Empatia - ludzie trzymają się za dłonie
Weronika Grzywna

Empatia – czym jest i czy można się jej nauczyć?

Empatia to umiejętność współodczuwania stanów emocjonalnych innych osób, zdolność rozumienia tego, co druga osoba czuje w danej chwili. Ta umiejętność pomaga nam w codziennym życiu, ponieważ to właśnie dzięki niej budujemy relacje społeczne i nawiązujemy więzi. Jakie są rodzaje empatii? Czy empatię można wykształcić, czy jest wrodzona? Jak okazywać empatię?

  1. Co to jest empatia?
  2. Empatia – przykłady zachowań
  3. Empatia – rodzaje
  4. Czy można nie mieć empatii? Czy empatia jest wrodzona?
  5. Czym objawia się brak empatii?
  6. Czy brak empatii to choroba?
  7. Czy empatii można się nauczyć? Jak ćwiczyć empatię?

Co to jest empatia?

Empatia to zdolność do rozpoznawania i współodczuwania emocji innych osób, umiejętność postawienia się na miejscu innej osoby i spojrzenia na daną sytuację z jej punktu widzenia. Człowiek empatyczny jest świadomy tego, co inni ludzie odczuwają w danej chwili. Dzięki temu jest w stanie zareagować adekwatnie do sytuacji. Zdaniem badaczy empatia stanowi również element inteligencji emocjonalnej.

Empatia – przykłady zachowań

Empatia może przejawiać się na wiele sposobów. Zachowania empatyczne to m.in.:

  • uważne słuchanie drugiej osoby,
  • nieocenianie innych,
  • zrozumienie drugiej osoby, wczucie się w jej sytuację,
  • umiejętność współodczuwania,
  • wspieranie bliskich osób w obliczu problemów,
  • zainteresowanie uczuciami innych,
  • bezinteresowne pomaganie innym osobom,
  • umiejętność prawidłowego wyczucia sytuacji.
W codziennych zachowaniach empatia może przejawiać się poprzez ustąpienie miejsca w komunikacji miejskiej kobiecie w ciąży, wysłuchanie przyjaciela, który ma problem, czy też szczere cieszenie się z czyjegoś sukcesu.

Powiązane produkty

Empatia – rodzaje

Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje empatii:

  1. Empatia poznawcza to patrzenie na świat z perspektywy innej osoby lub kultury. Ten rodzaj empatii polega na zrozumieniu tego, co dana osoba aktualnie czuje, bez angażowania się w jej emocje. Jest to niejako postawienie się na miejscu drugiej osoby. Empatia poznawcza pomaga nam budować relacje z innymi.
  2. Empatia emocjonalna – to wczuwanie się w emocje i uczucia drugiej osoby. Dzielenie i przeżywanie ich razem z bliskimi.

Czy można nie mieć empatii? Czy empatia jest wrodzona?

Skąd bierze się empatia? Zdaniem naukowców predyspozycje biologiczne w 50 proc. odpowiadają za nasz poziom empatii. Wiele osób zastanawia się, gdzie w mózgu znajduje się empatia. To oczywiście metaforyczne pytanie, niemniej jednak badania pokazują, że za zdolność do empatii odpowiadają ośrodki mózgu nazywane neuronami lustrzanymi.

W rozwoju empatii duże znaczenie mają także predyspozycje psychologiczne, czyli to, jak wyglądały nasze relacje z rodzicami w okresie dzieciństwa i jak byliśmy przez nich traktowani. Osoby, które w dzieciństwie były ignorowane przez rodziców, będzie charakteryzował niższy poziom empatii. Nasz poziom empatii zależny jest również od predyspozycji środowiskowych, czyli od tego, co dzieje się wokół nas każdego dnia.

Sprawdź nasze produkty zielarskie w Zielarni DOZ.pl

Czym objawia się brak empatii?

Jak poznać, że ktoś nie ma empatii? Brak empatii będzie objawiać się m.in.:

  • brakiem zainteresowania innymi osobami,
  • niechęcią do pomagania innym,
  • brakiem umiejętności wczucia się w sytuację innej osoby,
  • brakiem umiejętności wczucia się w emocje odczuwane przez inną osobę,
  • zakłopotaniem uczuciami innych,
  • brakiem zainteresowania perspektywą innych osób.

Czy brak empatii to choroba?

Każdy z nas ma inny poziom empatii, który zależy w znacznej mierze od czynników środowiskowych i psychologicznych. Brak empatii lub jej niski poziom może być związany np. z traumatycznymi wydarzeniami, stratą bliskiej osoby, brakiem akceptacji ze strony rodziców i wieloma innymi czynnikami. Warto jednak pamiętać, że empatia jest umiejętnością, dlatego przy odpowiedniej motywacji możemy podnieść jej poziom.

Może zdarzyć się, że brak empatii będzie jednym z objawów osobowości dyssocjalnej, czyli zaburzenia psychicznego należącego do grupy zaburzeń osobowości. Dyssocjalne zaburzenie osobowości polega na niestosowaniu i nierespektowaniu ogólnie obowiązujących praw i norm w społeczeństwie. Objawia się brakiem empatii, chłodem emocjonalnym, agresywnością, niezdolnością do odczuwania poczucia winy czy też antyspołecznością.

Jeśli brak empatii występuje jako objaw dyssocjalnego zaburzenia osobowości, jest wtedy traktowany jako zaburzenie psychiczne i powinien zostać poddany odpowiedniemu leczeniu.

Czy empatii można się nauczyć? Jak ćwiczyć empatię?

Empatię jak najbardziej można ćwiczyć i rozwijać. W ćwiczeniu empatii przede wszystkim duże znaczenie ma rozwój samoświadomości poprzez naukę obserwowania i wczuwania się we własne emocje, myśli i odczucia. By lepiej rozumieć własne emocje, warto regularnie nazywać te, które aktualnie do nas przychodzą.

Nauka empatii może także polegać na obserwacji innych – ich gestykulacji, sposobu, w jaki mówią, jak wygląda ich wyraz twarzy. Rozwijanie empatii to również poświęcanie naszej uwagi innym osobom, aktywne słuchanie, które pomoże nam dostroić się do ich emocji i uczuć. Inne sposoby na ćwiczenie empatii to też treningi uważności oraz treningi komunikacji z innymi.

  1. Goleman, D. (2020). Inteligencja społeczna. Tł. A. Jankowski. Poznań: Rebis.
  2. Stachowicz, K. (2019). Empatia. Wszechświat – Pismo Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Kopernika, 120(7-9).
  3. Dziewiecki, M. (2017). Empatia i asertywność w komunikacji międzyludzkiej. Zeszyty Formacji Katechetów, 65(1), 11–31.
  4. Elliott, R., Bohart, A. C., Watson, J. C., Greenberg, L. S. (2011). Empathy. Psychotherapy, 48(1), 43–49.
  5. Batson C. D., Fultz J., Schoenrade, P. A. (1987). Distress and empathy: Two qualitatively distinct vicarious emotions with different motivational consequences. Journal of Personality, 55(1), 19–39.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij