Przeszczep komórek macierzystych
Arkadiusz Dąbek

Przeszczep komórek macierzystych może „zrestartować” układ odpornościowy u chorych na SM

Podanie pacjentom zmagającym się z rzutowo-remisyjną lub wtórnie postępującą postacią stwardnienia rozsianego kilku cykli chemioterapii, a następnie wykonanie autologicznego przeszczepu hematopoetycznych komórek macierzystych pozwoliło „zresetować” układ immunologiczny chorych. W jaki sposób regenerował się układ immunologiczny osób z SM?

Komórki macierzyste w leczeniu stwardnienia rozsianego – wątpliwości

Stwardnienie rozsiane (sclerosis multiplex, SM) jest chorobą autoimmunologiczną, w której układ odpornościowy organizmu atakuje osłonki mielinowe komórek nerwowych w mózgu i rdzeniu kręgowym. Prowadzi to do zaburzeń w przewodzeniu impulsów nerwowych i wystąpienia takich objawów, jak osłabienie, skurcze i sztywność mięśni czy bóle kończyn, a w konsekwencji do kalectwa (od tego, w której części ośrodkowego układu nerwowego doszło do uszkodzeń oraz jak szybko postępuje proces chorobowy, zależy stopień niepełnosprawności pacjenta).

W ostatnich dziesięcioleciach nastąpił duży postęp w leczeniu stwardnienia rozsianego. Obecnie jedną z najskuteczniejszych dostępnych terapii jest przeszczep komórek macierzystych (hematopoietic stem cell transplantation, HSCT). U części lekarzy i naukowców w dalszym ciągu budzi ona jednak pewne wątpliwości. Sama transplantacja komórek hematopoetycznych jest uznaną metodą leczenia chorób układu krwiotwórczego, jednak jej zastosowanie w przypadku SM, zdaniem niektórych specjalistów, jest kontrowersyjne. Nie można bowiem jeszcze w pełni ocenić jej skuteczności. W nowym badaniu zweryfikowano, w jaki sposób takie leczenie ogranicza rozwój tej choroby autoimmunologicznej i jak później regeneruje się układ odpornościowy. Lepsze zrozumienie tych mechanizmów może pomóc zyskać tej metodzie szerszą akceptację.

Jak regeneruje się układ immunologiczny po HSCT?

Badanie przeprowadzono w Wydziale Neuroimmunologii i Badań nad Stwardnieniem Rozsianym Uniwersytetu w Zurychu oraz Oddziale Kliniki Onkologii i Hematologii Szpitala Uniwersyteckiego w Zurychu. Polegało ono na podaniu 27 uczestnikom eksperymentu kilku cykli chemioterapii, które całkowicie zniszczyły ich układ odpornościowy, w tym limfocyty T, które omyłkowo atakowały własny układ nerwowy. W ciągu 48 godzin po zakończeniu chemioterapii pacjenci otrzymali terapię komórkami macierzystymi, które organizm wykorzystał do zbudowania nowego układu odpornościowego, bez komórek autoreaktywnych.

Odkryto, że limfocyty T, które są odpowiedzialne za zapamiętywanie przez organizm patogenów i szybką reakcję w przypadku nowej infekcji, pojawiły się natychmiast po przeszczepie – przetrwały chemioterapię, jednocześnie nie stwarzały ryzyka nawrotu SM. Inne typy komórek odpornościowych były odtwarzane stopniowo przez kilka miesięcy, a nawet lat po HSCT. Taki „reset” układu immunologicznego może znacznie przedłużyć okres remisji choroby lub nawet sprawić, że objawy nigdy nie powrócą (autorzy sugerują, że poprawa stanu zdrowia była widoczna u 80% pacjentów). Badacze ze Szwajcarii podkreślają też, że konieczne są dalsze badania, aby potwierdzić otrzymane wyniki.

Polecane dla Ciebie

Jakie są pierwsze objawy stwardnienia rozsianego?

Stwardnienie rozsiane najczęściej diagnozuje się u osób w wieku 20-40 lat, chociaż choroba może rozwinąć się w każdym wieku. Jest jedną z najczęstszych przyczyn niepełnosprawności u młodych dorosłych. Pierwsze objawy schorzenia mogą być różne, w większości przypadków nieswoiste, dlatego też nierzadko zdarza się, że diagnoza jest stawiana z opóźnieniem.

Najczęściej stwardnienie rozsiane w początkowym etapie rozwoju objawia się:

  • szybkim męczeniem się, ogólnym osłabieniem,
  • pogorszeniem ostrości wzroku, ubytkami w polu widzenia, zaburzeniami widzenia barw (wynikają one z pozagałkowego zapalenia nerwu wzrokowego),
  • zaburzeniami koordynacji ruchowej,
  • zawrotami głowy,
  • drętwieniem lub mrowieniem nóg, uczuciem kłucia,
  • sztywnością i bolesnymi skurczami mięśni (najczęściej kończyn dolnych),
  • zaburzeniami czucia,
  • nietrzymaniem moczu.
  1. J. Ruder, M. J. Docampo, J. Rex i in., Dynamics of T cell repertoire renewal following autologous hematopoietic stem cell transplantation in multiple sclerosis, „Science Translational Medicine” 2022, t. 14, nr 669.
  2. Immune system reboot in MS patients, ScienceDaily [online], https://www.sciencedaily.com/releases/2022/11/221110101820.htm [dostęp:] 07.11.2022.
  3. Multiple sclerosis, ninds.nih.gov [online], https://www.ninds.nih.gov/health-information/disorders/multiple-sclerosis [dostęp:] 07.11.2022.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij