Problemy skórne a COVID-19 – wysypki, rumień, wypadanie włosów
Justyna Piekara

Problemy skórne a COVID-19 – wysypki, rumień, wypadanie włosów

Bez wątpienia COVID-19 okazał się wyzwaniem dla lekarzy, w tym także dla dermatologów. Od początku pandemii pojawiały się doniesienia o innych niż charakterystyczne utrata zmysłu smaku i węchu czy objawy grypopodobne, symptomach zakażenia SARS-COV-2. Często dotyczyły one objawów skórnych. Jakie dolegliwości dermatologiczne są związane z COVID-19?

Międzynarodowy rejestr objawów dermatologicznych COVID-19

W ostatnim czasie pacjenci zgłaszali się do lekarzy z wieloma problemami dermatologicznymi, wywołanymi przez różne czynniki. Nie wszystkie były związane z SARS-CoV-2. Niektóre z dolegliwości pojawiły się w konsekwencji stosowania środków ochronny osobistej i dezynfekujących lub były wynikiem zaostrzenia wcześniej istniejących chorób skóry.

Z czasem okazało się, że objawy skórne mogą być ważnym kryterium dla ustalenia rozpoznania COVID-19. Badanie opublikowane w „British Journal of Dermatology” wykazało, że dla 17% pacjentów z COVID-19 wysypki skórne były pierwszym objawem, który się pojawił, a dla 21% pacjentów były jedynym przejawem zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Zmiany dermatologiczne związane z COVID-19 są różnorodne. Lekarze uznali, że dobrze jest rozważyć wszelkie nietypowe lub nieoczekiwane reakcje skórne i wziąć je pod uwagę za możliwą oznakę zarażenia, nawet w przypadku braku innych objawów.

Dane z aplikacji z COVID Symptom Study, pochodzące od 336 847 osób w Wielkiej Brytanii, które przesłały swoją historię zdrowia oraz wyniki testów COVID-19, a także opisały swoje objawy, wykazały, że 8,8% osób z pozytywnym wynikiem testu zgłosiło również wysypki skórne.

Pod patronatem Międzynarodowej Ligi Stowarzyszeń Dermatologicznych i Amerykańskiej Akademii Dermatologii w rekordowym czasie powstał rejestr, którego celem było uchwycenie obserwacji symptomów dermatologicznych towarzyszących zakażeniu wirusem SARS-CoV-2 od pracowników służby zdrowia na całym świecie, co pozwoliło na poznanie trendów i opracowanie hipotez. W czerwcu 2020 r. grupa hiszpańskich lekarzy opublikowała kluczowy dokument epidemiologiczny, który obejmował ogólnokrajowe badanie dotyczące objawów skórnych COVID-19 w 375 przypadkach. Zidentyfikowno i sklasyfikowano pięć głównych wzorców klinicznych.

Przeczytaj także, jak koronawirus wpływa na mózg i cały układ nerwowy.

Objawy skórne COVID-19

Najczęściej pojawiające się objawy dermatologiczne towarzyszące COVID-19 to:

  1. Palce covidowe (ang. chilblain-like acral pattern). To objawy skórne podobne do odmrożeń powstających pod wpływem przebywania w niskiej temperaturze. Mają charakter plamisto-grudkowych zgrubień pojawiających się na palcach dłoni i stóp. Co ciekawe, często zmiany te pojawiają się z opóźnieniem, nawet do 30 dni po zakażeniu SARS-CoV-2. Nie są one trwałe, objawy zazwyczaj zanikają po upływie około dwóch tygodni, jednak zdarzają się wyjątki. Odnotowano przypadki, w których zmiany utrzymywały się nawet dziesięciokrotnie dłużej. Zaobserwowano znaczną liczbę tych zmian, głównie u młodzieży i młodych dorosłych z łagodnymi objawami COVID-19. W dwóch międzynarodowych raportach na temat różnych rodzajów chorób skóry związanych z COVID-19, około 60% pacjentów zgłosiło zmiany pseudoodmrozinowe.
  2. Sinica marmurkowata (ang. livedo reticularis). To przebarwienia skóry przybierające kształt wzoru przypominającego czerwono-niebieską siatkę, które świadczą o problemach z krążeniem. Pojawiają się nagle, najczęściej u osób o ciężkim przebiegu zakażenia SARS-CoV-2.
  3. Wysypka wybroczynowa (ang. purpuric „vasculitic” pattern). Przypomina plamicę, która może prowadzić do martwicy naczyń. Pojawia się rzadko i związana jest z zaburzeniami krzepnięcia lub uszkodzeniem komórek w obrębie naczyń krwionośnych. Zauważono, że zmiany te występują częściej u starszych pacjentów z ciężkim przebiegiem COVID-19. W najcięższych przypadkach obserwowano rozległą ostrą martwicę i związek z zaburzeniami krwi.
  4. Wysypka rumieniowa, plamisto-grudkowa (ang. confluent erythematous/maculopapular/morbilliform rash). Przypomina objawy osutki odropodobnej. Obszary małych, czerwonych guzków mogą wystąpić w dowolnym miejscu na ciele, ale szczególnie często pojawiają się na łokciach i kolanach, a także z tyłu rąk i stóp. Zazwyczaj związana jest z cięższymi objawami COVID-19 i stwierdzana głównie u pacjentów w średnim i w podeszłym wieku. Zwykle trwa od tygodnia do dwóch i pojawia się do około miesiąca po zakażeniu.
  5. Wykwity grudkowo-pęcherzykowe (ang. papulo-vesicular ex anthem). To niewielkie, swędzące pęcherze, które zazwyczaj występują w obrębie kończyn (ale mogą być rozsiane na tułowiu), u osób dorosłych ze średnio ciężkim przebiegiem choroby.
  6. Wysypka pokrzywkowa (ang. uticaria rash). Pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy są dość powszechnie wywoływane przez infekcje wirusowe i bakteryjne. Swędząca wysypka na ciele, której towarzyszy gorączka, to oznaka uznawana za wczesny objaw zakażenia SARS-CoV-2. U pacjentów ze stwierdzoną infekcją pokrzywka zwykle pojawiała się jednocześnie z objawami ogólnoustrojowymi, trwała około 1 tygodnia i była związana ze średnim nasileniem COVID-19.
  7. Wypadanie włosów. Uważa się, że wypadanie włosów po COVID-19 nie jest spowodowane bezpośrednio przez wirusa, ale jest to najprawdopodobniej reakcja na fizjologiczny i emocjonalny stres wywołany przez chorobę.

Dowiedz się, co jeść, aby włosy przestały wypadać.

Środki zaradcze

Nie ma konkretnych wytycznych dotyczących leczenia objawów skórnych pojawiających się w przebiegu COVID-19. Zastosowanie kortykosteroidów ogólnoustrojowych w połączeniu z lekami przeciwhistaminowymi może pomóc w nadpobudliwości układu odpornościowego podczas trwania infekcji, nie tylko w celu kontroli objawów, ale także poprawy przeżywalności pacjentów.

  1. D. E. McMahon, A. E. Gallman, G. J. Hruza, Long COVID in the skin: a registry analysis of COVID-19 dermatological duration, „The Lancet Infectious Diseases” 2021, nr 21(3), [online] doi:10.1016/S1473-3099(20)30986-5, [dostęp:] 07.07.2021.
  2. J. Akl, J. El- Kehdy, A. Salloum, Skin disorders associated with the COVID-19 pandemic: A review, „Journal of Cosmetic Dermatology” 2021, [online] https://doi.org/10.1111/jocd.14266, [dostęp:] 07.07.2021.
  3. G. Genovese, C. Moltrasio, E. Berti, Skin Manifestations associated with COVID-19: Current knowledge and future perspectives, „Dermatology” 2020, [online] doi: 10.1159/000512932. [dostęp:] 07.07.2021.
  4. A Visconti, V Bataille, N Rossi, Diagnostic value of cutaneous manifestation of SARS-CoV-2 infection, „British Journal of Dermatology” 2021, nr 184(5), s. 880-887, [online] doi: 10.1111/bjd.19807, [dostęp:] 07.07.2021.
  5. E. E. Freeman, D. E. McMahon, J. B. Lipoff, The spectrum of COVID-19-associated dermatologic manifestations: An international registry of 716 patients from 31 countries, „Journal of the American Academy of Dermatology” 2020, nr 83(4), s. 1118-1129, [online] doi: 10.1016/j.jaad.2020.06.1016, [dostęp:] 07.07.2021.
  6. C. Murphy, 8 types of rashes that can be a sign of COVID-19, „health.com” [online], https://www.health.com/condition/infectious-diseases/coronavirus/types-of-rashes-covid-19, [dostęp:] 07.07.2021.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij