Kwas octowy (E260) – właściwości i zastosowanie. Kwas etanowy i jego wpływ na zdrowie - portal DOZ.pl
Kwas octowy (E260) – właściwości i zastosowanie. Kwas etanowy i jego wpływ na zdrowie
Joanna Orzeł

Kwas octowy (E260) – właściwości i zastosowanie. Kwas etanowy i jego wpływ na zdrowie

Kwas octowy, inaczej nazywany etanowym, jest wykorzystywany w wielu gałęziach przemysłu. Używa się go w branży farmaceutycznej (m.in. do produkcji aspiryny), a także w branży spożywczej, gdzie oznacza się go numerem E260. Jakimi właściwościami charakteryzuje się kwas octowy i jaki jest jego wpływ na zdrowie? 

Wiele substancji chemicznych stosowanych na skalę przemysłową jest znana ludzkości od setek lub nawet tysięcy lat. My sami w mniejszym lub większym stopniu korzystamy z nich każdego dnia. Przykładem takiej substancji jest kwas octowy. Ma on zastosowanie nie tylko podczas przyrządzania posiłków, ale również w trakcie sprzątania czy odświeżania ubrań. W przemyśle z powodzeniem stosowany jest jako substrat w wielu syntezach chemicznych oraz jako składnik różnorodnych produktów. Poniżej charakterystyka tej ciekawej substancji chemicznej.   

Kwas octowy – charakterystyka i właściwości 

Kwas octowy to nazwa zwyczajowa kwasu etanowego, który jest substancją chemiczną zaliczaną do związków organicznych. W swojej czystej postaci (w temperaturze pokojowej) jest bezbarwną cieczą o ostrym, nieprzyjemnym, drażniącym i charakterystycznym zapachu. Jest substancją o właściwościach higroskopijnych, co oznacza, że pochłania wilgoć z powietrza.  

Kwas octowy najczęściej używany jest w postaci rozcieńczonej. W zależności od stężenia stosuje się zwyczajowe nazwy jego roztworów. Czysty kwas octowy (stężenie w okolicach 100%) nazywany jest lodowatym (w temperaturze 16°C czysty kwas octowy zmienia stan skupienia – krzepnie, formując przeźroczyste kryształy, wizualnie podobne do kryształów lodu). Roztwór o stężeniu 70%–80% nosi nazwę esencji octowej. Ocet spożywczy, czyli roztwór, w którym stężenie kwasu octowego wynosi 6%–10% to ten, który znajdziemy w kuchniach wielu z nas. Kwas octowy wykazuje właściwości bakteriobójcze. 

Na skalę przemysłową kwas etanowy otrzymywany jest na drodze syntez chemicznych (karbonylowanie metanolu, utlenianie butanu, niskooktanowych benzyn lub aldehydu octowego). Inną metodą produkcji kwasu octowego jest fermentacja octowa alkoholu etylowego (otrzymywanego w procesie fermentacji alkoholowej cukrów). Jest ona źródłem kwasu octowego wykorzystywanego w celach spożywczych. W procesie tym uczestniczą bakterie z rodzaju Acetobacter genus i Clostridium acetobutylicum. Kwas octowy jest także otrzymywany jako produkt uboczny suchej destylacji drewna. 

Kwas octowy – zastosowanie 

Kwas octowy jest substratem wielu syntez chemicznych realizowanych na skalę przemysłową. Stosuje się go do otrzymywania takich substancji jak bezwodnik octowy czy estry kwasu octowego i chloroooctowego.  

Jest ważnym substratem podczas produkcji: leków (aspiryny, leków przeciwbakteryjnych, antybiotyków), esencji octowej, włókien syntetycznych (sztucznego jedwabiu, karboksymetylocelulozy, octanu celulozy). Używany jest także jako rozpuszczalnik podczas rafinacji kwasu tereftalowego stosowanego w produkcji polimeru – poli(tereftalanu etylenu), PET. W niskich stężeniach (do 5%) wykorzystuje się go jako herbicyd kontaktowy do zwalczania chwastów i niektórych traw. Właściwości bakteriobójcze sprawiają, że jest często stosowany do czyszczenia powierzchni, nie tylko w gospodarstwie domowym. 

Kwas octowy otrzymywany w procesie fermentacji octowej, rozcieńczony do kilkuprocentowego roztworu, jest używany w przemyśle spożywczym jako ocet spożywczy (często nazywany spirytusowym) służący głównie do konserwacji żywności. Na liście dodatków do żywności jest oznakowany numerem E260.  

E260 w żywności – w jakich produktach można go znaleźć? 

Kwas octowy jest składnikiem wielu produktów spożywczych. Najbardziej popularne z nich to wszelkiego rodzaju produkty marynowane – warzywa, owoce czy jajka. Jest w nich składnikiem konserwującym (ograniczającym możliwość rozwoju chorobotwórczych drobnoustrojów) oraz odpowiadającym za charakterystyczny kwaskowaty posmak.  

Kwas octowy stosuje się również podczas produkcji niektórych serów. Jego dodatek umożliwia ścięcie białek mleka i oddzielenie powstałych grudek od serwatki. Połączony z sodą oczyszczoną umożliwia uzyskanie puszystej struktury wielu wypieków – zarówno tych słodkich, jak i wytrawnych.  

E260 znajdziemy również na listach składników innych produktów spożywczych jak: gotowe sosy (musztarda, keczup, sosy sałatkowe), jogurty, pieczywo, wyroby cukiernicze, czekolada, płatki śniadaniowe, sery, napoje energetyczne. Naturalnie występuje w produktach otrzymywanych w procesie fermentacji jak piwo, wino i kiszonki.  

Wyniki badań nad zdrowotnymi właściwościami kwasu octowego 

Dostępne doniesienia naukowe wskazują, że kwas octowy, stosowany z umiarem i pod kontrolą, może mieć pozytywne właściwości wpływające na nasze zdrowie. Badania przeprowadzone na ludziach wykazują, że może on pomagać kontrolować poziom cukru we krwi po posiłku oraz być czynnikiem wspomagającym utratę wagi.  

Pilotażowe badania przeprowadzone na zwierzętach pozwalają wnioskować, że kwas octowy przyczynia się do redukcji poziomu cholesterolu we krwi. Jego działanie przeciwdrobnoustrojowe sprawia, że można go używać w terapii grzybicy paznokci, brodawek, infekcji uszu czy poparzeń skóry. 

Szkodliwość kwasu octowego (E260) 

Spożywczy kwas octowy używany w rozsądnych ilościach jest składnikiem bezpiecznym dla naszego zdrowia i życia. Jednak stosowany nieracjonalnie, może być dla nas substancją szkodliwą. Jego zbyt duża konsumpcja może spowodować zgagę lub niestrawność. Również szkliwo, występujące na powierzchni naszych zębów, wystawione na regularne działanie kwasu octowego może ulec degradacji.   

Kwas octowy stosowany w wyższych niż 10% stężeniach należy używać ostrożnie. Wysoko stężony kwas (około 100%) może wpłynąć drażniąco na nasz układ oddechowy, w kontakcie ze skórą lub oczami wywołuje groźne poparzenia chemiczne. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Orkisz – wartości odżywcze i wpływ na zdrowie. Dlaczego warto go jeść?

    Należy do najstarszych gatunków pszenicy – ludzkości znany jest już od wielu wielu wieków. Obecnie wytwarza się z niego m.in. pieczywo, płatki, kasze, makarony oraz mąki. Kto powinien sięgać po produkty wytworzone z orkiszu? Dlaczego warto go jeść? 

  • Olej z czarnuszki – na odporność, alergie, astmę, skórę. Poznaj właściwości i zastosowanie czarnuszki siewnej

    Olej z czarnuszki w ok. 85 proc. składa się z nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), zawiera witaminę E, witaminę A oraz mikroelementy. Posiada wiele właściwości zdrowotnych, ma także zastosowanie w kosmetyce. Sprawdź, jak działa olej z czarnuszki siewnej, jakie ma właściwości lecznicze oraz w jaki sposób go stosować.

  • Imbir – jak i kiedy go jeść? Właściwości lecznicze, zastosowanie, przeciwwskazania

    Imbir to roślina o wielu właściwościach zdrowotnych. Wśród nich wymienia się m.in. pomoc w łagodzeniu bólu gardła, mdłości w czasie ciąży czy zgagi. Co więcej, imbir wspomaga trawienie i działa przeciwzapalnie. Na jego bazie tworzy się napoje, syropy czy olejki, ale spożywa się go również na surowo. Jakie jeszcze właściwości ma imbir? Jak go przechowywać? Komu odradza się regularne stosowanie imbiru?

  • Lecytyna sojowa (E322) – czym jest i gdzie ją znaleźć? Kiedy należy ją suplementować?

    Lecytyna jako apteczny preparat na pamięć znana jest każdemu, niezależnie od wieku: stosowana jest i przez studentów w trakcie sesji, i przez osoby starsze. Jakie jeszcze zastosowania można jej przypisać? Jakie ma właściwości i do czego służy lecytyna sojowa? Dowiedzmy się więcej. 

  • Glutation – czym jest? Co warto o nim wiedzieć?

    Rozwój nauki powoduje, że jesteśmy w stanie coraz częściej powiązać wybrane cząsteczki chemiczne z dobrym bądź złym stanem badanego organizmu lub wręcz z wybraną jednostką chorobową. Jedną z takich cząsteczek jest glutation. Co to jest? Kiedy zaleca się badać jego poziom? Czy ma właściwości prozdrowotne? Czy możemy wpłynąć na jego ilość w organizmie? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.  

  • Serwatka – jak powstaje i czy jest zdrowa? Właściwości i zastosowanie serwatki

    Można powiedzieć, że podobnie jak jednostki wiele gałęzi przemysłu stara się zagospodarować coś, co niegdyś było uważane za odpad i tym samym ograniczyć liczbę wytwarzanych zanieczyszczeń, a nierzadko zwiększyć zyski. Świetnym tego przykładem jest serwatka. W przemyśle serowarskim stanowiąca odpad, w innych gałęziach przemysłu surowiec, z którego produkuje się preparaty białkowe, biodegradowalne tworzywa czy nawóz. Jakie inne zastosowania ma naturalna serwatka? Do czego możemy wykorzystać tę, która pozostanie po produkcji domowego sera? Czy jest zdrowa?  

  • Picie „twardej wody” jest korzystne dla zdrowia. Jakie są jej zalety?

    Utrudnia mycie rąk, pranie ubrań i powoduje wiele szkód w instalacjach wodno-kanalizacyjnych oraz urządzeniach gospodarstwa domowego, ale w kwestii nawadniania organizmu, tzw. twarda woda jest dobrym wyborem, zwłaszcza dla osób cierpiących na niedobory składników mineralnych. Według Światowej Organizacja Zdrowia nie ma ona negatywnego wpływu na zdrowie, wręcz przeciwnie może dostarczyć wielu korzyści.

  • Foliany – właściwości i źródła folacyny i kwasu foliowego

    Foliany, czyli folacyna i kwas foliowy stanowią szeroką grupę związków, będącymi pochodnymi pteryny, które różnią się stopniem utlenienia i charakteryzują się aktywnością biologiczną kwasu foliowego. Kwas foliowy nie ma toksycznego charakteru, niemniej jego zbyt duże dawki mogą utrudniać rozpoznanie niedokrwistości wywołanej niedoborem witaminy B12. Jakie są objawy niedoboru folianów, co stanowi najlepsze źródła tych związków w pożywieniu oraz jaka jest zalecana dawka dzienna folianów? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij