Tran dla dzieci – wszystko, co musisz o nim wiedzieć
Maria Dąbrowska

Tran dla dzieci – wszystko, co musisz o nim wiedzieć

Tran – kiedyś zmora przedszkolaków i uczniów, dziś triumfalnie wraca do łask. Naładowany drogocennymi składnikami, owiany kontrowersjami, często podrabiany. Jak wybrać ten najlepszy?

Tran to nic innego jak płynny tłuszcz otrzymywany z wątroby dorsza atlantyckiego lub innych dorszowatych ryb.  Podczas zakupów w aptece warto pamiętać, że określenie „tran” zastrzeżone jest tylko dla tego rodzaju tłuszczu, dlatego obecne na rynku tłuszcze pozyskiwane z wątroby rekina, wieloryba czy halibuta, tranami nazywać się nie powinny.

Dlaczego tran jest taki cenny?

Już w starożytności – głównie na terenach dzisiejszej Skandynawii – wierzono, że tran wcierany w skórę działa przeciwbólowo, przeciwzapalnie i regenerująco. W kolejnych wiekach rybacy odkryli, że zdecydowanie więcej dobroczynnych właściwości przejawia tran przyjmowany doustnie. Powszechnie zajadano się więc surowymi wątrobami ryb, licząc, że pozytywnie wpłynie to na odporność i kondycję organizmu.  Wierzenia te okazały się niebezpodstawne – w badaniach opublikowanych w 1773 roku w Londynie potwierdzono korzystny wpływ oleju z wątroby dorsza na reumatyzm. W 1920 roku odkryto natomiast czynne składniki tranu oraz ich działanie na organizm. Dziś wiemy, że te składniki oraz ich wpływ na organizm są szczególnie cenne dla dzieci. Przeciwdziałanie krzywicy, tak powszechnej w poprzednim wieku, to nie jedyna zaleta tranu.

Co tak wartościowego, z punktu widzenia rozwoju dziecka, posiada tran?

  • Nienasycone kwasy tłuszczowe (omega-3 i omega-6), które są niezbędne do prawidłowego rozwoju mózgu oraz układu nerwowego, wspierają właściwy rozwój psychoruchowy i proces widzenia. Korzystnie wpływają na odporność i regenerację organizmu, dobrze działają na kondycję skóry oraz włosów. Naukowcy z Uniwersytetu w Kalifornii dowiedli, że kwasy z grupy omega-3 zmniejszają ryzyko raka piersi, jajników i jelit, a badacze z Waszyngtońskiego Centrum Genetyki, Żywienia i Zdrowia potwierdzili, że składnik ten ma wpływ na zmniejszenie liczby oraz wielkości guzów, a także ich ewentualną skłonność do przerzutów.
  • Witaminę A, która odgrywa szczególnie rolę w procesie wzrostu i rozwoju.  Jest niezbędna do prawidłowego rozwoju narządu wzroku oraz ruchu, dba o kondycję skóry, włosów i paznokci, zapobiega rozwojowi infekcji, wspiera układ odpornościowy.
  • Witaminę D szczególnie ważną dla prawidłowego rozwoju tkanki kostnej oraz uzębienia dziecka. Przeciwdziała krzywicy, gdyż pobudza regenerację tkanek, równocześnie spowalniając proces ich niszczenia. Działa też korzystnie na system nerwowy, serce, skórę, odporność, powoduje złagodzenie stanów zapalnych.
  • Witaminę E – choć nazywaną witaminą młodości – potrzebną również do prawidłowego rozwoju dzieci. Ma działanie antyoksydacyjne, poprawia motorykę ciała, pracę mięśni, w tym mięśnia sercowego, dba o system immunologiczny, wzmacnia ścianki naczyń krwionośnych, przyspiesza gojenie ran i blizn.
  • Jod, którego przyjmowanie wynika z troski o tarczycę – reguluje on bowiem wydzielanie hormonów i dzięki temu dba o samopoczucie dziecka, prawidłowe tempo uczenia się, wzrostu i rozwoju fizycznego.

Dawkowanie tranu

Tradycyjny tran podajemy dzieciom, które skończyły czwarty rok życia. Są oczywiście preparaty przeznaczone również dla młodszych dzieci – informacja taka powinna znaleźć się zarówno na opakowaniu, jak i na ulotce do niego dołączonej. Zawarte w niej powinny być też informacje o sposobie oraz częstotliwości dawkowania tranu. Zależne jest ono bowiem od stężenia i kombinacji składników aktywnych w danym preparacie.  Informacje zawarte na ulotce powinny być dla nas jedynie wskazówką.

Ostateczną decyzję co do dawkowania tranu powinien podjąć lekarz pediatra. Powodów jest wiele – dziecko przyjmować może przeróżne suplementy oraz leki, może być także uczulone na konkretne składniki – wszystkie te informacje najlepiej będzie znał lekarz prowadzący nasze dziecko. Odpowiednio więc dopasuje dawkę oraz częstotliwość jej przyjmowania.

Niewskazane jest suplementowanie tranem w okresie letnim. Tran zawiera bowiem witaminę D, która w okresie letnim, pod wpływem słońca, produkowana jest w organizmie w sporych ilościach. Połączona z tranem może prowadzić do przedawkowania. Wskazane jest natomiast przyjmowanie tranu od października do kwietnia.

Tran w postaci płynnej przechowujmy w lodówce i zużyjmy go w ciągu 6 tygodni od otwarcia.

Przeciwwskazania do stosowania tranu

Warto pamiętać, że suplementacja tranem to jedynie element zdrowego trybu życia. Nie powinna zastępować spożywania produktów bogatych w cenne składniki, takich jak nienasycone kwasy tłuszczowe, witaminy A, D oraz E. Powinna być jedynie uzupełnieniem diety.

Tran zalecany jest dzieciom, które nie przyjmują pod żadną postacią na przykład witaminy A czy D – w przeciwnym razie doprowadzić możemy do groźnego ich przedawkowania, czyli hiperwitaminozy. Witaminy w nadmiarze mogą być niebezpieczne.

Nadmiar spożywania tranu, a konkretnie zawartej w nim witaminy A, doprowadzić też może też do rozwoju osteoporozy. Naukowcy z norweskiego Uniwersytetu w Trondheim dowiedli, że zbyt duża dawka witaminy A w dłuższej perspektywie rozrzedza kostną masę.

Również z uwagi na witaminę A, ilość spożywanego dziennie tranu powinny skonsultować z lekarzem kobiety w ciąży. Witamina ta spożywana w nadmiarze może być niebezpieczna dla płodu.

Nie należy też przyjmować tranu podczas antybiotykoterapii. Wspomaga i wzmacnia on wówczas nie tylko osłabiony chorobą organizm, ale i atakujące go wirusy czy bakterie. Powinny uważać na niego również osoby chorujące na kamicę nerkową, hiperkalcemię czy sarkoidozę. Podobnie ostrożne powinny być osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe – tran może wydłużać czas krwawienia. Tran mogą stosować kobiety w ciąży, zwłaszcza że obok witamin ma on w swoim składzie również duże ilości wartościowych nienasyconych kwasów tłuszczowych, a także kwas foliowy czy żelazo. Dawkowanie warto jednak zawsze skonsultować z lekarzem.

Tran – jak wybrać najlepszy?

Tran przez wiele pokoleń dzieci kojarzony był głównie z odpychającym rybim zapachem i przykrym obowiązkiem, jednak przeszedł długą drogę. Dziś producenci prześcigają się w sposobach na zamaskowanie nieprzyjemnego zapachu i formach jego podawania. Na aptecznych półkach znajdziemy więc tran zarówno w klasycznej płynnej postaci, jak i w formie kropelek, kapsułek czy nawet żelków. Nierzadko bywa on też wzbogacany o owocowy, przyjemniejszy od oryginału smak. Jeśli nie przekonują nas takie rozwiązania, a nasze dziecko niespecjalnie za smakiem tranu przepada lub jest za małe na alternatywne formy podania, są sposoby na jego złagodzenie – zdecydowanie lepiej smakuje tran schłodzony, wyjęty prosto z lodówki lub zagryziony kanapką.

Wybierając tran, zwracajmy jednak uwagę nie tylko na jego formę oraz smak. Zdecydowanie istotniejsze będą informacje zawarte na etykiecie. Szukajmy informacji o stężeniu kwasów EPA i DHA – im będzie ono wyższe, tym lepszej jakości będzie tran. Uważajmy też, aby pod nazwą tran nie sprzedawano nam na przykład oleju z wątroby rekina czy wieloryba, które zawierają zdecydowanie mniej cennych kwasów tłuszczowych.

Ponieważ tran produkowany jest z ryb, a w branży tej trudno dziś o transparentność, warto zadbać też o jakość kupowanego przez nas tranu. Wyznacznikiem może być m.in. cena. Jeśli posiadamy wątpliwości odnośnie pochodzenia tranu, spytajmy o nie bezpośrednio samego producenta. Coraz częściej słyszy się bowiem o sytuacjach, kiedy pod nazwą „tran norweski” sprzedawane są produkty nie tylko nieprodukowane w Norwegii, a na przykład w Peru, ale i niemające nic wspólnego z dorszem, tylko na przykład z sardelami. Warto więc pozostać czujnym przy wyborze odpowiedniego preparatu.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Zaburzenia SI – czym są zaburzenia integracji sensorycznej? Jak je rozpoznać i jak wygląda terapia SI?

    Zaburzenia SI pojawiają się w momencie, w którym układ nerwowy w sposób nieprawidłowy organizuje bodźce zmysłowe. Dysfunkcje w przetwarzaniu bodźców sensorycznych mogą obejmować systemy: czuciowy (dotyk oraz czucie głębokie), słuchowy, wzrokowy, węchowy, smakowy oraz zmysł równowagi. Zaburzenia integracji sensorycznej mogą objawiać się w rozmaity sposób, np. wzmożoną lub obniżoną wrażliwością na bodźce czy zmniejszonym bądź zwiększonym poziomem aktywności ruchowej. Jakie są przyczyny zaburzeń SI? Jak wygląda terapia SI?

  • Złamanie zielonej gałązki – przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie złamania podkostnowego u dzieci

    Złamanie zielonej gałązki jest charakterystyczne dla wieku dziecięcego, dotyczy niemowląt, małych dzieci oraz nastolatków. Jest to złamanie zamknięte, podkostnowe – bez przerwania ciągłości okostnej. Kość przypomina wtedy ułamaną, młodą gałązkę drzewa, stąd nazwa tego urazu. Złamania typu zielona gałązka nie są skomplikowane, nie wymagają nastawiania ani operacji, a kość zazwyczaj szybko się zrasta. Jak wygląda leczenie i rehabilitacja złamania typu torus?

  • PIMS-TS – groźny dziecięcy zespół "pocovidowy". Jakie daje objawy?

    Przeważnie, jeżeli dochodzi zakażenia SARS-CoV-2 u dzieci, to infekcja ma bezobjawowy lub łagodny przebieg. Jednak u niektórych pacjentów po przebyciu zakażenia kronawirusem (także skąpoobjawowo), obserwuje się poważny stan i  liczne powikłania – jest to wieloukładowy zespół zapalny PIM-TS, nazywany "dziecięcym zespołem pocovidowym".

  • Jąkanie u dzieci – jakie są jego przyczyny? Jak pomóc dziecku, które się jąka?

    Jąkanie u dzieci jest zaburzeniem płynności mowy, które może być wywołane przez czynniki logopedyczne, psychologiczne, genetyczne lub społeczne. Objawi się ono m.in. powtarzaniem głosek, słów lub części zdań, co nieco utrudnia komunikację dziecka z otoczeniem. Na czym polega terapia jąkania u dzieci? O czym powinni pamiętać rodzice dzieci, które się jąkają? Podpowiadamy. 

  • Witamina D dla dzieci – dawkowanie, objawy i skutki niedoboru

    Witamina D jest hormonem steroidowym, który kontroluje wiele istotnych dla organizmu procesów. Dostarczenie jej (poprzez syntezę skórną oraz wraz z pożywieniem) jest szczególnie ważne w przypadku najmłodszych. Witamina D wpływa na układ kostny dzieci poprzez regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej, działa immunomodulująco, podnosząc odporność i obniżając poziom cytokin prozapalnych, ma również działanie antykancerogenne oraz neuro- i kardioprotekcyjne. Jaką dawkę witaminy D podawać dziecku? Witamina D dla dzieci w kroplach, kapsułkach twist-off, sprayu czy tabletkach?

  • Stulejka u dziecka – jak rozpoznać stulejkę i jak wygląda jej leczenie?

    Stulejkę definiuje się jako niezdolność do odsunięcia napletka pokrywającego żołądź prącia. Jest to niewielka wada anatomiczna występująca najczęściej u chłopców (do 3.-4. roku życia stan ten dotyczy ok. 90% dzieci płci męskiej i jest on fizjologiczny). U starszych dzieci w przypadku stulejki zaleca się zabiegi polegające na delikatnym odsuwaniu napletka i stosowaniu maści sterydowej. Stulejka patologiczna, która wymaga interwencji chirurgicznej, powstaje przeważnie na skutek stanów zapalnych bądź urazów.

  • Dyspraksja (syndrom niezdarnego dziecka) – przyczyny i objawy dyspraksji rozwojowej

    Dyspraksja, nazywana również syndromem dziecka niezdarnego, to dysfunkcja percepcyjno-motoryczna przejawiająca się zaburzeniami koordynacji rozwojowej. Dzieci dyspraktyczne mają trudności z planowaniem i wykonywaniem czynności zarówno w zakresie motoryki małej (np. z rysowaniem, pisaniem, zapinaniem guzików), jak i w zakresie motoryki dużej (np. gra w piłkę, jazda na rowerze). Dyspraksja objawia się także opóźnionym rozwojem mowy, trudnościami ze skupieniem i z nauką czy zaburzeniami równowagi. Nie wpływa ona jednak na inteligencję. Aby pomóc dziecku, warto udać się do specjalistów, m.in. terapeuty SI, logopedy, pedagoga, aby dobrać odpowiednią terapię.

  • Kołdra obciążeniowa – działanie i wskazania do stosowania kołdry sensorycznej

    Kołdra obciążeniowa jest wykorzystywana w zaburzeniach propriocepcji, które pojawiają się m.in. u osób z autyzmem, ADHD czy zaburzeniami przetwarzania sensorycznego. Często jest także zalecana przy bezsenności, depresji, zespołach lękowych. Kołderka sensoryczna stymuluje czucie głębokie, "wyciszając" układ nerwowy. Jej stosowanie rozluźnia, relaksuje, poprawia jakość snu, redukuje napięcie. Wyjaśniamy, jak prawidłowo używać kołdrę obciążającą oraz jak dobrać jej wagę i rozmiar do potrzeb użytkownika. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij