Pierwsza miesiączka

W organizmie każdej kobiety w wieku rozrodczym przez cały miesiąc zachodzą zmiany, nazywane cyklem miesięcznym, który zazwyczaj trwa 28 dni. W tym okresie dochodzi do szeregu przemian w błonie śluzowej macicy.

Jak zbudowana jest błona śluzowa macicy?

Błona śluzowa macicy, czyli endometrium, składa się z warstwy podstawnej i czynnościowej. Warstwa czynnościowa dzieli się na warstwę powierzchniową (zbitą) oraz pośrednią (gąbczastą). Zasadniczymi elementami struktury błony śluzowej macicy są nabłonek jednowarstwowy, gruczoły cewkowe, podścielisko, czyli tkanka łączna oraz naczynia krwionośne. Warstwa powierzchniowa jest pokryta rzęskowym nabłonkiem walcowatym, a utkanie komórkowe podścieliska przeważa w tej warstwie nad utkaniem gruczołowym. Warstwa pośrednia charakteryzuje się przewagą gruczołów nad podścieliskiem. Cykliczne zmiany w warstwie gąbczastej bardziej uwidaczniają się w nabłonku gruczołowym. Warstwa głęboka, czyli podstawowa, zawiera zarówno komórki podścieliska, jak i gruczoły i gdy w okresie miesiączki następuje oddzielenie błony śluzowej na granicy między warstwą gąbczastą a podstawową, to warstwa podstawowa stanowi tkankę, z której regeneruje się błona śluzowa wraz z gruczołami. 

Jakie zatem fazy wyróżnia się w cyklu miesięcznym?

1. Faza miesiączkowa, zachodzi ona w 1-5 dniu cyklu. W jej przebiegu warstwa czynnościowa składająca się z warstwy gąbczastej i zbitej zostaje złuszczona. Z pozostałych elementów gruczołów warstwy podstawowej zaczyna się odnowa nabłonka, który pokrywa ranę miesiączkową w endometrium.
2. Faza folikularna, czyli wzrostowa. Zachodzi ona w 6-13 dniu cyklu. W jej przebiegu początkowo cienka błona śluzowa rozrasta się. Gruczoły powiększają się i stają się bardziej liczne, podścielisko jest bogatsze w składniki komórkowe, jednocześnie zwiększa się unaczynienie. Zmiany te dokonują się pod wpływem estrogenów. 
3. Faza owulacyjna, która obejmuje 14 dzień cyklu. Błona śluzowa macicy dalej grubieje, jednak jej zasadnicza struktura jest taka sama, jak w fazie folikularnej. Dochodzi do jajeczkowania, czyli owulacji. 
4. Faza lutealna, która obejmuje 15-28 dzień cyklu.

Fazą cyklu miesięcznego, która jest najbardziej odczuwana przez kobiety, jest oczywiście faza miesiączkowa. Żadna kobieta jej nie lubi, jednak każda kobieta przyzwyczaja się do niej i do zmian zachodzących w  tym okresie czasu w organizmie. Niewątpliwie dla każdej dziewczynki pojawianie się pierwszej miesiączki jest bardzo dużym wydarzeniem, wiele dziewcząt traktuje pojawienie się pierwszej miesiączki jako "wejście w dorosłość". 

 Kiedy pojawia się pierwsza miesiączka? 

Zazwyczaj pierwsza miesiączka w obecnych czasach pojawia się u dziewczynek 10-12 letnich, podczas gdy kiedyś wiek pierwszej miesiączki był zdecydowanie wyższy i wynosił około 13-16 lat (ma to związek z przesunięciem się okresu dojrzewania na wcześniejsze lata dziewczynek). Zwykle wcześniej miesiączkują też dziewczynki bardziej postawne, zaś te bardziej szczupłe zaczynają miesiączkować później. 

Czy są jakieś objawy, które zwiastują pojawienie się pierwszej miesiączki?

Zazwyczaj tak. Zwykle pojawienie się pierwszej miesiączki poprzedza obecność brązowej wydzieliny z pochwy, zwykle w niezbyt dużej ilości. Wydzielina taka może pojawić się nawet na miesiąc lub wcześniej przed wystąpieniem "prawdziwej " miesiączki. Ponadto w okresie poprzedzającym wystąpienie pierwszej miesiączki, dziewczynki mogą odczuwać pobolewanie brzucha czy okolicy lędźwiowej kręgosłupa. Dodatkowo, może pojawić się bolesność piersi i ich nieznaczne powiększenie. Ponadto, może dojść do zatrzymywania wody w organizmie, co z kolei może doprowadzić do powstania niewielkich obrzęków. Zdarza się, że wystąpienie pierwszej miesiączki poprzedza zmęczenie, osłabienie, problemy z koncentracją lub nauką. 

Co zrobić, kiedy już pojawi się pierwsza miesiączka?

Przede wszystkim dziewczynka powinna powiedzieć o tym swojej mamie. Pomimo tego, że w obecnych czasach dziewczynki są tak naprawdę dobrze poinformowane z różnego rodzaju gazet  i programów telewizyjnych o etapach dojrzewania płciowego, to jednak nic nie zastąpi rozmowy z mamą. Każda mama powinna wytłumaczyć swojej córce własnymi słowami, na czym polega miesiączkowanie i cykl miesięczny. Należy wyjaśnić, jak dbać o higienę, uzmysłowić dziewczynkom, że w tym okresie należy przestrzegać higieny intymnej dużo bardziej niż zwykle (częstsze podmywanie, częste zmiany podpasek lub tamponów). Ponadto należy wytłumaczyć, że miesiączka to nic wstydliwego, że jest to normalne zjawisko fizjologiczne u każdej kobiety. 

Czy pierwsza miesiączka różni się czymś od kolejnych miesiączek?

I tak, i nie. Przede wszystkim należy pamiętać, ze pierwsze miesiączki (zwykle przez pierwszy rok ich trwania) bywają nieregularne. Zazwyczaj, prawidłowy cykl miesięczny trwa od 25 do 32 dni. W początkowym okresie czasu miesiączka może pojawiać się częściej, np. co dwa tygodnie lub bardzo rzadko, np. z miesięczną przerwą. Przez pierwszy rok jest to norma, jeśli jednak trwa to dłużej, niezbędna jest konsultacja ginekologiczna. Ponadto, pierwsze miesiączki mogą być różnie obfite: od bardzo skąpych plamień do bardzo obfitych, wymagających zmiany środków higienicznych nawet co godzinę. Dodatkowo, pierwsze miesiączki mogą być bardzo bolesne (choć bardzo często na duże dolegliwości bólowe skarżą się też dojrzałe kobiety), czasami wręcz uniemożliwiające dziewczynce normalne funkcjonowanie - w tej sytuacji należy podać środki przeciwbólowe i rozkurczające, dziewczynka powinna też zostać w domu i odpocząć. 

Jakich środków higienicznych jest najlepiej używać na początku miesiączkowania?

Na początku najlepiej jest używać podpasek. Są łatwe i wygodne w użyciu, istnieje wiele rozmiarów podpasek i każda dziewczynka może dobrać właściwy dla swoich potrzeb ich rodzaj. Kiedy dziewczynka "oswoi" się już z miesiączką i będzie starsza, wtedy będzie można także używać tamponów, które umożliwiają aktywne uprawianie sportu, udział w wycieczkach czy chodzenie na basen bez ryzyka, że "ktoś zauważy te trudne dni".

Czy tampony są bezpieczne dla dziewcząt, które jeszcze nie rozpoczęły współżycia płciowego?

Oczywiście, że tak. Młode dziewczęta powinny stosować mniejszy rozmiar tamponów, tampon można bezpiecznie umieścić w pochwie bez ryzyka bólu i uszkodzenia błony dziewiczej. 

Pierwsza miesiączka jest ważnym wydarzeniem w życiu każdej dziewczynki. Dlatego też każda mama powinna stanąć na wysokości zadania i pomóc swojej córce w pogodzeniu się z tym, że jej organizm osiągnął już dorosłość.

Podziel się:

Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus