napój z kombuchy w słoiku
Karolina Dereń

Kombucha (kombucza) – właściwości i zastosowanie napoju z grzyba herbacianego

Kombucha to fermentowany napój znany ludzkości od tysięcy lat. W ostatnim czasie staje się coraz bardziej popularna jako zdrowszy zamiennik konwencjonalnych, słodzonych napojów gazowanych. Przygotowuje się go z herbaty poddanej fermentacji przez grzybek japoński. Czym dokładnie jest kombucha? Jakie ma właściwości? Kto powinien unikać jej spożywania?

Napój kombucha (kombucza) – co to jest i jak smakuje?

Kombucha jest musującym napojem o słodko-kwaśnym smaku. Według danych, kombucha pochodzi z północno-wschodnich Chin, a pierwsze wzmianki o jej stosowaniu sięgają okolic 220 roku p.n.e. Kombucha powstaje ze słodzonej herbaty, zwykle czarnej lub zielonej poddanej fermentacji przez grzybek japoński (inaczej grzybek herbaciany), trwającej w przybliżeniu 7–10 dni. W zależności od użytego rodzaju herbaty, kombucha może mieć barwę od jasnoszarej do ciemnobrązowej.

W ostatnich latach kombucha zyskuje na popularności jako zdrowsza alternatywa dla konwencjonalnych, słodzonych napojów gazowanych. Niektóre badania sugerują, że zawarte w kombuchy bakterie mają właściwości probiotyczne, dzięki czemu napój ten może korzystnie wpływać na zdrowie.

Grzyb herbaciany (japoński) – jak wygląda? Ile kosztuje, gdzie go kupić?

Grzybek herbaciany, grzybek japoński to symbiotyczne kultury bakterii i drożdży, inaczej SCOBY (Symbiotic Culture of Bacteria and Yeast). SCOBY obejmuje różne bakterie kwasu octowego (np. Acetobacter xylinum, Acetobacter aceti, Acetobacter pas teurianus i Gluconobacter oxydans oraz drożdże (np. Saccharomyces, Zygosaccharomyces kombuchaensis, Torulopsis, Pichia, Brettanomyces i Zygosaccharomyces bailii, oprócz tego zostały również wyizolowane bakterie kwasu mlekowego.

Grzybek japoński ma postać galaretowatej masy o białej bądź jasnopomarańczowej barwie. Grzyb herbaciany można kupić w sklepach ze zdrową żywnością lub sklepach internetowych. Cena za jedną sztukę grzybka japońskiego wynosi w przybliżeniu 20 zł.

Napój z kombuchy – skład, właściwości i działanie

Po procesie fermentacji kombucha jest źródłem wielu składników, takich jak polifenole, kwasy organiczne (np. kwas octowy, kwas glukuronowy) aminokwasy, enzymy, substancje o działaniu antybiotycznym. W napoju z kombuchy obecne są również witaminy z grupy B, witamina C, a także pewne ilości miedzi, żelaza, manganu, cynku.

Nadal nie ma wystarczających badań, aby jednoznacznie stwierdzić, że kombucha wykazuje właściwości probiotyczne. Zawiera ona jednak kilka rodzajów bakterii kwasu mlekowego, które takie właściwości mogą posiadać. Z tego względu sugeruje się, że spożywanie kombuchy może wiązać się z potencjalnymi korzyściami zdrowotnymi, takimi jak wsparcie pracy układu pokarmowego czy odpornościowego.

Ponadto kombucha zawiera antyoksydanty, inaczej przeciwutleniacze. Zwalczają one wolne rodniki, które mogą uszkadzać komórki naszego organizmu i wpływać na rozwój wielu chorób. Regularne spożywanie kombuchy kojarzone jest z korzystnym wpływem na zdrowie wątroby. Kombucha wydaje się mieć właściwości antybakteryjne. Obecne w napoju z kombuchy kwas octowy oraz polifenole pochodzące z herbaty wpływają hamująco na wzrost niepożądanych rodzajów bakterii i drożdży.

Sprawdź na DOZ.pl: Leki i zioła na wątrobę.

Kombucha przygotowywana z zielonej herbaty może zaoferować te same korzyści zdrowotne, które przypisywane są temu rodzajowi herbaty. Regularne picie zielonej herbaty wpływa korzystnie na profil lipidowy, może zmniejszać ryzyko chorób serca, a także redukować ryzyko występowania raka prostaty, raka piersi oraz raka jelita grubego.

Polecane dla Ciebie

Kombucha w kosmetyce

Ze względu na bogaty skład oraz specyficzne właściwości kombuchy coraz częściej zwraca się uwagę na jej potencjalny wpływ na skórę. Jest ona stosowana w przemyśle kosmetycznym jako jeden ze składników aktywnych. Kombucha obecna jest między innymi w preparatach regenerujących do twarzy i dłoni, w kremach przeciwzmarszczkowych, a także w produktach delikatnie złuszczających, łagodzących, nawilżających oraz poprawiających elastyczność skóry.  

Jak zrobić napój z kombuchy? Przepis na kombuchę

Kombuchę można zarówno kupić gotową, jak i zrobić samemu w domu. Należy jednak pamiętać, że nieprawidłowe przyrządzenie tego napoju (np. poprzez przygotowanie w nieodpowiednich warunkach i przy użyciu zanieczyszczonych naczyń, a także poddanie go zbyt długiej fermentacji) może wiązać się z problemami zdrowotnymi po jego spożyciu.

Do przyrządzenia domowej kombuchy potrzebne będą:

  • grzybek herbaciany,
  • 2 łyżki octu jabłkowego,
  • 2 l wody filtrowanej,  
  • 3 torebki herbaty,
  • 150 gramów cukru,
  • słoik,
  • gaza,
  • gumka recepturka.

Sposób przygotowania domowej kombuchy:
Wodę należy zagotować, a następnie zaparzyć herbatę oraz posłodzić i ostudzić do temperatury około 20–25℃. W kolejnym kroku należy przelać herbatę do słoika oraz dodać ocet jabłkowy i grzybek herbaciany. Na słoik nałożyć gazę i zabezpieczyć gumką recepturką. Następnie słoik należy pozostawić w miejscu bez dostępu do słońca na okres około 8 dni, a następnie wyjąć grzybek, przelać napój przez sitko. Domową kombuchę należy przechowywać w lodówce i spożyć w ciągu 5 dni.

Napój z kombuchy – dawkowanie

Ze względu na wiele potencjalnych korzyści zdrowotnych zdarza się, że kombucha zostaje spożywana w nadmiarze. Picie zbyt dużej ilości kombuchy może doprowadzić do znacznego zwiększenia spożycia cukru w codziennym menu oraz efektów ubocznych takich jak problemy trawienne.

Osoby zdrowe powinny rozpoczynać picie kombuchy od małych dawek (w ilości około 50 ml dziennie), a dopiero później zwiększać jej ilość. Żeby czerpać korzyści zdrowotne, wystarczy wypijać 125 ml tego napoju dziennie, co według źródeł jest ilością bezpieczną.

Picie kombuchy – przeciwwskazania

Pomimo tego, że kombucha jest napojem stosunkowo bezpiecznym, u niektórych osób nie zaleca się jej spożywania. Kombucha jest napojem niepasteryzowanym oraz zawiera pewne ilości alkoholu. Z tego względu powinny unikać jej kobiety ciężarne oraz karmiące. Kombucha zawiera mieszankę różnych bakterii i drożdży, co u niektórych osób może promować wzrost bakterii oportunistycznych i prowadzić do infekcji. Z tego względu spożywanie kombuchy odradza się również osobom z osłabionym układem odpornościowym, np. osobom zakażonym wirusem HIV, osobom po przeszczepach lub cierpiącym z powodu nowotworów.

Kombucha okiem specjalisty

Kombucha posiada wiele potencjalnych korzyści zdrowotnych. Jeżeli jest odpowiednio przygotowana oraz spożywana w rozsądnych ilościach, ze względu na obecność wielu cennych składników, może stanowić element odpowiednio zbilansowanej diety u ludzi zdrowych. Jednakże należy pamiętać, że badania nad jej właściwościami trwają. Analizy z udziałem ludzi dotyczące działania kombuchy są nieliczne, a dowody na jej skutki zdrowotne są ograniczone. Dodatkowo picie nieprawidłowo przygotowanej kombuchy może wiązać się z konsekwencjami zdrowotnymi. Nie zaleca się również spożywania jej w nadmiernych ilościach.

  1. D. Kaczmarczyk, S. Lochyński, Kombucha jako nowoczesny składnik aktywny stosowany w recepturze kosmetycznej, „Polish Journal of Cosmetology”, nr 13 (4) 2010.
  2. J. M. Kapp, W. Sumner, Kombucha: a systematic review of the empirical evidence of human health, „Annals of Epidemiology”, nr 30 2019.
  3. G.S. Murugesan i in., Hepatoprotective and curative properties of Kombucha tea against carbon tetrachloride-induced toxicity, „Journal of Microbiology and Biotechnology”, nr 19 (4) 2009.
  4. B.A. Nummer, Kombucha brewing under the Food and Drug Administration model Food Code: risk analysis and processing guidance, „Journal of Environmental Health”, nr 76 (4) 2013.
  5. N. Plewa, Kombucha – herbata inaczej, „dietetycy,org”, [online], https://dietetycy.org.pl/kombucha/ [dostęp:] 11.07.2022.
  6. S.A. Villarreal-Soto i in., Understanding Kombucha Tea Fermentation: A Review, „Journal of Food Science.”, nr 83 (3) 2018.
  7. G. Yang i in., Prospective cohort study of green tea consumption and colorectal cancer risk in women, „Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention“, nr 16 (6) 2007.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jakie są typy sylwetki? Czym się charakteryzują?

    Chociaż wydaje się to oczywiste, nie wszyscy zdają sobie sprawę, że istnieją różne typy ludzkich sylwetek. Warto wiedzieć, jaki mamy rodzaj sylwetki, ponieważ w ten sposób możemy dostosować na przykład odpowiednią dietę czy plan treningowy.    

  • Beta-alanina – zastosowanie, dawkowanie

    Beta-alanina to suplement diety, który pomaga znacząco zwiększyć masę mięśniową. Stąd też jest on szczególnie ceniony przez osoby zawodowo uprawiające różnego rodzaju sporty.    

  • Lactobacillus plantarum 299v – co to? Na co pomaga? Właściwości i działanie

    Szczep bakteryjny o nazwie Lactobacillus plantarum 299v to popularny składnik preparatów probiotycznych, który wykazuje zróżnicowane, prozdrowotne właściwości. Przede wszystkim jest on pomocny dla osób borykających się z zespołem jelita drażliwego, ale również ma swój udział we wzmacnianiu układu odpornościowego.    

  • Zwichnięcie kostki – objawy, leczenie, rehabilitacja

    Zwichnięciu kostki (stawu skokowego) towarzyszą zwykle: ból, brak możliwości ruchu, widoczna deformacja i opuchlizna. Do tego urazu dochodzi najczęściej w wyniku aktywności fizycznej. Czym dokładnie jest zwichnięcie kostki i czym różni się od skręcenia? W jaki sposób można mu zapobiec?

  • Johimbina – właściwości i zastosowanie

    Jednym z alkaloidów, których oddziaływanie na organizm ludzki zostało stosunkowo dobrze zbadane, jest johimbina. Znana jako „spalacz tłuszczu” lub składnik pomagający w problemach z uzyskaniem wzwodu członka. Czym zatem jest johimbina i jak działa na nasz organizm? Czy może wspomagać odchudzanie? I czy jest bezpieczna? Odpowiadamy.

  • Na czym polega dieta wodna?

    Docenienie znaczenia odpowiedniego spożycia wody dla zachowania zdrowia i długotrwałego utrzymywania należytej masy ciała jest szczególnie ważne dla mieszkańców Japonii, którzy przestrzegają zasad tzw. japońskiej diety wodnej, o której mówi się coraz głośniej w mediach na całym świecie. Dowiedz się, na czym polega.

  • Wzmacniacze smaku w produktach żywnościowych

    Często w codziennej praktyce kuchennej sięgamy po wzmacniacze smaku. Warto wiedzieć, jaka jest szkodliwość tego typu dodatków, przeciwwskazania do ich stosowania, a także czym są naturalne wzmacniacze smaku.

  • Garbniki – właściwości i zastosowanie

    Znane są od wieków, używane zarówno w przemyśle, farmakognozji, kosmetyce. Co zatem wiemy o garbnikach? Jakie są ich właściwości? W jakich produktach możemy je znaleźć?   

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij