Mammografia nie zmniejsza ogólnej śmiertelności kobiet
Katarzyna Szulik

Mammografia nie zmniejsza ogólnej śmiertelności kobiet

Profilaktyka w dziedzinie raka piersi jest postrzegana jako czynnik znaczący w kontekście przeżywalności kobiet. Okazuje się jednak, że tak postawiona teza niekoniecznie znajduje potwierdzenie w statystykach. Ze skandynawskich badań wynika, że skala umieralności jest porównywalna wśród kobiet, które poddały się badaniom i tych, które nie robiły ich nigdy.

Pretekstem do badań była obserwacja coraz mniejszej umieralności na raka piersi, w związku z czym naukowcy postanowili sprawdzić, czy podejmowanie działań profilaktycznych w sposób realny przekłada się na niższą umieralność z tego tytułu.

W tym celu naukowcy z Danii i Norwegii (z Uniwersytetu Aarhus) gromadzili i analizowali dane o zdrowiu pochodzące od wszystkich norweskich kobiet między 30. a 89. rokiem życia, spośród których wyodrębniono te z diagnozą raka piersi postawioną między 1987 a 2010 rokiem. Te dane zestawili z ogólną liczbą śmierci we wspomnianej grupie, która nastąpiła przed wprowadzeniem powszechnego programu badań mammograficznych, jak i po nim.

Mammografia a długość życia

Jak się okazuje, wyniki badań nie wskazują, by kobiety, które przechodziły badania mammograficzne żyły dłużej niż te, które w ogóle z nich nie korzystały. Wnioski te można przełożyć na każdy kraj, w którym wprowadzono powszechne badania mammograficzne – zazwyczaj obejmowane nimi są kobiety po ukończeniu 50. roku życia. Na tej podstawie badacze stawiają tezę, że wspomniany program na ten moment nie odnosi skutków, które zakładano w chwili jego wprowadzania. W latach 80. miały one realne przełożenie na wydłużenie długości życia kobiet, jednak obecnie, w wyniku znacznie lepszych i skuteczniejszych metod leczenia, pacjentki z rakiem piersi żyją dłużej niezależnie od podejmowanych przez nie działań profilaktycznych lub ich braku.

W tym kontekście badacze zwracają uwagę na paradoks mammografii, czyli popularne przekonanie, że dowodem na jej skuteczności jest fakt, że pacjentki z rakiem piersi, które regularnie ją przechodziły żyją dłużej od tych, które tego nie robiły. Sęk w tym, że wcześniej postawiona diagnoza i wcześniejsze leczenie nie mają związku z ogólną długością życia – to, w jakim stadium był nowotwór w chwili wyleczenia nie wpływa na faktyczną długość życia pacjentek.

Nie ulega wątpliwości, że kobiety z rakiem piersi obecnie żyją dłużej, ale to przede wszystkim zasługa skuteczniejszych terapii, a niekoniecznie mammografii.

Profilaktyka nie zawsze jest korzystna?

Co więcej, badacze sugerują także, że mammografia nie zawsze służy kobietom – mowa o sytuacjach, gdy wykryte zostaną minimalne zmiany, np. rzędu 1 milimetra. Część z nich rozwija się na tyle powoli, że pozwala dożyć sędziwego wieku bez konieczności podejmowania leczenia. Jeśli w tej sytuacji diagnoza zostanie postawiona, a leczenie rozpoczęte, ten fakt może niepotrzebnie obniżyć jakość życia pacjentki. Na ten moment nie można jednak ignorować żadnej zmiany o potencjalnie nowotworowym charakterze, ponieważ nie mamy narzędzi, by móc określić wielkości potencjalnego zagrożenia.

W opinii autorów badania ich wyniki pokazują, że przy obecnym stanie wiedzy medycznej należałoby inaczej interpretować dane płynące z mammografii, by uniknąć zjawiska „przediagnozowania”, czyli nadinterpretacji wyników.

Profilaktyka jest najważniejsza

Obserwacje norweskich naukowców nie podważają sensu wykonywania badań mammograficznych – szybkie wykrycie nowotworu w każdej sytuacji zwiększa szanse na skuteczne wyleczenie i długie życie. Zwłaszcza że nowotwór piersi przez długi okres rozwija się bezobjawowo i bezboleśnie, co utrudnia jego wykrywanie. Nadal też – mimo dużego budżetu przeznaczanego każdego roku na badania przesiewowe – zbyt mała grupa kobiet o największym ryzyku zachorowania trafia do gabinetów lekarskich. Wiele przypadków raka piersi rozpoznawanych jest więc dopiero w stadium znacznego zaawansowania klinicznego, w którym choroba ta dla wielu kobiet nie jest już wyleczalna.

Pacjentki, które wyczuły zgrubienie na piersi, zwykle udają się najpierw na mammografię i badanie ultrasonografem. Jeśli wyniki tych badań są niepokojące, dostają skierowanie na rezonans magnetyczny. Dzieje się tak, ponieważ żadna z tych metod diagnostycznych nie jest idealna – konieczne są więc kolejne badania, by potwierdzić diagnozę.

Poza tym tomografia rezonansu magnetycznego MRI wiąże się z bardzo dużymi kosztami, dlatego nie są na nią od razu kierowane pacjentki, u których wyczuwalne pod skórą zgrubienie może być zarówno nowotworem, jak i niezłośliwym guzkiem.

Profilaktyczna mastektomia – dla kogo?

Osobną kategorią pacjentek są nosicielki genu z mutacją BRCA1, którego obecność jest w zasadzie równoznaczna z diagnozą, ponieważ zwiększa ryzyko zachorowania na nowotwór piersi do 90 procent. W tej sytuacji część kobiet decyduje się na mastektomię profilaktyczną, czyli usunięcie zdrowej piersi, by zapobiec rozwojowi nowotworu w przyszłości. W Polsce na ten moment przejście takiego zabiegu nie jest możliwe, ponieważ aktualnie obowiązujące przepisy refundacyjne dopuszczają wyłącznie usunięcie piersi zainfekowanej nowotworem. Jeśli pacjentka, z uwagi na wysokie zagrożenie zachorowaniem, zechce amputować również drugą, musi za to zapłacić z własnej kieszeni. Konsultant krajowy w dziedzinie chirurgii onkologicznej prof. Arkadiusz Jeziorski oraz dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Łodzi Wojciech Szrajber skierowali w tej sprawie wnioski do resortu zdrowia, który obecnie analizuje kwestię refundacji. Decyzja w tej sprawie mogłaby pomóc nawet 100 tysiącom nosicielek mutacji genu BRCA1 w Polsce.

Źródło: Science Daily, Polska Agencja Prasowa

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • RTG bioder – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

    RTG bioder wykonuje się w przypadku wystąpienia zmian zwyrodnieniowych tego obszaru, reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) lub chorób o podłożu nowotworowym. Ponadto na badanie kierowane są osoby, które odczuwają ból i sztywność bioder oraz ograniczenie w ruchomości tego stawu. Przeciwwskazaniem względnym do wykonania rentgenu bioder jest ciąża. Jak należy się przygotować do RTG stawu biodrowego, dlaczego picie kawy i żucie gumy jest niewskazane przed prześwietleniem i czy posiadanie skierowania jest obowiązkowe? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Krzywa cukrowa w ciąży – badanie, normy, wyniki, przebieg. Kiedy należy wykonać OGTT?

    Badanie krzywej cukrowej (OGTT) w ciąży jest testem, na który kieruje się pacjentkę między 6. a 7. miesiącem ciąży. OGTT pozwala zdiagnozować cukrzycę ciążową, która może doprowadzić do wystąpienia wielu chorób układu moczowego lub trawiennego – u matki, jak i nerwowego i sercowo-naczyniowego – u dziecka. Istnieją także takie choroby współistniejące, które wymagają od ciężarnej pacjentki częstszego przeprowadzania badania krzywej cukrowej, jak chociażby predyspozycje genetyczne, cukrzyca w poprzednich ciążach lub PCOS. Jak należy się przygotować do badania, czy można się zgłosić na OGGT bez skierowania lekarskiego i co należy zabrać ze sobą na test krzywej glikemicznej? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Troponina – badanie i normy. Czy podwyższony poziom troponin zawsze świadczy o zawale serca?

    Białka kurczliwe mięśni poprzecznie prążkowanych to troponiny. Ich stężenie we krwi wzrasta już 3 godziny po zawale serca lub innym rodzaju uszkodzenia mięśnia sercowego. Badanie troponin zleca się w celu potwierdzenia lub wykluczenia diagnozy dotyczącej ataku serca. Istnieją jednak inne przyczyny wysokiego poziomu troponin we krwi pacjenta, jak chociażby zatorowość płucna, niewydolność serca lub nerek, ale także wyjątkowo ciężki wysiłek fizyczny (często obserwowany u maratończyków czy triathlonistów). Jak wygląda badanie poziomu troponin i które zaburzenia organizmu mogą wywołać ich obecność we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cytologia – wskazania do badania cytologicznego. Jak interpretować wyniki cytologii szyjki macicy?

    Cytologia szyjki macicy polega na delikatnym zeskrobaniu komórek z badanego narządu przy pomocy specjalnej szczoteczki oraz zbadaniu pobranego materiału pod kątem karcynogenezy. Cytologia umożliwia wykrycie komórek przedrakowych lub rakowych z tarczy i kanału szyjki macicy, również na etapie przedinwazyjnym. Badanie jest bezbolesne, pacjentka może odczuwać jedynie lekki dyskomfort. Cytologia szyjki macicy powinna być wykonywana regularnie – minimum raz na 3 lata. 

  • RTG stopy – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja i cena prześwietlenia

    RTG stopy wykonywany jest najczęściej w przypadku urazu lub stanu zapalnego tego obszaru. Jedynym przeciwwskazaniem względnym do wykonania prześwietlenia z użyciem promieniowania jonizującego jest ciążą. Rentgen stopy jest badaniem, na które można się zgłosić jedynie ze skierowaniem lekarskim. Wskazaniami do badania są także objawy miejscowe w postaci ostrego bólu, obrzęku czy zaczerwienienia stopy. Jak się przygotować do prześwietlenia stopy, ile trwa badanie i co oznaczają pojęcia „szczelina złamania", „całkowity zrost" lub „jądro kostnienia"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • RTG barku – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

    Ból barku, zaburzenia ruchomości barku oraz sztywność w stawie barkowym – to główne wskazania do wykonania RTG tego obszaru. Prześwietlenie barku można zrobić pojedynczo lub podwójnie (porównawczo obu barkom). Rentgen jest szybkim badaniem, które jest wykorzystywane w procesie diagnostycznym zmian pourazowych, zapalnych i reumatoidalnych, w tym także osteoporozy stawu barkowego. Ile kosztuje rentgen, jakie są przeciwwskazania do wykonania prześwietlania barku i co oznacza zespół bolesnego barku czy „zamrożony bark"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • RTG kręgosłupa lędźwiowego – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

    Ból kręgosłupa lędźwiowego, określany przez pacjentów także jako ból krzyża, ból korzonków lub ból na dole pleców, jest głównym wskazaniem do wykonania RTG tego obszaru. Aby wykonać prześwietlenie lędźwi konieczne jest posiadanie skierowania lekarskiego, które można uzyskać od lekarza pierwszego kontaktu lub ortopedy czy neurologa. Jak wygląda przygotowanie do rentgenu kręgosłupa lędźwiowego, czy kobieta w ciąży może mieć wykonane RTG tego obszaru i ile kosztuje to prześwietlenie wykonane prywatnie? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • anty-TG – badanie, normy, za wysokie, za niskie. Jak interpretować wyniki?

    Badanie anty-TG, czyli oznaczenie przeciwciał przeciwtarczycowych, zleca się najczęściej pacjentom z chorobom Hashimoto i rakiem tarczycy. Ponadto oznaczenie poziomu przeciwciał anty-TG umożliwia weryfikację badania oceniającego stężenie endogennej tyreoglobuliny. Oznaczenie anty-TG jest badaniem refundowanym przez NFZ, jeśli pacjent zostanie na nie skierowany przez lekarza. Jak wygląda badanie miana przeciwciał anty-TG, czy do pobrania krwi należy przystąpić na czczo oraz ile kosztuje oznaczenie tego parametru? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij