Probówka w krwią pacjenta badanego na obecność przeciwciał przeciwko COVID-19
Patryk Jasielski

Poziom przeciwciał w COVID-19

Coraz więcej osób wykonuje badanie poziomu przeciwciał wczesnych – IgM i późnych – IgG. Dzięki nim można ocenić wydolność układu odporności, czyli to czy i jak poradził sobie w kontakcie z koronawirusem SARS CoV-2, nieważne czy po infekcji, czy też po wykonaniu szczepienia. Badanie poziomu przeciwciał przeciwiko COVID-19 pozwala także na ocenę czasu, jaki upłynął od zakażenia lub ostatniego kontaktu z wirusem. Czy zbadanie poziomu przeciwciał pozwoli poczuć się bezpieczniej lub mądrze zaplanować termin trzeciej dawki szczepionki? Odpowiedź na te i inne pytania znajduje się w niniejszym artykule.

Przeciwciała to naturalne białkowe cząsteczki, produkowane przez komórki układu odpornościowego. Biorą udział w obronie organizmu przed różnymi czynnikami chorobotwórczymi, zarówno bakteriami, jak i wirusami, w tym także COVID-19. Wyróżnia się pięć głównych typów, a dla odporności najważniejsze są dwa: przeciwciała IgG i IgM. Ich produkcję w organizmie pobudzają zarówno kontakt z całą cząsteczką wirusa – podczas zakażenia, jak i jedynie z jego fragmentem – podczas szczepienia. Te fragmenty wirusa to tzw. antygenty, czyli cząsteczki zdolne do pobudzania odpowiedzi immunologicznej organizmu. W tym artykule omówiona zostaną zagadnienia, jak sprawdzić wynik na COVID oraz jak odczytać wynik przeciwciał na COVID.

Czy da się odróżnić przeciwciała po COVID-19 od tych po szczepieniu?

Jak już wspomniano we wstępie, produkcję przeciwciał pobudza kontakt układu odpornościowego z cząsteczkami (antygenami) wirusa. Do takiego kontaktu może dojść w różny sposób. Najczęstszymi dwoma jest zachorowanie lub szczepienie się. Pobudza to wówczas organizm do produkcji przeciwciał przeciwko cząsteczkom COVID-19 – najpierw w klasie IgM, a później również przeciwciała IgG. Szczepionka zawiera jedynie zmodyfikowany antygen pochodzący z kolca na powierzchni wirusa, tzw. białko S. Po szczepieniu przeciwciała COVID powstają tylko przeciw temu białku. Gdy jest się chorym na COVID, organizm ma kontakt z różnymi antygenami wirusa, nie tylko z białkiem S, bo oprócz białka S m.in. także z białkiem nukleokapsydu, czyli białkiem N. Po chorobie zatem powstają różne przeciwciała. Na tej podstawie da się odróżnić przeciwciała po chorobie, (skierowane przeciwko białku nukleokapsydu N) od tych powstałych po szczepieniu (skierowanym tylko przeciwko białku S). Należy wykonać jedynie odpowiedni test, wykrywający konkretne przeciwciała.

Jaki poziom przeciwciał chroni przed zachorowaniem?

Każdy organizm reaguje inaczej na zachorowanie i podanie szczepionki, stąd też poziom wytworzonych przeciwciał nie jest jednakowy dla wszystkich. Ich liczba może się wahać od kilkudziesięciu do nawet kilku tysięcy przeciwciał wiążących, czyli tzw. BAU (ang. Binding Antibody Units) na mililitr (/ml).

Na ten moment naukowcom nie udało się wyznaczyć poziomu (miana) przeciwciał COVID stanowiących normę, która chroni przed zachorowaniem. Wiadomo jednak, że ich poziom odzwierciedla odpowiedź układu immunologicznego na szczepienie.

Interpretując wynik na poziom przeciwciał, należy brać pod uwagę przyjmowane leki. Niektóre z nich, głównie glikokortykosteroidy i leki immunosupresyjne czy przeciwnowotworowe, upośledzają odpowiedź immunologiczną. U takich osób zazwyczaj wytworzy się mniej przeciwciał. Z drugiej jednak strony, nawet bardzo wysoki wynik (rzędu kilku tysięcy przeciwciał/ml) nie daje gwarancji odporności przed zachorowaniem. Może jednak z pewnością uniknąć ciężkiego i groźnego dla zdrowia i życia przebiegu choroby. W przyszłości i na podstawie wyników badań naukowych, a także danych statystycznych jest prawdopodobne, że zostanie ustalony poziom przeciwciał, powyżej którego ochrona przed zachorowaniem będzie niemal stuprocentowa.

Powiązane produkty

Poziom przeciwciał w COVID-19 – interpretacja wyników testu

W celu diagnostyki COVID-19 stosuje się różne rodzaje testów – badania genetyczne i testy antygenowe z materiału z wymazu z nosogardzieli oraz badania krwi na obecność przeciwciał.

Badania genetyczne oparte na metodach biologii molekularnej są najbardziej czułe, czyli wyniki COVID pozytywne są najczęściej prawdziwe (wiarygodne).

Testy antygenowe, czyli popularne SARS-CoV-2 testy kasetkowe są mniej czułe, ale za to proste w użyciu. Wynik uzyskuje się w bardzo krótkim czasie. Są do nich dołączone instrukcję, jak sprawdzić wynik testu na COVID w warunkach domowych. Wynik badania na COVID może być dodatni (doszło do zakażenia), ujemny (brak wykrytego wirusa) lub niejednoznaczny (test wymaga powtórzenia).

Istnieją również testy wykrywające przeciwciała IgG COVID-swoiste i przeciwciała IgM. Mogą to być badania jakościowe, czyli oceniające czy dane przeciwciała w ogóle występują. W interpretacji wyników testów IgG i IgM interpretuje się wyniki, korzystając z gotowej, łatwej do zrozumienia instrukcji. Dostępne są również testy ilościowe. W tych badaniach poziom przeciwciał COVID określa wynik w postaci wartości liczbowej, wyrażonej w jednostce BAU/ml.

Interpretacja wyników na poziom przeciwciał IgG

Testy na IgG SARS-CoV-2 interpretowane są tylko pod względem ich obecności i/lub poziomu we krwi. Można uzyskać rezultat negatywny lub dodatni.

Wynik ujemny badania poziomu przeciwciał IgG świadczy o:

  • braku kontaktu z wirusem,
  • braku szczepienia,
  • nieskuteczności szczepionki,
  • tzw. oknie serologicznym (czas, jaki jest potrzebny do wytworzenia przeciwciał skierowanych przeciwko danemu patogenowi przez zakażony organizm; jest to także wczesny moment infekcji, w którym przeciwciała nie są jeszcze wykrywalne),
  • niedawnym kontakcie z patogenem.

Przeciwciała IgG wytwarzają się po jakimś czasie od zakażenia i średnio jest to okres 2.–3. tygodni, więc na początku może ich jeszcze nie być.

Wynik dodatni badania poziomu przeciwciał IgG świadczy o tym, że:

Zarówno przechorowanie, jak i zaszczepienie musiało mieć miejsce jakiś czas temu. Ilość przeciwciał przeciwko COVID-19 powinien być interpretowany według instrukcji producenta testu. Każdy może mieć inny poziom przeciwciał, powyżej którego test jest pozytywny.

Interpretacja wyników na poziom przeciwciał IgM

Przeciwciała IgM powstają jako pierwsze po kontakcie z wirusem/szczepionką. Są wytwarzane już po kilku dniach. 

Dodatni wynik badania na poziom przeciwciał klasy IgM (wysoki poziom IgM), przy braku przeciwciał IgG (niskim poziomie IgG), świadczy o aktualnym lub niedawnym zakażeniu lub szczepieniu. Miano IgM stopniowo spada, więc nie nadają się do oceny odpowiedzi immunologicznej na szczepienie. Są przydatne jedynie w wykrywaniu niedawnego zakażenia.

Wynik IgG i IgM

Analiza całościowego wyniku, zarówno poziomu przeciwciał przeciwko COVID-19 IgG, jak i IgM może być pomocne w ustalaniu, czy miało się kontakt z wirusem. Jak wspominano, wysoki poziom IgM przy niskim/braku IgG najpewniej świadczy o niedawnym pierwszorazowym zachorowaniu/szczepieniu. Natomiast wysoki poziom IgG przy niskim IgM wskazuję na odległy czas od pierwszego zachorowania/szczepienia. W przypadku wątpliwości co do wyniku przeciwciał przeciwko COVID-19, jak należy je odczytywać, wskazana jest konsultacja z lekarzem.

Wynik ujemny testu na obecność przeciwciał

Wynik badania na poziom przeciwciał przeciwko COVID-19 interpretowany jako ujemny (wynik niereaktywny), występuję w sytuacji osiągnięcia stężenia przeciwciał poniżej poziomu określonego w teście jako reaktywny, czyli dodatni. Nie musi to być poziom zerowy. Wynik ujemny zazwyczaj jest dowodem braku przechorowania infekcji koronawirusem albo brakiem lub nieskutecznością  szczepienia. Świadczy o tym, że organizm nie zetknął się nigdy z wirusem lub jego antygenami i nie wytworzył przeciwciał. Inną sytuacją, gdy wynik testu może być niereaktywny to długi okres od ostatniego narażenia na wirusa. Wówczas wytworzone wcześniej przeciwciała po jakimś czasie zaczynają zanikać. Brak bodźców w postaci antygenów powoduję, że organizm przestaje je produkować i ich poziom spada. Również w sytuacji niedoborów odporności (z powodu przyjmowanych leków czy choroby) organizm może za słabo zareagować na kontakt z wirusem czy szczepionką i nie wytworzyć przeciwciał.

  1. Gaebler C. i in., Evolution of antibody immunity to SARS-CoV-2. „Nature", 591(7851) 2021.
  2. Wang Z.,  i in., Naturally enhanced neutralizing breadth against SARS-CoV-2 one year after infection. „Nature", 595 (7867) 2021.
  3. Chvatal-Medina M. i in. Antibody Responses in COVID-19: A Review. „Front Immunology" 2021,12: 633184.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Podwyższona prolaktyna (hiperprolaktynemia) – przyczyny i objawy

    Hiperprolaktynemia może być jednym z objawów guza przysadki (łac. prolactinoma), chorób podwzgórza, zaburzeń funkcji gruczołu tarczycowego (np. niewyrównania niedoczynności tarczycy), niewydolności nerek, ale także ciąży. Objawami, które powinny skłonić pacjenta do zbadania poziomu PRL, są zaburzenia miesiączkowania, trudności z zajściem w ciążę, mlekotok, uderzenia gorąca, trądzik lub zauważalnie obniżone libido. Leczenie hiperprolaktynemii polega głównie na farmakoterapii i leczeniu przyczynowym podwyższonego stężenia PRL, czyli choroby, która wywołała ten stan.

  • APTT – czas kaolinowo-kefalinowy, normy i wskazania. Kiedy należy wykonać badanie?

    APTT to jeden z parametrów krwi, którego oznaczenie jest bardzo ważne w ocenie stopnia krzepliwości krwi pacjenta, u którego planowana jest operacja chirurgiczna lub który jest leczony z powodu chorób natury zakrzepowo-zatorowej. Niezwykle istotnym czynnikiem wpływającym na czas częściowej tromboplastyny po aktywacji mogą być choroby wątroby lub zaburzenia ilości witaminy K w organizmie. Jak wygląda badanie APTT, czy jest refundowane i jak się do niego przygotować?

  • D-dimery – wskazania, normy, podwyższone. Poziom d-dimerów a zakrzepica

    Badanie d-dimerów we krwi jest jednym z głównych parametrów wykorzystywanych w diagnostyce chorób zakrzepowych takich jak zakrzepica żył głębokich dolnych czy zatorowość płucna. Skrzepy krwi znajdujące się w naczyniach krwionośnych mogą zamknąć światło tych przewodów i doprowadzić w ten sposób do bardzo poważnych komplikacji zdrowotnych. Wyróżnia się cztery podstawowe metody oznaczania stężenia d-dimerów we krwi (metoda lateksowa, immunoenzymatyczna, aglutynacji pełnej krwi i wykorzystująca przeciwciała znakowane technetem). Kiedy wykonać badanie, ile kosztuje oznaczenie stężenia d-dimerów, jak się do niego przygotować? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

  • Erytropoetyna (EPO) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie erytropoetyny (EPO) jest wskazane podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób krwi i nerek. Dzięki analizie poziomu erytropoetyny możliwe jest kontrolowanie odpowiedzi na wdrożone leczenie anemii, nadkrwistości i niedokrwistości. Wysoki poziom EPO jest charakterystyczny dla sportowców, którzy swoje treningi odbywają w terenach górskich, ale także, co ciekawe, dla osób palących papierosy. Badanie poziomu erytropoetyny często towarzyszy analizie morfologii krwi i hematokrytowi. Jaka jest norma EPO we krwi, czy do badania erytropoetyny należy zgłosić się na czczo i czy stosowanie EPO przez sportowców jest równoznaczne ze stosowaniem dopingu? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kolposkopia – jak wygląda badanie? Wskazanie, przebieg, interpretacja wyników

    Kolposkopia to łatwe i nieinwazyjne badanie, wykonywane przez lekarza ginekologa, które pozwala na ocenę szyjki macicy, pochwy oraz sromu pod kątem zmian przednowotworowych i nowotworowych, pobranie celowanego materiału oraz ułatwienie decyzji co do dalszego postępowania. Badanie to może być wykonywane zarówno na NFZ, jak i prywatnie. Jak wygląda kolposkopia? Czy kolposkopia boli?

  • Cholesterol całkowity – badanie, norma i interpretacja wyników

    Badanie poziomu cholesterolu całkowitego to jedno z podstawowych badań, które ocenia ogólny poziom cholesterolu we krwi. Cholesterol całkowity to suma cholesterolu LDL (lipoproteiny o niskiej gęstości), cholesterolu HDL (lipoproteiny o wysokiej gęstości) oraz cholesterolu VLDL (lipoproteiny o bardzo niskiej gęstości).

  • Badanie poziomu witaminy D, metabolit 25(OH). Normy, cena, interpretacja wyników

    Witamina D bierze udział w gospodarce wapniowo-fosforanowej organizmu, wpływa również na prawidłową budowę i funkcję kości. Oznaczenie poziomu witaminy D ma zastosowanie m.in. w diagnostyce i leczeniu osteoporozy, osteomalacji i krzywicy, chorób wątroby i nerek, a także w monitorowaniu leczenia kortykosteroidami, lekami immunosupresyjnymi i przeciwpadaczkowymi oraz suplementacji witaminą D u pacjentów, którym ją zlecono.

  • Rytm zatokowy: badanie EKG, rytm miarowy, przyspieszony i zwolniony – co to oznacza?

    Rytm zatokowy to podstawowy i prawidłowy rytm pracy serca. Może być niekiedy przyspieszony lub zbyt wolny. Mówi się wtedy o tachykardii lub bradykardii zatokowej.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij