Estriol – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania. Estriol wolny w ciąży
Agnieszka Gierszon

Estriol – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania. Estriol wolny w ciąży

Estriol to hormon produkowany głównie podczas ciąży przez łożysko i nadnercza płodu. Norma estriolu w organizmie kobiety ciężarnej może być nawet 1000 razy wyższa niż ta w organizmie pacjentki niebędącej w ciąży, u której stężenie tego hormonu jest znikome. Razem z badaniem estriolu należy wykonać oznaczenie innych parametrów krwi, takich jak wolny estriol, (β-hCG) i AFP. Obniżony poziom estriolu w wyniku badań może świadczyć o wystąpieniu u płodu wad chromosomalnych w postaci zespołu Downa, Edwardsa oraz wad morfologicznych cewy nerwowej prawidłowej. Jak należy przygotować się do pobrania krwi, jak interpretować wynik badania estriolu w pierwszym, drugim i trzecim trymestrze ciąży i ile kosztuje oznaczenie stężenia hormonu we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Estriol jest hormonem steroidowym z grupy estrogenów, który w niewielkich ilościach występuje w organizmie i jest fizjologicznie wydzielany w okresie ciąży przez łożysko i nadnercza płodu. Badanie poziomu estriolu służy do monitorowania dojrzałości płodu i prawidłowego rozwoju ciąży. W praktyce klinicznej badanie poziomu wolnego estriolu wraz z jednoczesnym oznaczeniem innych parametrów biochemicznych, tj. alfa-fetoproteiny (AFP) i gonadotropiny kosmówkowej (β-hCG) może być użyteczne w badaniach prenatalnych służących ocenie ryzyka niektórych trisomii chromosomalnych, np. zespołu Edwardsa (trisomia 18), zespołu Downa (trisomia 21) lub wad cewy nerwowej płodu.

Estriol – co to jest? Jakie ma właściwości ten żeński hormon płciowy?

Estriol jest hormonem steroidowym z grupy estrogenów produkowanym w okresie ciąży przez nadnercza płodu rozwijającego się w organizmie matki i ulegającym dalszym przekształceniom w wątrobie płodu i w łożysku. Kolejne etapy metabolizmu estriolu zachodzą w wątrobie kobiety ciężarnej, gdzie estriol jest metabolizowany. Po tych przemianach wolny estriol w krążeniu kobiety ciężarnej stanowi jedynie 9% estriolu całkowitego. Dobowy poziom syntezy estriolu w organizmie kobiety ciężarnej może być nawet 1000 razy wyższy niż w organizmie zdrowej kobiety niebędącej w ciąży. Biorąc pod uwagę fakt, że w prawidłowo rozwijającej się ciąży wydzielanie estriolu wzrasta z tygodnia na tydzień, hormon ten stanowi dobry marker prawidłowego rozwoju płodu. Gwałtowny spadek stężenia estriolu lub długo utrzymujący się jego niski poziom mogą świadczyć o zagrożeniu ciąży, wadach rozwojowych lub obumarciu płodu.

Kolejnym obok utrzymywania prawidłowego przepływu krwi przez łożysko i integracji płodowo-łożyskowej działaniem estriolu jest działanie łagodzące objawy pomenopauzalnego zaniku nabłonka błony śluzowej pochwy, w związku z czym estriol stanowi lek z wyboru w leczeniu miejscowym tego schorzenia. Estriol jest dostępny w aptekach najczęściej w postaci kremu dopochwowego lub globulek o przedłużonym działaniu (estriolum), przywraca prawidłową czynność nabłonka błony śluzowej pochwy, normalizuje poziom pH i regeneruje naturalną florę bakteryjną. Zwiększa też oporność komórek nabłonka na zakażenia i łagodzi zanikowe zapalenie sromu i pochwy. Zmniejsza przepuszczalność naczyń krwionośnych i wzmacnia ich ściany oraz niweluje uderzenia gorąca i bezsenność, często obserwowane u pacjentek po menopauzie. Estriol w postaci leku można stosować miejscowo u kobiet, u których istnieją przeciwwskazania do systemowej hormonalnej terapii zastępczej.

Kiedy należy wykonać badanie estriolu?

Seryjne pomiary estriolu zaleca się w diagnostyce zaburzeń miesiączkowania, przy prowadzeniu ciąż powikłanych cukrzycą i nadciśnieniem oraz ciąż przenoszonych i o nieokreślonym zaawansowaniu. Badanie wolnego estriolu wykonane pomiędzy 14 a 20 tygodniem ciąży wraz z pakietem innych badań biochemicznych stanowi jedno z badań prenatalnych, umożliwiających ocenę aberracji chromosomalnych (zespół Downa i zespół Edwardsa) i wad cewy nerwowej (rozszczep kręgosłupa i podniebienia) u płodu.

Właściwy poziom wolnego estriolu w ciąży. Test potrójny – bhCG, estriol, AFP

Poziom estriolu w ciąży prawidłowej systematycznie rośnie od około 8. tygodnia i zaczyna obniżać się po ukończeniu 40. tygodnia ciąży. Wykonywany pomiędzy 14. a 20. tygodniem ciąży test potrójny, w którego przebiegu oznacza się poziom wolnego estriolu, ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej (β-hCG) i alfa-fetoproteiny (AFP), stanowi jedno z szeroko dostępnych badań prenatalnych, służących do oceny dobrostanu płodu. Wyniki badań poziomu wolnego estriolu i pozostałych parametrów biochemicznych uzyskane u pacjentki ciężarnej porównuje się z wynikami prawidłowymi dla odpowiedniego wieku ciążowego za pomocą programu komputerowego, który bierze pod uwagę także wiek, wagę i rasę pacjentki oraz wywiad kliniczny w kierunku cukrzycy i chorób genetycznych i na tej podstawie oblicza ryzyko wystąpienia u płodu wad chromosomalnych, takich jak zespół Downa (trisomia 21) i Edwardsa (trisomia 18) oraz wad morfologicznych cewy nerwowej płodu. W przypadku wystąpienia trisomii stężenie wolnego estriolu we krwi pacjentki jest niższe niż w przypadku ciąży prawidłowej. Test potrójny, uwzględniający w pomiarach również wiek ciężarnej, charakteryzuje się czułością na poziomie około 66–69% w przypadku ciąży pojedynczej, jednak obliczenie ryzyka wad płodu w ciążach mnogich obarczone jest dużą trudnością.

Jeśli wyniki uzyskane w teście potrójnym budzą u lekarza prowadzącego podejrzenie wystąpienia wady płodu, wskazane jest przeprowadzenie dalszych badań diagnostycznych, takich jak amniopunkcja i badanie ultrasonograficzne o dobrej rozdzielczości, potwierdzających lub wykluczających diagnozę.

Estriol – przebieg badania

Standardowe badanie poziomu estriolu przeprowadza się w osoczu krwi żylnej, pobranej ze zgięcia łokciowego. Nie jest wymagane szczególne przygotowanie do badania, jednak przed pobraniem krwi wskazane jest pozostawanie na czczo, to oznacza bez jedzenia, picia, żucia gumy i palenia papierosów przez 8 do 12 godzin. W przypadku badań seryjnych poziomu estriolu ważne jest, by kolejne pobrania krwi wykonywać o tej samej porze dnia. W uzasadnionych przypadkach, na wyraźne zlecenie lekarza prowadzącego, możliwe jest także oznaczenie poziomu estriolu w ślinie lub dobowej zbiórce moczu.

Estriol – normy, interpretacja wyniku badania

Poziom estriolu u kobiet nieciężarnych jest z reguły niższy niż 0,2 ng/ml. Norma estriolu u mężczyzn wynosi mniej niż 0,18 ng/ml. W przypadku estriolu wolnego norma wynosi poniżej 0,07 ng/ml u kobiet i poniżej 0,08 ng/ml u mężczyzn.

Od około 8. tygodnia ciąży poziom estriolu w surowicy kobiety ciężarnej systematycznie wzrasta, a normy estriolu u kobiet ciężarnych wynoszą odpowiednio około:

  • w pierwszym trymestrze ciąży: poniżej 2,5 ng/ml w pierwszym trymestrze ciąży,
  • w drugim trymestrze ciąży: poniżej 9,6 ng/ml,
  • w trzecim trymestrze ciąży poniżej 14,6 ng/ml.

Estriol – nadmiar

Nadmiar estriolu w organizmie kobiety nieciężarnej może objawiać się zaburzeniami miesiączkowania, a także prowadzić do choroby zakrzepowo-zatorowej, powstawania obrzęków i kamicy dróg żółciowych.

Estriol – niedobór

Obniżone stężenie estriolu we krwi i moczu kobiety ciężarnej obserwuje się w przebiegu ciąży nieprawidłowej. W przypadku wad ośrodkowego układu nerwowego płodu zmniejszony poziom estriolu wynika z zaniku lub niedorozwoju nadnerczy płodu. Może być także spowodowany przyczynami leżącymi po stronie matczynej, np. ostrym odmiedniczkowym zapaleniem nerek, cukrzycą czy niedokrwistością z niedoboru żelaza.

Niskie stężenie estriolu niepowiązane z zagrożeniem ciąży występować może także w przebiegu choroby metabolicznej związanej z chromosomem X, polegającej na niedoborze enzymu sulfatazy łożyskowej i – w konsekwencji – na występowaniu u noworodków płci męskiej rybiej łuski.

Estriol u mężczyzn

Nadmiar estriolu u mężczyzn może wpływać na sylwetkę, która charakteryzuje się wówczas kobiecymi cechami, w tym ginekomastią.

Badanie estriolu – cena/refundacja badania

Gdy na badanie poziomu estriolu skierowanie wyda lekarz posiadający odpowiednią specjalizację, np. ginekolog-położnik, a wskazania do badania będą uprawniały pacjentkę do uzyskania refundacji, koszt badania poniesie Narodowy Fundusz Zdrowia. W przypadku, gdy sami zdecydujemy się na wykonanie oznaczenia poziomu estriolu, jego koszt wyniesie około 60–70 złotych. Z uwagi na skomplikowaną metodykę badania na wynik oczekuje się około 5. dni roboczych.

Należy przy tym pamiętać, by nie interpretować wyników badań samodzielnie i każdy wynik badania skonsultować z lekarzem prowadzącym, który w ich interpretacji weźmie pod uwagę pełny wywiad kliniczny, a nie tylko wynik pojedynczego oznaczenia poziomu estriolu.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Progesteron – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania. Progesteron a ciąża

    Badanie poziomu progesteronu jest jednym z oznaczeń, któremu najczęściej towarzyszy ocena poziomu FSH, LH, testosteronu i prolaktyny, podczas prowadzenia procesu diagnostycznego PCOS, czyli zespół policystycznych jajników lub zaburzeń miesiączkowania. Niski poziom progesteronu jest bardzo niekorzystny dla kobiet, które pragną zajść w ciążę, ponieważ hormon ten umożliwia zagnieżdżenie i utrzymanie się zarodka w błonie śluzowej macicy. Z kolei podwyższony poziom progesteronu może świadczyć o wystąpieniu torbieli, a nawet raku jajników, guzach nadnerczy i niewydolności wątroby. Jak należy się przygotować do badania hormonu progesteronowego, czy na pobranie krwi trzeba być na czczo i  ile kosztuje oznaczenie stężenia progesteronu we krwi? Odpowiedzi na te i i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Erytropoetyna (EPO) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie erytropoetyny (EPO) jest wskazane podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób krwi i nerek. Dzięki analizie poziomu erytropoetyny, możliwe jest kontrolowanie odpowiedzi na wdrożone leczenie anemii, nadkrwistości i niedokrwistości. Wysoki poziom EPO jest charakterystyczny dla sportowców, którzy swoje treningi odbywają w terenach górskich, ale także, co ciekawe, dla osób palących papierosy. Badanie poziomu erytropoetyny często towarzyszy analizie morfologii krwi i  hematokrytowi. Jaka jest norma EPO we krwi, czy do badania erytropoetyny należy zgłosić się na czczo i czy stosowanie EPO przez sportowców jest równoznaczne ze stosowaniem dopingu? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Estrogen – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania krwi

    Badanie poziomu estrogenów jest jednym z głównych parametrów, który jest analizowany, kiedy lekarz specjalista (endokrynolog, ginekolog czy dermatolog) próbuje ustalić przyczynę długotrwałego braku miesiączki, zaburzeń dojrzewania płciowego, funkcji jajników, niekontrolowanych zmian masy ciała, a także niepokojących objawów natury dermatologicznej, takich jak np. trądzik. Poziom estrogenów kobiety w ciąży różni się od zakresów referencyjnych dla nieciężarnych pacjentek. Jak należy się przygotować do pobrania krwi, jakie są objawy nadmiaru i niedoboru estrogenów i czy badanie poziomu tych hormonów jest refundowane? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • anty-TPO – norma, wysokie, niskie. Kiedy należy wykonać oznaczenie aTPO? Cena i skierowanie na badanie

    Badanie poziomu anty-TPO, czyli autoprzeciwciał skierowanych przeciwko peroksydazie tarczycowej, najczęściej zleca się pacjentkom, u których podejrzewa się chorobę autoimmunologiczną tarczycy, jaką jest np. Hashimoto. W celu sprawdzenia tego parametru należy w laboratoryjnym punkcie pobrań oddać krew o dowolnej porze dnia, bez konieczności bycia na czczo. Najczęściej anty-TPO oznacza się wraz z określeniem poziomu innych parametrów hormonalnych należących do tzw. panelu tarczycowego, czyli TSH, FT3 i FT4, anty-TG i TG. Ile kosztuje badanie anty-TPO i jakie są jego normy? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Rezonans magnetyczny (MRI) nadgarstka – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena i skierowanie na prześwietlenie

    Rezonans magnetyczny nadgarstka to bezbolesne i nieinwazyjne badanie obrazowe, które wykonuje się najczęsciej wówczas, kiedy dojdzie do urazu tego obszaru. Dotyczy to zarówno kości, jak i ścięgien nadgarstka. MRI może zostać przeprowadzone z wykorzystaniem kontrastu lub bez środka cieniującego. Do wykonania rezonansu magnetycznego konieczne jest posiadanie skierowania lekarskiego, a samo prześwietlenie może być refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Jak wygląda MR nadgarstka, ile kosztuje i czy do badania przystępuje się na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • FT4 – normy, za wysokie, za niskie. Jak interpretować wyniki badania?

    Badanie poziomu FT4 (tyroksyny) jest oznaczeniem hormonalnym, które pozwala ocenić, czy tarczyca działa prawidłowo. Aby właściwie zinterpretować wyniki FT4, należy dokonać porównania jego wartości z FT3 – trójjodotyroniną i TSH – hormon tyreotropowy. Tyroksyna jest jednym z tzw. hormonów aktywności życiowej, ponieważ dociera do każdej komórki ciała, przez co wpływa na szereg procesów fizjologicznych determinujących stan zdrowia. Czy do badania FT4 trzeba być na czczo i które niepokojące objawy wynikające z zaburzeń pracy tarczycy powinny zostać poddane ocenie, poprzez badanie poziomu tyroksyny? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • FT3 – badanie, za wysokie, poniżej normy. Jakie są wskazania do oznaczenia i jak interpretrować wyniki?

    Badanie poziomu FT3 jest jednym z podstawowych oznaczeń hormonalnych krwi, które należy wykonać przy podejrzeniu choroby tarczycy. Nie ma znaczenia, czy objawy wskazują na nadczynność gruczołu czy też na jego niedoczynność, ponieważ w obu przypadkach wskazane jest wykonanie analizy tego stężenia. Badanie najczęściej towarzyszy ocenie innych hormonów oraz obliczeniu stosunku FT3 do FT4 (tzw. konwersji trójjodotryoniny do tyroksyny) i porównaniu tychże do poziomu TSH. Jak należy się przygotować do badania, czy do pobrania krwi trzeba być na czczo oraz na co wskazuje podwyższony i obniżony poziom FT3? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • RTG stawu łokciowego – projekcje i cena prześwietlenia łokcia. Jak interpretować opis rentgenu?

    Badanie rentgenowskie stawu łokciowego wykonywane jest najczęściej w sytuacji jego urazu. W obszarze łokcia przyczepiają się mięśnie, które są zaangażowane zarówno w prostowanie, jak i zginanie przedramienia, nadgarstka i palców. Jest to staw zawiasowy, który jest narażony na wiele urazów, takich jak złamanie, skręcenie i zwichnięcie. Jedną z obrazowych metod diagnostycznych jest wykonanie prześwietlania łokcia. Jak się przygotować do badania i ile kosztuje RTG stawu łokciowego? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij