., Etienne G., Prolonged efficacy of infliximab for refractory adult–onset Still’s disease, „Clin Exp Rheumatol” 2005, nr 23, s. 121–122. 
  3. Lahiri M., Teng G. G., A case of refractory adult–onset Still’s disease treated with anakinra, „Int J Rheum Dis” 2010, nr 13, s. 36–41 

Podziel się: