tabletki antykoncepcjne, prezerwatywy dla mężczyzn
Marta Witkowska

Antykoncepcja dla mężczyzn – metody i ich skuteczność

Wachlarz dostępnych metod antykoncepcyjnych dla mężczyzn nie jest jeszcze wystarczająco szeroki, jednak medycyna w bardzo zaawansowany sposób skupia się na badaniach dotyczących nowoczesnych rozwiązań. Zatem – jakie metody antykoncepcji są dostępne dla mężczyzn? Które z nich są najskuteczniejsze? Odpowiadamy.

Antykoncepcja dla mężczyzn – dostępne metody i ich skuteczność

Najpopularniejszą metodą antykoncepcji dostępną dla mężczyzn jest stosowanie prezerwatywy, która jest jednocześnie jedną z najstarszych metod. Drugą metodą jest zabieg wazektomii, w Polsce wykonywany stosunkowo od niedawna. Obie metody zasadniczo różnią się od siebie pod wieloma względami.

Prezerwatywy męskie

Prezerwatywy należą do mechanicznych (barierowych) metod antykoncepcyjnych. Zadaniem tej metody jest zapobieganie przedostawaniu się plemników do dróg rodnych kobiety, a tym samym ochrona przed potencjalnym zapłodnieniem. Zaletą prezerwatyw jest fakt, iż są one ogólnie dostępne i niedrogie oraz to, że jako jedyne stanowi barierę dla drobnoustrojów przenoszonych drogą płciową. Wskaźnik zawodności Pearla jest dość wysoki i waha się między wartością 2 a 14, zależnie od rzetelności przestrzegania zasad stosowania.

Prezerwatywa musi być dobrana do wielkości członka i stosowana według instrukcji podanej w ulotce informacyjnej, aby zminimalizować ryzyko zsunięcia lub pęknięcia prezerwatywy podczas stosunku oraz uszkodzenia szczelności ścianek prezerwatywy.
Sprawdź na DOZ.pl: Prezerwatywy.

Prezerwatywy wytwarzane są z lateksu lub innych tworzyw bez lateksu. Lateks jest koloidalnym roztworem naturalnego kauczuku. Dzięki temu cechuje go wysoka wytrzymałość, elastyczność oraz duże przewodzenie ciepła. W dotyku przypomina ludzką skórę, dając naturalność doznań. Z drugiej jednak strony, poprzez fakt, że jest materiałem naturalnym, zawiera alergizujące białka, które u części osób wywołują reakcje alergiczne. Uczulenie na lateks objawia się pieczeniem, swędzeniem, wysypką, a nawet ciężkimi objawami alergii.

Prezerwatywy lateksowe wchodzą również w reakcje z substancjami nawilżającymi zawierającymi frakcje tłuszczowe, jak wazelina, olej mineralny, oliwka dla dzieci, emulsje do ciała itp. Lateks w zetknięciu z takimi produktami ulega mikroperforacjom, przez co traci swoje właściwości ochronne zarówno przed zapłodnieniem, jak i przed zakażeniem.

Prezerwatywy niezawierające lateksu wykonane są najczęściej z poliizoprenu, który także jest roztworem kauczuku, ale syntetycznego, czyli nienaturalnego i tym samym pozbawionego czynnika alergennego. Będą one idealne dla osób uczulonych na lateks. Bezlateksowe prezerwatywy są również mniej podatne na działanie substancji opartych na bazie tłuszczu. Prezerwatywy poliizoprenowe cechuje równie wysoka wytrzymałość na rozciąganie, jak prezerwatyw zawierających lateks, jednak materiał ten ma niższą przenikalność ciepła, co może zmniejszać intensywność odbioru bodźców dotykowych.

Polskie Towarzystwo Ginekologiczne nie rekomenduje prezerwatyw jako stałej metody zapobiegania ciąży, poza parami, które nie mogą stosować innych metod zapobiegania ciąży. Ze względów na ochronę przed zakażeniem ta forma antykoncepcji zalecana jest podczas współżycia z partnerem przypadkowym, jednorazowym, drugim lub nowym.

Wazektomia

Wazektomia jest drobnym zabiegiem chirurgicznym i stanowi nowoczesną metodę antykoncepcji dla mężczyzn. Nie wpływa negatywnie na erekcję i pożądanie seksualne mężczyzny oraz chroni kobiety przed stosowaniem metod antykoncepcyjnych, głównie hormonalnych. Na świecie jest to jedna z najczęściej wybieranych metod. W Polsce przeprowadzana jest w wielu klinikach od 2002 roku.
 
Celem wazektomii jest doprowadzenie do blokady możliwości zapłodnienia przez mężczyznę. Często bywa określana mianem sterylizacji męskiej, co jest błędem. Sterylizacja polega na wycięciu gonad, natomiast wazektomia polega na izolacji i przecięciu nasieniowodów. Brzmi to dość drastycznie, ale w praktyce zabieg ten jest prosty, szybki i bezbolesny (przeprowadzany w znieczuleniu miejscowym). Wykonanie zabiegu nie wymaga szczególnego przygotowania ze strony pacjenta, a po zakończeniu zabiegu pacjent samodzielnie opuszcza klinikę tego samego dnia. Powikłania po zabiegu takie, jak: silniejsze pobolewania, mały krwiak, mikrouszkodzenie nerwów, występują niezwykle rzadko i zanikają samoczynnie po kilku dniach.

Po dokonaniu wazektomii plemniki nie są obecne w nasieniowodzie, jednak nadal są produkowane, tyle że są wchłaniane przez organizm. Po okresie około 4 miesięcy wykonywane jest badanie nasienia na obecność i ewentualną ruchliwość plemników w celu potwierdzenia skuteczności zabiegu. Współczynnik niepowodzeń Pearla wynosi od 0 do 0,55 procent. Oznacza to, że skuteczność wazektomii, jako metody antykoncepcyjnej, jest bardzo wysoka, a ryzyko zapłodnienia niemalże zerowe. Zabieg wazektomii jest zabiegiem odwracalnym, który polega na ponownym połączeniu i udrożnieniu nasieniowodów (rewazektomia).

Naturalna antykoncepcja dla mężczyzn – wstrzemięźliwość, stosunek przerywany

Naturalne metody antykoncepcji dla mężczyzn polegają na zachowaniu wstrzemięźliwości seksualnej lub na tzw. przerywanym stosunku płciowym. Wstrzemięźliwość polega na okresowym unikaniu kontaktów seksualnych w trakcie dni płodnych kobiety, czyli przez około od 9 do 15 dni w całym cyklu miesięcznym. Ustalenie płodnego okresu opiera się na kilku metodach, których wskaźnik zawodności Pearla – niestety – jest wysoki. Wstrzemięźliwość seksualna w dniach płodnych kobiety wskazana jest dla par, które nie mogą lub nie chcą stosować innych metod antykoncepcji. Metody te mogą też być odpowiednie dla par, które mają powody do ograniczenia aktywności seksualnej oraz dla par o umiarkowanym apetycie seksualnym.

Część par decyduje się na stosunek przerywany. Polega on na zaniechaniu stosunku płciowego przed ejakulacją, czyli właściwym wytryskiem. Nie gwarantuje to zabezpieczenia przed zapłodnieniem, bowiem przed właściwym wytryskiem występuje zjawisko kropelkowania – wydzielanie preejakulatu w trakcie trwania stosunku. Preejakulat zawierać może żywe i ruchliwe plemniki zdolne do zapłodnienia komórki jajowej.

Wskaźnik Pearla tej metody wynosi aż od 15 do 28. Dodatkowo stosunek przerywany może negatywnie wpływać na osiąganie pełnej satysfakcji seksualnej obojga partnerów. Może również zwiększać ryzyko wcześniejszych wytrysków. Metoda ta powinna być stosowana w szczególnie wyjątkowych okolicznościach, w których nie ma możliwości zastosowania innej metody.

Polecane dla Ciebie

Antykoncepcja dla mężczyzn – zastrzyki i tabletki hormonalne

Od połowy XX wieku trwają badania nad stworzeniem skutecznej hormonalnej metody antykoncepcyjnej dla mężczyzn. Główną trudnością jest charakter tłumienia męskiej płodności – skomplikowane procesy hormonalne oraz produkcja ogromnej liczby plemników każdego dnia. Celem metody jest doprowadzenie do znacznego zmniejszenia ilości plemników (oligospermia) lub całkowitego ich braku (azoospermia) w nasieniu na skutek dostarczenia organizmowi pochodnych męskiego hormonu płciowego – testosteronu. Obecnie wszystkie hormonalne formy antykoncepcji dla mężczyzn – preparaty doustne (tabletki), podskórne (zastrzyki i implanty), przezskórne (żele i plastry) – znajdują się w fazie badań.  

W badaniach wykorzystuje się pochodne testosteronu. Ich działanie opiera się na hamowaniu podwzgórza mózgu i przysadki mózgowej. Wskutek tego następuje zahamowanie wydzielania hormonu luteinizującego (LH) i folitropiny (FSH). Brak LH i FSH powoduje, iż jądra nie otrzymują sygnału do produkcji własnego testosteronu i wytwarzania plemników. W grupie badanych mężczyzn po około 2–3 miesiącach uzyskano odpowiednio niskie stężenie LH i FSH, dzięki czemu męska płodność została stłumiona. Wyniki badań wskazują na wysoką efektywność tego procesu, przy jednoczesnym zachowaniu możliwości jego odwrócenia – łagodnie, stopniowo po zaprzestaniu podawania pochodnych testosteronu.

Hormonalna metoda antykoncepcji mężczyzn w postaci stosowania pochodnych testosteronu jest łatwa w stosowaniu, jednak, jak pokazały badania, obciążona skutkami ubocznymi. Najpoważniejszym z nich jest powiększenie prostaty i zwiększenie ryzyka wystąpienia nowotworu tego gruczołu. Niezwykle często obserwowano  problemy skórne (trądzik), zwiększenie masy ciała, obniżenie stężenia cholesterolu całkowitego oraz frakcji HDL, jak i wahania nastrojów wraz z obniżeniem libido. Główną wadą hormonoterapii z zastosowaniem pochodnych testosteronu jest różna skuteczność u różnych mężczyzn. 
  1. J. Bancroft, Seksualność człowieka, Wydawnictwo Urban & Partner, Wrocław 2019.
  2. A. Drosdzol i in., Podstawy seksuologii, Warszawa 2015.
  3. J. K. Amory, Development of Novel Male Contraceptives, „ascpt.onlinelibrary.wiley.com” [online] https://ascpt.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/cts.12708, [dostęp:] 22.10.2021.
  4. Z. Dominiak i in., Promising results in development of male contraception, „sciencedirect.com” [online] ,https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0960894X21002316 [dostęp:] 22.10.2021.
  5. E. Siwik, Wazektomia. Antykoncepcja dla mężczyzn… i ich partnerek, „wazektomia.com” [online] https://www.wazektomia.com/ksiazka-1-wazektomia-ksiazka , [dostęp:] 22.10.2021.
  6. E. Siwik, Z. Lew-Starowicz, Antykoncepcja - Planowanie Rodziny u progu XXI wieku, Warszawa 2003.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Otarcia i podrażnienia po stosunku

    Dyskomfort w czasie stosunku jest zaburzeniem, którego nie powinno się bagatelizować, zwłaszcza jeśli towarzyszy mu ból i niechęć do zbliżeń. Dyspareunia, czyli bolesność w czasie współżycia, częściej dotyka kobiet. Poza nią jednak w relacjach intymnych często dochodzi do mniejszych, aczkolwiek równie dokuczliwych problemów, takich jak otarcia czy podrażnienia.

  • Preejakulat – stosunek przerywany a ryzyko ciąży

    Preejakulat, czyli bezbarwna wydzielina, produkowany jest przez męski układ rozrodczy podczas wzbudzenia seksualnego. Spełnia on szereg ważnych funkcji ułatwiających akt seksualny i samo zapłodnienie. Jaka jest szansa na zajście w ciążę przez preejakulat?

  • Seks oralny – zagrożenia, choroby, jak się przygotować?

    Seks oralny, a inaczej mówiąc miłość francuska, to bardzo popularna forma współżycia seksualnego. Według danych statystycznych cenią ją przede wszystkim mężczyźni (ponad połowa respondentów) oraz co czwarta kobieta. Należy jednak pamiętać, że seks oralny to nie tylko przyjemność, ale także szereg zagrożeń. W związku z tym należy się do niego odpowiednio przygotować.

  • Antykoncepcja po porodzie – jaka będzie najlepsza?

    Po porodzie kobiecy organizm stopniowo powraca do swojego stanu sprzed ciąży. Między innymi dochodzi do powrotu płodności, o czym świadczy pojawienie się pierwszej miesiączki po porodzie. Może to nastąpić po zaledwie kilku tygodniach od urodzenia dziecka albo nawet po roku. Co wpływa na płodność po ciąży? Kiedy można zacząć uprawiać seks po ciąży? Jaka metoda antykoncepcji po porodzie będzie najlepsza?

  • Seks analny – zagrożenia, choroby, jak się przygotować

    Seks analny od kilku dekad wzbudza mnóstwo kontrowersji, a w wielu kręgach jest tematem tabu. Wiele osób zadaje sobie pytanie o to, czy jest bezpieczny dla zdrowia. Czym tak naprawdę jest seks analny i jak się do niego przygotować?

  • Seks bez zabezpieczenia – czym można się zarazić?

    Seks to jedna z najprzyjemniejszych sytuacji, która może wydarzyć się między dwojgiem zakochanych ludzi. Chwila zapomnienia może jednak skończyć się mało romantycznie – jedną z wielu chorób, w tym rzeżączką, kiłą, a w skrajnych przypadkach nawet AIDS. Czym można zarazić się poprzez stosunek płciowy bez zabezpieczenia?

  • Punkt G – gdzie się znajduje?

    Enigmatyczny punkt G rozbudza wyobraźnię kochanków na całym świecie. Zdaniem wielu seksuologów jest to najwrażliwsza strefa erogenna w ludzkim ciele. Dla sceptyków jest jak mityczna Atlantyda, której istnienia nikt nigdy nie dowiódł. Czy istnieje naprawdę? Gdzie się znajduje i jak wygląda?

  • Sapioseksualizm – na czym polega?

    Sapioseksualizm to nazwa, z którą być może część z nas już kiedyś się spotkała. Termin ten w ostatnich latach zyskuje coraz większą popularność. Sapioseksualizm jest bowiem pewnym rodzajem preferencji seksualnej, w której kluczową rolę odgrywa iloraz inteligencji. Jakie są jego przyczyny?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij