kobieta intensywnie myśląca o rozwiązywaniu problemów w pracy
Arkadiusz Dąbek

Dlaczego trudne operacje umysłowe męczą?

O ile nie ma wątpliwości względem tego, że praca fizyczna bywa wyczerpująca, o tyle brak takiej jednomyślności w stosunku do wysiłku umysłowego. Co w takim razie z pytaniem, czy wielogodzinne myślenie wywoła uczucie zmęczenia?

Czy wyczerpanie psychiczne to tylko projekcja?

Nowe ustalenia ze świata naukowego niosą pewne wyjaśnienie. Naukowcy pozyskali kolejne dowody, jak dochodzi do zmęczenia. Według najnowszych studiów powód uczucia wyczerpania psychicznego (wywołany intensywnym myśleniem) nie znajduje się bezpośrednio w głowie. Badanie ukazało się na łamach „Current Biology”.

Najnowsze obserwacje pokazują, że jeżeli intensywna praca poznawcza wydłuża się na kilka godzin, to ten wysiłek skutkuje gromadzeniem się potencjalnie toksycznych produktów ubocznych w korze przedczołowej. Takie zjawisko biologiczne wpływa na decyzyjność jednostki, której tok podejmowania wyborów zaczyna kierować się ku rozwiązaniom niewymagającym wysiłku lub czekania – co często sprowadza się do działania po linii najmniejszego oporu.

Współautor publikacji Mathias Pessiglione relacjonuje nowe doniesienia i przytacza dotychczasowe próby wyjaśnienia tego fenomenu. Wpływowe teorie bowiem sugerowały, że zmęczenie jest rodzajem iluzji generowanej przez mózg. Iluminacja w myśl tego postulatu miałaby za zadanie przekonać człowieka do zaniechania umysłowego wysiłku i zwróceniu się w stronę bardziej satysfakcjonującego działania. Nowe ustalenia dyskredytują dotychczasowy pomysł, gdyż pokazują, że praca poznawcza skutkuje rzeczywistą zmianą funkcjonalną – nagromadzeniem szkodliwych substancji w korze przedczołowej. W tym kontekście zmęczenie prawdziwie jest sygnałem domagającym się przerwania pracy, lecz inne zagrożenia powodują tę reakcję. Mianowicie rzecz dzieje się, aby zachować integralność funkcjonowania mózgu.

Wyższy poziom glutaminianu

Specjaliści próbowali zrozumieć, czym tak naprawdę jest zmęczenie psychiczne. Gdy maszyny mogą nieprzerwanie prowadzić obliczenia, ludzki mózg nie może tak funkcjonować. Pytanie więc, dlaczego tak jest? Badacze wysuwali przypuszczenie, że powód ma związek z potrzebą recyklingu potencjalnie toksycznych substancji, które powstają w wyniku aktywności neuronalnej.

W celu znalezienia dowodów na tę hipotezę wykorzystali narzędzie do spektroskopii rezonansu magnetycznego (MRS), aby monitorować chemię mózgu w trakcie dnia pracy. Studia prowadzono na dwóch grupach: jedni musieli intensywnie myśleć, drudzy stanęli przed względnie łatwiejszymi zadaniami poznawczymi.

Naukowcy zauważyli oznaki zmęczenia (w tym zmniejszone rozszerzenie źrenic) tylko w grupie wykonującej ciężką pracę umysłową. Osoby z tej grupy wykazywały również w swoich wyborach przesunięcie w kierunku możliwości proponujących nagrody przy krótkim czasie oczekiwania i niewielkim wysiłku. Ważne podkreślenia jest także, że te osoby miały wyższy poziom glutaminianu w synapsach kory przedczołowej mózgu. Łącząc nowe obserwacje z wcześniejszymi dowodami, autorzy studiów twierdzą, że ich projekt nadaje wiarygodności pomysłowi, że akumulacja glutaminianu sprawia bardziej kosztowną aktywację kory przedczołowej – w efekcie kontrola poznawcza jest trudniejsza po wyczerpującym psychicznie dniu pracy.

Polecane dla Ciebie

Odpowiednia regeneracja ma znaczenie

Czy istnieje więc jakiś sposób na obejście tego ograniczenia zdolności mózgu do intensywnego myślenia? Według Pessiglionego odpowiedź jest przecząca. Niemniej badacz odwołuje się do sprawdzonych metod regeneracji: odpoczynku i snu. Istnieją bowiem potwierdzenia na to, że  glutaminian jest eliminowany z synaps właśnie podczas snu.

Z nowych ustaleń płyną niejako dodatkowe wnioski. Z relacji specjalistów słyszymy, że monitorowanie metabolitów przedczołowych mogłoby pomóc w wykryciu poważnego zmęczenia psychicznego. Taka zdolność mogłaby pomóc w dostosowaniu przebiegu kariery zawodowej, zwłaszcza w kontekście wypalenia. Ponadto eksperci sugerują, by unikać podejmowania ważnych decyzji w trakcie odczuwania wyczerpania.

W dalszych studiach naukowcy pragną dowiedzieć się, dlaczego kora przedczołowa wydaje się szczególnie podatna na nagromadzenie glutaminianu i zmęczenie. Będą również szukać odpowiedzi na pytanie, czy te same markery zmęczenia w mózgu mogą przewidzieć powrót do zdrowia po chorobach takich jak depresja czy rak.

  1. A. Wiehler, F. Branzoli, I. Adanyeguh, F. Mochel, M. Pessiglione, A neuro-metabolic account of why daylong cognitive work alters the control of economic decisions, „Current Biology”, 2022.
  2. Why thinking hard makes you tired, „sciencedaily.com” [online] https://www.sciencedaily.com/releases/2022/08/220811135344.htm [dostęp:] 17.08.2022.

 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Czy raka trzustki można wykryć trzy lata przed postawieniem diagnozy?

    Ból brzucha, nudności, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, znacząca utrata masy ciała, chudnięcie czy szybkie uczucie sytości – to jedne z najczęstszych objawów raka trzustki. Guz ten należy do jednego z najbardziej agresywnych typów nowotworów. Opublikowane kilka dni temu wyniki badań angielskich naukowców, w których wzięto pod uwagę dane dotyczące aż 10 milionów mieszkańców Anglii, dają nadzieję, że wykrycie choroby będzie możliwe dużo wcześniej niż ma to miejsce obecnie.

  • Przewlekły stres wywołuje objawy zespołu jelita drażliwego

    Zespół jelita drażliwego (ang. Irritable Bowel Syndrome, IBS) jest przewlekłą chorobą przewodu pokarmowego o charakterze czynnościowym. Jej objawy to przede wszystkim bóle brzucha, zmiana częstości wypróżnień (biegunki, zaparcia) oraz wzdęcia. Naukowcy z Japonii przeprowadzili badania z udziałem gryzoni, aby lepiej zrozumieć powiązanie stresu psychicznego z symptomami IBS.

  • Nanoplastik uszkadza komórki wątroby i płuc

    Nie jest jeszcze w pełni jasne, jak nanoplastik wpływa na ludzki organizm, zatem naukowcy nieustannie szukają odpowiedzi na to pytanie. Niedawno odkryli, że zakłóca on procesy metaboliczne komórek wątroby i płuc. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie „Environmental Science & Technology”.

  • Czy enterowirusy mogą mieć związek z cukrzycą typu 1?

    W najnowszej metaanalizie sugeruje się, że enterowirusy mogą sprzyjać zachorowaniu na cukrzycę typu 1. Dlaczego? Sprawdzamy.

  • Łysienie telogenowe jest możliwe także u dzieci

    Łysienie telogenowe, czyli nadmierne wypadanie włosów na skutek np. stresu czy infekcji, dotyczy zarówno osób dorosłych, jak i dzieci. Które dokładnie czynniki powodują przerzedzenie włosów? Czy przyczyny łysienia telogenowego u dzieci różnią się od przyczyn u dorosłych?

  • Czy post przerywany wpływa na kobiece hormony?

    Sposób odżywiania wpływa na wiele aspektów związanych ze zdrowiem człowieka. Może wspomagać lub dodatkowo obciążać na przykład gospodarkę hormonalną organizmu. Na takie wahania narażone są głównie kobiety. Co udało się udowodnić w najnowszym badaniu, w którym przeanalizowano wpływ postu przerywanego na zmiany w stężeniach hormonów kobiet w okresie przed- i pomenopauzalnym?

  • Czy i ile pestycydów spożywamy wraz z jedzeniem owoców? Polskie badanie

    Czy obecność pestycydów w warzywach i owocach jest istotnym problemem? Jaki mają wpływ na zdrowie? Sprawdzamy wyniki polskiego badania.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij