mężczyzna cierpi na ból za mostkiem
Olaf Bąk

Eozynofilowe zapalenie przełyku – przyczyny, objawy, leczenie

Eozynofilowe zapalenie przełyku to przewlekła choroba zapalna o podłożu immunologicznym. Występuje coraz częściej, zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Nierzadko współwystępuje także z innymi zespołami nadwrażliwości np. atopowym zapaleniem skóry. Z czasem doprowadza do zwężeń przełyku i trudności w przełykaniu. Jakie są objawy eozynofilowego zapalenia przełyku? Jak je leczyć?

Przełyk jest mięśniowo-błoniastym przewodem o długości 23–25 centymetrów, zbudowanym z mięśni gładkich. Łączy on gardło z żołądkiem. W jego przebiegu znajdują się 3 zwężenia (górne, środkowe i dolne). Najbardziej wewnętrzna warstwa (od światła przełyku) zbudowana jest z błony śluzowej. To właśnie z jej naciekiem związane jest eozynofilowe zapalenie przełyku.  

Eozynofilowe zapalenie przełyku – przyczyny    

Eozynofilowe zapalenie przełyku (ang. eosinophilic esophagitis) jest drugą co do częstości przyczyną zapaleń przełyku. To przewlekła choroba immunologiczna z eozynofilowymi (rodzaj białych krwinek) naciekami zapalnymi, która nierzadko współistnieje z innymi chorobami atopowymi (astma, alergiczny nieżyt nosa, atopowe zapalenie skóry).  

Dużą rolę w tym typie zapalenia przełyku odgrywają czynniki genetyczne i środowiskowe, jednak bezpośrednia patogeneza nie jest dokładnie poznana. Możliwy jest związek tego schorzenia z chromosomem X, który występuje tylko w jednej kopii u genetycznych mężczyzn (posiadają oni kompilację chromosomów XY), ze względu na częstsze występowanie eozynofilowego zapalenia przełyku u osób o biologicznej płci męskiej (około 80% osób chorych). 

Podejrzewa się też powiązanie występowania EZE z wcześniejszym kontaktem osoby chorej z grzybem Aspergillus fumigatus

Stawia się też hipotezę związaną z uszkodzeniem. Eozynofilowe zapalenie przełyku może być spowodowane częstym drażnieniem śluzówki przez kwas solny z żołądka, co prowadzi do utraty integralności nabłonka przełyku.  

Objawy eozynofilowego zapalenia przełyku

Objawy eozynofilowego zapalenia przełyku różnią się u dzieci i dorosłych. Jednak niezależnie od wieku poniższe symptomy mogą się wzmagać u osób z alergią na pyłki roślin.

U niemowląt i małych dzieci dochodzi do trudności z karmieniem, wymiotów i braku apetytu. Prowadzi to do zahamowania przyrostu masy ciała oraz wzrostu. U dzieci w wieku szkolnym występują nietypowe bóle brzucha i klatki piersiowej, objawy refluksowe oraz uczucie „utykania” pokarmu w przełyku. 

Natomiast u osób w okresie dojrzewania i dorosłych występują najczęściej objawy nieswoiste, które mogą też pojawić się w zwykłym zarzucaniu żołądkowo-przełykowym bez zapalenia przełyku:

Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy alarmowe („red flags”), które w połączeniu z powyższymi symptomami mogą sugerować chorobę nowotworową – są to: szybka utrata masy ciała, nocne poty, krwawienia z układu pokarmowego czy osłabienie.

Polecane dla Ciebie

Eozynofilowe zapalenie przełyku – rozpoznanie i badania

Diagnostyką i leczeniem chorób przełyku zajmuje się lekarz specjalista gastrolog. Skierowanie do poradni gastrologicznej na NFZ można uzyskać u swojego lekarza rodzinnego POZ.

Morfologia krwi wykaże wzrost eozynofilii we krwi obwodowej, zwiększone stężenie całkowitej immunoglobuliny IgE oraz IgE (swoistych) specyficznych dla konkretnych alergenów wziewnych lub pokarmowych.

Zastosowanie w tym przypadku mają też płatkowe i punktowe testy skórne.

Niezbędnym badaniem w przypadku zapalenia przełyku będzie gastroskopia z biopsją (czyli pobraniem co najmniej sześciu wycinków zmienionej błony śluzowej). Obraz endoskopowy uwidoczni takie zmiany jak:

  • zwężenia,
  • pierścienie przełyku,  
  • owrzodzenia,
  • białe wysięki,  
  • białawe grudki,
  • polipy,
  • podłużne bruzdy,  
  • pofałdowanie błony śluzowej,
  • obrzęk,  
  • zwężenie światła przełyku.

Pobrana podczas biopsji próbka (bioptat) pozwoli na potwierdzenie rozpoznania (ponad 15 eozynofilów w próbce) oraz wykluczenie innych przyczyn eozynofilii przełyku, takich jak:

  • zespół hipereozynofilowy,
  • Leśniowskiego-Crohna,  
  • celiakia,  
  • choroby tkanki łącznej i zapalenia naczyń,
  • achalazja przełyku,
  • zakażenia,
  • nadwrażliwość na leki,
  • zespół Ehlersa i Danlosa oraz zespół Marfana.
W przypadku współistniejącego z eozynofilowym zapaleniem przełyku refluksu żołądkowo-przełykowego dodatkowo przydatnymi badaniami mogą być manometria przełyku (pomiar ciśnienia niezbędnego do „pokonania” zwieracza przełyku) oraz pH-metria (czyli pomiar kwaśnej treści z żołądka poprzez elektrodę umieszczoną w przełyku).

Leczenie eozynofilowego zapalenia przełyku

Istotne jest to, że objawy eozynofilowego zapalenia przełyku nie ustąpią samoistnie, a sama choroba jest przewlekła i nieuleczalna. Leczenie skupia się na wprowadzeniu osoby chorej w remisję, czyli okres wyciszenia utrudniających życie symptomów. Należy jednak liczyć się z możliwymi nawrotami. 

W eozynofilowym zapaleniu przełyku stosuje się miejscowo glikokortykosteroidy (leki przeciwzapalne, np. w postaci wziewnej), inhibitory pompy protonowej (zmniejszają kwaśność żołądka, są to substancje m.in. omeprazol, pantoprazol) oraz dieta eliminacyjna, która wyklucza czynniki alergizujące. 

Sprawdź na DOZ.pl: Leki na zgagę i refluks.

Mimo że w warunkach domowych nie osiągniemy pełnego wyleczenia zapalenia przełyku, to stosując ogólne zalecenia, możemy wspomóc farmakoterapię oraz zalecenia wydane przez lekarza. Do ogólnych zasad w zapaleniu przełyku możemy zaliczyć:

  • unikanie gorących i obfitych posiłków,
  • brak pośpiechu przy jedzeniu,
  • unikanie leżenia po posiłku,
  • dokładne przeżuwanie i popijanie kęsów dużą ilością wody,
  • spanie z uniesioną głową i tułowiem,
  • unikanie gazowanych napojów oraz kawy,
  • ograniczenie słodyczy i cukru,
  • rzucenie palenia,
  • unikanie alkoholu,
  • leczenie otyłości.

Dieta w eozynofilowym zapaleniu przełyku

W przypadku eozynofilowego zapalenia przełyku mamy kilka opcji diety leczniczej, która jest podstawową metodą leczenia tego schorzenia.

Wykorzystuje się w tym przypadku empiryczną dietę hipoalergenową. Zakłada ona eliminację najczęstszych alergenów z pożywienia, tj. mleko, jaja, soję, pszenicę, orzeszki ziemne oraz skorupiaki. Jeśli znamy konkretne alergeny na podstawie wywiadu lub testów skórnych, możemy zalecić osobie chorej celowaną dietę eliminacyjną – która zakłada wyłączenie tylko znanych alergenów.

W niektórych przypadkach konieczna jest dieta elementarna – dobrze zbilansowana dieta przemysłowa, która pomoże w osiągnięciu remisji (wycofania się lub zmniejszenia objawów) i powrocie do zwykłej diety eliminacyjnej. Niestety, pacjenci trudno ją tolerują ze względu na jej smak, dlatego jest to opcja ostateczna przy wyczerpaniu innych możliwości dietetycznych.

  1. S. H. Ralston, M. W. J. Strachan, I. Penman, R. Hobson, red. wyd. pol. J. Różański, Choroby wewnętrzne Davidson t. 2, Wydawnictwo Edra Urban & Partner, Wrocław 2020.
  2. A. Szczeklik, P. Gajewski, Interna Szczeklika 2019/20, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2020.
  3. Z. Bartuzi, Eozynofilowe zapalenie żołądka i jelit, „podyplomie.pl” [online] https://podyplomie.pl/wiedza/wielka-interna/859,eozynofilowe-zapalenie-zoladka-i-jelit [dostęp:] 25.07.2022.
  4. M. Banks tłum. P. Lesiak, The modern investigation and management of gastrooesophageal reflux disease (GORD), „Clinical Medicine”, nr 6 (9) 2009.
  5. H. Sikorska-Szaflik, Eozynofilowe zapalenie przełyku, „Pediatria i Medycyna Rodzinna”, nr 12 (3) 2016.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Choroba Gravesa-Basedova – objawy, rozpoznanie, leczenie

    Do tej pory nie udało się ustalić etiopatogenezy choroby Gravesa-Basedova, wiadomo jedynie, że jest chorobą autoimmunologiczną. Występuje zdecydowanie częściej u kobiet (około 10 razy częściej), co z kolei może sugerować wpływ estrogenów na rozwój schorzenia. Ponadto zaobserwowano, że choroba częściej rozwija się po silnych sytuacjach stresowych.

  • Kompresjoterapia – czym jest i na czym polega?

    Choroby naczyń żylnych to jedne z częstszych dolegliwości dotyczących głównie kończyn dolnych. W ich leczeniu przychodzi nam z pomocą kompresjoterapia, czyli inaczej zwana terapia uciskowa. Na czym ona polega?

  • Gęsta, lepka krew – przyczyny, objawy, leczenie

    Krew składa się z wyspecjalizowanych komórek, przeciwciał, czynników krzepnięcia i substancji w niej przenoszonych, m.in hormonów, lipidów, białek i glukozy. Stężenie tych składników wpływa na gęstość i lepkość krwi, a równowaga między nimi pozwala na jej poprawne krążenie. Jak rozpoznać zbyt gęstą krew?

  • Mielofibroza – przyczyny, leczenie

    Mielofibroza zaliczana jest do nowotworów szpiku kości, najrzadszych wśród wszystkich chorób mieloproliferacyjnych. Rozwija się długo i podstępnie, początkowo nie dając specyficznych objawów. Jakie są jej symptomy? W jaki sposób leczy się mielofibrozę?

  • Zespół popunkcyjny – na czym polega?

    Zespół popunkcyjny jest następstwem nakłucia lędźwiowego, którego dokonuje się podczas diagnostyki zakażeń ośrodkowego układu nerwowego. Pomimo że punkcja jest zabiegiem całkowicie bezpiecznym, to istnieje jednak ryzyko pojawienia się nieprzyjemnych objawów utrzymujących się najczęściej od 2 do 3 dni.

  • Wirus Epsteina-Barr (EBV) – objawy i leczenie

    Jednym z członków dużej rodziny wirusów z rodzaju Herpes jest wirus Epsteina-Barr (EBV). Co ciekawe, jest jednym z tych patogenów, które u ludzi występują najczęściej i na ogół nie manifestują się pod postacią specyficznych objawów. Mimo to EBV może przyczynić się do rozwoju poważnej choroby, jaką jest mononukleoza zakaźna.

  • Rak okrężnicy – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

    Rak okrężnicy jest drugim co do częstości nowotworem oraz drugą przyczyną zgonu w krajach zachodnich, a niestety, ilość zachorowań na ten typ raka wciąż rośnie. Dlatego najważniejsza jest profilaktyka lub wczesne wykrycie, które zapewnia wysoką wyleczalność. Pierwsze symptomy raka okrężnicy są nietypowe i zależą od jego lokalizacji. Jak objawia się rak okrężnicy? Jak mu zapobiec?

  • Hemolakria – co powoduje krwawe łzy?

    Hemolakria jest wyjątkowo rzadkim schorzeniem, w związku z tym literatura na jej temat jest ograniczona, a częstość występowania w zależności od określonej płci, rasy lub wieku nie jest znana. Krwawe łzy, choć początkowo szokujące, często są nieszkodliwe i ustępują samoistnie bez powikłań. Niemniej każda osoba, u której pojawi się krwawe łzawienie, powinna zostać poddana dokładnej ocenie.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij