Młoda dziewczyna siedzi przed komputerem, jedząc i pijąc niezdrowe produkty, ultra-przetworzone
Arkadiusz Dąbek

Ultraprzetworzona żywność związana ze zwiększonym ryzykiem śmierci z powodu raka piersi i jajnika

Przez wiele lat naukowcy łączyli zdrową dietę z obniżonym ryzykiem wystąpienia niektórych chorób. Badacze z Imperial College London odkryli, że spożywanie ultraprzetworzonej żywności zwiększa ogólne ryzyko zachorowania na raka, w szczególności raka jajnika i mózgu. Odkryto także, że spożywanie takich pokarmów zwiększa ryzyko śmierci z powodu wszystkich nowotworów, zwłaszcza raka jajnika i piersi.

Lekarze i specjaliści ds. odżywiania i zdrowia publicznego już od pewnego czasu wiedzą, że to, co jemy, ma bezpośredni wpływ na nasz ogólny stan zdrowia. Organizm potrzebuje określonych składników odżywczych do wykonywania swoich rutynowych zadań – prowadzenia procesów metabolicznych i fizjologicznych. Zdrowa dieta wiąże się z obniżeniem ryzyka wystąpienia niektórych chorób, w tym także schorzeń układu krążenia, cukrzycy typu 2 i raka, ale także wspomaga lepszą kondycję psychiczną.

Teraz naukowcy z Imperial College London twierdzą, że spożywanie ultraprzetworzonej żywności zwiększa ryzyko rozwoju wszystkich nowotworów, w szczególności raka jajnika i mózgu. Co więcej, te pokarmy zwiększają również ryzyko śmierci z powodu raka, zwłaszcza raka jajnika i piersi. Badanie zostało niedawno opublikowane w czasopiśmie „eClinical Medicine”.

Czym jest żywność ultrarzetworzona?

Żywność ultraprzetworzona stanowi czwartą kategorię systemu klasyfikacji żywności NOVA. System NOVA został zaproponowany w 2019 przez FAO (ang. Food and Agriculture Organization of the United Nations, Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa). NOVA dzieli żywność na cztery grupy – żywność nieprzetworzona i minimalnie przetworzona, przetworzone dodatki kulinarne, żywność przetworzona oraz żywność wysokoprzetworzona.

Zgodnie z tym systemem klasyfikacji żywność uważana jest za ultraprzetworzoną, jeśli:

  • produkty są wykonane w całości lub w większości z substancji ekstrahowanych z żywności, takich jak oleje, tłuszcze, cukry, skrobie, przeciwutleniacze, stabilizatory i konserwanty,
  • obejmuje substancje spożywcze, które zwykle nie występują w preparatach kulinarnych, takie jak uwodornione oleje i skrobie modyfikowane,
  • zawiera dodatki, których głównym celem jest naśladowanie aspektów naturalnej żywności, takich jak aromaty, barwniki i emulgatory.

Przykłady ultraprzetworzonej żywności obejmują:

  • napoje gazowane i napoje „energetyczne” lub sportowe,
  • pakowane ciasteczka, ciasta,
  • cukierki,
  • dania gotowe, takie jak pizza, zapiekanki, makarony czy paczkowane mięso,
  • niektóre jogurty słodzone i smakowe,
  • zupy „błyskawiczne” i inne mieszanki gotowych „proszków”,
  • słodzone soki – nektary,
  • pieczywo z dodatkiem uwodornionego tłuszczu roślinnego, emulgatorów i innych dodatków.

Poprzednie badania wykazały, że spożywanie ultraprzetworzonej żywności zwiększa ryzyko otyłości i może przyspieszyć biologiczne starzenie się człowieka. Ponadto wiąże się z wyższym ryzykiem chorób serca, raka jelita grubego, demencji i śmiertelności z jakiejkolwiek przyczyny.

Żywność ultraprzetworzona i ogólne ryzyko wystąpienia choroby nowotworowej

W badaniu naukowcy wykorzystali dane pochodzące z brytyjskiego Biobanku. Przeanalizowano diety 200 000 dorosłych osób w średnim wieku. Naukowcy dokonali przeglądu stanu zdrowia pacjentów z okresu 10 lat, chcąc sprawdzić, czy rozwinęły się u nich 34 różne rodzaje raka.

Po dokonaniu przeglądu zespół badawczy stwierdził, że pacjenci, którzy deklarowali wyższe spożycie ultraprzetworzonej żywności mieli ogólnie wyższe ryzyko zachorowania na raka. Każdy 10-procentowy wzrost ultraprzetworzonej żywności w diecie łączył się z ogólnym zwiększeniem ryzyka zachorowania na raka o 2%. Ponadto naukowcy odkryli, że każde 10% wzrostu spożycia ultraprzetworzonej żywności podnosi ogólne ryzyko zgonu z powodu raka o kolejne 6%.

Według badaczy istnieje wiele potencjalnych sposobów, w jakie ultraprzetworzona żywność może zwiększać ryzyko raka, i potrzebne są dalsze badania, aby lepiej je zrozumieć.

Powiązane produkty

Jaki jest związek diety z rakiem jajnika?

Oprócz ogólnego ryzyka zachorowania na raka zespół badawczy odkrył również, że każde dodatkowe 10% ultraprzetworzonej żywności w diecie zwiększa ryzyko zachorowania na raka jajnika o 19%, a ryzyko śmierci z jego powodu aż o 30%.

Żywność ultraprzetworzona może również sprzyjać stanom zapalnym, które mogą przyczyniać się do wyższego ryzyka rozwoju raka. Ponadto w grę wchodzą niektóre czynniki potencjalnie rakotwórcze, takie jak akrylamid, które mogą powstawać podczas przetwarzania żywności.

Zwiększone ryzyko śmierci z powodu raka piersi

Naukowcy odkryli również, że każde 10% wzrostu ultraprzetworzonej żywności w diecie danej osoby zwiększało śmiertelność z powodu raka piersi o 16%. Według danych statystycznych rak piersi występuje częściej u pacjentek z nadwagą, ponieważ mogą mieć wyższy poziom estrogenu, co zwiększa ryzyko raka piersi. Nadwagę wiąże się z brakiem higienicznego trybu życia, w tym z niezdrowymi nawykami żywieniowymi.

  1. Ultra-processed food consumption, cancer risk and cancer mortality: a large-scale prospective analysis within the UK Biobank, The Lancet [online] https://www.thelancet.com/journals/eclinm/article/PIIS2589-5370(23)00017-2/fulltext [dostęp:] 1.02.2023.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Nowe obostrzenia w związku z wycofanym mlekiem dla niemowląt. UE zaostrza kontrole

    Główny Inspektorat Sanitarny poinformował o obowiązujących od 26 lutego 2026 r. nowych, zaostrzonych wymogach importowych dla oleju z kwasem arachidonowym pochodzącego z Chin. Zmiany wynikają z nowego rozporządzenia Komisji Europejskiej modyfikującego zasady kontroli granicznych tego surowca, który jest stosowany m.in. w produkcji preparatów żywieniowych. Nowe wymogi są związane z wcześniejszym stwierdzeniem obecności toksyny cereulidyny w preparatach do początkowego żywienia niemowląt.

  • Dieta niskowęglowodanowa czy niskotłuszczowa – która lepiej chroni serce? Wyniki 30-letnich badań zaskakują

    Od lat w dyskusji na temat zaleceń żywieniowych pojawia się pytanie, czy dla zdrowia serca korzystniejsze jest ograniczanie tłuszczu czy węglowodanów. Nowe wyniki 30-letnich badań sugerują, że ta sporna kwestia nie jest jednoznaczna, a podział diety bazujący tylko na makroskładnikach jest zbyt dużym uproszczeniem. Co więc decyduje o ryzyku chorób sercowo-naczyniowych w największym stopniu? Jakie cechy diety mają kluczowe znaczenie?

  • Szczepionka na HPV chroni przed rakiem nawet po 18 latach od podania. Nowe badania

    Największe dotychczas badanie populacyjne, opublikowane na łamach „The BMJ”, wskazuje, że szczepienie przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) zapewnia trwałą ochronę przed inwazyjnym rakiem szyjki macicy przez co najmniej 18 lat, bez oznak spadku skuteczności. To istotne odkrycie potwierdza rolę szczepień w strategiach eliminacji raka szyjki macicy jako ważnego problemu zdrowia publicznego.

  • Pierwsza szczepionka na COVID-19 i grypę dla osób 50+ z rekomendacją Europejskiej Agencji Leków

    Europejska Agencja Leków (EMA) zarekomendowała dopuszczenie do obrotu pierwszej szczepionki skojarzonej, która w jednej dawce zapewnia ochronę zarówno przed COVID-19, jak i grypą sezonową u osób w wieku 50 lat i starszych. To pierwsze tego typu rozwiązanie w strategii profilaktyki chorób zakaźnych układu oddechowego, które może uprościć programy szczepień i wpłynąć na organizację sezonowych kampanii szczepień w populacji najbardziej narażonej na ciężki przebieg tych infekcji.

  • Wczesne rozpoczęcie menopauzalnej terapii hormonalnej może zmniejszać ryzyko osteoporozy

    Rozpoczęcie menopauzalnej terapii hormonalnej (MHT) wkrótce po wystąpieniu menopauzy może wiązać się z niższym ryzykiem osteoporozy i złamań w późniejszym wieku. Wyniki dużej analizy obejmującej ponad 137 tys. kobiet sugerują, że moment rozpoczęcia terapii, czyli tzw. „okno korzyści”, może mieć istotne znaczenie dla zdrowia kości.

  • Nowa lista leków refundowanych od 1 kwietnia. Jakie terapie obejmie?

    Od 1 kwietnia 2026 r. zacznie obowiązywać nowa lista leków refundowanych ogłoszona przez Ministra Zdrowia. Wprowadza ona kolejne terapie – przede wszystkim w onkologii – a także rozszerza dostęp do leczenia chorób rzadkich i niektórych chorób przewlekłych. Zmiany obejmują zarówno nowe programy lekowe, jak i kontynuację refundacji części dotychczas stosowanych terapii.

  • Leki na cholesterol już po trzydziestce? Nowe podejście do leczenia zaburzeń lipidowych

    Jest nowy standard w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych. Wytyczne opublikowane przez dwa najważniejsze kardiologiczne towarzystwa naukowe w USA wskazują, że działania mające na celu obniżenie poziomu cholesterolu, w tym przyjmowanie statyn, należy rozważać znacznie wcześniej niż dotychczas – nawet u pacjentów po 30. roku życia. Dlaczego eksperci zmienili podejście?

  • Nowy wariant COVID-19 „Cicada”. Czy jest groźniejszy niż poprzednie?

    Nowy wariant koronawirusa, określany jako „Cicada” (BA.3.2), zwraca uwagę naukowców ze względu na dużą liczbę mutacji oraz rosnącą obecność w wielu krajach. Choć na razie nie uznaje się go za wariant szczególnie groźny, eksperci podkreślają konieczność monitorowania jego rozprzestrzeniania.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl