Owoce bergamoty
Zuzanna Kręcisz

Bergamota – czy jest skuteczna w walce z za wysokim poziomem cholesterolu? Pomarańcza bergamota a monakolina – co wybrać?

Pomarańcza bergamota, którą powszechnie nazywa się także bergamotą lub bergamotką, to roślina endemiczna, czyli występująca tylko na niewielkim obszarze świata, w tym wypadku w regionie Kalabrii w południowych Włoszech. Owoce bergamoty mają specyficzny, cierpki i jednocześnie gorzki smak. Liczne badania wykazały, że ma ona właściwości antyoksydacyjne, przeciwzapalne i rozkurczowe, co wykorzystuje się w terapii wielu schorzeń.

Zaburzenia lipidowe i związane z nimi choroby układu sercowo-naczyniowego to ogromny i stale narastający problem współczesnych społeczeństw. Zmusza to do poszukiwania nowych rozwiązań i terapii, które będą wykazywały się wyższą skutecznością i bezpieczeństwem.

Pomarańcza bergamota – co to za owoc? Właściwości

Pomarańcza bergamota (łac. Citrus bergamia Risso & Poiteau), nazywana bergamotą, cytryną bergamotką lub bergamotką, jest drzewem z rodziny rutowatych (łac. Rutaceae) i nie należy jej mylić z dziką bergamotką (łac. Monarda fistulosa), czyli pysznogłówką dętą. Pochodzi najprawdopodobniej z Indii, a jej największe uprawy znajdują się we Włoszech. Nazwa rośliny pochodzi od miasta Bergamo, gdzie od wieków pozyskiwano i sprzedawano olejek z bergamoty. Drogocennych składników, czyli olejku i soku, dostarczają owoce przypominające małe pomarańcze lub limonki. Są zielone, charakterystycznie pofałdowane, w smaku cierpkie z wyraźnie wyczuwalną dozą goryczy.

Olejek eteryczny z bergamoty, którego dostarczają również liście i kwiaty, wykorzystywany jest w przemyśle perfumeryjnym, kosmetycznym oraz do aromatyzowania popularnej herbaty Earl grey. Badania wykazały również jego działanie antyoksydacyjne, przeciwzapalne i rozkurczowe, co wykorzystuje się m.in. w pielęgnacji skóry trądzikowej. Potwierdzono, że olejek bergamotowy używany do aromatoterapii zmniejsza nasilenie objawów depresji u pacjentów powyżej 60. roku życia. Wątpliwe natomiast wydają się doniesienia na temat jego działania przeciwlękowego, przeciwłuszczycowego czy wspomagającego odchudzanie. Podczas stosowania olejku z bergamoty u zwierząt stwierdzono obniżanie poziomu glukozy we krwi. Choć nie potwierdzono tego w badaniach na ludziach, należy zachować ostrożność, szczególnie u pacjentów stosujących leki przeciwcukrzycowe. Przed zewnętrznym użyciem olejku warto sprawdzić reakcję skóry na jej małym obszarze i pamiętać o jego fototoksyczności w połączeniu z promieniowaniem UV. Reakcja fototoksyczna przypomina oparzenia słoneczne, którym towarzyszy zaczerwienienie, obrzęk oraz pęcherze. Uczulenie pojawia się niemal natychmiast lub do kilku godzin po ekspozycji na światło.

Wpływ bergamoty na obniżenie poziomu cholesterolu

Prowadząc badania nad pomarańczą bergamotą, naukowcy odkryli, że sok z owoców zawiera polifenole, a dokładniej flawonoidy: flawanony i flawony. Ich skład jest unikatowy, a stężenie najwyższe wśród wszystkich owoców cytrusowych. Wyodrębniono m.in. naringinę, neoeriocytrynę, neohesperydynę, melitydynę, rhoifolinę i poncirinę, które na drodze różnych mechanizmów wpływają korzystnie na profil lipidowy i na poziom cukru we krwi. Obniżają one stężenie cholesterolu całkowitego i LDL (tzw. złego cholesterolu) oraz podnoszą frakcję HDL, czyli tzw. dobrego cholesterolu. Zauważono również znaczącą redukcję poziomu trójglicerydów. Pacjenci stosujący BPF – standaryzowaną kompozycję polifenoli – uzyskują również dobre wyniki w ograniczaniu insulinooporności, redukcji masy ciała i zmniejszenia stłuszczenia wątroby. Terapia BPF wpływa na poprawę funkcji śródbłonka naczyniowego oraz erekcji u pacjentów z cukrzycą. Do działań BPF zaliczyć można również wpływ na zmniejszone przewodnictwo bólu przewlekłego, działanie ochronne przed skutkami promieniowania UVB – istotne w profilaktyce przeciwstarzeniowej, w kontekście nowotworów skóry, a także działanie protekcyjne na mięsień sercowy podczas chemioterapii.

Polecane dla Ciebie

Suplementacja ekstraktem z bergamoty – dla kogo?

Według oficjalnych zaleceń stosowanie standaryzowanej kompozycji polifenoli z bergamoty można rekomendować pacjentom:

  • z zespołem metabolicznym,
  • z niskim lub umiarkowanym ryzykiem wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych, gdy nie trzeba intensywnie obniżać poziomu lipidów we krwi,
  • którzy nie chcą lub nie mogą przyjmować statyn,
  • którzy przyjmują już statyny, ale leczenie wymaga zastosowania większej dawki.
BPF podane razem ze statyną nasila jej działanie (przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa terapii) i nie zwiększa działań niepożądanych statyn.

Jak stosować bergamotę na cholesterol?

Suplementy z bergamotą na cholesterol zaleca się przyjmować od 1 do 3 razy dziennie przed posiłkami. Należy popijać je wodą. Dawka polifenoli zależna jest od stanu klinicznego pacjenta i wnosi od 500 do 1500 mg.

Polifenole z pomarańczy bergamoty wykazują wysoką aktywność bakteriobójczą wobec bakterii Helicobacter pylori, która jest przyczyną zapaleń błony śluzowej i nowotworów żołądka oraz owrzodzeń żołądka i dwunastnicy. Wykazano również, że połączenie w leczeniu antybiotyku z ekstraktem bergamoty zwiększa jego skuteczność. Badania nadal trwają i niosą nadzieję na alternatywne terapie zakażeń w przypadku stale narastającej antybiotykoodporności.

Bergamota czy monakolina – co wybrać? Jakie są najnowsze wytyczne?

Ze względu na ogromny potencjał i wielokierunkowe działanie, a jednocześnie brak działań niepożądanych podczas terapii, obecne rekomendacje zalecają stosowanie standaryzowanych kompozycji polifenoli z bergamoty. Polskie Towarzystwo Kardiologiczne zaleca stosowanie bergamoty w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych, gdyż korzystnie wpływa na gospodarkę lipidową i węglowodanową oraz na naczynia krwionośne, co zostało potwierdzone w badaniach klinicznych. Ponadto w świetle ostatnich doniesień – w przeciwieństwie do monakoliny jest pozbawiona działań niepożądanych, posiada wysoką skuteczność porównywalną ze statynami i jest dobrze tolerowana przez pacjentów.

  1. M. Barylski, Standaryzowana kompozycja polifenoli z bergamoty – kompleksowy suplement diety o właściwościach plejotropowych na tle innych dostępnych na rynku naturalnych substancji hipolipemizujących, Medycyna i Życie, vol. 8, nr 1-4 (20-23), 2021.
  2. P. Krzyżek, Polifenole w terapii chorób wywołanych przez Helicobacter pylori, Postępy Fitoterapii 1/2017.
  3. M. Barylski, K. Filipiak, B. Okopień, F. Szymański, B. Woźniakowska-Kapłon, A. Mamcarz, Stanowisko grupy ekspertów wsparte przez Sekcję Farmakoterapii Sercowo-Naczyniowej Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego dotyczące miejsca standaryzowanej kompozycji polifenoli z bergamoty w terapii dyslipidemii oraz jej innego potencjalnego zastosowania w praktyce klinicznej, Choroby Serca i Naczyń 2018, tom 15, nr 2.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Cynk – suplementacja, niedobory i nadmiar. Czy tabletki z cynkiem pomoga odzyskać węch i smak?

    Prawidłowy poziom cynku wynosi u osób dorosłych 11–18 µmol/l (70–120 µg/dl), natomiast u dzieci 11–24 µmol/l (70–160 µg/dl). Jego odpowiednia ilość pomaga zachować piękny wygląd skóry, włosów i paznokci. Cynk pełni bardzo istotne funkcje w metabolizmie komórkowym, wpływa na funkcjonowanie układu odpornościowego oraz działanie zmysłów smaku i węchu. Jakie jeszcze właściwości ma cynk, czy utrata powonienia przy COVID-19  to powód, dla którego warto go suplementować oraz czym jest cynk chelat aminokwasowy? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czym są beta-blokery i kiedy należy je stosować? Leki nowej generacji

    Efektem działania beta-blokerów jest m.in. zwolnienie akcji serca i jego kurczliwości, zmniejszenie zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen czy zmniejszenie ilości krwi, jaką podczas skurczu wyrzucają komory serca. W Polsce najczęściej rekomendowane przez lekarzy beta-blokery to: bisoprolol, metoprolol, nebiwolol. Beta-blokery są dopuszczone do leczenia nadciśnienia u kobiet w okresie ciąży, ponieważ uważane są za grupę leków stosunkowo bezpiecznych dla płodu.

  • Wazelina – jak działa?

    Wazelina od lat cieszy się popularnością wśród ludzi w każdym wieku ze względu na jej uniwersalne zastosowanie. W poniższym artykule omawiamy wszystkie zalety i właściwości wazeliny, a także sprawdzamy, czy jej stosowanie jest bezpieczne.

  • Czym są modulatory homocysteiny? Jak wpływa na zmęczenie i poziom hormonów?

    Homocysteina jest aminokwasem. Nieregulowany poziom tej cząsteczki sprzyja rozwojowi chorób układu krwionośnego u ludzi. Suplementy z modulatorami homocysteiny zawierają zazwyczaj witaminę B6, B12, kwas foliowy i betainę (trimetyloglicynę, TMG). Wyniki licznych badań naukowych wskazują, że regularne przyjmowanie przez minimum kilka tygodni modulatorów homocysteiny może przyczynić się do obniżenia nadmiernego poziomu homocysteiny we krwi.

  • Czy warto brać antyoksydanty w tabletkach, kroplach lub kapsułkach?

    Antyoksydanty w postaci tabletek to suplementy diety zawierające związki, które mogą pomóc w ochronie komórek organizmu przed uszkodzeniami powodowanymi przez wolne rodniki. Niektóre przykłady przeciwutleniaczy, które można znaleźć w postaci tabletek, to witaminy C i E, beta-karoten i selen. Przyjmowanie suplementów antyoksydacyjnych nie jest jednak zasadne w każdej sytuacji. Zawsze zaleca się rozmowę z lekarzem przed przyjęciem jakichkolwiek suplementów diety.

  • Opatrunek podciśnieniowy – jak wygląda leczenie ran?

    Opatrunek podciśnieniowy to doskonały i nowoczesny środek do skutecznego leczenia niektórych przewlekłych trudno gojących się ran. W porównaniu do metod tradycyjnych wyraźnie skraca czas terapii i pozwala uzyskać lepsze efekty czynnościowe. Znacznie poprawia zatem zadowolenie pacjenta. Opatrunek wymaga zastosowania ujemnego ciśnienia, które uzyskuje się dzięki specjalnej pompie. W przypadku ran trudno gojących się warto rozważyć jego użycie. W jakich przypadkach korzystne będzie zastosowanie opatrunku podciśnieniowego?

  • Leki biologiczne – czym są? Czy są skuteczne w leczeniu AZS i łuszczycy?

    Leki biologiczne to skomplikowane leki produkowane na bazie substancji pochodzenia biologicznego, takich jak białka, hormony czy przeciwciała. Są one stosowane w leczeniu różnych chorób, w tym chorób autoimmunologicznych, nowotworowych czy zapalnych, ale ich produkcja jest bardziej skomplikowana i kosztowna niż w przypadku typowych leków syntetycznych. W Polsce leki biologiczne są pod pewnymi warunkami refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia, niemniej ich cena może być zbyt wysoka dla pacjentów nieobjętych systemem refundacji. Czym są leki biologiczne? W leczeniu których chorób można je stosować?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij