Whiplash (uraz biczowy) – przyczyny, objawy, leczenie, fizjoterapia
Mateusz Burak

Whiplash (uraz biczowy) – przyczyny, objawy, leczenie, fizjoterapia

Zderzenie aut lub nagłe hamowanie pojazdu powodują niekontrolowane odgięcie głowy w tył, po którym następuje gwałtowne kompensacyjne zgięcie jej w przód – ruch ten przypomina uderzenie biczem, stąd inna nazwa whiplash – uraz smagnięcia biczem. Może dojść wówczas do naderwania mięśni, naderwania więzadeł, uszkodzenia krążka międzykręgowego, nerwów czy ścięgien. Objawy, które się wówczas pojawiają to silny ból szyi, ograniczenie ruchomości, drętwienie kończyn górnych, ból głowy, barku, pleców.

Whiplash (uraz smagnięcia biczem) – co to jest? Mechanizm powstawania urazu

Uraz biczowy jest jedną z najczęstszych kontuzji, jakie pojawiają się na skutek wypadków komunikacyjnych. W trakcie gwałtownego uderzenia lub nagłej próby hamowania dochodzi do kolejno następujących po sobie ruchów głowy i odcinka szyjnego. Po gwałtownym wyproście dochodzi do niezwykle dynamicznego przejścia w ustawienie zgięciowe. Sprawia to, że prezentowany ruch przypomina strzelanie z bicza, stąd też wywodzi się nazwa whiplash – uraz smagnięcia biczem. 

Podczas opisywanej kontuzji może dochodzić do uszkodzeń struktur anatomicznych na bardzo wielu różnych poziomach. Dysfunkcją mogą zostać objęte zarówno mięśnie, krążki międzykręgowe, w niektórych przypadkach pojawiają się nawet zaawansowane i ciężkie urazy nerwów, ścięgien. Pojawia się silny ból szyi.

Uraz biczowy – przyczyny

Uraz typu smagnięcie biczem jest bardzo charakterystyczny dla osób biorących udział w wypadkach komunikacyjnych. Do takich kontuzji dochodzi najczęściej podczas eksplozywnego hamowania, gwałtownego przyspieszania czy uderzenia w przeszkodę znajdującą się przed kierowcą. Zdarza się także, że uraz biczowy jest konsekwencją uderzenia innego pojazdu w tył samochodu, w którym znajduje się poszkodowany. Rzadziej whiplash jest wynikiem uprawiania sportów kontaktowych. 

Whiplash – model zgięciowy

Mechanizm zgięciowy ma miejsce w konkretnych przypadkach. Zazwyczaj do takiego przebiegu kontuzji dochodzi podczas opisywanego wcześniej uderzenia w tył samochodu. Wówczas siła pochodząca z uderzenia prowokuje odpowiednio najpierw mocny wyprost głowy i odcinka szyjnego, a następnie bardzo gwałtowne przejście w zgięcie. Jest to groźny mechanizm urazu, podczas którego można spodziewać się naderwania mięśni, uszkodzenia więzadeł, dyslokacji kręgów, niestabilności połączeń stawowych czy dysfunkcji w obrębie klatki piersiowej.

Whiplash – model wyprostny

W tym przypadku następuje dynamiczne przejście ze zgięcia do wyprostu zarówno głowy, jak i odcinka szyjnego. Ten mechanizm jest charakterystyczny dla osób, które uległy wypadkowi w wyniku nagłego zatrzymania lub uderzenia w inny samochód. Można się wtedy spodziewać poważnego uszkodzenia struktur więzadłowo-kostnych. 

Whiplash – model kompresyjny (przeciążeniowy)

Model kompresyjny whiplash powoduje wygenerowanie bardzo dużych sił nacisku. Są one skierowane na struktury kostne kręgosłupa w odcinku szyjnym i lędźwiowym. Najczęstszą konsekwencją są złamania struktur kręgów w obrębie wymienionych odcinków. 

Whiplash – model rotacyjny

Jest to uraz kręgosłupa szyjnego, który powstaje w wyniku działania sił rotacyjnych, ścinających. Dzieje się tak wtedy, gdy głowa w momencie uszkodzenia ustawiona jest w komponencie rotacyjnej. Może dochodzić wówczas do poważnych złamań kręgów, odrywania się ich fragmentów, bardzo poważnego naderwania struktur mięśniowo-więzadłowych. 

Uraz biczowy – objawy

Urazy w wypadkach komunikacyjnych mogą wywołać szereg nieprzyjemnych dolegliwości. Powstające dysfunkcje wymagają zwykle długotrwałego leczenia, a ich konsekwencje odczuwane są przez wiele lat. Najczęstsze objawy whiplash to:

  • ból odcinka szyjnego kręgosłupa,
  • drętwienie szyi, rąk,
  • ból okolicy ramion,
  • dolegliwości odcinka lędźwiowego,
  • szumy uszne,
  • zawroty głowy,
  • obrzęk uszkodzonych tkanek,
  • zaburzenia widzenia,
  • problemy ze snem,
  • zaburzenia równowagi,
  • drażliwość,
  • zmęczenie.

Warto pamiętać, że takie objawy, jak ból karku i szyi, parestezje czy zaburzenia równowagi mogą być spowodowane innym rodzajem urazu, dlatego też konieczna jest wnikliwa analiza i poszerzenie badań diagnostycznych przez lekarza.

Uraz smagnięcia biczem – leczenie 

Proces leczenia whiplash jest zwykle uzależniony od kilku czynników. Są to przede wszystkim mechanizm urazu, wiek pacjenta, stan wyjściowy kręgosłupa.

Zazwyczaj konieczne jest unieruchomienie w kołnierzu ortopedycznym, aby zapobiec pogłębianiu się kontuzji i wspomóc proces regeneracji. Przez pierwszych kilka dni ulgę mogą przynieść okłady z woreczków z lodem lub zimne kompresy. Należy je wykonywać co kilkadziesiąt minut.

Konieczne może okazać się wdrożenie farmakologii, stosuje się wówczas najczęściej niesteroidowe leki przeciwzapalne. Niejednokrotnie lekarz rekomenduje również środki zmniejszające napięcie mięśni. 

Uraz smagnięcia biczem – rehabilitacja 

Już w pierwszych dniach po doznaniu urazu smagnięcia biczem można posiłkować się zabiegami z zakresu fizykoterapii. Są to najczęściej: laseroterapia, magnetoterapia, elektroterapia, światłolecznictwo. Na tym etapie można jeszcze zastosować delikatny masaż czy aplikacje z użyciem taśm Kinesiology Taping (kinesiotaping). Pozwoli to zmniejszyć ból, obrzęk oraz przyspieszy procesy gojenia i regeneracji. Dopiero w dalszej kolejności wykorzystuje się suchą igłoterapię, zabiegi osteopatyczne, manipulacje czy innego rodzaju mobilizacje tkanek. 

Samodzielnie w domu można pokusić się o stosowanie naturalnych środków przeciwzapalnych i wspomagających gojenie. Wśród takich substancji znajduje się kurkuma, curry, herbatka z jeżówki. Należy unikać picia alkoholu i palenia tytoniu. Wskazany jest odpoczynek. Ukojenie w dolegliwościach, częściowo może przynieść kąpiel z wykorzystaniem olejku lawendowego. Poza tym nie należy w okresie wskazanym przez lekarza podejmować uprawiania ryzykownych sportów oraz aktywności mogących narazić na dodatkowe kontuzje. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Osteopatia – czym zajmuje się osteopata i w jakich chorobach może pomóc?

    Osteopatia zajmuje się diagnostyką oraz leczeniem zaburzeń układu ruchu, narządów wewnętrznych oraz układu współczulnego. Za jej twórcę uznaje się amerykańskiego lekarza Andrewa Taylora Stilla, który stworzył American School of Osteopathy – instytucję zrzeszającą i kształcącą specjalistów z tej dziedziny. Jakie są wskazania do osteopatii? Jakie techniki stosuje osteopata?

  • Spray do uszu – jak działa? Jak wybrać najlepszy preparat do czyszczenia uszu?

    Woskowina to naturalna substancja tłuszczowa o właściwościach zmiękczających i bakteriobójczych, zaś jej ilość regulowana jest dzięki mechanizmowi samooczyszczania ucha. Zwiększona produkcja woskowiny może skutkować tworzeniem się czopów, którym towarzyszą objawy, takie jak stopniowa utrata słuchu, uczucie zatkanego ucha, szumy uszne czy ból ucha o różnym nasileniu. Prawidłowe i skuteczne czyszczenie pozwala wspomóc proces samooczyszczania oraz zapobiega powstawaniu poważniejszych dolegliwości. Jak wybrać najlepszy spray do uszu?

  • Grypa – co ją powoduje i jak się objawia? Jak skutecznie leczyć grypę?

    Grypa jest ostrą i wysoce zakaźną chorobą układu oddechowego wywoływaną przez wirusy. Najwięcej zachorowań na grypę obserwuje się w sezonie jesienno-zimowym. Na grypę szczególnie narażone są dzieci, osoby starsze oraz dorośli przebywający w dużych skupiskach np. zakładach pracy. Grypę charakteryzuje gwałtowny początek objawów, do których zalicza się wysoką gorączkę, bóle mięśni i stawów, bóle głowy, osłabienie i kaszel.  Jak skutecznie ją leczyć? 

  • Czym są ortopedyczne implanty custom-made? Jak powstają protezy „szyte na miarę”?

    Lekarze z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (WUM) przeprowadzili pionierską operację – wszczepili pacjentowi „szytą na miarę” endoprotezę stawu kolanowego. Zachowanie więzadła krzyżowego tylnego pozwala pacjentowi na większą aktywność fizyczną i lepiej odtwarza biomechanikę zdrowego kolana. W jaki sposób powstają spersonalizowane protezy typu custom-made? Jakie są korzyści z ich zastosowania?

  • Polipy macicy – objawy i leczenie polipów szyjki macicy i polipów trzonu macicy

    Obecnie polipy macicy są dość częstą jednostką chorobową, z którą ginekolodzy muszą się mierzyć w praktyce ambulatoryjnej. Nierzadko pozostają bezobjawowe, ale jeśli wzrastają z błony śluzowej w obrębie jamy macicy, to mogą stanowić jedną z częstszych przyczyn nieprawidłowych krwawień z dróg rodnych u kobiet. Pamiętajmy, że objawowe polipy macicy stanowią ważne wskazanie do konsultacji z lekarzem ginekologiem i podjęcia decyzji o ich usunięciu.

  • Zatrucie grzybami – objawy i pierwsza pomoc

    Według Światowej Organizacji Zdrowia co roku 2% populacji szuka pomocy medycznej z powodu zatrucia grzybami. Mimo wieloletniego doświadczenia w diagnozowaniu i leczeniu tego schorzenia wstępna diagnoza jest złożona i wymaga różnicowania oraz dokładnego określenia, jakie grzyby wywołały zatrucie (może to być zatrucie kilkoma rodzajami grzybów). Trudności związane są w większości przypadków z różnymi objawami i zespołami toksykologicznymi, które pojawiają się pod wpływem toksyn grzybowych. W związku z rozpowszechnieniem diagnozy ostrego zatrucia grzybami, każdy powinien zdawać sobie sprawę z doraźnych metod leczenia w tym przypadku. 

  • Zapalenie krtani – przyczyny, objawy, leczenie

    Nagła duszność i szczekający kaszel w środku nocy u dziecka wywołują często panikę u rodziców i opiekunów. Objawy te mogą świadczyć o ostrym zapaleniu krtani. Dowiedz się, kiedy konieczne staje się wezwanie pogotowia do małego pacjenta. Sprawdź również, kiedy zwykła chrypka może oznaczać przewlekłe zapalenie krtani i powinna skłonić nas do wizyty u lekarza.

  • Diabetomat – urządzenie ułatwi życie osobom chorym na cukrzycę

    Naukowcy z Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie opracowali urządzenie, które pozwoli diabetykom zastąpić klasyczne pomiary stężenia cukru we krwi. W jaki sposób działa? Kiedy będzie można go kupić? Jakie inne nieinwazyjne urządzenia monitorowania glikemii powstały w ostatnim czasie?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij