Sztuczna inteligencja rozpoznała różnice w mózgach kobiety i mężczyzny

Czy mózg ma płeć? To pytanie od lat dzieli specjalistów z dziedziny neuronauki na skrajne obozy. Jedni twierdzą, że mózgi kobiet i mężczyzn znacząco różnią się budową, podczas gdy oponenci próbują dowieść, że organy te są niemal identyczne. Najnowsze badanie naukowców z Uniwersytetu Stanforda może położyć kres tym sporom.

1. Płeć mózgu – czy istnieje?
2. Mózg kobiety i mózg mężczyzny – czym się różnią?
3. Mózgi mają płeć – co daje nam ta wiedza?

Płeć mózgu – czy istnieje?

Zespół prof. Menona z USA opracował zaawansowany model sztucznej inteligencji, któremu „pokazywano” tysiące skanów mózgu i wskazywano, które zdjęcie obrazuje organ kobiety, a które mężczyzny. Na tej podstawie AI zaczęła dostrzegać subtelne różnice we wzorcach aktywności między mózgami obu płci. Model przetestowano na skanach ponad 1500 osób w wieku 20–35 lat z Ameryki i Europy. Z 90-proc. skutecznością określał, czy analizowany obraz przedstawia mózg kobiety czy mężczyzny. Wyniki badania ukazały się w najnowszym numerze czasopisma „Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America”.

Mózg kobiety i mózg mężczyzny – czym się różnią?

Model AI wskazał na istotne różnice związane z płcią w tzw. sieci stanu spoczynkowego (ang. default mode network, DMN). To obszary ulegające aktywacji, gdy mózg nie jest skupiony na konkretnym zadaniu, a myśli, niczym nieskrępowane, swobodnie sobie płyną. Naukowcy są zdania, że różnice te mogą kształtować odmienne dla płci wzorce związane z postrzeganiem dawnych doświadczeń i empatią.

W badaniu wykazano również różnice w aktywności prążkowia – struktury odpowiedzialnej za procesy uczenia się, podejmowania decyzji oraz za kontrolę nad zachowaniami powszechnie uważanymi za niepożądane. Strukturą funkcjonującą inaczej u kobiet i u mężczyzn okazał się również układ limbiczny. To właśnie ta część mózgowia reguluje stany emocjonalne, zaangażowana jest też w procesy zapamiętywania i motywacji wewnętrznej.

Mózgi mają płeć – co daje nam ta wiedza?

Kolejnym krokiem badań będzie przetestowanie modelu na większym zestawie danych. Jeśli wstępne odkrycia zostaną potwierdzone, będzie to kamień milowy w psychiatrii i neurologii. Obszary, w których zaobserwowano różnice w aktywności, są związane z chorobami, których częstotliwość występowania między obiema płciami znacząco się różni – np. z depresją (częściej u kobiet), autyzmem, ADHD czy chorobą Parkinsona (częściej u mężczyzn).

Analizy AI mogą być niezwykle pomocne w wytłumaczeniu tych różnic.

– komentuje psychiatra, prof. Vinod Menon, główny autor publikacji.

Na podstawie skonstruowanych modeli można tłumaczyć nie tylko związaną z płcią skłonność do zaburzeń neuropsychiatrycznych, ale także różnice w zachowaniu, funkcjonowaniu społecznym czy zdolnościach poznawczych.