Choroba Stilla – przyczyny, objawy, leczenie

Choroba Stilla to rzadka autoimmunologiczna choroba układowa atakująca tkanki miękkie stawów, co prowadzi do powstawania stanów zapalnych w ich obrębie. Choroba Stilla dotyka przeważnie dzieci i młodzież poniżej 16. roku życia, choć mogą na nią chorować także dorośli. Objawy schorzenia to przede wszystkim ból stawów i plamisto–grudkowa wysypka. W jaki sposób leczy się chorobę Stilla?

Choroba Stilla – na czym polega? 

Choroba Stilla to dosyć rzadka choroba, która występuje na całym świecie niezależnie od płci (dziewczynki i młode kobiety chorują częściej) w przedziale wiekowym do 16 r.ż. oraz u dorosłych. Jest to układowy proces zapalny bardzo trudny do diagnozowania. Schorzenie należy do grupy chorób układowych reumatycznych autoimmunologicznych – organizm chorego zaczyna sam atakować tkanki miękki organizmu (głównie stawy), ale także ma wpływ na inne narządy, prowadząc do wielu zmian i powikłań. 

Choroba Stilla występująca u dzieci jest układową formą młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów, a u dorosłych jest układowym zapalnym schorzeniem o nieznanej etiologii, które często jest kolejnym zaostrzeniem choroby wieku młodzieńczego lub dziecięcego jako wznowa. 

Choroba Stilla – przyczyny 

Nie jest poznana przyczyna powstawania choroby Stilla. Istnieją pewne opracowania mówiące o tym, że przyczyna może leżeć w genetycznych predyspozycjach do zachorowania. Podejrzewa się, że wpływ na pojawienie się schorzenia mogą mieć czynniki infekcyjne, które wywołuje wirus różyczki, echowirus 7, wirus świnki, wirus Epsteina i Barr, cytomegalowirus, wirusy grypy i paragrypy, parowirus B19, wirusy z grupy coxsackie B4, adenowirusy, wirus opryszczki 6, wirus HBV i HCV, a także zakażenia mykoplazmami, chlamydiami, pałeczkami brucelozy, borelii oraz yersini. 

Choroba Stilla może przebiegać na trzy sposoby: 

• jako pojedynczy epizod z ostrym układowym przebiegiem (gorączka, hepatosplenomegalia, zajęcie błon surowiczych i wysypka skórna, np. na nadgarstkach, biodrach lub udach u dorosłych) z remisją w ciągu 1 roku po zachorowaniu, 
• jako nawracające epizody zaostrzeń, niekoniecznie z zajęciem stawów, z osiągnięciem całkowitej remisji między nawrotami, 
• jako przewlekła, aktywna postać z zajęciem przede wszystkim stawów, prowadząc do ich dużego uszkodzenia, a nawet niepełnosprawności.

Choroba Stilla – objawy 

Początek w zespole Stilla jest zazwyczaj bardzo ostry i przebiega dynamicznie. Towarzyszy mu wysoka, trwająca kilka godzin gorączka przekraczająca 39 st. Może ona ustępować samoistnie nawet bez podania leków przeciwgorączkowych (jest to jeden z objawów choroby). Kolejnym objawem są bóle stawów i wystąpienie plamisto–grudkowej wysypki, najczęściej na kończynach i tułowiu, która może mieć charakter swędzący. Przez to mylona jest ona z reakcją alergiczną organizmu. 

Należy dodać, że w obrębie stawów nadgarstka nawet po roku może dochodzić do całkowitego zrośnięcia szpar stawowych. Jeśli chodzi o objawy ze strony innych układów, to występuje zapalenie gardła oraz powiększenie śledziony i wątroby.  

Choroba Stilla – leczenie 

Proces leczenia choroby Stilla to przede wszystkim postawienie prawidłowego rozpoznania. Choroba bowiem często jest początkowo mylona i powinna być różnicowana z gorączką septyczną. Przy wykonywaniu badań laboratoryjnych krwi, jak i badań obrazowych (tomografia komputerowa, rentgen) nie ma widocznych charakterystycznych dla wszystkich chorych wyników. Istnieje kilka klasyfikacji potwierdzających kryteria rozpoznania schorzenia, jednak cały czas prowadzone są obserwacje i badania epidemiologiczne nad stworzeniem jednego systemu diagnozy tej choroby. 

W ostrej fazie choroby leczenie polega na łagodzeniu objawów. Podawane są niesteroidowe leki przeciwzapalne i przeciwbólowe na obniżenie gorączki i bóle stawów. Przy silnym bólu lekarz może zastosować leki opioidowe, a przy braku poprawy glikokortykosteroidy hamujące procesy zapalne. W leczeniu przewlekłym choroby Stilla u dorosłych pacjentów podawane są leki modyfikujące przebieg choroby oraz leki biologiczne. 

Choroba Stilla – rehabilitacja 

Rehabilitacja w chorobie Stilla to jeden z głównych elementów procesu leczenia. Aby zapobiec deformacjom stawowym i przeciwdziałać skutkom choroby, takim jak utrudnione poruszanie się i ograniczenia ruchomości w stawach, stosowane są zarówno procedury ruchowe, jak i fizykoterapia. Aby zmniejszyć ból pacjenta, stosowane są zabiegi elektrostymulacji, laser, krioterapia, magnetoterapia i ciepłolecznictwo. Zestawy ćwiczeń w chorobie Stilla dobierane powinny być indywidualnie przez fizjoterapeutę do możliwości, wieku i zaawansowania choroby pacjenta. 

W powrocie do zdrowia ważne jest także wsparcie innych osób, które zagają się z chorobą. Można je znaleźć na forum osób z chorobą Stilla lub u psychoterapeuty.