Probówka w krwią pacjenta badanego na obecność przeciwciał przeciwko COVID-19
Patryk Jasielski

Poziom przeciwciał w COVID-19

Coraz więcej osób wykonuje badanie poziomu przeciwciał wczesnych – IgM i późnych – IgG. Dzięki nim można ocenić wydolność układu odporności, czyli to czy i jak poradził sobie w kontakcie z koronawirusem SARS CoV-2, nieważne czy po infekcji, czy też po wykonaniu szczepienia. Badanie poziomu przeciwciał przeciwiko COVID-19 pozwala także na ocenę czasu, jaki upłynął od zakażenia lub ostatniego kontaktu z wirusem. Czy zbadanie poziomu przeciwciał pozwoli poczuć się bezpieczniej lub mądrze zaplanować termin trzeciej dawki szczepionki? Odpowiedź na te i inne pytania znajduje się w niniejszym artykule.

Przeciwciała to naturalne białkowe cząsteczki, produkowane przez komórki układu odpornościowego. Biorą udział w obronie organizmu przed różnymi czynnikami chorobotwórczymi, zarówno bakteriami, jak i wirusami, w tym także COVID-19. Wyróżnia się pięć głównych typów, a dla odporności najważniejsze są dwa: przeciwciała IgG i IgM. Ich produkcję w organizmie pobudzają zarówno kontakt z całą cząsteczką wirusa – podczas zakażenia, jak i jedynie z jego fragmentem – podczas szczepienia. Te fragmenty wirusa to tzw. antygenty, czyli cząsteczki zdolne do pobudzania odpowiedzi immunologicznej organizmu. W tym artykule omówiona zostaną zagadnienia, jak sprawdzić wynik na COVID oraz jak odczytać wynik przeciwciał na COVID.

Czy da się odróżnić przeciwciała po COVID-19 od tych po szczepieniu?

Jak już wspomniano we wstępie, produkcję przeciwciał pobudza kontakt układu odpornościowego z cząsteczkami (antygenami) wirusa. Do takiego kontaktu może dojść w różny sposób. Najczęstszymi dwoma jest zachorowanie lub szczepienie się. Pobudza to wówczas organizm do produkcji przeciwciał przeciwko cząsteczkom COVID-19 – najpierw w klasie IgM, a później również przeciwciała IgG. Szczepionka zawiera jedynie zmodyfikowany antygen pochodzący z kolca na powierzchni wirusa, tzw. białko S. Po szczepieniu przeciwciała COVID powstają tylko przeciw temu białku. Gdy jest się chorym na COVID, organizm ma kontakt z różnymi antygenami wirusa, nie tylko z białkiem S, bo oprócz białka S m.in. także z białkiem nukleokapsydu, czyli białkiem N. Po chorobie zatem powstają różne przeciwciała. Na tej podstawie da się odróżnić przeciwciała po chorobie, (skierowane przeciwko białku nukleokapsydu N) od tych powstałych po szczepieniu (skierowanym tylko przeciwko białku S). Należy wykonać jedynie odpowiedni test, wykrywający konkretne przeciwciała.

Jaki poziom przeciwciał chroni przed zachorowaniem?

Każdy organizm reaguje inaczej na zachorowanie i podanie szczepionki, stąd też poziom wytworzonych przeciwciał nie jest jednakowy dla wszystkich. Ich liczba może się wahać od kilkudziesięciu do nawet kilku tysięcy przeciwciał wiążących, czyli tzw. BAU (ang. Binding Antibody Units) na mililitr (/ml).

Na ten moment naukowcom nie udało się wyznaczyć poziomu (miana) przeciwciał COVID stanowiących normę, która chroni przed zachorowaniem. Wiadomo jednak, że ich poziom odzwierciedla odpowiedź układu immunologicznego na szczepienie.

Interpretując wynik na poziom przeciwciał, należy brać pod uwagę przyjmowane leki. Niektóre z nich, głównie glikokortykosteroidy i leki immunosupresyjne czy przeciwnowotworowe, upośledzają odpowiedź immunologiczną. U takich osób zazwyczaj wytworzy się mniej przeciwciał. Z drugiej jednak strony, nawet bardzo wysoki wynik (rzędu kilku tysięcy przeciwciał/ml) nie daje gwarancji odporności przed zachorowaniem. Może jednak z pewnością uniknąć ciężkiego i groźnego dla zdrowia i życia przebiegu choroby. W przyszłości i na podstawie wyników badań naukowych, a także danych statystycznych jest prawdopodobne, że zostanie ustalony poziom przeciwciał, powyżej którego ochrona przed zachorowaniem będzie niemal stuprocentowa.

Powiązane produkty

Poziom przeciwciał w COVID-19 – interpretacja wyników testu

W celu diagnostyki COVID-19 stosuje się różne rodzaje testów – badania genetyczne i testy antygenowe z materiału z wymazu z nosogardzieli oraz badania krwi na obecność przeciwciał.

Badania genetyczne oparte na metodach biologii molekularnej są najbardziej czułe, czyli wyniki COVID pozytywne są najczęściej prawdziwe (wiarygodne).

Testy antygenowe, czyli popularne SARS-CoV-2 testy kasetkowe są mniej czułe, ale za to proste w użyciu. Wynik uzyskuje się w bardzo krótkim czasie. Są do nich dołączone instrukcję, jak sprawdzić wynik testu na COVID w warunkach domowych. Wynik badania na COVID może być dodatni (doszło do zakażenia), ujemny (brak wykrytego wirusa) lub niejednoznaczny (test wymaga powtórzenia).

Istnieją również testy wykrywające przeciwciała IgG COVID-swoiste i przeciwciała IgM. Mogą to być badania jakościowe, czyli oceniające czy dane przeciwciała w ogóle występują. W interpretacji wyników testów IgG i IgM interpretuje się wyniki, korzystając z gotowej, łatwej do zrozumienia instrukcji. Dostępne są również testy ilościowe. W tych badaniach poziom przeciwciał COVID określa wynik w postaci wartości liczbowej, wyrażonej w jednostce BAU/ml.

Interpretacja wyników na poziom przeciwciał IgG

Testy na IgG SARS-CoV-2 interpretowane są tylko pod względem ich obecności i/lub poziomu we krwi. Można uzyskać rezultat negatywny lub dodatni.

Wynik ujemny badania poziomu przeciwciał IgG świadczy o:

  • braku kontaktu z wirusem,
  • braku szczepienia,
  • nieskuteczności szczepionki,
  • tzw. oknie serologicznym (czas, jaki jest potrzebny do wytworzenia przeciwciał skierowanych przeciwko danemu patogenowi przez zakażony organizm; jest to także wczesny moment infekcji, w którym przeciwciała nie są jeszcze wykrywalne),
  • niedawnym kontakcie z patogenem.

Przeciwciała IgG wytwarzają się po jakimś czasie od zakażenia i średnio jest to okres 2.–3. tygodni, więc na początku może ich jeszcze nie być.

Wynik dodatni badania poziomu przeciwciał IgG świadczy o tym, że:

Zarówno przechorowanie, jak i zaszczepienie musiało mieć miejsce jakiś czas temu. Ilość przeciwciał przeciwko COVID-19 powinien być interpretowany według instrukcji producenta testu. Każdy może mieć inny poziom przeciwciał, powyżej którego test jest pozytywny.

Interpretacja wyników na poziom przeciwciał IgM

Przeciwciała IgM powstają jako pierwsze po kontakcie z wirusem/szczepionką. Są wytwarzane już po kilku dniach. 

Dodatni wynik badania na poziom przeciwciał klasy IgM (wysoki poziom IgM), przy braku przeciwciał IgG (niskim poziomie IgG), świadczy o aktualnym lub niedawnym zakażeniu lub szczepieniu. Miano IgM stopniowo spada, więc nie nadają się do oceny odpowiedzi immunologicznej na szczepienie. Są przydatne jedynie w wykrywaniu niedawnego zakażenia.

Wynik IgG i IgM

Analiza całościowego wyniku, zarówno poziomu przeciwciał przeciwko COVID-19 IgG, jak i IgM może być pomocne w ustalaniu, czy miało się kontakt z wirusem. Jak wspominano, wysoki poziom IgM przy niskim/braku IgG najpewniej świadczy o niedawnym pierwszorazowym zachorowaniu/szczepieniu. Natomiast wysoki poziom IgG przy niskim IgM wskazuję na odległy czas od pierwszego zachorowania/szczepienia. W przypadku wątpliwości co do wyniku przeciwciał przeciwko COVID-19, jak należy je odczytywać, wskazana jest konsultacja z lekarzem.

Wynik ujemny testu na obecność przeciwciał

Wynik badania na poziom przeciwciał przeciwko COVID-19 interpretowany jako ujemny (wynik niereaktywny), występuję w sytuacji osiągnięcia stężenia przeciwciał poniżej poziomu określonego w teście jako reaktywny, czyli dodatni. Nie musi to być poziom zerowy. Wynik ujemny zazwyczaj jest dowodem braku przechorowania infekcji koronawirusem albo brakiem lub nieskutecznością  szczepienia. Świadczy o tym, że organizm nie zetknął się nigdy z wirusem lub jego antygenami i nie wytworzył przeciwciał. Inną sytuacją, gdy wynik testu może być niereaktywny to długi okres od ostatniego narażenia na wirusa. Wówczas wytworzone wcześniej przeciwciała po jakimś czasie zaczynają zanikać. Brak bodźców w postaci antygenów powoduję, że organizm przestaje je produkować i ich poziom spada. Również w sytuacji niedoborów odporności (z powodu przyjmowanych leków czy choroby) organizm może za słabo zareagować na kontakt z wirusem czy szczepionką i nie wytworzyć przeciwciał.

  1. Gaebler C. i in., Evolution of antibody immunity to SARS-CoV-2. „Nature", 591(7851) 2021.
  2. Wang Z.,  i in., Naturally enhanced neutralizing breadth against SARS-CoV-2 one year after infection. „Nature", 595 (7867) 2021.
  3. Chvatal-Medina M. i in. Antibody Responses in COVID-19: A Review. „Front Immunology" 2021,12: 633184.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Klirens kreatyniny (GFR) – badanie, normy, wskazania

    GFR to parametr służący do oceny wydolności pracy nerek. Bez aktualnego wyniku badania wskaźnika czynności nerek nie możemy np. wykonać obrazowych badań diagnostycznych, w których niezbędne jest zastosowanie kontrastu (np. RTG) dla lepszego uwidocznienia oznaczanych struktur. Ponadto klirens kreatyniny jest niezbędnym miernikiem wydolności nerek w trakcie ich terapii. Dzięki niemu możliwa jest ocena skuteczności leczenia nefrologicznego i ewentualnej konieczności zastosowania poważniejszych kroków terapeutycznych, jak chociażby wdrożenie leczenia nerkozastępczego. Kto może skierować nas na badanie GFR, ile kosztuje i jak się do niego przygotować? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

  • Cholesterol HDL – badanie, normy. Co oznacza obniżony poziom „dobrego cholesterolu”?

    Badanie poziomu cholesterolu HDL jest jednym z głównych oznaczeń zlecanych osobom, u których ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych jest wysokie. Pacjenci chorujący na cukrzycę, po przebytym zawale serca, palacze oraz kobiety przyjmujące hormonalną terapię antykoncepcyjną, beta-blokery lub retinoidy powinni częściej oznaczać poziom dobrego cholesterolu i jego stosunek do LDL. Badaniami dodatkowymi, które zaleca się wykonać przy oznaczeniu HDL, są stężenia cholesterolu całkowitego, LDL i trójglicerydów. Jak należy się przygotować do oznaczenia poziomu HDL? Ile kosztuje badanie? Czy może być refundowane? Czy aby zbadać poziom cholesterolu HDL, trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cholesterol LDL – badanie, normy, podwyższony. Jak obniżyć zbyt wysoki poziom „złego cholesterolu”?

    Badanie poziomu cholesterolu LDL jest jednym z elementów tzw. lipidogramu, który zaleca się wykonywać minimum raz do roku, w ramach badań profilaktycznych. Przeprowadzenie tego oznaczenia ma na celu potwierdzenie wydolności lub dysfunkcji pracy wątroby. Na zaburzenia ilości „złego cholesterolu” wpływa szereg czynników, które są związane głównie z dietą i stylem życia. Jak wygląda badanie, jakie są normy cholesterolu LDL, ile kosztuje oznaczenie i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Wysokie ALT – czego jest objawem? Jakie są normy badania ALT?

    Prawidłowy zakres referencyjny dla aminotransferazy alaninowej zależy od wielu czynników i może różnić się w zależności od laboratorium, w którym wykonywane jest badanie. Oznaczenie poziomu ALT we krwi pozwala na wykrycie chorób wątroby i ocenę stopnia ich zaawansowania, jak również na różnicowanie określonych schorzeń wątroby między sobą. Jakie są normy ALT we krwi, jak wygląda badanie oraz czy do oznaczenia trzeba być na czczo?

  • Biorezonans – co to jest, jak działa i czy jest skuteczny w leczeniu chorób i nałogów?

    Biorezonans magnetyczny to jedna z metod wykorzystywanych przez osoby praktykujące niekonwencjonalne formy leczenia różnych chorób. Nie udało się dotychczas jednoznacznie rozstrzygnąć, czy terapia z użyciem biorezonansu jest skuteczna. Największym problemem jest brak rzetelnych badań naukowych, które potwierdziłyby słowa zwolenników tej metody dotyczące tego, czy i jak naprawdę działa biorezonans.

  • Lipidogram (profil lipidowy). Badanie, normy, przygotowanie

    Lipidy, czyli tłuszcze, to najważniejsze źródło energii w diecie człowieka. Jako składniki błon komórkowych i rozpuszczalniki niektórych substancji, np. witamin i hormonów, pełnią kluczową rolę w utrzymaniu równowagi ludzkiego organizmu. Zaburzenia lipidowe występujące u pacjentów z nadwagą, otyłością lub obciążonym wywiadem rodzinnym mogą skutkować schorzeniami układu krwionośnego i sercowo-naczyniowego oraz podwyższać ryzyko udaru mózgu.

  • Badanie AMH (wskaźnik rezerwy jajnikowej) – normy, cena

    Badanie AMH, czyli hormonu antymüllerowskiego, jest jednym z kluczowych elementów oceny rezerwy jajnikowej kobiety. Pozwala na ocenę liczby pęcherzyków jajnikowych, które mogą być stymulowane w ramach procedury in vitro. Na czym polega to badanie? Czy warto je wykonać? Jak interpretować wyniki?

  • Badania na niepłodność dla kobiet – jak wyglądają? Jak się przygotować?

    Niepłodność to problem, który dotyka coraz większą liczbę osób na całym świecie. Szacuje się, że nawet 15% par boryka się z problemami z zajściem w ciążę. Spośród wszystkich przyczyn niepłodności w związku 40% leży po stronie mężczyzn, 40% po stronie kobiet, a w 20% przyczyny pochodzą od obojga partnerów. Wielu z nich zwraca się o pomoc do specjalistów, którzy oferują różne metody diagnostyki i leczenia niepłodności. Jakie badania na niepłodność warto zrobić?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij