Mammografia nie zmniejsza ogólnej śmiertelności kobiet
Katarzyna Szulik

Mammografia nie zmniejsza ogólnej śmiertelności kobiet

Profilaktyka w dziedzinie raka piersi jest postrzegana jako czynnik znaczący w kontekście przeżywalności kobiet. Okazuje się jednak, że tak postawiona teza niekoniecznie znajduje potwierdzenie w statystykach. Ze skandynawskich badań wynika, że skala umieralności jest porównywalna wśród kobiet, które poddały się badaniom i tych, które nie robiły ich nigdy.

Pretekstem do badań była obserwacja coraz mniejszej umieralności na raka piersi, w związku z czym naukowcy postanowili sprawdzić, czy podejmowanie działań profilaktycznych w sposób realny przekłada się na niższą umieralność z tego tytułu.

W tym celu naukowcy z Danii i Norwegii (z Uniwersytetu Aarhus) gromadzili i analizowali dane o zdrowiu pochodzące od wszystkich norweskich kobiet między 30. a 89. rokiem życia, spośród których wyodrębniono te z diagnozą raka piersi postawioną między 1987 a 2010 rokiem. Te dane zestawili z ogólną liczbą śmierci we wspomnianej grupie, która nastąpiła przed wprowadzeniem powszechnego programu badań mammograficznych, jak i po nim.

Mammografia a długość życia

Jak się okazuje, wyniki badań nie wskazują, by kobiety, które przechodziły badania mammograficzne żyły dłużej niż te, które w ogóle z nich nie korzystały. Wnioski te można przełożyć na każdy kraj, w którym wprowadzono powszechne badania mammograficzne – zazwyczaj obejmowane nimi są kobiety po ukończeniu 50. roku życia. Na tej podstawie badacze stawiają tezę, że wspomniany program na ten moment nie odnosi skutków, które zakładano w chwili jego wprowadzania. W latach 80. miały one realne przełożenie na wydłużenie długości życia kobiet, jednak obecnie, w wyniku znacznie lepszych i skuteczniejszych metod leczenia, pacjentki z rakiem piersi żyją dłużej niezależnie od podejmowanych przez nie działań profilaktycznych lub ich braku.

W tym kontekście badacze zwracają uwagę na paradoks mammografii, czyli popularne przekonanie, że dowodem na jej skuteczności jest fakt, że pacjentki z rakiem piersi, które regularnie ją przechodziły żyją dłużej od tych, które tego nie robiły. Sęk w tym, że wcześniej postawiona diagnoza i wcześniejsze leczenie nie mają związku z ogólną długością życia – to, w jakim stadium był nowotwór w chwili wyleczenia nie wpływa na faktyczną długość życia pacjentek.

Nie ulega wątpliwości, że kobiety z rakiem piersi obecnie żyją dłużej, ale to przede wszystkim zasługa skuteczniejszych terapii, a niekoniecznie mammografii.

Profilaktyka nie zawsze jest korzystna?

Co więcej, badacze sugerują także, że mammografia nie zawsze służy kobietom – mowa o sytuacjach, gdy wykryte zostaną minimalne zmiany, np. rzędu 1 milimetra. Część z nich rozwija się na tyle powoli, że pozwala dożyć sędziwego wieku bez konieczności podejmowania leczenia. Jeśli w tej sytuacji diagnoza zostanie postawiona, a leczenie rozpoczęte, ten fakt może niepotrzebnie obniżyć jakość życia pacjentki. Na ten moment nie można jednak ignorować żadnej zmiany o potencjalnie nowotworowym charakterze, ponieważ nie mamy narzędzi, by móc określić wielkości potencjalnego zagrożenia.

W opinii autorów badania ich wyniki pokazują, że przy obecnym stanie wiedzy medycznej należałoby inaczej interpretować dane płynące z mammografii, by uniknąć zjawiska „przediagnozowania”, czyli nadinterpretacji wyników.

Profilaktyka jest najważniejsza

Obserwacje norweskich naukowców nie podważają sensu wykonywania badań mammograficznych – szybkie wykrycie nowotworu w każdej sytuacji zwiększa szanse na skuteczne wyleczenie i długie życie. Zwłaszcza że nowotwór piersi przez długi okres rozwija się bezobjawowo i bezboleśnie, co utrudnia jego wykrywanie. Nadal też – mimo dużego budżetu przeznaczanego każdego roku na badania przesiewowe – zbyt mała grupa kobiet o największym ryzyku zachorowania trafia do gabinetów lekarskich. Wiele przypadków raka piersi rozpoznawanych jest więc dopiero w stadium znacznego zaawansowania klinicznego, w którym choroba ta dla wielu kobiet nie jest już wyleczalna.

Pacjentki, które wyczuły zgrubienie na piersi, zwykle udają się najpierw na mammografię i badanie ultrasonografem. Jeśli wyniki tych badań są niepokojące, dostają skierowanie na rezonans magnetyczny. Dzieje się tak, ponieważ żadna z tych metod diagnostycznych nie jest idealna – konieczne są więc kolejne badania, by potwierdzić diagnozę.

Poza tym tomografia rezonansu magnetycznego MRI wiąże się z bardzo dużymi kosztami, dlatego nie są na nią od razu kierowane pacjentki, u których wyczuwalne pod skórą zgrubienie może być zarówno nowotworem, jak i niezłośliwym guzkiem.

Profilaktyczna mastektomia – dla kogo?

Osobną kategorią pacjentek są nosicielki genu z mutacją BRCA1, którego obecność jest w zasadzie równoznaczna z diagnozą, ponieważ zwiększa ryzyko zachorowania na nowotwór piersi do 90 procent. W tej sytuacji część kobiet decyduje się na mastektomię profilaktyczną, czyli usunięcie zdrowej piersi, by zapobiec rozwojowi nowotworu w przyszłości. W Polsce na ten moment przejście takiego zabiegu nie jest możliwe, ponieważ aktualnie obowiązujące przepisy refundacyjne dopuszczają wyłącznie usunięcie piersi zainfekowanej nowotworem. Jeśli pacjentka, z uwagi na wysokie zagrożenie zachorowaniem, zechce amputować również drugą, musi za to zapłacić z własnej kieszeni. Konsultant krajowy w dziedzinie chirurgii onkologicznej prof. Arkadiusz Jeziorski oraz dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Łodzi Wojciech Szrajber skierowali w tej sprawie wnioski do resortu zdrowia, który obecnie analizuje kwestię refundacji. Decyzja w tej sprawie mogłaby pomóc nawet 100 tysiącom nosicielek mutacji genu BRCA1 w Polsce.

Źródło: Science Daily, Polska Agencja Prasowa

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Niedobór żelaza – przyczyny, objawy, skutki oraz leczenie niskiego poziomu żelaza. Dieta i suplementacja żelaza

    Żelazo jest jednym z kluczowych pierwiastków dla prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Niedobór żelaza może wywoływać uciążliwe objawy, jak zmęczenie, senność, nadmierne wypadanie włosów, bóle głowy, może również prowadzić do anemii. Anemię z niedoboru żelaza leczy się podawaniem preparatów doustnych żelaza bądź, w przypadku problemów z wchłanianiem, stosuje się zastrzyki lub wlewy dożylne. Jakie są przyczyny niskiego poziomu żelaza we krwi? Jak powinna wyglądać dieta przy niskim poziomie żelaza?

  • Jakie badania wykonuje się tuż przed porodem?

    Ostatnie tygodnie ciąży to czas narastającego oczekiwania. Zanim dziecko zjawi się na świecie, warto się upewnić, że wszystko jest gotowe. Nie chodzi tylko o niezbędną wyprawkę, ale przede wszystkim o dopełnienie medycznych zaleceń lekarza prowadzącego. Jakie badania obrazowe i biochemiczne należy wykonać tuż przed porodem? Odpowiedzi na te pytania udzielono w niniejszym artykule.

  • FSH – badanie, norma, za wysokie, za niskie. Czy poziom hormonu folikulotropowego wpływa na płodność i rozwój PCOS?

    Badanie poziomu FSH jest jednym z podstawowych oznaczeń, na jakie kieruje się pacjentów podczas prowadzenia procesu diagnostycznego niepłodności, zaburzeń miesiączkowania i owulacji oraz chorób przysadki mózgowej. Norma FSH u kobiet zmienia się w zależności o dnia cyklu miesiączkowego. Na wynik badania hormonu folikulotropowego wpływają również zażywane leki, w tym doustne środki antykoncepcyjne. Z kolei u dzieci, u których na podstawie objawów fizycznych stwierdza się opóźnienie dojrzewania płciowego, zarówno poziom LH, jak i FSH może być obniżony.

  • Prolaktyna (PRL) – badanie, normy, interpretacja wyników. Czy istnieje jeden skuteczny sposób leczenia zaburzeń związanych z właściwym poziomem prolaktyny?

    Badanie poziomu prolaktyny jest wykorzystywane w diagnozowaniu niepłodności u kobiet i mężczyzn, a także w przypadku podejrzenia guza przysadki mózgowej i kontrolowaniu leczenia tej choroby. Normy prolaktyny dla kobiet różnią w zależności od dnia cyklu miesiączkowego, okresu ciąży lub karmienia piersią. Mężczyźni z wysokim poziomem prolaktyny obserwują u siebie spadek libido i zaburzania erekcji, a w skrajnych przypadkach niepłodność. Niedobór prolaktyny jest spotykany rzadko, niemniej u kobiet karmiących może doprowadzić do zaniku produkcji mleka w gruczołach sutkowych. Jak poradzić sobie z zaburzeniami ilości prolaktyny w organizmie, ile kosztuje badanie PRL i czy stres przyczynia się do zaburzeń hormonalnych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Hiperprolaktynemia w wyniku badania. Jak wysoki poziom prolaktyny wpływa na masę ciała, płodność i trądzik?

    Hiperprolaktynemia jest jednym z objawów guza przysadki (łac. prolactinoma), chorób podwzgórza, zaburzeń funkcji gruczołu tarczycowego (np. niewyrównania niedoczynność tarczycy), niewydolności nerek, ale także ciąży. Objawami, które powinny skłonić pacjenta do zbadania poziomu PRL, są zaburzenia miesiączkowania, trudności z zajściem w ciążę, mlekotok, uderzenia gorąca, trądzik lub zauważalnie obniżone libido. Leczenie hiperprolaktynemii polega głównie na farmakoterapii i leczeniu przyczynowym podwyższonego stężenia PRL, czyli choroby, która wywołała ten stan.

  • Rezonans magnetyczny przysadki mózgowej – przebieg badania. Jakie są skutki uboczne MRI przysadki z kontrastem?

    Rezonans magnetyczny (MRI) przysadki mózgowej wykonuje się na podstawie objawów świadczących o guzie gruczołu lub struktur znajdujących się w jego pobliżu. Prześwietlenie jest dwuetapowe – przeprowadzane przed dożylnym podaniem kontrastu i po jego użyciu. Zarówno na badanie wykonywane w ramach refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia, jak i to realizowane z prywatnych środków należy mieć skierowanie lekarskie i aktualny wynik badania kreatyniny, obrazującej wydolność nerek. Ile kosztuje MRI przysadki mózgowej, jak należy się przygotować do prześwietlenia i jakie są objawy podania kontrastu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Leptyna – funkcje i właściwości. Jak wygląda badanie poziomu hormonu sytości? Czy niektórzy są skazani na efekt jojo?

    Leptyna zmniejsza apetyt, dlatego nazywana jest „hormonem sytości”. Produkują ją adipocyty, czyli komórki tłuszczowe organizmu. Przyjmuje się, że osoby, które łatwiej wracają do wagi sprzed odchudzania, czyli borykają się z tzw. efektem jojo, mają podwyższony poziom leptyny i jednocześnie obniżony poziomem greliny, czyli „hormonu głodu”. Leptyna jest nie tylko hormonem skierowanym przeciwko otyłości, ale także bierze udział w szeregu procesów związanych ze wzrastaniem, dojrzewaniem, termogenezą i regulacją ciśnienia krwi. Ponadto wpływa na płodność i status układu immunologicznego. Jak wygląda badanie leptyny, ile kosztuje i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Hormon głodu – grelina. Badanie poziomu greliny a otyłość

    Grelina to silnie wypływający na uczucie głodu hormon białkowy. Jest wydzielana przez komórki dna i trzonu żołądka. Bierze udział w regulowaniu gospodarki węglowodanowo-lipidowej organizmu, wpływa na zmniejszenie wydzielania insuliny w trzustce oraz nasila proces powstawania komórek tłuszczowych (adipocytów). Grelina bierze udział w osteogenezie, pozytywnie wpływa na procesy pamięci długotrwałej i przestrzennej. Za wzrost syntezy hormonu odpowiada m.in. głód, faza folikularna cyklu miesiączkowego, hipoglikemia czy stres, zaś do obniżenia poziomu greliny przyczynia się stan sytości, hiperglikemia, hiperinsulinemia lub uprawianie aktywności fizycznej. Jak wygląda badanie poziomu greliny w Polsce i po co wykonywać oznaczenie poziomu leptyny? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij