Lipodemia – przyczyny, objawy, leczenie obrzęku tłuszczowego
Olaf Bąk

Lipodemia – przyczyny, objawy, leczenie obrzęku tłuszczowego

Lipodemia (ang. lipedema, inaczej obrzęk tłuszczowy lub „choroba grubych nóg”) to schorzenie tkanki tłuszczowej o niepewnej przyczynie, które dotyka niemal wyłącznie kobiety. Charakteryzuje się przede wszystkim nieprawidłowym odkładaniem się tkanki tłuszczowej w kończynach dolnych. Mimo że nie niesie za sobą poważnych powikłań, to stanowi bardzo uciążliwą dolegliwość, która może wpływać na samoocenę pacjentki. Jest trudna zarówno w diagnostyce, jak i w leczeniu. Czym jest lipodemia? Jak ją rozpoznać?

Tkanka tłuszczowa jest tkanką łączną, która pełni liczne funkcje – od termoregulacji aż po izolację termiczną czy magazynowanie energii. Zbudowana jest z adipocytów (komórek tłuszczowych) oraz macierzy łącznotkankowej. Dzieli się na tkankę tłuszczową białą (najbardziej typowa, odpowiada za magazynowanie energii i odkłada się np. w okolicy brzucha i bioder), brunatną (charakterystyczna dla małych dzieci) oraz różową (tworzy się w trakcie ciąży i laktacji). Za jej rozłożenie odpowiadają nie tylko czynniki hormonalne, ale także bardzo często czynniki genetyczne, które mogą wpływać na odkładanie się tkanki tłuszczowej w nieprawidłowych miejscach. Prawdopodobnie taka sytuacja ma miejsce w przypadku lipodemii.

Co to jest lipodemia?

Lipodemia, zwana też chorobą grubych nóg czy obrzękiem tłuszczowym, to choroba charakteryzująca się obustronnym i symetrycznym odkładaniem się tkanki tłuszczowej w obrębie kończyn dolnych – od bioder przez uda i podudzia aż do kostek, ale bez zajęcia stóp. W rzadkich przypadkach tłuszcz może gromadzić się także w kończynach górnych, wtedy obejmuje ramiona i przedramiona, ale z pominięciem dłoni. Wygląd nóg osoby chorej na lipodemię jest bardzo charakterystyczny, gdyż są one nieproporcjonalne względem reszty ciała, które przeważnie nie jest otłuszczone (osoba z lipodemią nie musi cierpieć na otyłość). Choroba jest prawdopodobnie podatna na zmiany hormonalne, gdyż jej początki można często zauważyć w okresie dojrzewania, ciąży lub menopauzy, gdy różnice hormonalne są największe.

Dowiedz się, jakie są pierwsze objawy ciąży – jakim zmianom hormonalnym poddawany jest organizm kobiety w tym szczególnym okresie?

Lipodemia – przyczyny

Niestety, przyczyny lipodemii nie są do końca jasne. Na jej rozwój może wpływać wiele różnych i nakładających się na siebie czynników:

To, co jest niemal pewne, to to, że następujące czynniki nie wpływają na powstanie lipodemii: brak aktywności fizycznej, siedzący tryb życia, otyłość, nieodpowiednia dieta. Te czynniki mogą wpływać na ogólną tkankę tłuszczową i wzrost masy ciała, ale tkanka ta nie będzie lokalizować się wybiórczo w obrębie nóg – jak w przypadku lipodemii.

Powiązane produkty

Lipodemia – objawy

Jak zostało wspomniane wyżej, podstawowe objawy lipodemii to:

  • zwiększenie obwodu nóg (tzw. nogi kolumnowe) – związane z nieprawidłowo umiejscowioną tkanką tłuszczową oraz występującymi w tkance podskórnej guzkami,
  • ból nóg,
  • uczucie ciężkości nóg,
  • ocieranie się ud (skutkujące odparzeniami na skórze),
  • nadmierne napięcie skóry,
  • nadwrażliwość skórna.

Objawy te mogą być rozłożone w czasie, gdyż sama lipodemia dzieli się na trzy stadia.

Stadia lipodemii:

  • pierwsze – trwa kilka lat i objawia się zmniejszoną elastycznością skóry oraz drobnymi guzkami podskórnymi,
  • drugie – wiąże się z twardnieniem skóry i powstawaniem nierówności spowodowanych nierównomiernie rozłożoną tkanką tłuszczową,
  • trzecie – ostatnie stadium, objawia się dużym postępem choroby, sporą deformacją (zmianą wyglądu zewnętrznego) nóg ze znacznym wzrostem podskórnych guzów tłuszczowych oraz występowaniem bólu tłuszczowego, który charakteryzuje się mrowieniem i pieczeniem zajętych okolic.

Lipodemia – diagnostyka. Jakie badania wykonać?

Nie ma konkretnych badań, które mogłyby potwierdzić lub zaprzeczyć wystąpieniu lipodemii. Rozpoznanie jest stawiane przez lekarza głównie na podstawie badania klinicznego, szczegółowego wywiadu zebranego z pacjentką oraz pogarszania się choroby w czasie. Specjalista będzie chciał zróżnicować lipodemię z innymi rodzajami obrzęku, np. z obrzękiem limfatycznym czy obrzękiem wynikającym z niewydolności żylnej. Pomocniczo może zalecić badania obrazowe – USG czy tomografię komputerową.

Leczenie lipodemii – leki, naturalne metody, domowe sposoby

Ponieważ nie znamy jednoznacznej przyczyny lipodemii, nie ma też możliwości leczenia przyczynowego. Pacjentki leczone są objawowo, a działania skupione są na zmniejszeniu ilości gromadzącej się w obrębie kończyn tkanki tłuszczowej. Pomocne mogą być masaże oraz profesjonalnie przeprowadzone drenaże limfatyczne, które mogą zmniejszyć odczuwane dolegliwości. Dodatkowo warto pielęgnować skórę kremami i balsamami, które poprawią jej wygląd oraz będą zapobiegać otarciom i odparzeniom, szczególnie w okolicach ud. Pacjentkom zaleca się również noszenie odzieży uciskowej, która pomaga w łagodzeniu obrzęku i dolegliwości bólowych.

W skrajnych przypadkach można spróbować zabiegu liposukcji, który jest jednak zabiegiem inwazyjnym i tylko doraźnym – po jakimś czasie tkanka tłuszczowa ponownie się zgromadzi, a zabieg trzeba będzie powtórzyć. Pamiętajmy, że utrata masy ciała, zwiększenie aktywności fizycznej czy zmiana diety nie wpłynie na wielkość obrzęku tłuszczowego ani na zmniejszenie jego objawów.

  1. S. H. Ralston, M. W. J. Strachan, I. Penman, R. Hobson, red. wyd. pol. J. Różański, Choroby wewnętrzne Davidson, Edra Urban & Partner, Wrocław 2020, wyd. 23.
  2. A. Szczeklik, P. Gajewski, Interna Szczeklika 2019/20, Medycyna Praktyczna, Kraków 2020, wyd. 11.
  3. F. F. Ferri, red. wyd. pol. A. Steciwko, Kompendium chorób wewnętrznych, Edra Urban & Partner, Wrocław 2007, wyd. 1.
  4. Zarys chirurgii. Podręcznik dla studentów i lekarzy w trakcie specjalizacji, pod red. prof. A. Żyluka, Medipage, Warszawa 2016, wyd. 1.
  5. A. Zieliński, Postępowanie w przypadku obrzęków kończyn dolnych u chorych otyłych, podyplomie.pl [online] https://podyplomie.pl/medycyna/30746,postepowanie-w-przypadku-obrzekow-konczyn-dolnych-u-chorych-otylych [dostęp 08.03.2023].

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

  • Zespół słabości (kruchości) to nie zwykłe starzenie. Objawy, diagnoza, leczenie

    Proces starzenia jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na fizyczne, jak i psychiczne funkcjonowanie seniorów. Wśród zachodzących zmian wymienić można między innymi pogorszenie pracy poszczególnych narządów, podatność na choroby, zaburzenia poznawcze czy zespół kruchości. Ten ostatni jest zagadnieniem szczególnie badanym przez geriatrów – szacuje się, że w populacji polskiej dotyka on około 7% seniorów, wśród których ponad 50% to osoby po 80. roku życia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij