Dlaczego antydepresanty powodują odrętwienie emocjonalne? Nowe badanie

Naukowcy z Anglii przeprowadzili badanie, podczas którego starali się określić, dlaczego antydepresanty z grupy SSRI powodują odrętwienie emocjonalne (dotyczące nawet 60% pacjentów zażywających te leki). Do jakich wniosków doszli?

1. Leki przeciwdepresyjne jako przyczyna „emocjonalnego otępienia”
2. Leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI – jak działają?
3. Jakie wnioski płyną z badania?

Leki przeciwdepresyjne jako przyczyna „emocjonalnego otępienia”

Naukowcy z Uniwersytetu w Cambridge w Wielkiej Brytanii zbadali wpływ stosowanych przewlekle leków przeciwdepresyjnych z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), a dokładniej escitalopramu, na funkcje poznawcze u zdrowych ochotników. Badaczy interesowały szczególnie tzw. gorące i chłodne procesy poznawcze, w tym uczenie się przez wzmacnianie. W badaniu przeprowadzonym w okresie od maja 2020 do października 2021 roku wzięło udział 66 ochotników dopasowanych pod względem wieku, płci czy IQ – 32 z nich otrzymywało 20 mg escitalopramu, a 34 placebo przez co najmniej 21 dni. Po tym czasie badani wypełnili kwestionariusze (oceniali m.in. objawy depresyjne, stany lękowe, impulsywność, kompulsywność oraz cechy osobowości), wykonano też testy neuropsychologiczne i oznaczenie escitalopramu w surowicy.

Badanie wykazało, że uczestnicy stali się mniej wrażliwi na pozytywne i negatywne informacje zwrotne. Tymczasem teoria wzmocnienia to ważna koncepcja behawiorystyczna, która opisuje proces uczenia się na podstawie skutków zachowań (informacji pochodzących ze środowiska fizycznego i społecznego). Zespół badawczy odkrył, że uczestnicy przyjmujący escitalopram rzadziej korzystali z pozytywnych i negatywnych informacji zwrotnych podczas nauki danego im zadania w porównaniu z uczestnikami zażywającymi placebo. Sugeruje to, że lek wpłynął na ich wrażliwość na nagrody i zdolność do odpowiedniego reagowania. Tłumaczy to, dlaczego leczenie lekami z grupy SSRI często powoduje tzw. odrętwienie emocjonalne.

Leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI – jak działają?

Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), do których należą: citalopram, escitalopram, fluoksetyna, fluwoksamina, paroksetyna i sertralina, hamują transport serotoniny (neuroprzekaźnika odgrywającego istotną rolę w regulacji nastroju, emocji i zachowania) z powrotem do komórek nerwowych. Tym samym jej poziom w mózgu wzrasta. Leki te są stosowane w leczeniu depresji, zaburzeń lękowych, zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych, zaburzeń odżywiania i innych zaburzeń psychicznych związanych z dysregulacją poziomu serotoniny w mózgu. SSRI należą do najczęściej stosowanych leków przeciwdepresyjnych.

Jakie wnioski płyną z badania?

Do tej pory większość badań nad selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny dotyczyła jedynie ich krótkotrwałego stosowania, ale w przypadku klinicznego zastosowania w depresji leki te przyjmowane są przez dłuższy czas. Dlatego też badanie naukowców z Uniwersytetu w Cambridge jest tak istotne. Uczeni podkreślają, że ich odkrycia mogą być przydatne dla pacjentów zażywających leki SSRI. Mogą być oni bowiem w pełni świadomi tego, co dzieje się w ich organizmie i dlaczego zachowują się w określony sposób.