Wapń i mocne kości
Ewa Pakuła

Wapń i mocne kości

Jednym z makroelementów niezbędnych do życia jest wapń. W organizmie człowieka dorosłego jest go około 1 kilograma.

99 proc. wapnia zmagazynowane jest (w połączeniu z fosforem) w kościach, a tylko 1 proc. znajduje się w pozostałych tkankach. Jednak ta niewielka ilość wapnia odpowiada za wiele ważnych funkcji organizmu człowieka. Jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania każdej komórki naszego ciała, biorąc udział w wielu procesach przemiany materii. Jony wapnia mają istotny wpływ na stan pobudliwości komórek nerwowych i mięśniowych, ponieważ biorą udział w procesie skurczu mięśnia. Wapń jest również niezbędnym czynnikiem procesów krzepnięcia krwi. Inną właściwością wapnia jest zmniejszanie przepuszczalności naczyń krwionośnych, dzięki czemu działa przeciwwysiękowo, przeciwobrzękowo, przeciwzapalnie, a także przeciwalergicznie.

Przede wszystkim jednak jest on podstawowym materiałem budulcowym kości i zębów. W dzieciństwie i młodości dominują procesy tworzenia kości, dlatego im więcej wapnia zostanie wbudowane w czasie wzrastania do kości, tym większą tzw. szczytową masę kostną one osiągną około 30. roku życia. Między 30. a 50. rokiem życia tkanka kostna utrzymuje stan równowagi metabolicznej, po czym (zwłaszcza u kobiet w okresie menopauzy) zaczyna przeważać proces stopniowego ubytku masy kostnej prowadząc w konsekwencji nawet do osteoporozy. Należy pamiętać, że im wyższa jest szczytowa masa kostna, tym wolniejszy jest proces utraty wapnia z kości w wieku starszym. Od zawartości wapnia w tkance kostnej zależy m. in. podatność kości na złamania.

Organizm człowieka stara się utrzymać stężenie wapnia we krwi w ściśle określonym zakresie wartości poprzez różne mechanizmy regulujące wchłanianie i wydalanie wapnia. Głównym magazynem wapnia są kości, a zatem metabolizm wapnia nierozerwalnie łączy się z nimi. Kiedy maleje ilość wapnia dostarczanego z pożywieniem lub zaburzone jest jego wchłanianie w przewodzie pokarmowym, to w organizmie uruchamiane są procesy nasilające uwalnianie wapnia z kości. Jeśli proces ten trwa długo, to dochodzi do odwapniania kości. W konsekwencji kości tracą swą odporność na urazy i wzrasta ryzyko złamań związane z osłabieniem ich struktury. Rozwija się osteoporoza. Długotrwały niedobór wapnia prowadzić może również do rozwoju próchnicy, krzywicy i zachwiania niektórych procesów życiowych.

Zapotrzebowanie na wapń

Zapotrzebowanie na wapń jest zmienne i zależy przede wszystkim od płci i wieku. Dla dorosłych zalecaną ilością wapnia na dobę jest 1000 mg. Zwiększone zapotrzebowanie na ten pierwiastek jest w okresie:

  • intensywnego wzrastania u dzieci i młodzieży (800 - 1200 mg wapnia/doba),
  • ciąży i karmienia piersią (1500 mg),
  • około- i pomenopauzalnym u kobiet (1500 mg),
  • wieku podeszłego (1500 mg).

Tymczasem średnie spożycie wapnia u statystycznego Polaka jest oceniane na 400 mg. Jest to zdecydowanie za mało!

Podstawowym źródłem wapnia jest mleko i jego przetwory oraz ryby w konserwach spożywane wraz ze szkieletami. W praktyce jednak dieta większości ludzi nie zawiera wystarczającej ilości wapnia. Dodatkowo, picie kawy, herbaty i coli, częste spożywanie zup w proszku oraz nadużywanie alkoholu nasilać może niedobory wapnia. Kwas szczawiowy zawarty w szczawiu, szpinaku i rabarbarze oraz kwas fitynowy znajdujący się w produktach zbożowych i strączkowych również obniżają przyswajalność wapnia. Tych produktów nie powinno spożywać się zbyt często.

Przyswajanie wapnia

W przyswajaniu wapnia decydującą rolę odgrywa witamina D. Średnia dobowa dawka witaminy D wynosi 400 j. Najłatwiejszym sposobem uzyskiwania tej witaminy jest ekspozycja na światło słoneczne. W letni dzień wystarczy piętnastominutowy pobyt na słońcu, aby pokryć dobowe zapotrzebowanie na witaminę D. Słonecznych dni nie mamy niestety zbyt wiele, toteż w porze jesienno-zimowej należy uzupełniać ją z innych źródeł. Jednak witamina ta w produktach spożywczych występuje w ograniczonej ilości. Biorąc pod uwagę, że sama dieta może nie wystarczać do pokrycia dobowego zapotrzebowania na wapń i witaminę D, warto zwrócić uwagę na preparaty wapnia lub wapnia razem z witaminą D, które można nabyć w aptece bez recepty. Są one szczególnie wskazane dla dzieci i młodzieży, kobiet w ciąży i karmiących, kobiet w okresie menopauzy i osób starszych. Dawkowanie powinno być ustalane przez specjalistę farmaceutę lub lekarza. Ale najczęściej zaleca się dziennie 500 - 1000 mg wapnia (jako uzupełnienie podaży z dietą) oraz 400 - 800 j. witaminy D. Wchłanianie wapnia przez organizm jest skuteczniejsze w trakcie posiłków.

Należy pamiętać również, że przyjmowane preparaty wapnia mogą wpływać na działanie innych jednocześnie zażywanych leków. I tak, wapń zmniejsza wchłanianie z przewodu pokarmowego antybiotyków tetracyklinowych, żelaza i związków fluoru, dlatego lepiej jest zażywać wymienione leki po 3. godzinnej przerwie. Uwaga, duże dawki wapnia podawane jednocześnie z lekiem nasercowym digoksyną mogą nasilać jej działanie i prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca. Pamiętajmy o tym, zanim sami sięgniemy po kolejną tabletkę wapna. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Magnez łagodzi stres

    Magnez jest jednym z podstawowych makroelementów niezbędnych do życia. Makroelementy są to pierwiastki występujące w organizmie w ilościach do kilku procent jego suchej masy. Magnez wchodzi w skład wszystkich tkanek i znajduje się przede wszystkim wewnątrz komórek.

  • Bańki – sprawdzają się od lat

    Mimo olbrzymiego postępu wiedzy medycznej, stawianie baniek nadal pozostaje dość popularną metodą leczenia ostrych infekcji dróg oddechowych.

  • Jak wspomóc swoją odporność? Poznaj sposoby na wzmocnienie układu immunologicznego

    Odporność immunologiczna to zdolność organizmu do biernej oraz czynnej obrony przed patogenami, czyli czynnikami chorobotwórczymi. W jaki sposób można pobudzić swoją odporność? Jakie czynniki mają właściwości immunostymulujące? Czy poza przyjmowaniem leków w czasie trwania infekcji wirusowych lub bakteryjnych można jakoś wspomóc swój układ odpornościowy?

  • Paracetamol skuteczny, ale niebezpieczny

    Paracetamol jest jednym z grupy leków, które w ostatnich latach w Polsce zrobiły zawrotną karierę stając się dostępne bez recepty i wszechobecne w kioskach, sklepach, hipermarketach czy na stacjach benzynowych. Z jednej strony łatwość dostępu do leku umożliwia nabycie go o każdej porze dnia i nocy, z drugiej strony wiąże się to z ryzykiem szkodliwego dla zdrowia przedawkowania paracetamolu, zwłaszcza w preparatach złożonych.

  • Zbliża się przesilenie wiosenne

    Porą roku, która zazwyczaj najbardziej się dłuży jest zima, a najtrudniejsze do przetrwania są jej ostatnie tygodnie. Jesteśmy wtedy zmęczeni mało ruchliwym trybem życia, niedoborem światła słonecznego i zimnem. Jest to tzw. przesilenie wiosenne.

  • Mononukleoza zakaźna - objawy i leczenie

    Mononukleoza nazywana także chorobą pocałunków jest jedną z rzadziej rozpoznawanych chorób zakaźnych. Co za tym idzie, świadomość społeczna w tym zakresie jest niewielka i skutkuje niepotrzebnym niepokojem w momencie rozpoznania choroby przez lekarza. Czynnikiem chorobotwórczym jest wirus Epsteina-Barra (tzw. EBV), który jest wirusem wszechobecnym. Na zakażenie szczególnie narażone są dzieci i nastolatki. Wirus, który raz zaatakował pozostaje w organizmie człowieka na całe życie.

  • Alergiczne zapalenie spojówek

    Wśród różnych dolegliwości coraz powszechniejsze stają choroby alergiczne, czyli uczuleniowe. Ich objawy zaczynają się często od dolegliwości ze strony oczu. Nierzadko skłania to pacjenta do wizyty bezpośrednio u farmaceuty w aptece po doraźną pomoc.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij