Rekord zakażeń HIV w Polsce. Tak źle jeszcze nie było

Jak pokazują statystyki, w 2022 roku oraz od stycznia do listopada 2023 roku odnotowano znaczący, dwukrotny wzrost zakażeń wirusem HIV w Polsce. Jest to niepokojące, ponieważ w ostatnich latach na świecie obserwuje się znaczny spadek liczby nowych infekcji. Czy mamy się czego obawiać? Jak się chronić przed zakażeniem HIV?

1. Dane dotyczące zakażeń wirusem HIV na świecie
2. Dwukrotny wzrost zakażeń HIV w Polsce
3. Jak dochodzi do zakażenia wirusem HIV i jak można się przed nim chronić?

Dane dotyczące zakażeń wirusem HIV na świecie

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w 2022 roku na świecie żyło około 39 mln osób zakażonych wirusem HIV (wykryto 1,3 mln nowych zakażeń), z czego mniej więcej 1,5 mln stanowiły dzieci w wieku 0–14 lat. Z terapii antyretrowirusowej korzystało 29,8 mln osób. W Europie z wirusem HIV zmagało się około 3 mln chorych, z czego 72% było świadomych swojego stanu zdrowia, a w związku z powikłaniami zmarło 52 tys. pacjentów. Statystyki na rok 2022 pokazują także, że na całym świecie z powodu chorób związanych z AIDS zmarło około 630 tys. osób, w porównaniu do 2,0 mln osób w 2004 roku i 1,3 mln w 2010 roku.

Co ważne, 46% wszystkich nowych zakażeń wirusem HIV w 2022 roku dotyczyło kobiet i dziewcząt (w Afryce Subsaharyjskiej ponad 77% nowych infekcji wśród młodych ludzi w wieku 15–24 lat wykryto u płci żeńskiej). W 2022 roku na programy dotyczące zapobiegania i leczenia HIV w krajach o niskich i średnich dochodach udostępniono 20,8 mld USD.

Dwukrotny wzrost zakażeń HIV w Polsce

Według danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Instytutu Badawczego (NIZP-PZH) w Polsce w 2022 roku wykryto 2384 nowych zakażeń HIV, a od stycznia do połowy listopada 2023 roku – aż 2590, co jest rekordową liczbą pacjentów pozytywnych, jaką dotychczas odnotowano. Jest to niepokojące zjawisko, zwłaszcza że na świecie w latach 1996–2021 liczba nowych zakażeń wirusem HIV spadła o 54%. Niepokoić powinien także fakt, że tylko około 10% Polaków przynajmniej raz w życiu zrobiło badanie w kierunku obecności wirusa HIV w organizmie, a nieświadomi zakażenia mogą zarażać kolejne osoby.

Eksperci podkreślają, że edukacja Polaków w zakresie wiedzy dotyczącej zakażenia wirusem HIV i profilaktyki jest niezwykle istotna. Wiele osób w dalszym ciągu uważa, że ta sprawa ich nie dotyczy, tymczasem, jak zauważają specjaliści, dotyczy ona wszystkich – niezależnie od wieku, płci, orientacji seksualnej czy stylu życia.

Jak dochodzi do zakażenia wirusem HIV i jak można się przed nim chronić?

Zakażenie wirusem HIV może nastąpić:

• na skutek kontaktu z krwią – na przykład poprzez współdzielenie igieł, narzędzi do tatuażu lub w trakcie zabiegów medycznych czy kosmetycznych; będąc w salonie tatuażu, salonie kosmetycznym czy gabinecie zabiegowym, upewnij się, że wszelkie zabiegi są wykonywane z zachowaniem bezpiecznych procedur i z użyciem jednorazowych narzędzi;
• podczas kontaktu seksualnego – w trakcie niezabezpieczonego stosunku płciowego (analnego, waginalnego, oralnego) z zakażoną osobą; aby uniknąć zakażenia tą drogą, stosuj prezerwatywy, unikaj również ryzykownych zachowań seksualnych;
• wertykalnie z matki na dziecko w trakcie ciąży, porodu oraz karmienia piersią; jeśli planujesz posiadanie dziecka lub właśnie jesteś w ciąży, wykonaj test na obecność wirusa HIV;
• na skutek kontaktu z innymi płynami ustrojowymi, takimi jak nasienie, wydzielina z pochwy czy mleko matki.

W dniach 20-27 listopada każdego roku obchodzony jest Europejski Tydzień Testowania w kierunku HIV i HCV. Pamiętaj, że takie badanie należy wykonać po minimum 2 tygodniach od ryzykownego zdarzenia (np. niezabezpieczonego kontaktu seksualnego czy kontaktu z krwią osoby zakażonej), a także wówczas, gdy u Twojego partnera/partnerki zostanie stwierdzona obecność wirusa HIV.