Problemy skórne a COVID-19 – wysypki, rumień, wypadanie włosów
Justyna Piekara

Problemy skórne a COVID-19 – wysypki, rumień, wypadanie włosów

Bez wątpienia COVID-19 okazał się wyzwaniem dla lekarzy, w tym także dla dermatologów. Od początku pandemii pojawiały się doniesienia o innych niż charakterystyczne utrata zmysłu smaku i węchu czy objawy grypopodobne, symptomach zakażenia SARS-COV-2. Często dotyczyły one objawów skórnych. Jakie dolegliwości dermatologiczne są związane z COVID-19?

Międzynarodowy rejestr objawów dermatologicznych COVID-19

W ostatnim czasie pacjenci zgłaszali się do lekarzy z wieloma problemami dermatologicznymi, wywołanymi przez różne czynniki. Nie wszystkie były związane z SARS-COV-2, ale także z dolegliwościami, które pojawiły się w konsekwencji stosowania środków ochronny osobistej i dezynfekujących lub były wynikiem zaostrzenia wcześniej istniejących chorób skóry.

Z czasem okazało się, że objawy skórne mogą być ważnym kryterium dla ustalenia rozpoznania COVID-19. Badanie opublikowane w „British Journal of Dermatology” wykazało, że dla 17% pacjentów z COVID-19 wysypki skórne były pierwszym objawem, który się pojawił, a dla 21% pacjentów były jedynym przejawem zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Zmiany dermatologiczne związane z COVID-19 są różnorodne. Lekarze uznali, że dobrze jest rozważyć wszelkie nietypowe lub nieoczekiwane reakcje skórne i wziąć pod uwagę za możliwą oznakę COVID-19 znak, nawet w przypadku braku innych objawów.

Dane z aplikacji z COVID Symptom Study, pochodzące od 336 847 osób w Wielkiej Brytanii, które przesłały swoją historię zdrowia, wyniki testów COVID-19 i opisały swoje objawy, wykazały, że wśród osób, które uzyskały pozytywny wynik testu wymazu, 8,8% zgłosiło również wysypki skórne.

Pod patronatem Międzynarodowej Ligi Stowarzyszeń Dermatologicznych i Amerykańskiej Akademii Dermatologii w rekordowym czasie powstał rejestr, którego celem było uchwycenie obserwacji od pracowników służby zdrowia na całym świecie, co pozwoliło na poznanie trendów i opracowanie hipotez na temat symptomów dermatologicznych towarzyszących zakażeniu wirusem SARS-CoV-2.W czerwcu 2020 r. grupa hiszpańskich lekarzy opublikowała kluczowy dokument epidemiologiczny, który przeprowadził ogólnokrajowe badanie dotyczące objawów skórnych COVID-19 w 375 przypadkach. Zidentyfikowno i sklasyfikowano pięć głównych wzorców klinicznych.

Przeczytaj także, jak koronawirus wpływa na mózg i cały układ nerwowy.

Objawy skórne COVID-19

Najczęściej pojawiające się objawy dermatologiczne towarzyszące COVID-19 to:

  1. „Palce covidowe” (ang. chilblain-like acral pattern). To objawy skórne podobne do odmrożeń powstających pod wpływem przebywania w niskiej temperaturze. Mają charakter plamisto-grudkowych zgrubień pojawiających się na palcach dłoni i stóp. Co ciekawe, często zmiany te pojawiają się z opóźnieniem, nawet do 30 dni po zakażeniu SARS-CoV-2. Nie są one trwałe, objawy zazwyczaj zanikają po upływie około dwóch tygodni, jednak zdarzają się wyjątki. Odnotowano przypadki, u których zmiany utrzymywały się nawet dziesięciokrotnie dłużej. Zaobserwowano znaczną liczbę tych zmian, głównie u młodzieży i młodych dorosłych z łagodnymi objawami COVID-19. W dwóch międzynarodowych raportach na temat różnych rodzajów chorób skóry związanych z COVID-19, około 60% pacjentów zgłosiło zmiany pseudoodmrozinowe.
  2. Sinica marmurkowata (ang. livedo reticularis). To przebarwienia skóry przybierające kształt wzoru przypominającego czerwono-niebieską siatkę, które świadczą o problemach z krążeniem. Pojawiają się nagle, najczęściej u osób o ciężkim przebiegu zakażenia SARS-CoV-2.
  3. Wysypka wybroczynowa (ang. purpuric „vasculitic” pattern). Przypomina plamicę, która może prowadzić do martwicy naczyń. Pojawia się rzadko i związana jest z zaburzeniami krzepnięcia lub uszkodzeniem komórek w obrębie naczyń krwionośnych. Zauważono, że zmiany te występują częściej u starszych pacjentów z ciężkim przebiegiem COVID-19. W najcięższych przypadkach obserwowano rozległą ostrą martwicę i związek z zaburzeniami krwi.
  4. Wysypka rumieniowa, plamisto-grudkowa (ang. confluent erythematous/maculopapular/morbilliform rash). Przypomina objawy osutki odropodobnej. Obszary małych, czerwonych guzków mogą wystąpić w dowolnym miejscu na ciele, ale szczególnie często pojawiają się na łokciach i kolanach, a także z tyłu rąk i stóp. Zazwyczaj związana jest z cięższymi objawami COVID-19 i stwierdzana głównie u pacjentów w średnim i w podeszłym wieku. Zwykle trwa od tygodnia do dwóch i pojawia się do około miesiąca po zakażeniu.
  5. Wykwity grudkowo-pęcherzykowe (ang. papulo-vesicular ex anthem). To niewielkie, swędzące pęcherze, które zazwyczaj występują w obrębie kończyn (ale mogą być rozsiane na tułowiu), u osób dorosłych, że średnio ciężkim przebiegiem choroby.
  6. Wysypka pokrzywkowa (ang. uticaria rash). Pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy są dość powszechnie wywoływane przez infekcje wirusowe i bakteryjne. Swędząca wysypka na ciele, której towarzyszy gorączka, to oznaka uznawana za wczesny objaw zakażenia SARS-CoV-2. U pacjentów ze stwierdzoną infekcją, pokrzywka zwykle pojawiała się jednocześnie z objawami ogólnoustrojowymi, trwała około 1 tygodnia i była związana ze Średnim nasileniem COVID-19.
  7. Wypadanie włosów. Uważa się, że wypadanie włosów po COVID-19 nie jest spowodowane bezpośrednio przez wirusa, ale to najprawdopodobniej reakcja na fizjologiczne i emocjonalne stres wywołany przez chorobę.

Dowiedz się, co jeść, aby włosy przestały wypadać.

Środki zaradcze

Nie ma konkretnych wytycznych, dotyczących leczenia objawów skórnych pojawiających się w przebiegu COVID-19. Zastosowanie kortykosteroidów ogólnoustrojowych, w połączeniu z nienaprawiających leków przeciwhistaminowych, może pomóc w zarządzaniu nadpobudliwości układu odpornościowego podczas trwania infekcji COVID-19, nie tylko w celu kontroli objawowi, ale także poprawy przeżywalności pacjentów. Niektóre badania dowiodły, że mogą one łagodzić objawy i skracać czas choroby.

  1. D. E. McMahon, A. E. Gallman, G. J. Hruza, Long COVID in the skin: a registry analysis of COVID-19 dermatological duration, „The Lancet Infectious Diseases” 2021, nr 21(3), [online] doi:10.1016/S1473-3099(20)30986-5, [dostęp:] 07.07.2021.
  2. J. Akl, J. El- Kehdy, A. Salloum, Skin disorders associated with the COVID-19 pandemic: A review, „Journal of Cosmetic Dermatology” 2021, [online] https://doi.org/10.1111/jocd.14266, [dostęp:] 07.07.2021.
  3. G. Genovese, C. Moltrasio, E. Berti, Skin Manifestations associated with COVID-19: Current knowledge and future perspectives, „Dermatology” 2020, [online] doi: 10.1159/000512932. [dostęp:] 07.07.2021.
  4. A Visconti, V Bataille, N Rossi, Diagnostic value of cutaneous manifestation of SARS-CoV-2 infection, „British Journal of Dermatology” 2021, nr 184(5), s. 880-887, [online] doi: 10.1111/bjd.19807, [dostęp:] 07.07.2021.
  5. E. E. Freeman, D. E. McMahon, J. B. Lipoff, The spectrum of COVID-19-associated dermatologic manifestations: An international registry of 716 patients from 31 countries, „Journal of the American Academy of Dermatology” 2020, nr 83(4), s. 1118-1129, [online] doi: 10.1016/j.jaad.2020.06.1016, [dostęp:] 07.07.2021.
  6. C. Murphy, 8 types of rashes that can be a sign of COVID-19, „health.com” [online], https://www.health.com/condition/infectious-diseases/coronavirus/types-of-rashes-covid-19, [dostęp:] 07.07.2021.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Porost islandzki – składnik tabletek na gardło dla dzieci i dorosłych

    Porost islandzki, zwany inaczej płucnicą, bądź tarczownicą, rośnie na całej półkuli północnej. Obecne w nim kwasy porostowe hamuja rozwój drobnoustrojów w organizmie i wspomagają leczenie stanów zapalnych górnych dróg oddechowych. Preparaty z porostem islandzkim pomagają złagodzić pierwsze objawy przeziębienia i grypy, takie jak suchy kaszel czy drapanie i ból gardła, mogą być stosowane zarówno przez dorosłych, jak i dzieci.

  • Zwyrodnienie stawów – przyczyny, objawy, leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów

    Zwyrodnienie stawów (inaczej osteoartroza lub artoza) to powszechnie występujące schorzenie układu ruchu, w przebiegu którego dochodzi do uszkodzenia tkanek budujących staw. Konsekwencją choroby zwyrodnieniowej stawów jest przedwczesne starzenie się struktur stawowych prowadzące do niepełnosprawności. Jakie są przyczyny zwyrodnienia stawów? Jak przebiega leczenie?

  • Czym jest atropina? Czy pomaga na nadpotliwość?

    Powszechnie kojarzona z rozszerzaniem źrenic w gabinecie okulistycznym – atropina, to tak naprawdę bardzo silna substancja, która ma wielokierunkowe działanie, które stymuluje pracę całego organizmu, wypływając m.in. na przyspieszenie akcji serca, działając przeciwwymiotnie, hamując wydzielanie potu i łez. Jakie nie są przeciwwskazania do stosowania atropiny i czy pomaga na nadmierne pocenie się? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Efekt placebo – na czym polega? Czy placebo może być skuteczne?

    Efekt placebo występuje, gdy obserwuje się poprawę stanu klinicznego pacjenta, pomimo że osoba ta nie jest poddawana aktywnemu leczeniu. Naukowcy nie rozumieją jeszcze dokładnie, jak i dlaczego ten efekt występuje. Na ten temat powstało kilka teorii. Według najnowszych naukowych doniesień efekt placebo może pomóc skutecznie redukować dolegliwości bólowe, które towarzyszą wielu schorzeniom. Trwają prace, które mają na celu dokładniejsze poznanie mechanizmów wywołujących to zjawisko.

  • Nocebo – co to jest? Dlaczego efekt nocebo jest wyzwaniem dla klinicystów?

    Negatywne nastawienie pacjenta do stosowanej terapii może zaowocować efektem nocebo. Badania naukowe potwierdziły, że może on mieć realny wpływ na wyniki badań oraz proces leczenia pacjenta. Jak może objawiać się efekt nocebo? W jaki sposób można zminimalizować skutki tego zjawiska?

  • Whiplash (uraz biczowy) – przyczyny, objawy, leczenie, fizjoterapia

    Zderzenie aut lub nagłe hamowanie pojazdu powodują niekontrolowane odgięcie głowy w tył, po którym następuje gwałtowne kompensacyjne zgięcie jej w przód – ruch ten przypomina uderzenie biczem, stąd inna nazwa whiplash – uraz smagnięcia biczem. Może dojść wówczas do naderwania mięśni, naderwania więzadeł, uszkodzenia krążka międzykręgowego, nerwów czy ścięgien. Objawy, które się wówczas pojawiają to silny ból szyi, ograniczenie ruchomości, drętwienie kończyn górnych, ból głowy, barku, pleców.

  • Szczepienia przeciwko COVID-19 w aptece – o czym trzeba wiedzieć?

    W obliczu kolejnej fali zachorowań na COVID-19 farmaceuci mogą odgrywać ważną rolę w zwiększeniu poziomu wyszczepialności społeczeństwa. Jak wygląda procedura szczepienia w punkcie aptecznym? W których placówkach można będzie się zaszczepić? Kto nie powinien korzystać z tego rozwiązania? 

  • Etenzamid – składnik leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Właściwości, przeciwwskazania

    Etenzamid, czyli salicylan, to składnik, który często jest łączony z kwasem acetylosalicylowym i kofeiną. Komplet tych związków sprawia, że ich skuteczność przeciwbólowa lub przeciwzapalna jest bardzo wysoka. Zazwyczaj preparaty z tym składnikiem zalecane są w bólach głowy, bólach mięśniowo-szkieletowych, a także bólach o umiarkowanym nasileniu o podłożu zapalnym. Czy u dzieci można stosować etenzamid, jaka jest bezpieczna, maksymalna dawka dzienna tej substancji dla osoby dorosłej i jaki jest mechanizm działania etenzamidu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij