Szczepionka na COVID-19 jako tabletka lub spray do nosa? Jakich innowacji możemy spodziewać się w najbliższej przyszłości?
Justyna Piekara

Szczepionka na COVID-19 jako tabletka lub spray do nosa? Jakich innowacji możemy spodziewać się w najbliższej przyszłości?

Pandemia COVID-19 stała się powodem wyjątkowej mobilizacji społeczności naukowej. Powstały już skuteczne szczepionki przeciwko SARS-CoV-2, ale nadal poszukiwane są nowe rozwiązania. Producenci leków pracują nad szczepionkami nowej generacji o bardziej przystępnej aplikacji, które będą łatwiejsze do przechowywania i transportu.

Rozszerzenie działania szczepionek

Przez ostatni rok naukowcy zdążyli dość dobrze poznać SARS-CoV-2. Wiadomo już, jak postępować na różnych etapach progresji choroby COVID-19, ale prace badawcze są kontynuowane. Eksperci są przekonani, że patogen nadal będzie się utrzymywał, podobnie jak sezonowa grypa, która jest „potomkiem” grypy hiszpańskiej.

Wszystko wskazuje na to, że w ciągu około roku po pierwszej immunizacji będziemy potrzebować przypominającej dawki szczepionki, aby przedłużyć ochronę przed SARS-CoV-2 i jego różnymi wariantami, które, zdaniem specjalistów od chorób zakaźnych, będą powodować kolejne fale infekcji. Obecnie trwające programy szczepień nie eliminują zakażeń, więc istnieje potrzeba opracowywania nowych preparatów. Wymagają nawet rozszerzenia zakresu ich działania.

Szczepionka przeciwkoronawirusowa opracowana przez Duke Human Vaccine Institute ma chronić nie tylko przed SARS-CoV-2, ale także przed innymi koronawirusami powodującymi potencjalnie śmiertelne choroby – SARS i MERS, na które wcześniej szczepionka nie powstała. Natomiast firma farmaceutyczna Novavax pracuje nad preparatem, który będzie skutecznie przeciwdziałał grypie, jak i COVID-19. W badaniu przedklinicznym odkryto, że skojarzona szczepionka wywołuje „silną reakcję” przeciwko grypie A i B, a także przeciwko SARS-CoV-2. Rozpoczęcia badań klinicznych należy spodziewać się do końca 2021 roku.

Szczepionki przeciw COVID-19 – alternatywne sposoby aplikacji

Według Światowej Organizacji Zdrowia obecnie trwają testy 93 szczepionek przeciw COVID-19, lecz tylko dwie dotyczą doustnych tabletek, a siedem ma być aplikowanych do nosa.

Szczepionki w takiej postaci mogą dostarczyć wielu korzyści i rozwiązać wiele problemów logistycznych, ponieważ nie wymagają mrożenia, więc nie dotyczą ich tak bardzo restrykcyjne procedury przechowywania, dlatego sprawdzą się krajach słabiej rozwiniętych, gdzie dystrybucja szczepionek jest ograniczona.

Ponadto aplikacja nie wymaga obecności wykwalifikowanego personelu medycznego. Według wstępnych badań szczepionki doustne i donosowe przeciw COVID-19 mogą być co najmniej tak samo skuteczne, jak te w postaci domięśniowego zastrzyku.

Szczepionka przeciw COVID-19 w aerozolu do nosa

Założycielami fińskiej firmy, która pracuje nad wprowadzeniem na rynek szczepionki w aerozolu do nosa przeciw COVID-19 są naukowcy z Uniwersytetu w Helsinkach i Uniwersytetu Wschodniej Finlandii. Uczeni zdecydowali się na podanie donosowe, ponieważ koronawirus jest naturalnie przenoszony przez drogi oddechowe, a takie podejście okazuje się skutecznie powstrzymywać patogen. 

Badania dowiodły, że donosowe podanie szczepionki może indukować szerszą odpowiedź immunologiczną niż podanie domięśniowe. Oprócz IgG generowana są także przeciwciała IgA, które chronią błony śluzowe, co może być istotne z punktu widzenia zdrowia publicznego. Wykształcenie pewnego rodzaju odporności śluzówkowej pozwoliłoby na ograniczenie rozwoju infekcji i transmisji choroby COVID-19.

Altimmune z Gaithersburg, amerykańska firma biofarmaceutyczna, również testuje szczepionkę w postaci aerozolu do nosa. Dowiedziono, że preparat dobrze stymuluje odpowiedź immunologiczną i wzmacnia limfocyty T, wytwarzając odporność śluzówkową w jamie nosowej i drogach oddechowych.

Szczepionka przeciw COVID-19 w tabletce

Vaxart Inc. z San Francisco opracowuje szczepionkę przeciwko COVID-19 w postaci tabletki. Niewielkie badanie na wczesnym etapie wykazało, że preparat wyzwala reakcje odpornościowe przeciwko nowemu koronawirusowi i może chronić przed jego różnymi wariantami. Firma właśnie zakończyła badania I fazy i planuje przeprowadzić badania fazy II latem tego roku, a badania skuteczności pod koniec roku.

W przypadku tego kandydata na szczepionkę wykorzystano platformę dostarczania Vector-Adjuvant-Antigen Standardized Technology (VAAST), tj. zmodyfikowany wektor adenowirusa, który dostarcza dwa ładunki do komórek nabłonka śluzówki jelita cienkiego. Jednym z nich jest gen kodujący wybrany antygen białkowy specyficzny dla patogenu, a drugi to gen kodujący agonistę receptora TLR-3, który aktywuje układ odpornościowy.

Szczepionka przeciw COVID-19 wykorzystująca do aplikacji urządzenia medyczne

INO-4800, czyli kandydat na szczepionkę przeciw COVID-19 firmy Inovio, wykorzystuje opatentowane przez firmę inteligentne urządzenie Celletra, które generuje krótki impuls elektryczny – odwracalnie otwiera małe pory w komórce i umożliwia wejście plazmidów (małych pozachromosomowych cząsteczek DNA o kolistym kształcie), które replikują się i wzmacniają naturalne mechanizmy odpowiedzi ochronnej organizmu. Szczepionka zawiera niewielką część sekwencji genetycznej SARS-CoV-2 i po wprowadzeniu do organizmu uruchamia układ odpornościowy do rozpoznawania zakaźnego patogenu. Opublikowane w maju wyniki badań klinicznych II fazy dowodzą, że propozycja Inovio działa skutecznie i jest bezpieczna.

Zespół badaczy z Uniwersytet Swansea pracuje nad pierwszą szczepionką na koronawirusa w postaci mikroigłowego plastra, dzięki któremu można nie tylko zaaplikować szczepionkę, ale także monitorować jej skuteczność, mierząc odpowiedź immunologiczną organizmu na podstawie biomarkerów w skórze. Takie rozwiązanie technologiczne mogłoby być zastosowane także w leczeniu innych chorób zakaźnych.

  1. The future of COVID-19 therapies and vaccines, „medicalfuturist.com”, https://medicalfuturist.com/covid-therapies-and-vaccines/, [dostęp:] 10.06.2021.
  2. P. Loftus, G. Zuckerman, Next generation of Covid-19 vaccines could be pill or spray, „wsj.com” [online], https://www.wsj.com/articles/next-generation-of-covid-19-vaccines-could-be-pill-or-spray-11620034381, [dostęp:] 10.06.2021.
  3. H. Balfour, New Finnish company to develop a nasal spray for COVID-19, „europeanpharmaceuticalreview.com” [online], https://www.europeanpharmaceuticalreview.com/news/146970/new-finnish-company-to-develop-a-nasal-spray-vaccine-for-covid-19/, [dostęp:] 10.06.2021.
  4. K. Parkins, Who is exploring alternative delivery methods for Covid-19 vaccines?, „clinicaltrialarena.com” [online], https://www.clinicaltrialsarena.com/analysis/who-is-exploring-alternative-delivery-methods-for-covid-19-vaccines/, [dostęp:] 10.06.2021.
  5. V. Walt, Forget vaccine jabs – next-generation COVID-19 pills and nasal sprays are on their way, „fortune.com” [online], https://fortune.com/2021/05/04/vaccine-jabs-covid-19-pills-nasal-sprays-vaxart-altimmune/, [dostęp:] 10.06.2021.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Osteopatia – czym zajmuje się osteopata i w jakich chorobach może pomóc?

    Osteopatia zajmuje się diagnostyką oraz leczeniem zaburzeń układu ruchu, narządów wewnętrznych oraz układu współczulnego. Za jej twórcę uznaje się amerykańskiego lekarza Andrewa Taylora Stilla, który stworzył American School of Osteopathy – instytucję zrzeszającą i kształcącą specjalistów z tej dziedziny. Jakie są wskazania do osteopatii? Jakie techniki stosuje osteopata?

  • Spray do uszu – jak działa? Jak wybrać najlepszy preparat do czyszczenia uszu?

    Woskowina to naturalna substancja tłuszczowa o właściwościach zmiękczających i bakteriobójczych, zaś jej ilość regulowana jest dzięki mechanizmowi samooczyszczania ucha. Zwiększona produkcja woskowiny może skutkować tworzeniem się czopów, którym towarzyszą objawy, takie jak stopniowa utrata słuchu, uczucie zatkanego ucha, szumy uszne czy ból ucha o różnym nasileniu. Prawidłowe i skuteczne czyszczenie pozwala wspomóc proces samooczyszczania oraz zapobiega powstawaniu poważniejszych dolegliwości. Jak wybrać najlepszy spray do uszu?

  • Profilaktyka 40 PLUS – program Ministerstwa Zdrowia

    Zgodnie z założeniami nowego programu zdrowotnego od 1 lipca 2021 osoby w wieku 40 lat i powyżej mogą skorzystać z pakietu badań diagnostycznych. Dowiedz się, jakie badania można wykonać? Z jakimi schorzeniami najczęściej zmagają się Polacy w średnim wieku?

  • Polipy macicy – objawy i leczenie polipów szyjki macicy i polipów trzonu macicy

    Obecnie polipy macicy są dość częstą jednostką chorobową, z którą ginekolodzy muszą się mierzyć w praktyce ambulatoryjnej. Nierzadko pozostają bezobjawowe, ale jeśli wzrastają z błony śluzowej w obrębie jamy macicy, to mogą stanowić jedną z częstszych przyczyn nieprawidłowych krwawień z dróg rodnych u kobiet. Pamiętajmy, że objawowe polipy macicy stanowią ważne wskazanie do konsultacji z lekarzem ginekologiem i podjęcia decyzji o ich usunięciu.

  • Zatrucie grzybami – objawy i pierwsza pomoc

    Według Światowej Organizacji Zdrowia co roku 2% populacji szuka pomocy medycznej z powodu zatrucia grzybami. Mimo wieloletniego doświadczenia w diagnozowaniu i leczeniu tego schorzenia wstępna diagnoza jest złożona i wymaga różnicowania oraz dokładnego określenia, jakie grzyby wywołały zatrucie (może to być zatrucie kilkoma rodzajami grzybów). Trudności związane są w większości przypadków z różnymi objawami i zespołami toksykologicznymi, które pojawiają się pod wpływem toksyn grzybowych. W związku z rozpowszechnieniem diagnozy ostrego zatrucia grzybami, każdy powinien zdawać sobie sprawę z doraźnych metod leczenia w tym przypadku. 

  • Zapalenie krtani – przyczyny, objawy, leczenie

    Nagła duszność i szczekający kaszel w środku nocy u dziecka wywołują często panikę u rodziców i opiekunów. Objawy te mogą świadczyć o ostrym zapaleniu krtani. Dowiedz się, kiedy konieczne staje się wezwanie pogotowia do małego pacjenta. Sprawdź również, kiedy zwykła chrypka może oznaczać przewlekłe zapalenie krtani i powinna skłonić nas do wizyty u lekarza.

  • Diabetomat – urządzenie ułatwi życie osobom chorym na cukrzycę

    Naukowcy z Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie opracowali urządzenie, które pozwoli diabetykom zastąpić klasyczne pomiary stężenia cukru we krwi. W jaki sposób działa? Kiedy będzie można go kupić? Jakie inne nieinwazyjne urządzenia monitorowania glikemii powstały w ostatnim czasie?

  • Sztuczna Inteligencja pozwoli skuteczniej leczyć raka stercza

    W Polsce rak stercza (prostaty) jest najczęstszym nowotworem litym występującym u mężczyzn. Dzięki dofinansowaniu z programu INFOSTRATEG powstaje platforma informatyczna, która ułatwi dokonywanie wyboru terapii onkologicznej dedykowanej pacjentom, u których zostanie zdiagnozowane to schorzenie. Lepsze dopasowanie leczenia wpłynie na poprawę jego efektywności. Narzędzie będzie wykorzystywało algorytmy sztucznej inteligencji.  

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij