Leczenie kanałowe – o co w tym wszystkim chodzi?

Leczenie kanałowe, fachowo nazywane leczeniem endodontyczym, jest często niezrozumiałe dla pacjentów. Polega ono na usunięciu z zęba chorobowo zmienionych tkanek i wypełnieniu powstałej przestrzeni materiałem. Jednak czemu i kiedy jest ono potrzebne?

Przyczyny leczenia kanałowego

Przyczyn leczenia kanałowego jest wiele. Najczęstszą jest stan zapalny miazgi, czyli żywej tkanki wypełniającej komorę zęba i jego kanały, prowadzący do jej martwicy. Dochodzi do niej pod wpływem drażnienia czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi. Czynnikami drażniącymi są najczęściej głębokie ubytki próchnicowe. Do obumarcia miazgi może dojść jednak również w innych okolicznościach:

  • przy znacznym starciu zębów (m.in. u pacjentów z bruksizmem)
  • przy obecności zapalenia tkanek przyzębia
  • po złamaniu korony zęba
  • po zwichnięciu zęba (urazie powodującym wzrost ruchomości zęba)
  • w wyniku nadmiernego obciążenia zęba (np. w momencie kiedy występują wady zgryzu, zaburzenia zwarcia, liczne braki zębowe)
Często leczenie kanałowe jest również koniecznie przed wykonaniem niektórych prac protetycznych.

Objawy konieczności leczenia kanałowego

Najczęściej ząb wymagający leczenia kanałowego powoduje dolegliwości bólowe u pacjenta. Są to dolegliwości bólowe samoistne, stałe, często powodujące trudności w zasypianiu bądź wybudzające ze snu, utrzymujące się kilka dni. Kiedy stan zapalny dotyczy również tkanek otaczających zęba pojawia się ból na nagryzanie, podczas jedzenia oraz uczucie, że ząb jest za wysoki (tzw. wysadzanie zęba z zębodołu). Leczenia kanałowego wymagają jednak również zęby martwe, które nie dają żadnych dolegliwości bólowych. Martwica zęba objawia się między innymi zmianą barwy zęba na sino-szary.

Przebieg leczenia kanałowego

Przebieg leczenia kanałowego trochę się różni dla każdego zęba i zależy od zaawansowania stanu zapalnego, budowy anatomicznej zęba, stopnia zniszczenia zęba czy też w głównej mierze od przyczyn rozpoczęcia leczenia. Jednak ogólny schemat jest podobny. Początkowo lekarz otwiera ząb, wykonując dojście do miazgi. Przed wykonaniem tego usuwa obecne zmiany próchnicowe w pobliżu i niejednokrotnie odbudowuje zniszczone ściany zęba, aby móc założyć koferdam – arkusz gumy używany w celu odizolowania zęba (zapewnia suchość, odsuwa policzki, chroni przed dostępem śliny i ochrania przed aspiracją narzędzi przez pacjenta). Po otwarciu komory zęba usuwa się obecną tam miazgę – jeśli jest ona żywa przed całym zabiegiem pacjent zostaje znieczulony.

Następnie lekarz opracowuje kanały korzeniowe, usuwając z nich tkanki będące w stanie zapalnym, tkanki martwe oraz bakterie i ich toksyny. Opracowanie kanałów wykonuje się mechanicznie – przy użyciu specjalnych pilników endodontycznych oraz chemicznie – płucząc kanały związkami rozpuszczającymi tkanki organiczne i wypłukującymi opiłki powstające podczas poszerzania kanałów. Po opracowaniu kanałów i ich osuszeniu, szczególnie jeśli występuje stan zapalny tkanek okolicznych, lekarz wypełnia kanały lekami zawierającymi na przykład antybiotyki i sterydy.

Na sam koniec lekarz wypełnia szczelnie kanały. Najczęściej stosuje się do tego gutaperkę, którą dentysta „upycha” w kanale lub rozgrzewa i wtedy wypełnia kanał. Po zakończeniu tego etapu koniecznym jest kontrola radiologiczna poprawności wykonanego wypełnienia. Dopiero, kiedy potwierdzi się, że ząb jest prawidłowo przeleczony wykonuje się stałą odbudowę korony przy pomocy materiałów kompozytowych lub rekonstrukcję protetyczną.

Powikłania

Leczenie kanałowe jest zawsze leczeniem obarczonym ryzykiem niepowodzenia i wystąpienia powikłań. Jednak z drugiej strony jest jedynym rozwiązaniem, jeśli chce się zachować ząb własny w jamie ustnej. Powikłania mogą wystąpić zarówno w trakcie leczenia kanałowego, jak i pojawić się po jego zakończeniu. Podczas leczenia może dojść do złamania narzędzia w kanale, przedziurawienia (perforacji) ściany kanału, przepchnięcia materiału wypełniającego kanał poza wierzchołek korzenia lub przepchnięcia płynu do płukania kanałów poza wierzchołek zęba. Dodatkowo bardzo częstym są dolegliwości bólowe utrzymujące się kilka dni po wykonaniu zabiegu. W trakcie leczenia może się również okazać, że jego skuteczne przeprowadzenie jest bardzo trudne lub niemożliwe ze względu na zwapnienie światła kanału, uniemożliwiające jego opracowanie lub utrzymujący się stan zapalny wokół wierzchołka korzenia. Częstym powikłaniem jest również późniejsze złamanie zęba leczonego endodontycznie, szczególnie jeśli pacjent decyduje się na niepewną odbudowę zachowawczą zamiast rekonstrukcji protetycznej. Tkanki w przeleczonym zębie są bowiem słabsze niż w zębie żywym.


Podziel się:

Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus