Tomografia komputerowa (TK) stawów biodrowych  – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena prześwietlenia
Michalina Mendyka

Tomografia komputerowa (TK) stawów biodrowych – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena prześwietlenia

Tomografię komputerową stawów biodrowych wykonuje się przy okazji wystąpienia objawów, takich jak ból w pachwinie, biodrze i pośladku (nasilający się po wysiłku), trzaskania i strzykania w stawie, uczucia sztywności bioder lub kaczkowatego chodu. TK jest drogim badaniem, niemniej bezbolesnym i w większości przypadków łatwo dostępnym. Jak należy się przygotować do TK bioder, dlaczego do wykonania tego prześwietlenia z kontrastem potrzebny jest wynik poziomu kreatyniny w surowicy i czy niezbędne jest posiadanie skierowania lekarskiego? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Tomografia komputerowa (często opisywana skrótem TK lub CT) stawów biodrowych to z reguły łatwo dostępne i szybkie badanie, które pozwala na ocenę stanu oraz wykrycie patologii w obrębie tej okolicy anatomicznej. Często na prześwietlenie bioder kieruje się pacjenta w celu poszerzenia diagnostyki, chociażby po wcześniej wykonanym rentgenie. Umożliwia to wówczas sprawdzenie ułożenia, wyglądu i formy stawu w projekcji 3D.

Tomografia komputerowa (TK) stawów biodrowych  – co to jest i na czym polega badanie?

Tomografia komputerowa to podstawowa metoda diagnozowania obrazowego, która wykorzystuje promieniowanie jonizujące w celu uzyskania określonych przekrojów ciała. Podczas badania pacjent znajduje się w pozycji leżącej na stole diagnostycznym, który przesuwa się wzdłuż skanera (często nazywana potocznie przez pacjentów „tubą” lub „otworem”), rejestrując przechodzące przez ciało promieniowanie i tworząc obraz widoczny na konsoli operatora. Otrzymane skany są analizowane i opisywane przez radiologa, który ocenia wygląd, budowę stawu, kości oraz obecność ewentualnych patologii. Najczęściej tomografię wykonuje się w celu zweryfikowania i rozszerzenia procesu diagnostycznego po wykonaniu bezpieczniejszych badań, takich jak rentgen lub USG bioder. Obraz uzyskany przy pomocy TK jest zdecydowanie dokładniejszy niż ten, który można otrzymać po wykonaniu RTG, pomimo tego, że w jednej i drugiej metodzie stosuje się promieniowanie jonizujące. Wiąże się to z możliwością uzyskania w TK obrazów wielowymiarowych, natomiast w RTG zdjęcia wykonywane mogą być tylko w projekcji 2D. Wykonuje się tomografię jednego stawu biodrowego lub dwóch stawów porównawczo. W zależności od wskazań na skierowaniu możliwa jest konieczność podania dożylnego środka cieniującego.

Struktury anatomiczne widoczne na obrazach z TK to:

  • panewka stawu,
  • głowa kości udowej,
  • szyjka kości udowej,
  • krętarz większy oraz mniejszy,
  • część kości miednicy.

Tomografia komputerowa (TK) stawów biodrowych  – wskazania do badania

Na TK stawów biodrowych kierowane są osoby z podejrzeniem choroby zwyrodnieniowej oraz zmian pourazowych. Pacjenci onkologiczni będą diagnozowani w kierunku nowotworów łagodnych i złośliwych kości. Z kolei ostre oraz przewlekłe stany zapalne kości także można diagnozować z wykorzystaniem TK, niemniej dokładniejszą metodą obrazową byłby w tym wypadku rezonans magnetyczny (MR) stawów biodrowych. Do bezpośrednich objawów, które odczuwają osoby z dysfunkcjami stawów biodrowych zalicza się promieniujący ból w pachwinie, biodrze i pośladku, który pojawia się rano i nasila podczas wysiłku, a ponadto sztywność stawu, kaczkowaty chód, utykanie oraz trzaskanie i strzykanie w stawie. Ból występuje ze względu na zużycie stawu biodrowego, który po pewnym czasie ulega deformacji. Wskazaniem do wykonania badania będzie również kwalifikacja pacjenta do zabiegu wszczepienia endoprotezy (forma leczenia patologicznego stawu biodrowego, sztuczny staw biodrowy). Po zabiegu chory robi kontrolne badanie TK w celu sprawdzenia, czy endoproteza jest dobrze umiejscowiona i właściwie spełnia swoją funkcję.

Tomografia komputerowa (TK) stawów biodrowych  – przeciwwskazania do badania

Jedynym przeciwwskazaniem do tomografii komputerowej stawów biodrowych jest ciąża. Badanie u kobiet ciężarnych wykonuje się tylko w stanie zagrożenia życia i z zachowaniem szczególnej ostrożności oraz ochrony radiologicznej (osłony radiologiczne i odpowiednia dawka promieniowania). Przed wejściem do pracowni obrazowej pacjentka jest zobowiązana powiadomić osobę wykonującą badanie TK o swoim stanie. Jeśli nie jest pewna, prześwietlenie należy przełożyć i wykonać test ciążowy.

Obecność metalowych ciał obcych, np. endoprotezy stawu nie stanowi przeszkody do wykonania TK, w przeciwieństwie na przykład do rezonansu magnetycznego. Mogą one wywoływać zakłócenia obrazu, przez które interpretacja staje się dyskusyjna i niejednoznaczna. Jeśli istnieje konieczność podania środka kontrastowego (środka cieniującego, zwanego również kontrastem), należy przeprowadzić dokładny wywiad z pacjentem odnośnie jego stanu zdrowia. Przeciwwskazaniami do podania kontrastu w tomografii komputerowej są, np. uczulenie na jod, nadczynność tarczycy, jaskra oraz niewydolność nerek. Pacjenci muszą przed badaniem TK wykonać oznaczenie poziomu kreatyniny w surowicy krwi, aby skontrolować wydolność nerek. Pozwala to na sprawdzenie, czy nerki pacjenta są w stanie wydalić podany w trakcie TK środek cieniujący.

Tomografia komputerowa (TK) stawów biodrowych  – jak wygląda badanie?

Większość tomografii komputerowych stawów biodrowych wykonuje się bez kontrastu, wyjątek stanowi m.in. podejrzenie zmian nowotworowych. Po wejściu do pracowni TK pacjent zostanie poproszony o zdjęcie metalowych części garderoby, które znajdują się w okolicy miednicy. Następnie osoba badana kładzie się na stole diagnostycznym i zostaje poproszona o to, aby podczas badania leżeć nieruchomo. Badanie jest krótkie, jego całkowity czas wynosi od 10 do 15 min. Jeśli pacjent posiada poprzednie wyniki badań obrazowych tego obszaru, powinien przekazać je lekarzowi do porównania z aktualnym obrazem.

W przypadku, gdy badania ma być wykonane z kontrastem, osoba badana musi posiadać wyniki badań laboratoryjnych, a przed wejściem do gabinetu zostanie jej założone wkłucie dożylne.

Zdarza się, że pacjenci chcą zmieniać ustawienie swojego ciała w trakcie wykonywania tomogramu (obrazu generowanego przez tomograf), aby zobrazować te stawy w innym położeniu – nie jest to koniecznie ze względu na możliwość oglądania obrazu z każdej strony poprzez tzw. rekonstrukcje obrazu (pozwalają na zobrazowanie różnych warstw oraz ułożenia zbadanego obszaru).

Tomografia komputerowa (TK) stawów biodrowych  – najczęstsze pojęcia diagnostyczne w opisach badań

Radiolog, analizując obrazy jest w stanie ocenić układ kostno-stawowy – ruchomość stawu oraz jego budowę. Podczas analizy tkanek miękkich stawów biodrowych badaniem z wyboru będzie rezonans magnetyczny. Po wykonaniu badania możliwa jest również analiza złamań prostych, jak i tych skomplikowanych, wieloodłamkowych (ocenia się ustawienie odłamów kości w obrębie badanego stawu oraz kości udowej). W przypadku endoprotezy stawu biodrowego obraz uzyskany w TK pozwala na dokonanie oceny, czy występuje niezapalne lub zapalne (aseptyczne i nieaseptyczne) obluzowanie protezy. Inną chorobą rozpoznaną dzięki TK może być również dysplazja stawu biodrowego, czyli choroby wrodzonej, którą diagnozuje się u noworodków i niemowląt. Z tego powodu profilaktycznie wykonuje się przede wszystkim USG bioder w 5–6 miesięcy życia i gdy dziecko się prawidłowo rozwija, można zaobserwować jądra kostnienia stawów biodrowych. Ponadto lekarz ocenia zmiany zwyrodnieniowe, wygląd panewki stawu biodrowego lub to, czy występują nadżerki (ubytki kostne).

Tomografia komputerowa (TK) stawów biodrowych  –  skierowanie, cena/refundacja badania

Aby wykonać TK stawów biodrowych, niezbędne jest posiadanie skierowania – zarówno dla badań refundowanych przez NFZ, jak i tych opłacanych indywidualnie przez pacjenta. Skierowanie najczęściej wystawia specjalista – ortopeda lub chirurg, natomiast prywatnie może być to również lekarz rodzinny. Badanie w większości przypadków wykonuje się bez środka kontrastowego. Cena tomografu komputerowego stawów biodrowych to koszt mniej więcej 300–400 zł. Jeśli TK jest przeprowadzana z podaniem kontrastu, wówczas cena może wzrosnąć o ok. 105–235 zł.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • LH (lutropina) – badanie, normy, za niska, za wysoka. Wskazania i interpretacja wyników hormonu luteinizującego

    Badanie poziomu LH jest wskazane w przypadku prowadzenia procesu diagnostycznego wielu zaburzeń dotyczących pracy narządów odpowiadających za płodność pacjenta. Kobiety, które wykonują oznaczenie hormonu luteinizującego, dokonując interpretacji wyników laboratoryjnych, powinny zwrócić uwagę na dzień cyklu miesiączkowego, na który przypada dzień pobrania krwi, ponieważ determinuje on wartość lutropiny. Za niski lub za wysoki poziom LH towarzyszy najczęściej schorzeniom, takim jak PCOS, zaburzenia miesiączkowania i pracy przysadki mózgowej. Jak należy przygotować się do oznaczenia stężenia lutropiny, czy przed badaniem hormonu luteinizującego trzeba być na czczo i ile kosztuje badanie LH? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Insulinomimetyki – chrom (Cr) – właściwości, wskazania i przeciwwskazania do suplementacji. Czy chrom jest skuteczny podczas odchudzania?

    Chrom jest mikroelementem, który w roli składnika suplementów diety traktowany jest jako środek wspomagający odchudzanie. Bierze udział w metabolizowaniu glukozy, białek i tłuszczy. Występuję zarówno w postaci zdrowotnej – trójwartościowej (CR III), jak i toksycznej – sześciowartościowej (Cr VI). Charakterystyczne dla chromu są także jego właściwości związane z podwyższaniem poziomu „dobrego" cholesterolu HDL przy jednoczesnym obniżaniu poziomu tego miażdżycowego, czyli „złego" cholesterolu LDL. Z którą witaminą najlepiej suplementować chrom, co należy do naturalnych źródeł tego pierwiastka śladowego oraz który chrom wybrać – organiczny, czy nieorganiczny? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Spirometria – na czym polega i kiedy wykonuje się badanie spirometryczne? Spirometria podczas pandemii SARS-CoV-2

    Spirometria jest standardowym testem sprawności płuc. Dowiedz się, kiedy jest zalecana i jak przebiega badanie spirometryczne. Czy w obliczu panującej pandemii i przy ograniczonym dostępie do świadczeń medycznych procedurę można przeprowadzić w domu?

  • Rezonans magnetyczny (MRI) stawu skokowego – badanie, wskazania, cena i skierowanie na prześwietlenie

    Rezonans magnetyczny stawu skokowego jest metodą diagnostyczną, która pozwala na ocenę najgłębiej położonych elementów tego obszaru. Większość badań z wykorzystaniem tomografii rezonansu magnetycznego wykonywana jest z podaniem kontrastu. Dzięki MRI możliwe jest zobrazowanie zarówno uszkodzeń chrząstki stawowej, więzadeł, jak i zmian zwyrodnieniowych i nowotworowych. Czy do wykonania rezonansu magnetycznego stawu skokowego niezbędne jest posiadanie skierowania lekarskiego, ile kosztuje MR kostki, jakie badania krwi należy wykonać przed prześwietleniem stawu skokowego z wykorzystaniem kontrastu? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Progesteron – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania. Progesteron a ciąża

    Badanie poziomu progesteronu jest jednym z oznaczeń, któremu najczęściej towarzyszy ocena poziomu FSH, LH, testosteronu i prolaktyny, podczas prowadzenia procesu diagnostycznego PCOS, czyli zespół policystycznych jajników lub zaburzeń miesiączkowania. Niski poziom progesteronu jest bardzo niekorzystny dla kobiet, które pragną zajść w ciążę, ponieważ hormon ten umożliwia zagnieżdżenie i utrzymanie się zarodka w błonie śluzowej macicy. Z kolei podwyższony poziom progesteronu może świadczyć o wystąpieniu torbieli, a nawet raku jajników, guzach nadnerczy i niewydolności wątroby. Jak należy się przygotować do badania hormonu progesteronowego, czy na pobranie krwi trzeba być na czczo i  ile kosztuje oznaczenie stężenia progesteronu we krwi? Odpowiedzi na te i i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Erytropoetyna – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie erytropoetyny (EPO) jest wskazane podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób krwi i nerek. Dzięki analizie poziomu erytropoetyny, możliwe jest kontrolowanie odpowiedzi na wdrożone leczenie anemii, nadkrwistości i niedokrwistości. Wysoki poziom EPO jest charakterystyczny dla sportowców, którzy swoje treningi odbywają w terenach górskich, ale także, co ciekawe, dla osób palących papierosy. Badanie poziomu erytropoetyny często towarzyszy analizie morfologii krwi i  hematokrytowi. Jaka jest norma EPO we krwi, czy do badania erytropoetyny należy zgłosić się na czczo i czy stosowanie EPO przez sportowców jest równoznaczne ze stosowaniem dopingu? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Estrogen – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania krwi

    Badanie poziomu estrogenów jest jednym z głównych parametrów, który jest analizowany, kiedy lekarz specjalista (endokrynolog, ginekolog czy dermatolog) próbuje ustalić przyczynę długotrwałego braku miesiączki, zaburzeń dojrzewania płciowego, funkcji jajników, niekontrolowanych zmian masy ciała, a także niepokojących objawów natury dermatologicznej, takich jak np. trądzik. Poziom estrogenów kobiety w ciąży różni się od zakresów referencyjnych dla nieciężarnych pacjentek. Jak należy się przygotować do pobrania krwi, jakie są objawy nadmiaru i niedoboru estrogenów i czy badanie poziomu tych hormonów jest refundowane? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Estriol – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania. Estriol wolny w ciąży

    Estriol to hormon produkowany głównie podczas ciąży przez łożysko i nadnercza płodu. Norma estriolu w organizmie kobiety ciężarnej może być nawet 1000 razy wyższa niż ta w organizmie pacjentki niebędącej w ciąży, u której stężenie tego hormonu jest znikome. Razem z badaniem estriolu należy wykonać oznaczenie innych parametrów krwi, takich jak wolny estriol, (β-hCG) i AFP. Obniżony poziom estriolu w wyniku badań może świadczyć o wystąpieniu u płodu wad chromosomalnych w postaci zespołu Downa, Edwardsa oraz wad morfologicznych cewy nerwowej prawidłowej. Jak należy przygotować się do pobrania krwi, jak interpretować wynik badania estriolu w pierwszym, drugim i trzecim trymestrze ciąży i ile kosztuje oznaczenie stężenia hormonu we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij