Ból szyi – przyczyny, diagnostyka, leczenie, ćwiczenia
Mateusz Burak

Ból szyi – przyczyny, diagnostyka, leczenie, ćwiczenia

Szyja umożliwia swobodę ruchów, odpowiada za utrzymanie głowy we właściwej pozycji. Ból szyi to częsta dolegliwość, która dotyka dużą grupę osób. Przyczyny bolącej szyi mogą być różne, od przeciążenia i napięcia mięśni, spowodowanego np. wielogodzinną pracą przed komputerem, przez zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego, aż po nowotwór. Sprawdź, jak przebiega diagnostyka bólów szyi, w jaki sposób się je leczy oraz jakie ćwiczenia można zastosować.

Ból szyi – przyczyny

Szyja stanowi anatomiczne połączenie między głową a tułowiem i obręczą barkową. Tutaj zlokalizowane są także początkowe odcinki układu oddechowego, pokarmowego oraz gruczoł wydzielania wewnętrznego zwany tarczycą. Dolegliwości w postaci bólu szyi są jednymi z najczęstszych dysfunkcji narządu ruchu i mogą być wynikiem zaburzeń funkcjonowania wymienionych wcześniej struktur anatomicznych. 

Najczęstszymi przyczynami bólu szyi są jednak dolegliwości przeciążeniowe i strukturalne, a wśród nich: 

  • zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego, 
  • następstwa urazów, 
  • neuralgia nerwu trójdzielnego, 
  • zmiany naczyniowe, 
  • stres prowokujący wzmożone napięcie mięśni szyi. 

U dziecka ból szyi może być spowodowany skrzywieniem kręgosłupa, garbieniem się podczas odrabiania lekcji czy pracy przy komputerze. Boląca szyja może być także wynikiem braku aktywności ruchowej, długotrwałego przesiadywania przed monitorem czy niewłaściwej pozycji podczas snu – ból szyi rano. Powodem może być także intensywne przeciążenie i naciągnięcie tej okolicy.  

W zależności od lokalizacji bólu szyi, za tę dokuczliwość mogą być też odpowiedzialne aktywne punkty spustowe – wyczuwalne jako zgrubiałe pasma włókien mięśniowych. W przypadku bólu przy dotyku z przodu gardła, mogą to być punkty spustowe w strukturze mięśnia mostkowo–sutkowo–obojczykowego, dwubrzuśćcowego czy skrzydłowego przyśrodkowego. Naukowo dowiedziono podłoże psychicznego takich dolegliwości (ból w okolicy szyi może być objawem depresji). Z kolei w przypadku choroby nowotworowej, jaką jest chłoniak Hodgkina, w lokalnych węzłach chłonnych może pojawiać się ból po wypiciu alkoholu. Jest to bardzo charakterystyczny objaw tego schorzenia.

Ból szyi – diagnostyka

W przypadku prozaicznych przyczyn dolegliwości, ból szyi i ból karku zazwyczaj ustępują samoistnie. W przypadku ostrego charakteru dolegliwości, należy zgłosić się do fizjoterapeuty lub lekarza.

Podstawowym narzędziem diagnostycznym jest wywiad z pacjentem. Określa się topografię – ból z przodu, z tyłu, ból szyi z lewej strony, ból szyi z prawej strony, ból po bokach, ból jednostronny... Dokonuje się badania palpacyjnego oraz wykonuje testy oceniające ruchomość i możliwości funkcjonalne. Wzbudzanie wątpliwości co do etiologii, sugeruje specjaliście wykonanie dodatkowych badań obrazowych i diagnostycznych.

Podejrzenie zwyrodnienia kręgów szyjnych, zmian pourazowych zmusza do wykonania zdjęcia rentgenowskiego (RTG). Przewlekłe ból szyi, ramion, barku, karku, budzący chorego w nocy, sugeruje zmiany o charakterze zapalnym z podłożem organicznym i wskazane są wówczas badania obrazowe, takie jak rezonans magnetyczny (MRI) czy tomografia komputerowa (CT) kręgów szyjnych i/lub badania laboratoryjne. Omdlenia czy utrata przytomności przy skręcaniu głowy mogą natomiast oznaczać zaburzenia przepływu krwi w obrębie tętnic szyjnych. Podejrzenie takiej naczyniopochodnej etiologii dolegliwości może oznaczać konieczność badań naczyniowych, jak np. doppler, który pozwala precyzyjnie ocenić stan naczyń krwionośnych. Zaburzenia połykania połączone z bólem w szyi mogą wzbudzać podejrzenia problemów natury gastrologicznej. Zasadne może okazać się zastosowanie diagnostyki w postaci wideofluoroskopii, pH-metrii czy gastroskopii, aby zweryfikować pasaż kęsa pokarmowego, określić wartość pH oraz zrewidować stan przełyku.

Ból szyi – rehabilitacja

Mnogość metod i technik terapeutycznych daje szeroki repertuar możliwości leczenia bólu szyi. Większość z nich posiada udokumentowaną klinicznie skuteczność. W bólach mięśni szyi i szyjnopochodnych bólach głowy szczególnie pomocne mogą być mobilizacje i manipulacje (elementy terapii manualnej).

Terapię przeprowadza się w obszarze segmentów szyjnych i przejścia szyjno–piersiowego. Powoduje to redukcję patologicznego napięcia mięśniowego sprzyjającego rozwojowi zaburzeń obejmujących struktury tkanek miękkich i kostnych. Najlepsze rezultaty przynosi w szyjnopochodnych bólach głowy i takich, które promieniują do barku po lewej i po prawej stronie oraz w przypadku bolącej szyi przy skręcaniu – prawdopodobna przyczyna może być dyskowa.

Terapia tkanek miękkich jest łagodną formą leczenia wykorzystującą wiele technik. Jedną z nich może być masaż mięśni szyi lub poizometryczna relaksacja wykorzystująca zjawisko rozluźnienia tkanek o wzmożonym napięciu po wcześniejszym kilkunastosekundowym skurczu. Interwencja w okolicy szyi dyktuje zastosowanie tej terapii na strukturach jej tylnej części, mięśnia czworobocznego, dźwigacza łopatki, mięśniach pochyłych przednich, środkowych oraz tylnych, często też w obszarze struktur klatki piersiowej.

Zaletą tej metody jest możliwość zastosowania zarówno w stanach ostrych, jak i przewlekłych. Każda dysfunkcja szyi wymaga treningu siłowego. Wykorzystanie właściwie dobranych ćwiczeń fizycznych ma za zadanie wzmocnić mięśnie głębokie szyi. Korzyści z wykonywanych w ten sposób elementów treningu siłowego przynosi największe korzyści ze wszystkich wspomnianych wcześniej sposobów usprawniania. Pozwala złagodzić dolegliwości i zapobiegać ich nawrotom stanowiąc tym samym element profilaktyki.

Wielokrotnie fizjoterapia daje możliwość zastosowania czynników fizykalnych wspomagających zabiegi z obszaru terapii ruchem. Jest to chociażby leczenie zimnem – krioterapia, która oddziałuje analgetycznie, regenerująco i przeciwzapalnie, co ma duże znaczenie w zapaleniach szyi, jej ścięgien oraz w zapaleniach mięśni karku. Wykorzystuje się laseroterapię, elektroterapię, ekspozycję na zmienne pole magnetyczne oraz składowe balneologii. Niektóre z nich mogą być stosowane w domu, jak np. plastry borowinowe, które dzięki wymianie ciepła i zawartości cennych składników mineralnych niwelują napięcie i pozwalają złagodzić ból.

Czasami istnieje konieczność wykorzystania środków farmakologicznych. Jest to klasyczna odpowiedź na pytanie – czym leczyć? Specjalista może zaordynować leki przeciwbólowe w postaci tabletek lub iniekcji oraz maści. Zazwyczaj należą one do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych o działaniu przeciwbólowym i redukującym zapalenie. 

Ból szyi – ćwiczenia w domu 

W bólu mięśni szyi bardzo ważne jest określenie przyczyny i wyeliminowanie czynnika inicjującego taki stan. Kluczowe znaczenie ma też profilaktyka oraz wiedza na temat etiologii dolegliwości. Stosowanie ćwiczeń, przerw podczas pracy przy komputerze, właściwie wyprofilowanej poduszki, okularów korekcyjnych czy zasad ergonomii pracy to składowe działań profilaktycznych. 

Przykładem działania korzystnie wpływającego na regulację napięć mięśniowo–powięziowych jest stosowanie autoterapii. Aby rozluźnić przednią część powięzi szyi, należy usiąść z prostymi plecami. Ręce należy skrzyżować, ułożyć na mostku i przycisnąć do klatki piersiowej, jednocześnie przesuwając je razem ze skórą w dół. Głowa powinna być lekko uniesiona. Utrzymywanie takiej pozycji przez 90 sekund dziennie pozwoli sukcesywnie niwelować napięcie.

Następna propozycja na zmniejszenie bólu szyi i bólu karku to wykonywanie ruchu, który polega na robieniu skłonu głowy do przodu – tak, aby dotknąć brodą do mostka, potem wyprostu oraz znów skłonu, tym razem do jednego i drugiego boku, dotykając uchem do barku oraz skrętów głowy w obie strony. Pozwoli to odtworzyć właściwy zakres ruchomości.

Efektywnym ćwiczeniem rozciągającym mięśnie boczne szyi i karku jest także siedzenie na taborecie: lewa ręka ułożona na prawej skroni, prawa ręka trzyma taboret, głową wykonujemy delikatny nacisk na lewą rękę, utrzymując napięcie 10–20 sekund. Następnie rozluźniamy głowę i próbujemy lewą ręką zwiększyć zgięcie boczne z jednoczesnym pociągnięciem prawą ręką kantu krzesła. Po kilku powtórzeniach następuje zmiana stron. 

  1. H. Vernon, B. K. Humphreys, C. Hagino, The outcome of control groups in clinical trials of conservative treatments for chronic mechanical neck pain: a systematic review, "BMC Musculoskel Disord” 2006, v. 7, s. 58. 
  2. The Canadian Chiropractic Association, Canadian Federation of Chiropractic Regulatory Boards, Clinical Practice Guidelines Development Initiative, Guidelines Development Committee (GDC), Chiropractic clinical practice guideline: evidence-based treatment of adult neck pain not due to whiplash, "The Journal of the Canadian Chiropractic Association" 2005, v. 49, s.158–209. 
  3. B. Cagnie, L. Danneels, D. Van Tiggelen i in., Individual and work related risk factors for neck pain among office workers: a cross sectional study, "European Spine Journal" 2007, v. 16(5), s. 679–86. 
  4. L. C. Carlesso, J. C. MacDermid, P. L. Santaguida, L. Thabane, Determining adverse events in patients with neck pain receiving orthopaedic manual physiotherapy: a pilot and feasibility study, “Physiotherapy Canada” 2013, v. 65, s. 255– 265. 
  5. P. S. Amenta, G. M. Ghobrial, K. Krespan i in., Cervical spondylotic myelopathy in the young adult: a review of the literature and clinical diagnostic criteria in an uncommon demographic, “Clinical Neurology and Neurosurgery” 2014, v. 120, s. 68–72. 

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Ból biodra – przyczyny, diagnostyka, leczenie bólu stawu biodrowego. Ćwiczenia na biodra

    Ból biodra może dotknąć osoby w każdym wieku, nie tylko seniorów. Przyczynami bólu stawu biodrowego mogą być zmiany zwyrodnieniowe, ale także urazy czy rwa kulszowa. Często bólom bioder towarzyszy uczucie trzaskania bądź przeskakiwania biodra (tzw. zespół trzaskającego biodra). Leczenie bolącego biodra opiera się przede wszystkim na fizjoterapii – odpowiednio dobranych zabiegach fizykoterapeutycznych i ćwiczeniach, część z nich można wykonywać także w domu. Rzadziej stosuje się leczenie operacyjne w postaci wszczepienia endoprotezy stawu biodrowego.

  • PMS (zespół napięcia przedmiesiączkowego) – jak sobie z nim radzić?

    Co miesiąc powtarza się niemal ten sam scenariusz – dopada Cię huśtawka nastrojów, nie możesz się skoncentrować, przybierasz na wadze nawet do 3 kg, czujesz się opuchnięta, piersi sprawiają Ci ból, nie możesz spać, masz migrenę, nudności, zaparcia lub biegunkę, a twarz i dekolt pokrywają się wypryskami? To tylko część z ponad 100 objawów, które  świadczą o zespole napięcia przedmiesiączkowego, czyli PMS. Jak złagodzić jego objawy?

  • Katar sienny – jak się objawia i jakie są sposoby na alergiczny nieżyt nosa?

    Katar sienny, zwany też katarem alergicznym, to zmora uczuleniowców. Jego objawy to nie tylko cieknąca, bezbarwna wydzielina z nosa czy świąd i zaczerwienienie nosa. Katar może odbijać się na naszym samopoczuciu, jakości snu, powodować bóle głowy lub gorączkę. Czy istnieje domowy sposób na katar alergiczny? Jak go wyleczyć i ile trwa? Kiedy z katarem siennym pójść do lekarza? 

  • Światłowstręt – na czym polega i o czym świadczy? Co robić, gdy się pojawi?

    Światłowstręt jest objawem polegającym na odczuciu bólu i pieczenia oczu podczas patrzenia na źródła światła lub przebywania w nasłonecznionych pomieszczeniach. Światłowstręt nie jest odrębną jednostką chorobową, a objawem choroby, dlatego postępowanie zależne jest od przyczyny nadwrażliwości na światło. Wśród najczęstszych przyczyn światłowstrętu wymienia się zapalenie spojówek, migrenę oraz infekcje wirusowe.  

  • Bóle miednicy – przyczyny, diagnostyka, leczenie bólu miednicy

    Przyczyn bólu miednicy może być wiele, inne z nich będą dotyczyły kobiet, inne mężczyzn. Wśród kobiecych przyczyn zespołu bólowego miednicy mniejszej znajdują się przede wszystkim czynniki i schorzenia ginekologiczne oraz choroby układu moczowego, m.in. endometrioza, mięśniaki macicy, zapalenie pęcherza moczowego. U mężczyzn najczęstszą przyczyną dolegliwości w okolicy miednicy są natomiast choroby gruczołu krokowego oraz układu pokarmowego, np. zaparcia czy IBS. 

  • Wole tarczycy – przyczyny i leczenie powiększonej tarczycy

    Terminem wole określa się nieprawidłowe powiększenie tarczycy. Może ono oznaczać niedoczynność tarczycy, schorzenie autoimmunologiczne, takie jak choroba Hashimoto czy choroba Gravesa-Basedowa, lecz może również świadczyć o niedoborze jodu  czy niektórych witamin i minerałów (selenu, żelaza, witaminy A). Jakie rodzaje wola tarczycy się wyróżnia? Czym jest wole guzkowe? 

  • Rumień wędrujący – jak go rozpoznać? Diagnostyka i leczenie rumienia po kleszczu

    Rumień wędrujący (łac. erythema migrans) to charakterystyczna wysypka skórna pojawiająca się jako objaw wczesnego stadium boreliozy. Rumień po ukłuciu kleszcza ma kolisty kształt, wędruje, stopniowo się powiększając (przypomina tarczę strzelniczą – pomiędzy jego centrum a okręgiem zewnętrznym pojawia się blada obręcz). Rumień wędrujący jest widoczny średnio od 1 do 3 tygodni od ukąszenia u ok. 80 % chorych na boreliozę. Jak odróżnić go od reakcji alergicznej? Jak długo utrzymuje się rumień wędrujący?

  • Zaburzenia równowagi – najczęstsze przyczyny, diagnostyka i leczenie zachwiań równowagi

    Przyczyn zaburzeń równowagi może być wiele, najczęściej są to schorzenia neurologiczne, takie jak choroba Parkinsona, laryngologiczne, np. choroba Meniere'a czy też zaburzenia psychiczne, m.in. nerwica. Problemy z zachowaniem równowagi mogą również pojawić się w przebiegu chorób kardiologicznych, migreny, cukrzycy, a także jako skutek zatrucia alkoholem bądź lekami. Ponieważ zaburzenia stabilności ciała mogą zwiastować również stany zagrażające życiu, takie jak guz mózgu czy udar, w przypadku nasilonych dolegliwości zawsze należy zasięgnąć porady lekarskiej. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij