Koronawirus powoduje znaczącą utratę istoty szarej mózgu. Z jakimi konsekwencjami może się to wiązać?
Justyna Piekara

Koronawirus powoduje znaczącą utratę istoty szarej mózgu. Z jakimi konsekwencjami może się to wiązać?

UK Biobank to biomedyczna baza danych zawierająca szczegółowe informacje genetyczne i zdrowotne od pół miliona mieszkańców Wielkiej Brytanii. Stanowi źródło do badania predyspozycji genetycznych i wpływu różnych czynników środowiskowych na rozwój chorób. W ramach projektu, w latach poprzedzających wybuch pandemii COVID-19, tysiące osób wykonało multimodalne obrazowanie mózgu. Uczestnicy, którzy przeszli infekcję SARS-CoV-2 ponownie zostali zaproszeni z na serię testów, dzięki którym ujawniono u nich znaczne straty istoty szarej (ang. gray matter volume, GMV).

Utrata istoty szarej po przebyciu COVID-19

Naukowcy z Uniwersytetu Oksfordzkiego i Imperial College London stwierdzili u osób zakażonych koronawirusem SARS-CoV-2 utratę istoty szarej związanej z pierwotnym układem węchowym i smakowym. Wyniki ich pracy zawarto w artykule udostępnionym niedawno w postaci preprintu na „medRxiv”. Jest to pierwsze badanie, w którym porównano stan pacjentów przed i po przebyciu choroby COVID-19.

Testom poddano 394 osoby, które uczestniczyły we wcześniejszym badaniu i w międzyczasie zaraziły się COVID-19. Zebrano także odpowiednio dopasowaną grupę kontrolną. Badacze po raz kolejny posłużyli się techniką obrazowania multimodalnego (lub inaczej hybrydowego), która pozwala na połączenie kilku metod tomograficznych, a tym samym poszerzenie zakresu informacji i znacznie bardziej precyzyjną analizę wyników. Na podstawie wykonanych skanów zostały wygenerowane fenotypy (ang. imaging-derived phenotypes, IDP), które porównano z tymi zebranymi przed pandemią.

Badania dowiodły, że trzy regiony mózgowia – zakręt przyhipokampowy, boczna kora oczodołowo-czołowa i górna część wyspy lewej półkuli – wykazywały znaczną utratę istoty szarej u pacjentów, którzy przeszli COVID-19. Te obszary mózgu odgrywają ważną rolę w procesach pamięciowych i reakcjach emocjonalnych, a także uczestniczą w percepcji bodźców zmysłowych. Zniszczenie tkanki mózgowej może wyjaśniać, dlaczego pacjenci w przebiegu choroby COVID-19 utracili zmysł węchu i smaku.

Okazało się, że degeneracja wzrasta wraz z nasileniem choroby. Najintensywniejsze zmiany odnotowano wśród 15 osób, które były hospitalizowane. Dodatkowo zaobserwowano u nich utratę istoty szarej w obszarach związanych z pamięcią w lewej i bieguna skroniowego prawej półkuli. Ponadto uczeni zauważyli, że osoby zainfekowane SARS-CoV-2 miały mniejsze wzgórze. Nie jest jasne, czy ma to wpływ na prawdopodobieństwo indywidualnego zarażenia się wirusem i na pewno będzie wymagało dalszych badań.

Prawdopodobne długoterminowe konsekwencje

Dotychczas wykonane analizy pośmiertne mózgu i układu nerwowego wykazały, że wirus SARS-CoV-2 może być w nich szeroko rozpowszechniony, co jest związane z wieloma powikłaniami, takimi jak dość powszechna utrata zmysłu smaku i węchu, tzw. zamglenie mózgu (mgła mózgowa) czy deficyty funkcji poznawczych, które zgłaszane są zwykle wśród ciężkich przypadków COVID-19.

Wiele obserwacji brytyjskiego zespołu badawczego jest podobnych do tych związanych z różnymi postaciami demencji. Wzbudziło to obawy, że długoterminowe konsekwencje COVID-19 mogą obejmować podobne zaburzenia. Nie jest jednak jasne, dlaczego choroba jest powiązana z utratą istoty szarej. Naukowcy twierdzą, że nie jest pewne, czy jest to bezpośredni wynik wirusa infekującego tkankę mózgową, czy np. może być to spowodowane stanem zapalnym towarzyszącemu infekcji.

Powiązane produkty

Zmniejszenie objętości istoty szarej podstawą zmian nastroju pacjentów

W innym badaniu, opublikowanym w „Neurobiology of Stress”, naukowcy z Georgia State University w Atlancie i ich współpracownicy przeanalizowali tomografię komputerową pacjentów, u których poddawano ocenie objawy neurologiczne i ocenili objętość istoty szarej pacjentów z COVID-19.

Okazało się, że u osób, u których zaistniała potrzeba wdrożenia tlenoterapii, istota szara mniejsza w obszarach czołowych, co zazwyczaj było powiązane z niepełnosprawnością trwającą do 6 miesięcy po wyzdrowieniu. U pacjentów, którzy gorączkowali podczas choroby, wskaźnik GMV był niższy w zakrętach skroniowych i wrzecionowatych.

Powstałe zmiany mogą leżeć u podstaw zmian nastroju, których często doświadczają powracający do zdrowia pacjenci z COVID-19. Nie jest jednak wykluczone, że mogą być one spowodowane nadwagą lub otyłością, która przyczyniła się do ograniczenia transportu tlenu do mózgu. Badanie obejmowało małą grupę uczestników i miało pewne ograniczenia, dlatego naukowcy muszą przeprowadzić więcej testów, aby potwierdzić wyniki.

  1. G. Douaud, S. Lee, F. Alfaro-Almagro, Brain imaging before and after COVID-19 in UK Biobank, „medRxiv” [online], https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2021.06.11.21258690v1.full.pdf, [dostęp:] 24.06.2021.
  2. Alarming COVID study indicates long-term loss of gray matter and other brain tissue, „news-medical.net” [online], https://www.news-medical.net/news/20210618/Alarming-COVID-study-indicates-long-term-loss-of-gray-matter-and-other-brain-tissue.aspx, [dostęp:] 24.06.2021.
  3. T. Hale, COVID-19 reduces grey matter in the brain, before-and-after scans reveal, „iflscience.com” [online], https://www.iflscience.com/brain/covid19-reduces-grey-matter-in-the-brain-beforeandafter-scans-reveal/, [dostęp:] 24.06.2021.
  4. K. Duan, E. Premi, A. Pilotto, Alterations of frontal-temporal gray matter volume associate with clinical measures of older adults with COVID-19, „Neurobiology of Stress” 2021, nr 14, [online] https://doi.org/10.1016/j.ynstr.2021.100326, [dostęp:] 24.06.2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pył znad Sahary nad Polską – jak wpływa na zdrowie?

    Pył saharyjski dociera do Europy, w tym także do Polski, wraz z ciepłymi masami powietrza znad Afryki Północnej. Temu zjawisku towarzyszy istotny spadek jakości powietrza, czego konsekwencją może być między innymi pogorszenie stanu zdrowia pacjentów z chorobami układu oddechowego takimi jak astma czy alergia.

  • Tabletka „dzień po” od farmaceuty – czy nastolatka będzie potrzebowała zgody rodzica?

    Ministerstwo Zdrowia przedstawiło projekt rozporządzenia zakładającego dostępność antykoncepcji awaryjnej bez konieczności odbywania wizyty u lekarza. Jeśli wejdzie on w życie, lek będzie mógł wydać magister farmacji po przeprowadzeniu wywiadu z pacjentką. Tabletka „dzień po” będzie dostępna dla osób, które ukończyły 15. rok życia.

  • GIF alarmuje – w kwietniu może zabraknąć tych leków w aptekach

    Główny Inspektorat Farmaceutyczny przygotował zestawienie produktów leczniczych, których może zabraknąć w aptekach w kwietniu 2024 roku. Z dostępnością jakich leków pacjenci będą mieć największy problem?

  • Do jakich specjalistów są obecnie najdłuższe kolejki? Nowe dane NFZ

    Prawie 450 tys. pacjentów czeka na wizytę w poradni okulistycznej, a ponad 90 tys. oczekuje na przyjęcie na oddział otolaryngologiczny – takie dane płyną ze sprawozdania NFZ za ostatni kwartał 2023 roku. Do jakich jeszcze specjalistów i na jakie badania kolejki są najdłuższe?

  • „Czarny kaszel” uderzył w uwielbianym przez Polaków miejscu

    W niemal całej Europie liczba przypadków zachorowań na krztusiec gwałtownie rośnie. Ogniska choroby występują przede wszystkim w Czechach i Chorwacji. Najgorzej jest właśnie na Bałkanach, gdzie odnotowano ponad 6100 przypadków krztuśca. W Czechach w styczniu zaobserwowano 28 przypadków, teraz zgłoszono ich prawie 3100. Czy w Polsce jest niebezpiecznie? Czy liczba zachorowań także rośnie?

  • Epidemia „popcornowych mózgów” – nowe zjawisko, które dotyka każdego z nas

    Natychmiastowo reagujemy na każde powiadomienie w telefonie, googlujemy każdą informację, z którą się spotkamy, bez opamiętania scrollujemy media społecznościowe, obserwując poczynania znajomych (i nieznajomych). W efekcie czujemy się rozdrażnieni i zdekoncentrowani. Nasz mózg dosłownie wybucha od nadmiaru bombardujących go bodźców. „Popcornowy mózg” – bo tak nazwano ten syndrom – staje się plagą współczesności.

  • Herbata Earl Grey wycofana ze sklepów. Sprawdź, czy nie masz jej w domu

    Państwowa Inspekcja Sanitarna dokonała analizy poziomu alkaloidów pirolizydynowych w partii herbaty Earl Grey marki SIR ROGER. Stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego poziomu tych związków. Alkaloidy pirolizydynowe mogą być poważnym zagrożeniem dla zdrowia, nawet w tej ilości, którą odkryto w herbacie, co podkreślił Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy. Sprawdź, czy nie masz w domu herbaty z wadliwej partii – jak ją rozpoznać?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij